II SAB/Łd 95/25
PostanowienieWSA w Łodzi2025-09-05
Skład orzekający: Sędzia WSA Robert Adamczewski, Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka, Asesor WSA Beata Czyżewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej jest dopuszczalna, jeśli organ udzielił odpowiedzi na wniosek przed wniesieniem skargi?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej jest niedopuszczalna, jeśli organ udzielił odpowiedzi na wniosek przed wniesieniem skargi. Wniesienie skargi po zakończeniu postępowania przez organ, nawet jeśli nastąpiło ono po terminie, pozbawia skargę przedmiotu, a tym samym czyni ją niedopuszczalną. W takiej sytuacji sąd nie może rozpoznać skargi merytorycznie.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. w sprawie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej szczepień ochronnych. Organ udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego przed wniesieniem skargi, częściowo odsyłając do wcześniejszych pism i publikacji, a częściowo wskazując, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej lub nie są w jego posiadaniu. Sąd uznał, że organ udzielił wyczerpujących odpowiedzi i tym samym nie pozostawał w bezczynności, co skutkowało odrzuceniem skargi jako niedopuszczalnej.Rozstrzygnięcie
1. Odrzucono skargę. 2. Zwrócono skarżącemu kwotę 100 zł tytułem wpisu od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 września 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie: Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Asesor WSA Beata Czyżewska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 września 2025 roku sprawy ze skargi M. O. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. w sprawie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz skarżącego M. O. kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi, zaksięgowaną w dniu 14 lipca 2025 r. pod poz. [...]. dc
Pismem z 2 czerwca 2025 r. M.O. reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, podnosząc zarzuty naruszenia art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wobec sformułowanych wyżej zarzutów strona skarżąca wniosła o:
1. zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej skarżącemu i udzielenia informacji publicznej,
2. orzeczenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
3. wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.,
4. zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
Motywując skargę jej autor wyjaśnił, że skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. w zakresie danych dotyczących szczepień ochronnych, na który organ pismem z 16 maja 2025 r. udzielił odpowiedzi w nikłym stopniu i odsyłając do publikacji. Do dnia dzisiejszego skarżącemu nie udostępniono innych informacji poza zawartymi w pismach z 16 maja 2025 r. mimo obowiązku PPIS.
Odpowiadając na skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. wniósł o jej oddalenie, argumentując że głównym zarzutem skargi na bezczynność organu w zakresie wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z 29 kwietnia 2025 r. jest to, że do dnia dzisiejszego organ nie udostępnił innych informacji poza zawartymi w piśmie z 16 maja 2025 r. mimo obowiązku PPIS, zaś przesłane przez organ odpowiedzi są niewystarczające podobnie jak odesłanie do publikacji. Organ podkreślił, że skarżący w żaden sposób nie sprecyzował w jakim zakresie udzielone odpowiedzi uznaje za niewystarczające.
Odnosząc się do zarzutów stawianych w skardze PPIS w pierwszej kolejności wskazał, że skarżący pismem z 29 kwietnia 2025 r., na podstawie art. 2 w zw. z art. 15 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej wniósł o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:
1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu?
2. Czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie to dlaczego?
3. Według informacji od prof. I. P. ogniska odry w Polsce związane są z migracjami (chorują osoby narodowości [...],[...] i [...]). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?
4. Ile odnotowano przypadków gruźlicy na terenie działania Państwa urzędu na przestrzeni ostatniego roku?
5. Ile odnotowano przypadków gruźlicy na terenie działania całego kraju urzędu na przestrzeni ostatnich 5 lat?
6. Czy rozróżnia w statystykach Państwa urzędu jak całego kraju rozróżnia się przypadki gruźlicy poszczepiennej? Jeśli tak to ile takich było (w zakresie pytań 4 i 6), a jeśli nie to co jest przyczyną braku takiego rozróżnienia?
7. Z jakiego powodu Główny Inspektor Sanitarny w przypadku wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego po szczepieniu przeciw gruźlicy nie zaleca wykonywać posiewu w kierunku prątka szczepionkowego BCG?
8. Czy prawdą jest, że większość przypadków gruźlicy wśród dzieci w Polsce to gruźlica poszczepienna?
9. Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia?
10. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?
11. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?
12. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne?
13. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie?
14. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym?
15. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia?
16. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności.
17. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie?
18. W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. SK 81/19 kalendarz szczepień nie stanowi źródła obowiązkowych szczepień w związku z powyższym w oparciu o jaką podstawę prawną (który artykuł) uważacie Państwo, że akurat te szczepienia są obowiązkowe i wymagalne w stosunku do naszego dziecka?
19. Czy Minister Zdrowia wydając rozporządzenie w sprawie szczepień obowiązkowych zastępujące uchylony przez Trybunał Konstytucyjny komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego dokonał analizy sytuacji epidemiologicznej zgodnie z treścią art. 17 ust. 10 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych?
20. Jeśli tak, to gdzie możemy zapoznać się z tą analizą?
21. Jeśli nie ma analizy zawartej w delegacji ustawowej upoważniającej Ministra Zdrowia do wydania rozporządzenia, to czy takie rozporządzenie jest zgodne z Konstytucją RP?
22. Z czego wynika różnica w zakresie szczepień obowiązkowych w dwóch sąsiadujących ze sobą państwach z zapewnionym w ramach Unii Europejskiej prawem do swobodnego przepływu osób np. w Niemczech jedno szczepienie obowiązkowe od 2017 r., w Polsce dziecko otrzymuje ponad 40 dawek szczepień?
Pismem z 16 maja 2025 r., znak: [...] adresowanym do skarżącego, organ wyjaśnił, że w zakresie pytań 1-3 oraz 9-18 odpowiedź na nie została już udzielona stronie skarżącej w piśmie z 20 marca 2025 r. znak: [...]. Natomiast w zakresie pytań 7, 8, 19-22 oraz częściowo w zakresie pytania 6 organ wskazał, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej, a tym samym brak jest podstaw prawnych do udzielenia na nie odpowiedzi. Dodatkowo PPIS w S. poinformował skarżącego, że w zakresie części danych wnioskowanych w pkt 5 nie jest w ich posiadaniu. W odniesieniu do części danych wnioskowanych w pkt 5 organ poinformował, że w ciągu ostatnich 5 lat na nadzorowanym terenie zarejestrowano 23 zgłoszeń dotyczących rozpoznania gruźlicy, zaś w zakresie części danych wnioskowanych w pkt 6 PPIS w S. poinformował, że przypadków zachorowań na gruźlicę nie rozróżnia się. Ponadto w zakresie danych, o które skarżący wnioskował w pkt 4 organ poinformował, że na nadzorowanym przez siebie terenie w 2024 roku zarejestrował 4 zgłoszenia dotyczące rozpoznania gruźlicy.
Zdaniem PPIS, przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.) znajdują zastosowanie jedynie wówczas, gdy informacja, której udostępnienia żąda wnoszący, jest informacją publiczną w rozumieniu przedmiotowej ustawy. Oczywiście u.d.i.p. znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Wobec brzmienia art. 1 ust. 1 u.d.i.p. niezaprzeczalnie informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Przymiot ten posiadają w szczególności informacje należące do kategorii wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Jednocześnie należy odnotować, że z uwagi na brak definicji legalnej pojęcia "sprawy publicznej", pojęcie podstawowe ("informacja publiczna") pozostaje istotnie niedookreślone. Odwołując się do bogatego w tym zakresie orzecznictwa organ wskazał, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, które na gruncie tej ustawy zostały zobowiązane do udostępnienia informacji, które mają walor informacji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. Charakter publiczny ma jedynie taka informacja, która dotyczy sfery faktów. Wnioskiem o udzielenie informacji publicznej mogą być zatem objęte jedynie pytania dotyczące sfery istniejących faktów lub danych, nie zaś informacji niezmaterializowanych w jakiejkolwiek postaci. Informacji publicznej nie stanowią bowiem informacje dotyczące sfery świadomości, wiedzy bądź opinii organu na dany temat. Informacja publiczna musi istnieć w formie zmaterializowanej, tj. w postaci zapisu na nośniku informacji. Wniosek o udzielenie informacji publicznej nie może bowiem zmierzać do inicjowania działań. Informacja ma charakter informacji publicznej, jeżeli jest to informacja istniejąca i będąca w posiadaniu organu. Aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi zatem odnosić się do sfery faktów (czyli do istniejącego już stanu rzeczy oraz do czynności dokonanych już przez organ władzy publicznej), a nie do sfery przypuszczeń, bądź informacji, których organ nie wytworzył, nie jest w ich posiadaniu lub zdarzeń przyszłych. Jak podkreślono w judykaturze nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. zagadnienia z zakresu wiedzy medycznej, farmakologii, jakości i skuteczności leków i szczepień, ochrony zdrowia oraz metod postępowania leczniczego. Zagadnienia te nie mieszczą się w zakresie informacji o sprawach publicznych rozumianych jako informacje wytworzone przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne lub inne podmioty, które wykonują funkcje i zadania publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, ani też informacje odnoszące się do władz, osób i innych podmiotów publicznych. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się również, że nie nosi znamion informacji publicznej domaganie się informacji o obowiązującym prawie i nie znajdują do niej zastosowania przepisy u.d.i,p. Informacja publiczna nie jest bowiem informacją abstrakcyjną, ani też urzędową wykładnią prawa. Wykładnia przepisów prawa, podobnie jak ocena ich zastosowania, nie stanowi informacji publicznej.
W kontekście wnioskowanych danych organ zauważył, że zgodnie z prezentowanym w orzecznictwie stanowiskiem udostępnienie informacji publicznej przez władze publiczne i inne podmioty wykonujące zadania publiczne nie dotyczy informacji ogólnodostępnej bądź informacji będącej już w posiadaniu wnioskującego o jej udostępnienie. Za niezasadny trzeba uznać wniosek o udzielenie informacji, którą zainteresowany posiada. Wówczas kwestia dostępu do informacji wydaje się być bezprzedmiotowa. Takie żądanie nie zmierza bowiem do uzyskania pewnych wiadomości, lecz ewentualnego potwierdzenia (sprawdzenia) wiadomości znanych już wnioskującemu. Wykracza zatem poza przedmiot i cel ochrony przewidzianej ustawą o dostępie do informacji publicznej.
Orzecznictwo i doktryna interpretują pojęcie informacji publicznej szeroko, dążąc do wprowadzenia i ugruntowania zasady transparentności życia publicznego i
podwyższenia świadomości prawnej społeczeństwa. Niemniej jednak przyjmuje się, że określona informacja może być udostępniona w trybie przepisów u.d.i.p. dopiero, gdy posiada swój materialny odpowiednik. Informacja taka musi być zatem uzewnętrzniona (utrwalona) w dacie otrzymania wniosku. W innym wypadku jej udostępnienie nie będzie możliwe. Aby określona informacja posiadała walor informacji publicznej, musi być tym samym wytworzona w formie określonego dokumentu, ewentualnie musi być możliwe jej przetworzenie w oparciu o posiadane dokumenty. Nie będzie zatem informacją publiczną informacja, która istnieje jedynie w pamięci przedstawiciela władzy publicznej i musiałaby być wytworzona dopiero na potrzeby wniosku. Dopóki bowiem określona informacja nie została utrwalona w jakiejkolwiek formie, tak aby można było w sposób niebudzący wątpliwości odczytać jej treść, dopóty informacja taka nie ma charakteru informacji publicznej. Informacja obrazująca proces myślowy piastuna organu przy podejmowaniu rozstrzygnięć, a tym samym również zapytanie o motywy działań organów nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie PPIS w S., nie podlegały ponownemu udostępnieniu dane, o które strona skarżąca wnioskowała w pkt 1-3 oraz 9-18, bowiem odpowiedź w zakresie tych danych została już stronie skarżącej udzielona w piśmie z 20 marca 2025 r. znak: [...], o czym skarżący również został poinformowany. Zdaniem organu, za informację publiczną nie mogły zostać uznane informacje dotyczące przyczyn braku rozróżnienia przypadków zachorowań na gruźlicę (pkt 6) czy powodów, dla których Główny Inspektor Sanitarny w przypadku wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego po szczepieniu przeciw gruźlicy nie zaleca wykonywać posiewu w kierunku prątka szczepionkowego BCG (pkt 7). Pytania te nie odnoszą się do strefy faktów a dotyczą motywów działania, ponadto informacje w tym zakresie nie posiadają swoich materialnych odpowiedników.
Również pytania dotyczące realizacji przez Ministra Zdrowia obowiązku przeprowadzenia analizy sytuacji epidemiologicznej wynikającego z treści art. 17 ust. 10 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (pyt. 19-21), czy też rozbieżności dotyczące porządku prawnego obowiązującego w sąsiednich państwach (pyt. 22) - w ocenie organu - nie mogą być uznane za pytania dotyczące informacji publicznej w swej istocie dotyczą bowiem wiedzy prawniczej i zmierzają do udzielenia porady prawnej lub dokonania przez organ wykładni przepisów.
W ocenie PPIS w S. nie stanowi również informacji publicznej pytanie dotyczące prawdziwości przewagi przypadków gruźlicy poszczepiennej wśród dzieci w Polsce (pyt 8). Pytanie to dotyczy wiedzy medycznej, a nie spraw publicznych, a ponadto ma charakter abstrakcyjny i odnosi się nie tyle do sfery faktów co do sfery wiedzy posiadanej przez organ. Ponadto organ wskazał skarżącemu, że przypadków zachorowań na gruźlicę nie rozróżnia się, co dodatkowo czyni stawiane pytanie bezprzedmiotowym.
Organ nie pozostaje również w bezczynności w zakresie żądanych informacji dotyczących ilości odnotowanych przypadków gruźlicy na terenie całego kraju (pkt 5), skoro organ takich informacji nie posiada, o czym skarżący został poinformowany w ustawowym terminie pismem z 16 maja 2025 r., znak: [...]. Dodatkowo PPIS w S. wskazał adres strony internetowej, pod którym skarżący może wnioskowane informacje odnaleźć.
Organ w ustawowym terminie udzielił również informacji dotyczących: ilości przypadków gruźlicy odnotowanych na terenie działania PPIS w S. na przestrzeni ostatniego roku (pkt 4), ilości przypadków gruźlicy odnotowanych na terenie działania PPIS w S. na przestrzeni ostatnich 5 lat (pyt. 5) czy wreszcie rozróżniania przypadków zachorowań na gruźlicę (pyt. 6). W ocenie PPIS w S., wbrew zarzutowi skarżącego, nie sposób udzielone odpowiedzi uznać za niewyczerpujące.
Z notatki służbowej z 17 lipca 2025 r. wynika, że skarżący złożył dwa odrębne wnioski o udostępnienie informacji publicznej, identyczne w swej treści, lecz każdy z wniosków został złożony w odrębnym postępowaniu - postępowanie znak: [...] dotyczy jednego z dwójki dzieci skarżącego, zaś postępowanie znak: [....] dotyczy drugiego dziecka skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Sąd rozpoznał sprawę niniejszą na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn.zm. - dalej w skrócie "p.p.s.a."), który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Z sytuacją opisaną w dyspozycji art. 119 pkt 4 p.p.s.a. mamy do czynienia na gruncie rozpatrywanej sprawy.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 z późn.zm.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., a więc wówczas gdy organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W rozpatrywanej sprawie zasadniczą osią sporu pomiędzy stronami postępowania jest ustalenie, czy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. pozostaje bezczynny wobec wniosku M.O. z 29 kwietnia 2025 r. w sprawie udostępnienia informacji publicznej sprecyzowanej w 22 punktach.
W kontrolowanej sprawie, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na uwadze przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 902 - dalej w skrócie "u.d.i.p."), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Formy aktywności organu wobec wniosku zainteresowanego podmiotu o udostępnienie informacji publicznej wynikają wprost z przepisów u.d.i.p. Na gruncie rozważanej ustawy nie można mówić o bezczynności organu, gdy organ ten uwzględniając wniosek, udostępni uprzednio informację publiczną w formie czynności materialno-technicznej. W przypadku skierowania do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej pisemnego wniosku o udzielenie informacji publicznej, można wyróżnić, w zależności od okoliczności faktycznych i prawnych, następujące działania podmiotu, do którego wniosek taki został skierowany. Podmiot ten może:
1) udzielić informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia; podmiot dokonuje tego w formie czynności materialno-technicznej (pisemnej odpowiedzi);
2) poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej lub też wskazać, że podmiot nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), bądź też poinformować wnioskodawcę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udostępnienia żądanej przez niego informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.);
3) odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., stosownie do treści art. 16 u.d.i.p., czego dokonuje się w formie decyzji administracyjnej;
4) odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez wnioskodawcę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Stosownie do treści art. 13 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).
W sprawie ze skargi na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej sąd administracyjny bada zatem, czy zasadne jest twierdzenie strony skarżącej o bezczynności podmiotu, w kontekście obowiązku wynikającego z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.
Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności kontrolowanej sprawy, przypomnieć trzeba, że strona skarżąca wniosła skargę pismem z 2 czerwca 2025 r., które wpłynęło do Sądu 4 czerwca 2025 r., a zatem już po doręczeniu jej odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, co organ uczynił pismem z 16 maja 2025 r. znak: [...]. Udzielenie informacji (odpowiedzi) przez organ pismem z 16 maja 2025 r., stanowiło w istocie załatwienie złożonego przez stronę skarżącą wniosku. W przekonaniu Sądu, na każde z 22 pytań organ udzielił wyczerpującej odpowiedzi. Wyjaśnić przy tym należy, że strona skarżąca otrzymała żądaną informację publiczną (albo odpowiedź, że pytanie nie dotyczy danych należących do zakresu informacji publicznej, względnie odpowiedź, że organ żądanych informacji nie posiada) w dwóch pismach PPIS, to jest piśmie z 16 maja 2025 r. i wcześniej w piśmie z 20 marca 2025 r. znak: [....]. Pismo z 20 marca 2025 r. zawierało odpowiedź organu na żądanie udostępnienia informacji publicznej sformułowane przez stronę skarżącą w piśmie przesłanym do organu 6 marca 2025 r. (pismo z 3 marca 2025 r.). W ocenie Sądu, PPIS prawidłowo poinformował stronę skarżącą, że wobec powielenia w części zakresu żądanej informacji publicznej i uprzedniego udzielenia przez PPIS odpowiedzi na część zadanych pytań już w piśmie z 20 marca 2025 r. - stronie skarżącej przekazano żądaną informację publiczną albo udzielono odpowiedzi na zadane pytania i zbędne jest odpowiadanie drugi raz na te same pytania strony skarżącej wystosowane do PPIS w trybie dostępu do informacji publicznej.
W sytuacji, gdy strona skarżąca żądała informacji, które już jej przekazano, za niezasadny trzeba uznać ponowny wniosek o udostępnienie tożsamych informacji. Takie żądanie nie zmierza bowiem do uzyskania wiadomości, a więc wykracza poza przedmiot i cele ochrony przewidziane ustawą o dostępie do informacji publicznej. Ponadto zauważyć należy, że - w sprawach uregulowanych w u.d.i.p. - obowiązek udostępnienia informacji publicznej jest aktualny tylko do momentu, w którym nie nastąpi uzyskanie jej także w inny sposób przez podmiot zainteresowany. W niniejszej sprawie organ wykazał, że informacje objęte wnioskiem zostały stronie skarżącej przekazane. Z tego powodu Sąd doszedł do przekonania, że organ nie był zobowiązany do ponownego udostępnienia stronie skarżącej tych samych informacji (vide: wyrok WSA w Szczecinie z 4 grudnia 2024 r., I SAB/Sz 116/24, Lex nr 3818244). Należy podkreślić, że wniosek strony skarżącej skutkował po stronie organu obowiązkiem jej udostępnienia, ale tylko pod warunkiem, że informacja ta nie została jej wcześniej udostępniona i nie funkcjonowała w publicznym obiegu, a więc strona skarżąca nie mogła się z nią zapoznać inaczej, niż składając wniosek o udzielenie informacji do organu władzy publicznej (vide: wyrok WSA w Warszawie z 11 marca 2009 r., II SAB/Wa 194/08, Lex nr 529900). W sytuacji, gdy stronie skarżącej przekazano już żądaną informację publiczną odpowiadając na uprzednio złożony wniosek o jej udzielenie, dotyczący tego samego przedmiotu, organ może odmówić ponownego udzielenia takiej samej informacji, informując o tym stronę odpowiednim pismem. W przypadku jednak zanegowania powyższego stanowiska organu przez stronę, poprzez złożenie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność, organ powinien przed sądem wykazać, że żądana przez stronę informacja została wcześniej zgodnie z jej uprzednio złożonym wnioskiem udzielona (vide: wyrok WSA w Gliwicach z 26 maja 2020 r., III SA/Gl 120/20, Lex nr 3021670), co też w sprawie niniejszej nastąpiło.
Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 listopada 2003 r. za niezasadny trzeba uznać wniosek o udzielenie informacji, którą wnioskodawca posiada. Wówczas kwestia dostępu do informacji wydaje się być bezprzedmiotowa. Takie żądanie nie zmierza bowiem do uzyskania pewnych wiadomości, lecz ewentualnie potwierdzenia (sprawdzenia) wiadomości znanych już wnioskodawcy, wykracza zatem - zdaniem NSA - poza przedmiot i cele ochrony przewidzianej ustawą o dostępie do informacji publicznej (wyrok NSA w Warszawie z 20 listopada 2003 r., II SAB 372/03, Wokanda 2004, nr 5, poz. 33). Pogląd ten Sąd podziela, czyniąc go własnym.
Zdaniem Sądu, co do pytań wniosku strony skarżącej z 29 kwietnia 2025 r. (data wpływu: 5 maja 2025 r.) zawartych w punktach: 4, pierwszej części pkt 6 - organ udzielił wyczerpującej odpowiedzi; 7 - 8 i 19 - 22, a także drugiej części pkt 6 - organ prawidłowo ocenił, że wnioskowane informacje nie należą do zakresu informacji publicznej (informacji o faktach z zakresu spraw publicznych znanych organowi, do którego skierowano pytanie); 5 - organ prawidłowo poinformował, że nie posiada wnioskowanych danych odsyłając do odpowiednich źródeł w zakresie zapytania.
W zakresie pytań uprzednio złożonego wniosku strony skarżącej (wniosek z 3 marca 2025 r., data wpływu: 6 marca 2025 r.), na które organ udzielił odpowiedzi w piśmie z 20 marca 2025 r. (zawartych w punktach 1 - 3, 9 - 18 wniosku z 5 maja 2025 r.) PPIS wyjaśnił: w zakresie pkt 2, 3, 9 część pierwsza, 11, 13, że nie posiada żądanych danych. Na pytania z punktów 10, 12 PPIS udzielił wyczerpujących odpowiedzi. Ponadto w zakresie pytań 1, 9 część druga, 14 - 18 organ prawidłowo ocenił, że wnioskowane informacje nie należą do zakresu informacji publicznej (informacji o faktach z zakresu spraw publicznych znanych organowi, do którego skierowano pytanie). Pytanie z punktu 3 wniosku odnosi się do informacji powszechnie dostępnych, przygotowanych przez podmiot inny niż PPIS, co trafnie wyjaśnił organ. Jak prawidłowo stwierdził organ pytanie z punktu 17 nie jest informacją publiczną w rozumieniu przepisów o dostępie do informacji publicznej, gdyż odnosi się do organizacji międzynarodowej, a nie dotyczy polskich władz i gospodarowania mieniem publicznym. Informacja publiczna, co należy podkreślić dotyczy wyłącznie sfery faktów, nie obejmuje zatem np. informacji o treści przepisów prawa powszechnie obowiązującego, sfery poglądów przedstawicieli organów obowiązanych do udzielania informacji publicznych, informacji o treści przepisów prawa powszechnie obowiązującego, sfery poglądów przedstawicieli organów obowiązanych do udzielania informacji publicznych.
W związku z powyższym stwierdzić trzeba, że od dnia doręczenia skarżącej odpowiedzi na jej wniosek z 29 kwietnia 2025 r. nie istniał podlegający badaniu stan bezczynności, jakiej dotyczyła skarga, a tym samym nie istniał również przedmiot skargi w rozpatrywanej przez Sąd sprawie. Załatwienie wniosku strony skarżącej w drodze czynności materialno-technicznej skutkuje bowiem tym, że ewentualny stan bezczynności staje się stanem historycznym, a postępowanie zainicjowane wnioskiem z 29 kwietnia 2025 r. zostało zakończone przez organ przed wniesieniem skargi przez udzielenie odpowiedzi pismem z 16 maja 2025 r.
Zgodnie z uchwałą 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, (ONSAiWSA 2020, nr 6, poz. 79), wniesienie skargi na bezczynność po udzieleniu przez organ administracji publicznej odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Jak wskazał NSA w uzasadnieniu uchwały, zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej, jak i skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności. Dlatego też za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania.
Przywołana wyżej uchwała dotyczy co prawda wniesienia skargi na bezczynność organu po wydaniu decyzji, jednakże argumenty w niej wskazane należy analogicznie odnieść do skarg na bezczynność w sprawach załatwianych aktami lub czynnościami organu administracji publicznej innymi niż decyzje, lecz objętymi kognicją sądów administracyjnych, tj. także do skargi wniesionej na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej.
Uchwała składu 7 sędziów NSA jest wiążąca w danej sprawie (art. 187 § 2 p.p.s.a.), a ponadto ma ona ogólną moc wiążącą (art. 269 § 1 p.p.s.a.). Z przepisu tego wynika, że żaden skład sądu administracyjnego nie może rozstrzygnąć innej sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale NSA. Skład, który nie podziela stanowiska wyrażonego w uchwale, może jedynie ponownie przedstawić dane zagadnienie odpowiedniemu składowi NSA.
Chociaż wskazana wyżej uchwała NSA z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, nawiązuje do zakończenia postępowania administracyjnego aktem ostatecznym, co nie miało miejsca w realiach rozpatrywanej sprawy, to poparta została ogólnym spostrzeżeniem, że wydanie aktu w sprawie administracyjnej sprawia, że ewentualny stan bezczynności (przewlekłości) staje się stanem historycznym. Istotą skargi na bezczynność, jak i przewlekłość, jest protest strony postępowania wobec istniejącego w tymże postępowaniu - w momencie inicjowania kontroli sądowoadministracyjnej - stanu bezczynności lub przewlekłości. Środek prawny w postaci skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma bowiem przede wszystkim na celu - w razie uwzględnienia skargi, a więc w istocie stwierdzenia, że w dacie wniesienia skargi organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania - zobowiązanie organu administracji do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, ewentualnie do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku, wynikających z przepisów prawa. Cel taki nie istnieje, jeśli w momencie wniesienia takiej skargi postępowanie to już się nie toczy. W takiej sytuacji dopuszczenie możliwości merytorycznego rozpoznania skargi mogłoby prowadzić do tego, że skarga na bezczynność mogłaby być składana nawet po kilku, czy kilkunastu latach po zakończeniu postępowania, którego ta skarga dotyczy (vide: postanowienie NSA z 26 czerwca 2024 r., II OSK 1131/24, Lex nr 3736259).
W przekonaniu Sądu, rzeczona uchwała ma zastosowanie również do spraw z zakresu udostępniania informacji publicznej. Sąd uwzględniając stanowisko NSA wyrażone w powołanej wyżej uchwale, doszedł do przekonania, że skarga jako niedopuszczalna winna podlegać odrzuceniu, z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia w chwili jej wniesienia, rozumianego jako bezczynność niedająca się usunąć ze względu na załatwienie sprawy przez organ administracji w sposób kończący postępowanie. Innymi słowy, skarga na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej, jako wniesiona przez stronę skarżącą już po udzieleniu informacji publicznej przez PPIS, czyli po zakończeniu postępowania przez skarżony organ, nie mogła zostać rozpoznana merytorycznie na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 7 grudnia 2021 r., III OSK 7055/21 stan bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przestaje w sensie prawnym istnieć wówczas, gdy organ administracji załatwi sprawę (zakończy postępowanie) we właściwej formie, chociażby nawet uczynił to po wymaganym terminie. Na gruncie u.d.i.p. nie można zatem mówić o bezczynności organu, gdy organ ten, uwzględniając wniosek, udostępni uprzednio informację publiczną w formie czynności materialno-technicznej.
Skoro więc organ, w dniu wniesienia skargi, nie pozostawał bezczynny w sprawie z wniosku strony skarżącej, bowiem udzielił skarżącemu wystarczającej odpowiedzi pismem z 16 maja 2025 r., nie był również zobowiązany do wydania decyzji administracyjnej, ponieważ nie zostały spełnione ustawowe przesłanki wydania takiego aktu administracyjnego (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), skarga jako niedopuszczalna z innych przyczyn, podlegała odrzuceniu.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 postanowienia.
O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi Sąd orzekł w punkcie 2 postanowienia, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., stanowiącego, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło