III SA/Łd 1004/21
WyrokWSA w Łodzi2022-03-17
Skład orzekający: Ewa Alberciak, Janusz Nowacki, Paweł Dańczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność z urzędu polegająca na zmianie numeracji porządkowej nieruchomości, która jednocześnie skutkuje zmianą przynależności nieruchomości do miejscowości, może zostać uznana za skuteczną, jeśli organ nie przedstawił wyczerpującego uzasadnienia tej zmiany, uwzględniającego zarówno przepisy prawa, jak i potencjalne utrudnienia dla mieszkańców?Ratio decidendi
Czynność z urzędu polegająca na zmianie numeracji porządkowej nieruchomości, która jednocześnie skutkuje zmianą przynależności do miejscowości, jest bezskuteczna, jeśli organ nie przedstawił wyczerpującego uzasadnienia tej zmiany. Brak uzasadnienia uniemożliwia sądowi kontrolę legalności czynności, naruszając zasady demokratycznego państwa prawnego i działania organów władzy publicznej na podstawie prawa. Organ powinien przedstawić racje przemawiające za zmianą, ocenić zebrany materiał dowodowy, wykładnię przepisów oraz stan faktyczny, uwzględniając potencjalne utrudnienia dla mieszkańców i potrzebę zachowania dotychczasowej numeracji.Stan faktyczny
Burmistrz O. dokonał z urzędu zmiany numeracji porządkowej nieruchomości skarżących, zmieniając ją z "49O" w miejscowości M. na "292" w miejscowości B. Skarżący wnieśli skargę, zarzucając naruszenie przepisów prawa geodezyjnego, rozporządzenia w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a także Konstytucji RP. Podkreślili, że zmiana numeracji skutkuje zmianą przynależności nieruchomości do miejscowości, co wprowadza chaos, zaburza ład przestrzenny i utrudnia funkcjonowanie. Burmistrz O. w odpowiedzi na skargę argumentował potrzebę ujednolicenia numeracji z obrębami geodezyjnymi.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności Burmistrza O. i zasądził od Burmistrza O. solidarnie na rzecz P.S. i T.S. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia WSA Paweł Dańczak (spr.), Protokolant Starszy asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2022 roku sprawy ze skargi P. S. i T. S. na czynność Burmistrza O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany z urzędu numeracji porządkowej nieruchomości 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; 2. zasądza od Burmistrza O. solidarnie na rzecz P. S. i T. S. kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zawiadomieniem z [...] nr [...] Burmistrz O., działając na podstawie art. 47a ust. 1 pkt 1 i ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2052 z późn. zm., dalej: p.g.k.) w zw. z § 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz. U. poz. 1368, dalej: rozporządzenie), powiadomił P.S. i T.S. o dokonanej z urzędu zmianie numeracji porządkowej budynku znajdującego się na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr ewid. 1631/6, 1632/8 położone w obrębie B., gm. O., tj. zmianie dotychczasowego numeru porządkowego "49O" położonego w miejscowości M., na numer porządkowy "292" położony miejscowości B., gm. O.
W uzasadnieniu zawiadomienia Burmistrz O. wskazał, że na podstawie § 12 ust. 3 rozporządzenia, w przypadku gdy w dniu wejścia w życie rozporządzenia istnieją numery porządkowe niespełniające wymogów określonych w § 6 ust. 4, organ prowadzący ewidencję miejscowości, ulic i adresów dokonuje odpowiedniego przenumerowania z urzędu. Organ powołał się również na § 6 ust. 9 rozporządzenia, zgodnie z którym w przypadku gdy nadawanie kolejnych numerów porządkowych może powodować zaburzenie dotychczasowego ładu i czytelności numeracji porządkowej, organ prowadzący ewidencję podejmuje działania umożliwiające nadawanie numerów porządkowych zgodnie z ładem w zakresie numeracji porządkowej. Dodatkowo Burmistrz O. nadmienił, że podjęto działania zmierzające do ujednolicenia nadawania numerów porządkowych pod prognozowaną zabudowę w obrębie B.
P.S. i T.S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na wyżej wskazaną czynność Wójta Gminy O., zarzucając naruszenie:
- art. 47a ust. 1 pkt 1 i ust. 5 p.g.k. w zw. z § 6 ust. 4, § 6 ust. 9 oraz § 12 ust. 3 rozporządzenia poprzez ich błędne zastosowanie i dokonanie zmiany z urzędu numeru porządkowego nieruchomości z dotychczasowego numeru porządkowego "49O" położonego w miejscowości M., gm. O. na "292" w miejscowości B., gm. O., pomimo braku istnienia ku temu przesłanek określonych w powyższych przepisach a stanowiących podstawę prawną wskazaną w zawiadomieniu z [...];
- § 9 rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie;
- art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej: k.p.a.) poprzez niewyczerpanie możliwości zebrania materiału dowodowego;
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania dowodów, na jakich organ się oparł wydając kwestionowane rozstrzygnięcie;
- art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, art. 80 k.p.a. poprzez niedokładne i nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego, w szczególności w zakresie ładu i czytelności numeracji porządkowej oraz skutków zmiany numeracji porządkowej;
- art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, tj. zasady równości obywateli wobec prawa w związku z odmiennym, uznaniowym potraktowaniem obywateli w takiej samej sytuacji prawnej i faktycznej.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że czynnością Burmistrza O. dokonano nie tylko zmiany numeracji nieruchomości, ale przede wszystkim zmiany przynależności nieruchomości do miejscowości, tj. z M. na miejscowość B. Zmiana numeracji porządkowej nieruchomości nie może skutkować powstaniem trudności w jej wykorzystaniu, co będzie miało miejsce w zaistniałej sytuacji. Zdaniem skarżących zmiana dokonana zaskarżoną czynnością, wbrew stwierdzeniom zawartym w zawiadomieniu, skutkować będzie zaburzeniem dotychczasowego ładu i czytelności numeracji porządkowej. Obowiązująca bowiem przed zmianą numeracja porządkowa charakteryzowała się logiką i czytelnością. Przed zmianą numeracji nieruchomości objęte decyzją Burmistrza przynależały do miejscowości M., w ramach której tworzyły logiczną całość, zapewniając ciągłość i przestrzenną regularność. Nieruchomości objęte zmianą numeracji leżą w bezpośrednim sąsiedztwie pozostałych zabudowań miejscowości M., wzdłuż głównej drogi przebiegającej przez tą miejscowość, tj. DK nr 12. Z kolei wieś B., do której po zmianach ma przynależeć nieruchomość skarżących oddalona jest o ponad 1 kilometr. Na mocy czynności Burmistrza stworzony więc zostanie odległy od wsi B. przysiółek obejmujący kilka posesji położonych tuż przy miejscowości M. Działanie to doprowadzi do zaburzenia ciągłości i regularności przestrzennej. Spowoduje także utrudnienie wykorzystywania nowej numeracji m.in. ze względu na ukształtowane przyzwyczajenia mieszkańców.
W ocenie skarżących na mocy czynności Burmistrza O. doszło do skomplikowania oraz niespójności w obrębie numeracji porządkowych nieruchomości znajdujących się w obrębie B. Burmistrz O. podzielił bowiem istniejące osiedle położone w obrębie geodezyjnym B. a przynależne dotychczas do miejscowości M., zmieniając tylko części nieruchomości numerację porządkową na B., pozostawiając zaś część nieruchomości z tego obrębu we wsi M. Tym samym podzielił podmioty, które mają nadaną numerację porządkową niespójnie z obrębem na 2 części: na tych, których numeracje dostosowuje do nazwy obrębu i na tych, którzy po "porządkujących" zmianach nadal będą mieli numerację niezgodną z obrębem geodezyjnym. W przekonaniu skarżących zaskarżone rozstrzygnięcie ma charakter wybiórczy i uznaniowy, nie niesie ze sobą żadnego uproszczenia, ujednolicenia ani uporządkowania numeracji. Zmiana niesie szereg problemów logistycznych, zakłócenie bezpieczeństwa osiedla, dezorientację ludzi, a także konieczność poniesienia znacznych kosztów: administracyjnych, gospodarczych i społecznych.
Ponadto skarżący zaznaczyli, że w kwestionowanym zawiadomieniu organ przywołał jako podstawę prawną § 6 ust. 4 w związku z § 6 ust. 9 w związku z art. 12 ust. 3 rozporządzenia, które to przepisy nie zostały prawidłowo zastosowane. Z niezrozumiałych względów przywołano § 6 ust. 4 rozporządzenia stanowiący, iż "Nie prowadzi się numeracji porządkowej dotyczącej części miejscowości". Powyższy przepis nie ma żadnego związku z sytuacją nieruchomości, które miały nadany numer porządkowy wsi M., a nie jej części. Zabudowania powstawały na przedmiotowym obszarze od wielu lat, w ciągu miejscowości M., bezpośrednio sąsiadując z nieruchomościami z obrębu M., ponad kilometr od zabudowań miejscowości B. Nie prowadzono numeracji porządkowej dla części nieruchomości. Przed wieloma laty uznano zaś, iż nowopowstałe zabudowania, bezpośrednio sąsiadujące z obrębem M., niepozostające w bliskości z zabudowaniami w B., zaliczone będą do miejscowości M.
Zdaniem skarżących również wskazany w zawiadomieniu § 6 ust. 9 rozporządzenia został niewłaściwie zastosowany, bowiem użyte w nim pojęcie "nadawanie kolejnych numerów porządkowych" odnosi się do nadawania nowych numerów porządkowych nieruchomości zgodnie z wybranym porządkiem, a nie do argumentowania zmian numeracji nadanych przed laty. Przepis, którego celem jest zapewnienie przejrzystości nadawania nowych numerów został w tym przypadku wadliwie wykorzystany jako argument do zmiany numeracji istniejącej od lat.
Poza tym w skardze zwrócono uwagę, że organ administracyjny wybiórczo zastosował także § 12 ust. 3 rozporządzenia, bowiem ograniczył się do wskazania tylko pierwszej części przepisu do słów "przenumerowania z urzędu", bez uzupełnienia o alternatywną opcję, ukazaną w dalszej części przepisu: "(...) albo wnosi do rady gminy o wszczęcie procedury zmiany rodzaju miejscowości zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych". Jest to o tyle istotne, że Burmistrz O. został przed wydaniem przedmiotowej decyzji poinformowany o zamiarach wszczęcia procedury zmiany obrębu geodezyjnego dla osiedla mieszkalnego w ciągu miejscowości M. w obrębie geodezyjnym B., co jest w tych okolicznościach bardziej uzasadnione niż zmiana numeracji i przynależności do miejscowości. Zmianę numeracji porządkowej wybranych nieruchomości z obrębu B., którym w przeszłości nadawano numery w M., uzasadnia się zamiarami budowania się mieszkańców B. na wskazanym obszarze. Nie wzięto przy tym pod uwagę argumentacji mieszkańców wskazanego terenu, którzy od lat zamieszkują w miejscowości M.
Skarżący wskazali również na arbitralny charakter czynności i brak rzetelnego, pisemnego uzasadnienia. Podkreślili, że podjęte przez Burmistrza O. czynności skutkujące zmianą numeracji porządkowej mieszkańcom M. nie zostały dokonane wskutek działań osób będących mieszkańcami przedmiotowego terenu czy też podmiotami, których skutki zmiany bezpośrednio dotyczą. Burmistrz O. podjął działania zmierzające do zmiany sytuacji części mieszkańców na wniosek osób trzecich, nie będących adresatami zmian oraz nie wykazujących zaangażowania w przedmiotowy teren. W ocenie strony niezrozumiałe jest również dzielenie mieszkańców obrębu B., którzy mieli nadany numer w M. na tych, którym dokonano zmiany numeracji na B. i tych, którym pozostawiono numerację porządkową bez zmian, mimo takiej samej sytuacji prawnej i niezgodności obrębu z nazwą miejscowości. Ponadto mieszkańcy nieruchomości, którym zmieniono numerację, nie mieli możliwości z zapoznania się z wnioskiem o wyjaśnienie numeracji porządkowych w obrębie B., który do Burmistrza O. wystosowało Sołectwo B. Nie byli również poinformowani o podjętych działaniach z urzędu. Decyzja ta została więc podjęta z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 9, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. i art. 32 Konstytucji RP. Ponadto naruszono art. 11 k.p.a. albowiem organ administracji publicznej będąc zobowiązanym do wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, poprzestał na lakonicznych argumentach, natomiast odstąpił od wyjaśnienia wszelkich wątpliwości, interpretując materiał dowodowy w sposób wybiórczy.
W związku z powyższym skarżący wnieśli o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności Burmistrza O. i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz O. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Organ wyjaśnił, że wadliwość numeracji porządkowej nieruchomości, polegająca na posługiwaniu się numeracją porządkową z sąsiedniej miejscowości, tj. M. dla nieruchomości położonych w obrębie geodezyjnym B. w przedmiotowym obszarze, jak również podjęcie kroków zmierzających do ujednolicenia miejscowości z obrębem poprzez rozpoczęcie nadawania numerów porządkowych w obrębie geodezyjnym B. od miejscowości B., powoduje utrudnienia w ich wykorzystaniu i tym samym konieczność ich modyfikacji. W przedmiotowym terenie nadany został już numer porządkowy "290" dla budynku znajdującego się na nieruchomości o nr ewid. 1630/5 w obrębie B. Zaistniała sytuacja powoduje trudności w dalszym wykorzystywaniu funkcjonującej numeracji nieruchomości w tym obszarze, wprowadza w błąd i skutkuje trudnościami w dotarciu różnorakich służb. Organ uznał, że dotychczasowa nazwa miejscowości i nadany numer porządkowy nieruchomości są niewłaściwe, ponieważ nie uwzględniają jej przynależności do obrębu geodezyjnego B. Sposób rozumowania organu zmierza do respektowania przy nadawaniu numerów porządkowych przypisanych nazw miejscowości, które pokrywają się z obrębami geodezyjnymi, co w ocenie organu przyniesie skutek w postaci jasnego, uporządkowanego ciągu liczb nadanych numerów porządkowych w miejscowości B., a to z kolei przyczyni się do łatwej ich identyfikacji w terenie. Brak jest jednocześnie dowodów świadczących o tym, że nieruchomość skarżącego przynależy do miejscowości M. Położenie działki wskazuje na obręb geodezyjny B., co z kolei powinno ukierunkować organ do nadawania numeru porządkowego właściwego obrębowi geodezyjnemu i miejscowości jemu przynależnej. Skoro organ podjął działania mające na celu przypisywanie numerów porządkowych zgodnie z obrębami geodezyjnymi tudzież miejscowościami i w oparciu o przepisy rozporządzenia w sprawie ewidencji miejscowości ulic i adresów, koniecznym stała się zmiana numeracji porządkowej dla budynku położonego na działkach nr ewid. 1631/6, 1632/8 obr. B., gm. O.
W ocenie Burmistrza O., dokonując zmiany numeracji porządkowej nieruchomości, podjęto niezbędne kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym dokonano analizy dokumentacji archiwalnej w postaci rejestru numerów porządkowych nieruchomości, a także map katastralnych, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, którzy numery porządkowe będą odtąd mieli nadawane w oparciu o istniejący stan prawny nieruchomości, tj. pod kątem przynależności do obrębu geodezyjnego. Nadawanie numerów porządkowych zgodnie z przynależnością do obrębu tudzież miejscowości przyczyni się do zachowania ładu przestrzennego i tym samym przewidywalności działania organu. Istnienie wad w postaci braku przestrzennej regularności i ciągłości nadawania numerów porządkowych nieruchomościom, jak również podjęcie działań mających na celu doprowadzenie do zgodności nadawania numeracji porządkowej zgodnie z przynależnością do obrębów geodezyjnych świadczy o tym, że organ uczynił zadość zasadzie wyrażonej w art. 7 k.p.a. Burmistrz O. zauważył również, że nadanie numeru porządkowego jest czynnością materialno-techniczną, której podjęcie nie wymaga sformalizowanego postępowania administracyjnego, a tym samym zachowania wszelkich zasad nim rządzących.
Pismem z 13 grudnia 2021 r. skarżący podtrzymali w całości argumentację skargi i wnieśli o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci "Listy osób deklarujących chęć podłączenia do sieci wodociągowej wzdłuż drogi krajowej Tl2 w miejscowości M." na okoliczność przynależności nieruchomości w niej wskazanych i należących do podpisujących ją osób do miejscowości M.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. strona może wnieść skargę do sądu administracyjnego na inne niż określone w pkt. 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa. Ratio legis tego rodzaju regulacji rozszerzającej kontrolę sądu administracyjnego poza zakres decyzji i postanowień jest w tym, by sądowa kontrola obejmowała także takie działania administracji publicznej, które nie są podejmowane w sformalizowanych postępowaniach, zapewniających ich uczestnikom określone gwarancje procesowe, ale również dotyczą praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznoprawnej, w stosunkach z organami administracji publicznej oraz w zakresie zadań realizowanych przez te organy, lub inne jednostki organizacyjne, za pośrednictwem których państwo realizuje swoje zadania (por. T. Woś: (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Komentarze LexisNexis, Wyd. 4, kom. do art. 3 ustawy).
Podnieść należy, że kwestia nadania numeru porządkowego nieruchomości została uregulowana w art. 47a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r., poz. 2052 ze zm., zwanej dalej: "p.g.i.k.").
Stosownie do treści art. 47a ust. 1 p.g.i.k., do zadań gminy należy ustalanie numerów porządkowych oraz zakładanie i prowadzenie ewidencji miejscowości, ulic i adresów. Ewidencja miejscowości, ulic i adresów zawiera między innymi dane adresowe określające numery porządkowe budynków mieszkalnych oraz innych budynków przeznaczonych do stałego lub czasowego przebywania ludzi, w tym w szczególności budynków: biurowych, ogólnodostępnych wykorzystywanych na cele kultury i kultury fizycznej, o charakterze edukacyjnym, szpitali i opieki medycznej oraz przeznaczonych do działalności gospodarczej, wybudowanych, w trakcie budowy i prognozowanych do wybudowania (art. 47a ust. 4 pkt 5a p.g.i.k.).
Zgodnie z art. 47a ust. 5 p.g.i.k., wójt (burmistrz, prezydent miasta) ustala numery porządkowe, o których mowa w ust. 4 pkt 5 lit. a, z urzędu lub na wniosek zainteresowanych i zawiadamia o tych ustaleniach właścicieli nieruchomości lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które tymi nieruchomościami władają. Nadanie numeru porządkowego nieruchomości jest zatem następstwem wykonania przez organ gminy zadań wskazanych w art. 47a ust. 1 pkt 1 i ust. 5 p.g.i.k.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony został pogląd, że nadanie numeru porządkowego dokonywane jest w formie czynności z zakresu administracji publicznej i jest to czynność o charakterze technicznym (tak np. wyroki: NSA z dnia 1 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 6/07, LEX nr 447879, NSA z dnia 18 stycznia 2002 r., sygn. akt SA/Bk 1074/01, ONSA 2003/2/65, NSA z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 30/11, LEX nr 1149370, WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Go 760/10, LEX nr 953222).
Z przepisów art. 47a p.g.i.k. oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz. U. z 2021 r. poz. 1368) wynika, że nadanie, czy też zmiana na wniosek numeru porządkowego budynku, następuje na podstawie danych określonych w art. 47a ust. 6 p.g.i.k. oraz dokumentów załączonych do wniosku, którego wzór określa wskazane rozporządzenie. Organ przed podjęciem rozstrzygnięcia w przedmiocie nadania, zmiany, lub odmowy nadania, czy też odmowy zmiany numeru porządkowego winien zatem dokonać analizy przedstawionych danych i dokumentów mając na uwadze treść obowiązujących przepisów.
Pomimo tego, że działania właściwego organu w przedmiocie nadania, zmiany, lub odmowy nadania, czy też odmowy zmiany numeru porządkowego nie przybierają formy decyzji administracyjnej, to jednak w sytuacji, gdy kwestia nadania numeru, odpowiednio jego zmiany lub odmowy nadania, czy też odmowy zmiany numeru porządkowego, jest czynnością z zakresu administracji publicznej, poddanej kontroli sądu administracyjnego, to podjęcie tego rodzaju czynności przez organ powinno być umotywowane. Brak uzasadnienia stanowiska organu w sytuacji, kiedy czynność nadania, zmiany, odmowy zmiany, czy odmowy nadania nowego numeru porządkowego podlegają kontroli sądu administracyjnego powoduje, że czynność ta uchyla się spod kontroli Sądu. Nieprzedstawienie motywów, które legły u podstaw podjęcia takiej, a nie innej czynności, uniemożliwiają dokonanie przez Sąd kontroli jej legalności. Motywy przyjętego przez organ stanowiska muszą być nadto znane także stronie, której praw i obowiązków podjęta czynność dotyczy. Winny one zostać przez ten organ uzewnętrznione. Działanie organu w takim przypadku także polega na stosowaniu prawa i wywiera wymierne skutki w sferze praw i obowiązków adresata rozstrzygnięcia. Z konstytucyjnych zasad demokratycznego państwa prawnego - art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasady działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa - art. 7 Konstytucji RP, wynika, że działanie organu władzy publicznej mieszczące się w jego prawem określonych kompetencjach, ale noszące znamiona arbitralności i nie poddające się kontroli i nadzorowi, nie może być uznane za zgodne z prawem. Z zasady demokratycznego państwa prawnego wynika ponadto prawo każdego obywatela do podania podstawy prawnej, na jakiej organ podjął konkretną działalność (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 893/14; LEX nr 1513776 oraz III SA/Kr 752/19, dostępny na https://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
W kontrolowanej sprawie, zawiadomienie Burmistrza O. z dnia [...], stanowiące uzewnętrznienie czynności, polegającej na zmianie numeru porządkowego budynku skarżących, nie zawiera żadnego uzasadnienia. Nie wiadomo, czy jest ono zgodne z treścią przepisów prawa materialnego – Prawa geodezyjnego i kartograficznego - regulujących kwestię nadawania, a więc i zmiany numeru porządkowego budynku. Brak wskazania motywów podjętej czynności, czyni tę czynność, jako naruszającą powyższe zasady, bezskuteczną.
Zwrócić bowiem należy uwagę, że (jak wynika rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 9 stycznia 2012 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów, zwanego dalej "rozporządzeniem") brak opisanych cech numeracji porządkowej we wsi, a więc sytuacja, gdy numery porządkowe powtarzają się (nie są unikalne) lub jeżeli zbiór numerów porządkowych nie jest ciągły i nie zapewnia przestrzennej regularności numeracji porządkowej, może być podstawą do rozważenia zmiany numeracji porządkowej nieruchomości. Jednakże samo stwierdzenie swoistej, opisanej wyżej wadliwości numeracji porządkowej, nie jest wystarczającą przesłanką do wprowadzenia zmiany numeracji porządkowej. Wadliwość ta powinna mieć określony skutek, mianowicie – utrudniać wykorzystywanie numeracji. W taki sposób podstawa zmiany numeracji porządkowej nieruchomości została sformułowana w przepisie § 9 ust. 1 pkt 6 ww. rozporządzenia.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę zgadza się ze stanowiskiem WSA w Lublinie, wyrażonym w wyroku z dnia 19 marca 2015 r., sygn. akt III SA/Lu 698/14; LEX nr 1771610, który podzielił również WSA w Krakowie w wyroku z 16 października 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 752/19, w którym sąd ten wskazał, że: "(...) okolicznością, która może przemawiać przeciwko wprowadzeniu zmiany numeracji porządkowej nieruchomości, nawet jeżeli numeracja jest wadliwa z powodu braku ciągłości i przestrzennej regularności, jest potrzeba zachowania dotychczasowej, ukształtowanej nieraz w długim okresie historycznym, numeracji porządkowej nieruchomości. Zmiana tak ukształtowanej numeracji nieruchomości, nawet jeżeli wprowadzona zostanie ciągłość i przestrzenna regularność numeracji, może bowiem prowadzić także do utrudnienia wykorzystywania nowej numeracji, na przykład ze względu na ukształtowane przyzwyczajenia mieszkańców. Omawiana okoliczność została uwzględniona przez ustawodawcę w taki sposób, że wprowadzona została zasada zachowania w jak najszerszym zakresie dotychczasowych danych adresowych. Wynika to wprost z przytoczonego wcześniej przepisu art. 47b ust. 5 p.g.i.k., formułującego upoważnienie ustawowe do wydania rozporządzenia wykonawczego oraz wytyczne dotyczące treści tego aktu. Według treści wytycznych określenie szczegółowego zakresu informacji gromadzonych w bazach danych ewidencji miejscowości, ulic i adresów, organizacja i tryb tworzenia, aktualizacji i udostępnianie tych baz powinno nastąpić z zachowaniem w jak najszerszym zakresie dotychczasowych danych adresowych".
Tym samym brak możliwości zapoznania się z motywami, które legły u podstaw podjęcia kontrolowanej czynności, nie pozwalał Sądowi na dokonanie kontroli jej legalności.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowany został również pogląd, z którym Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni się zgadza, że obowiązkiem każdego organu administracji jest wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia (w tym wypadku podjęcia czynności z zakresu administracji publicznej), które to bezsprzecznie wywiera wpływ na sferę praw i obowiązków skarżącego, jako właściciela nieruchomości na której znajduje się budynek, którego dotyczy zmiana numeru porządkowego. Uzasadnienie, które legło u podstaw podjęcia przez Burmistrza kwestionowanej czynności winno więc zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa, zwłaszcza tych aspektów, na które zwrócił uwagę w przywoływanym wyroku WSA w Lublinie z dnia 19 marca 2015 r., sygn. akt III SA/Lu 698/14 (LEX nr 1771610).
Burmistrz powinien zatem w motywach podjętej czynności przedstawić racje, które przemawiały za zmianą numeru porządkowego budynku i przedstawić w sposób spójny, logiczny i wyczerpujący tok rozumowania, który doprowadził go do podjęcia określonej czynności, przedstawiając ocenę poszczególnych dowodów i podniesionych argumentów stron. Powinien więc przedstawić okoliczności związane z wadliwością wynikłą z braku ciągłości i zapewnienia przestrzennej regularności numeracji porządkowej oraz skutków w postaci utrudnienia wykorzystywania numeracji (§ 9 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów). Nadto powinien także przedstawić, że istnieją, bądź nie istnieją, okoliczności zachowania dotychczasowej, ukształtowanej w długim okresie historycznym, numeracji porządkowej nieruchomości, które także mogą prowadzić do utrudnienia wykorzystywania numeracji (art. 47b ust. 5 p.g.i.k.).
Wprawdzie dostrzec wypada, że do podejmowania przez organy administracji czynności, jak kontrolowana w niniejszej sprawie, nie stosuje się bezpośrednio przepisów k.p.a., bowiem nie wynika to zarówno z postanowień samego kodeksu, ani też z przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, jednak Sąd w składzie orzekającym dostrzega, że wskazane skargą przepisy kodeksu przynajmniej w zakresie zasad sformułowanych w art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 11 formułują uniwersalne zasady, którymi organ powinien był się kierować w niniejszej sprawie z uwagi na daleko idące skutki podejmowanej czynności w sferze indywidulanie dotkniętych nią osób. Podkreślić bowiem trzeba, że skarżący nie byli w ogóle poinformowani przez organ o wszczęciu jakichkolwiek działań w sprawie zmiany numeru porządkowego ich nieruchomości, czy też o zakończeniu takiego "postępowania" oraz możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem, celem wyrażenia własnego stanowiska, co powinno być jednak standardem w tego rodzaju przypadkach.
Wyjaśnić dodatkowo należy, że przedstawione przez organ argumenty w odpowiedzi na skargę, nie mogą konwalidować i przede wszystkim zastępować stanowiska organu, które stało się podstawą do podjęcia określonej czynności zmiany numeru porządkowego przedmiotowego budynku. Przedstawione tam racje znaleźć się powinny w uzasadnieniu podjętej czynności.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie przepisu art. 146 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku).
d.cz.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło