II SO/Łd 8/10

Dnia 5 listopada 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Protokolant asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2010 roku sprawy z wniosku P. L. M. o wymierzenie A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. grzywny za nieprzekazanie skargi 1. oddala wniosek; 2. zasądza od A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na rzecz skarżącego P. L. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 2 lipca 2010 roku P. L. M. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, za pośrednictwem A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., skargę na bezczynność tego podmiotu w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W dniu 16 sierpnia 2010 roku P. L. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosek o ukaranie kierownika jednostki grzywną, o której stanowi art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W uzasadnieniu skarżący wskazał, że 14 – dniowy termin na przekazanie skargi do Sądu upłynął z dniem 16 lipca 2010 roku. Tymczasem z rozmowy telefonicznej przeprowadzonej przez skarżącego w dniu 13 sierpnia 2010 roku wynikało, że skarga nie została przekazana do Sądu. W odpowiedzi na wniosek A. wniosło o jego oddalenie, wskazując iż skarga na bezczynność została przekazana do Sądu w dniu 20 lipca 2010 roku. Sprawa ta została zarejestrowana pod sygnaturą II SAB/Łd 33/10. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt sądowych o sygnaturze II SAB/Łd 33/10 ,skarga wraz z aktami sprawy została nadana listem poleconym w dniu 20 lipca 2010 roku, a wpłynęła do Sądu dnia 23 lipca 2010 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż co do zasady, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Odmienne regulacje w tym przedmiocie wynikać mogą z przepisów szczególnych. Jednym z takich przepisów jest art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Zgodnie z jego treścią, do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), z tym że: 1) przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi, 2) skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę. Postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego skierowanym do A. dotyczyło dostępu do informacji publicznej i toczyło się na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wynika z tego, że termin na przekazanie skargi do Sądu wynosił 15 dni od daty otrzymania skargi. Stosownie zaś do art. 55 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 tej ustawy, Sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Przytoczony przepis art. 55 § 1 nie obliguje więc Sądu do wymierzenia grzywny lecz pozostawia tę kwestę uznaniu składu orzekającego. Oznacza to, iż przy rozstrzyganiu wniosku skarżącego należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: jej charakter, przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność, czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (por. m.in. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 259). W literaturze przedmiotu występowały rozbieżności co do potrzeby wymierzania organowi grzywny w sytuacji, gdy przed zastosowaniem tej sankcji organ wykonał ciążące na nim obowiązki. Część komentatorów stała na stanowisku, że ponieważ grzywna ma dyscyplinować organ do przesłania sądowi administracyjnemu skargi wraz z aktami i stanowiskiem organu, dopełnienie przez organ tego obowiązku, choćby z uchybieniem terminu, ale zanim Sąd orzeknie w sprawie wymierzenia grzywny, czyni postępowanie w przedmiocie jej wymierzenia bezprzedmiotowym i należy je umorzyć (tak: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, str. 166-167). Jednakże w doktrynie i orzecznictwie wyrażany był również pogląd, który Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę podziela, że wniosek skarżącego należy merytorycznie rozpatrzyć, niezależnie od momentu wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku z mocy art. 54 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie ma podstaw bowiem do przyjęcia, że w omawianej sytuacji Sąd nie może takiego wniosku uwzględnić i wymierzyć organowi grzywny. Pogląd taki zaprezentowany został przede wszystkim w uchwale Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 roku, sygn. akt II GPS 3/09, w której stwierdzono, że przepis art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma zastosowania w przypadku, gdy po wniesieniu wniosku o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi organ przekazał skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Przechodząc zatem do merytorycznego rozpoznania wniosku stwierdzić należy, że w świetle okoliczności sprawy nie budzi wątpliwości fakt, iż A. nie uczyniło zadość wymogowi przekazania skargi do Sądu w terminie 15 dni od daty jej otrzymania. Skoro bowiem skargę na bezczynność tego podmiotu P. L. M. skierował do WSA w Łodzi za pośrednictwem A. w dniu 2 lipca 2010 roku, organ ten obowiązany był najpóźniej do dnia 17 lipca 2010 roku przekazać Sądowi przedmiotową skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Tym niemniej, dzień 17 lipca 2010 roku to była sobota. Na mocy art. 83 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, termin na przekazanie skargi uległ wydłużeniu do następnego dnia roboczego po dniu lub dniach wolnych od pracy. Ostatecznym dniem na przekazanie skargi do Sądu był zatem dzień 19 lipca 2010 roku, tj. poniedziałek. Organ obowiązek ten zrealizował wysyłając odpowiednie dokumenty do Sądu w dniu 20 lipca 2010 roku. Reasumując, uchybienie terminu przekazania skargi do Sądu obejmowało 1 dzień roboczy. Wniosek o ukaranie organu grzywną z powodu przekazania skargi sądowi po terminie wynikającym z przepisu art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, został skierowany do Sądu w dniu 16 sierpnia 2010 roku. Biorąc więc pod uwagę fakt, iż skarga wraz z niezbędnymi dokumentami została doręczona do Sądu przed złożeniem wniosku o ukaranie grzywną A., jak i okoliczność, że uchybienie terminu obejmowało okres jednego dnia roboczego, Sąd uznał, iż nałożenie grzywny na organ nie będzie celowe. W ocenie sądu przepis art. 55 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zmierza przede wszystkim do wyegzekwowania od organu administracji wypełnienia przezeń obowiązków procesowych. Ponieważ sytuacja będąca przedmiotem oceny Sądu ma charakter incydentalny i jednostkowy, kładzenie nacisku na funkcję represyjną i nałożenie kary grzywny na organ nie jest uzasadnione. Konkludując, obowiązek określony w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, choć po terminie, ale został wykonany. Zatem nałożenie grzywny przewidzianej w art. 55 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w okolicznościach tej konkretnej sprawy, uznać należało za zbędne. Wskazać w tym zakresie można także na argumentację jaką posłużył się Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt II GZ 78/08 rozpoznając zażalenie na postanowienie w sprawie nałożenia grzywny. Sąd ten zwracając uwagę na przewidzianą przez ustawodawcę sekwencję środków służących realizacji celu przyśpieszenia postępowania i zdyscyplinowania organu stwierdził, że nałożenie grzywny nie służy zastosowaniu represji wobec organu lecz umożliwieniu rozpoznania sprawy. Dalej podniósł, że odrębność postępowania wywołanego wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny oparta jest na założeniu jego usytuowania w przedziale czasowym pomiędzy wniesieniem skargi, a jej przekazaniem do Sądu wraz z aktami i odpowiedzią na skargę. Dlatego też, uznanie, że nałożenie grzywny ma charakter represyjny i zmierza głównie do ukarania podmiotu odpowiedzialnego za opóźnienie w przekazaniu skargi i akt pozwalałoby na nałożenie takiej grzywny nawet w przypadku złożenia wniosku po przekazaniu akt i skargi Sądowi. Takie działanie byłoby jednak niezasadne i nieuprawnione. Z tych wszystkich względów, w oparciu o treść art. 55 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym postanowienia. Jednocześnie z uwagi na fakt naruszenia przez organ obowiązku określonego w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej Sąd, na podstawie art. 208 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził od A. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. K.O.