III SA/Łd 1007/11

WyrokWSA w Łodzi2011-12-14

Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Małgorzata Łuczyńska, Janusz Nowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchylenie przez sąd postanowienia organu odwoławczego, które poprzedzało wydanie kolejnych postanowień organów obu instancji, stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. i skutkuje uchyleniem tych późniejszych postanowień?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchylenie przez sąd postanowienia organu odwoławczego, które stanowiło podstawę do wydania kolejnych postanowień organów obu instancji, spełnia przesłanki wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, ponieważ zostały one wydane w oparciu o uchylone postanowienie organu odwoławczego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczące zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok. Pełnomocnik A. M. wniósł zarzuty, kwestionując m.in. doręczenie decyzji wymiarowej, przedawnienie zobowiązania oraz dopuszczalność egzekucji. Organy obu instancji kolejno odrzucały zarzuty, a Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. ostatecznie uchylił postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wydał postanowienie, w którym uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej zarzutów nieistnienia obowiązku i niedopuszczalności egzekucji, oddalając je jako niedopuszczalne, utrzymał w mocy postanowienie w zakresie zarzutu przedawnienia i uchylił postanowienie w części dotyczącej odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego, umarzając je w tym zakresie. Wcześniejszy wyrok WSA w Łodzi (III SA/Łd 655/11) uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz A. M. kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Protokolant Asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz A. M. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...], Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. określił B. i A. M. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok. Od powyższej decyzji w dniu 10 stycznia 2011 roku pełnomocnik B. i A. M. złożył odwołanie. W dniu 13 stycznia 2011 roku na podstawie decyzji z dnia [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł., wystawił wobec B. i A. M. tytuł wykonawczy Nr [...] obejmujący zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok. Na podstawie powyższego tytułu wykonawczego Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. skierował do Ludowego Banku Spółdzielczego w Z. zawiadomienie z dnia 17 stycznia 2011 roku (doręczone w dniu 18 stycznia 2011 roku) o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem. Zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono B. M. w dniu 18 stycznia 2011 roku. W dniu 21 stycznia 2011 roku pełnomocnik A. M. wniósł zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Zarzucając naruszenie art. 33 pkt. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 229, póz. 1954 ze zm.) - [zwanej dalej w skrócie u.p.e.a]., poprzez nieistnienie egzekwowanego obowiązku ze względu na niedoręczenie decyzji stanowiącej podstawę prawną należności w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok i przedawnienie powyższego zobowiązania, oraz art. 33 pkt 6 u.p.e.a. z uwagi na niedopuszczalność egzekucji w związku z brakiem w obrocie prawnym legalnej decyzji określającej wysokość egzekwowanej należności. Wniósł o wstrzymanie na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a., postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie czynności egzekucyjnych dokonanych w oparciu o tytuł wykonawczy Nr [...]. Postanowieniem z dnia [...], Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł., na podstawie art. 123 § 1 i art. 124 k.p.a. w zw. z art. 18 oraz art. 17, art. 34 i art. 35 u.p.e.a., uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione i odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego. W dniu 9 marca 2011 roku pełnomocnik A. M. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, któremu zarzucił naruszenie: - art. 34 § 4 w związku z art. 33 pkt. 1 oraz pkt. 6 u.p.e.a., poprzez "uznanie zgłoszonych zarzutów za nieuzasadnione w związku z błędnym przyjęciem, iż doszło do doręczenia decyzji w zakresie podatku od towarów i usług, mimo pominięcia w tym zakresie pełnomocnika", - art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 17 i 18 u.p.e.a. poprzez brak uzasadnienia prawnego podjętego rozstrzygnięcia, - art. 35 § 1 u.p.e.a., poprzez "odmowę wstrzymania egzekucji pomimo wysokiego ryzyka, iż jej prowadzenie zostanie uznane za niedopuszczalne, z uwagi na niedoręczenie decyzji mającej określić egzekwowane zobowiązanie". Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego, a także w oparciu o art. 35 § 2 u.p.e.a., o wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zażalenia z uwagi na duże ryzyko stwierdzenia niedopuszczalności przedmiotowej egzekucji. Postanowieniem z dnia [...], Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Na powyższe postanowienie A. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wyrokiem z dnia 20 września 2011 roku, sygn. akt III SA/Łd 665/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...], Nr [...] określającą B. i A. M. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Na powyższe rozstrzygnięcie organu odwoławczego, pełnomocnik A. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Po ponownym rozpatrzeniu pisma z dnia 21 stycznia 2011 roku zawierającego zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. postanowieniem z dnia [...], Nr [...] uznał złożone zarzuty za nieuzasadnione oraz odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ egzekucyjny wskazał, że "skuteczne doręczenie decyzji wymiarowej, w oparciu o którą wszczęto i prowadzono egzekucję, określało zobowiązanie podatkowe B. i A. M. w podatku dochodowym za 2004 r., co przesądza o niezasadności zarzutu nieistnienia obowiązku i niedopuszczalności egzekucji. Zdaniem organu doszło do skutecznego i zgodnego z prawem doręczenia przedmiotowej decyzji, a zatem prowadzone postępowanie egzekucyjne jest dopuszczalne i zgodne z prawem. Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. zaznaczył, iż "wszczęte postępowanie o przestępstwo skarbowe w powyższej sprawie nie zostało do dnia wydania tego postanowienia zakończone. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia trwa nadal, a więc przedmiotowe zobowiązanie nie uległo przedawnieniu W dniu 8 czerwca 2011 roku pełnomocnik A. M. złożył zażalenie na powyższe postanowienie, w którym zarzucił naruszenie: 1) art. 34 § 4 w związku z art. 33 pkt. 1 oraz 6 u.p.e.a. poprzez uznanie zgłoszonych zarzutów za nieuzasadnione, w związku z błędnym przyjęciem, iż doszło do doręczenia decyzji w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r., mimo wydania jej poza postępowaniem oraz pominięcia w tym zakresie pełnomocnika; 2) art. 34 § 4 w związku z art. 33 pkt. 1 u.p.e.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że egzekwowane zobowiązanie nie uległo przedawnieniu, co związane jest z błędnym zastosowaniem art. 70 § 6 pkt. 1 O.p. 3) art. 35 § 1 u.p.e.a. poprzez odmowę wstrzymania egzekucji pomimo wysokiego ryzyka, iż jej prowadzenie zostanie uznane za niedopuszczalne, z uwagi na niedoręczenie decyzji mającej określać egzekwowane zobowiązanie. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego, a także, na podstawie art. 35 § 2 u.p.e.a. o wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zażalenia, z uwagi na duże ryzyko stwierdzenia niedopuszczalności przedmiotowej egzekucji. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik strony podniósł, iż "wadliwość zaskarżonego aktu administracyjnego jest konsekwencją błędnego, a w każdym razie przedwczesnego przyjęcia, iż doszło do doręczenia decyzji wymiarowej w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 rok. Okoliczność ta była przedmiotem rozpoznania przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. W odwołaniu od decyzji, wniesionym przez pełnomocnika, wskazano na okoliczności, które nie pozwalają na przyjęcie tezy o doręczeniu przedmiotowej decyzji. Postępowanie odwoławcze i konkluzje sformułowane w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]. stanowią w ocenie pełnomocnika potwierdzenie zgłoszonych zarzutów. W dalszej części uzasadnienia zażalenia pełnomocnik powtórzył argumentację zawartą w piśmie z dnia 21 stycznia 2011 roku wskazując ponadto, że "z dniem 31 grudnia 2010 roku doszło do przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok. Brak jest przesłanek, które pozwalałyby organowi egzekucyjnemu przyjąć, że obowiązek wciąż podlega egzekucji. Sam tytuł wykonawczy wskazuje, że egzekwowane zobowiązanie nie było wcześniej nawet zabezpieczone. Nie jest zgodnym z prawdą przyjęcie, iż wszczęcie postępowania karnego skarbowego przez Naczelnika doprowadziło do zawieszenia biegu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania. Postawienie zarzutów - ich ogłoszenie podejrzanemu - miało miejsce już po upływie terminu przedawnienia, w roku 2011 co sprawia, że wspomniane postępowanie pozostaje bez wpływu na wygaśnięcie zobowiązania za rok 2004 przez przedawnienie. Skutkuje to bezwzględnym obowiązkiem umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o powołany tytuł wykonawczy. Postanowienie Naczelnika stwierdzające bezzasadność podniesionych zarzutów jest wobec powyższego wadliwe i powinno zostać usunięte z obrotu prawnego. Postanowieniem z dnia [...], Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej uznania zarzutów nieistnienia obowiązku oraz niedopuszczalności egzekucji za nieuzasadnione i oddalił powyższe zarzuty jako niedopuszczalne. Nadto utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie w zakresie uznania za nieuzasadniony zarzut przedawnienia i uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego i w tym zakresie umorzył postępowanie I instancji. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, iż podniesione przez pełnomocnika zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku oraz niedopuszczalności egzekucji nie mogą podlegać merytorycznemu rozpatrzeniu, a w konsekwencji nie można rozstrzygnąć w ramach instytucji zarzutów na postępowanie egzekucyjne o ich zasadności lub też bezzasadności. Stwierdził, iż w odniesieniu do ww. zarzutów zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 § 1a u.p.e.a. czyli, jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym, wydawane jest postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Mając na uwadze powyższe, Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że składając w dniu 10 stycznia 2011 roku odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...], Nr [...] określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 pełnomocnik wskazał m.in. na niedoręczenie ww. decyzji skutkujące jej brakiem w obrocie prawnym. W wyniku rozpatrzenia ww. środka zaskarżenia, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] uchylił w całości rozstrzygnięcie organu podatkowego pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, przyjmując tym samym, że decyzja wymiarowa weszła do obrotu prawnego. Organ odwoławczy wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. wszczął i prowadził postępowanie podatkowe z naruszeniem obowiązujących przepisów oraz, że "wydana i doręczona decyzja jest co najmniej przedwczesna." Składając do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., pełnomocnik ponownie podniósł zarzut bezskuteczność doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...], Nr [...], wskazując na nieistnienie w obrocie prawnym decyzji określającej. Tym samym należało stwierdzić niedopuszczalność zgłoszonych przez pełnomocnika zobowiązanego zarzutów polegających na nieistnieniu obowiązku i niedopuszczalności egzekucji, ze względu na niedoręczenie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, gdyż kwestia skuteczności doręczenia przedmiotowego rozstrzygnięcia była już przedmiotem rozpoznania w postępowaniu odwoławczym od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] Nr [...], a także podlega obecnie rozpatrzeniu w ramach postępowania skargowego toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi. Odnosząc się natomiast do podniesionego przez pełnomocnika zarzutu polegającego na prowadzeniu postępowania egzekucyjnego pomimo przedawnienia się zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok, Dyrektor Izby Skarbowej podzielił stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł., że przedmiotowe zobowiązanie nie uległo przedawnieniu. Zgodnie bowiem z art. 70 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Stosownie zaś do § 6 pkt. 1 ww. przepisu, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Z kolei w myśl § 7 pkt. 1 , bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. W analizowanej sprawie, postanowieniem z dnia [...], Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. wszczął dochodzenie w zakresie wywiązywania się przez A. M. m.in. z obowiązku w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. Powyższa okoliczność spowodowała zawieszenie biegu terminu przedawnienia z dniem 6 grudnia 2010 roku, a zatem w analizowanej sprawie nie nastąpiło przedawnienie należności egzekwowanych w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia [...] Nr [...], tym bardziej, że postępowanie karnoskarbowe do dnia wydania niniejszego postanowienia nie zostało zakończone. Odnosząc się do kwestii odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego, Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że stosownie do art. 35 § 1 u.p.e.a. wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie wstrzymuje tego postępowania. Organ egzekucyjny może jednak w uzasadnionych przypadkach wstrzymać postępowanie egzekucyjne lub niektóre czynności egzekucyjne do czasu rozpatrzenia zarzutu. Na gruncie rozpatrywanej sprawy, obowiązek objęty tytułem wykonawczym Nr [...] wygasł na skutek wyegzekwowania. Jak wynika bowiem z akt sprawy, w dniu 21 lutego 2011 roku została wyegzekwowana zaległość objęta ww. tytułem wykonawczym, a tym samym została zakończona egzekucja administracyjna prowadzona wobec B. i A. M., w oparciu o przedmiotowy tytuł wykonawczy. Tym samym zatem na dzień wydania przedmiotowego postanowienia, tj. 27 maja 2011 roku wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, był bezprzedmiotowy. Odnosząc się natomiast do zawartego w zażaleniu wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 35 § 2 u.p.e.a., organ nadzoru w uzasadnionych przypadkach może wstrzymać czynności egzekucyjne do czasu rozpatrzenia zażalenia. Powyższy przepis (oparty na zasadzie uznania administracyjnego) przewiduje zatem możliwość wstrzymania - w uzasadnionych przypadkach - prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez organ nadzoru jedynie do czasu rozpatrzenia zażalenia w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W niniejszej sprawie nastąpiło wygaśnięcie obowiązku na skutek wyegzekwowania należności, co powoduje, że wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych jest bezprzedmiotowy. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącego podniósł zarzut naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 34 § 4 oraz art. 33 pkt. 1 u.p.e.a., poprzez wadliwe przyjęcie, że egzekwowane zobowiązanie nie uległo przedawnieniu, co wynika z błędnego zastosowania art. 70 § 6 pkt. 1 O.p. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, iż postawienie skarżącemu zarzutów miało miejsce już po upływie terminu przedawnienia tj. w roku 2011, co powoduje, że prowadzone postępowanie karnoskarbowe pozostaje bez wpływu na wygaśnięcie zobowiązania za rok 2004. Podkreślił, iż sam fakt wydania w grudniu 2010 roku postanowienia o wszczęciu dochodzenia, którego organ w żaden sposób nie uzewnętrznił, nie wpływa na bieg terminu przedawnienia zobowiązania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [zwanej dalej: p.p.s.a.] sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły prawo dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art.145 § 1 pkt.8 kpa. Zgodnie z treścią art.145 § 1 pkt.8 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Z wymienionego przepisu wynika, iż przesłanką wznowienia postępowania jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy decyzją organu administracji a inną uchyloną decyzją, na co wskazuje zwrot "w oparciu". (M.Jaśkowska Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz wyd. Zakamycze 2000r. str.817, wyrok NSA z 25 lutego 1982r. w spr. II SA 6/82 – ONSA nr 1 z 1982r. poz.19). Związek, o którym mowa w art.145 § 1 pkt.8 kpa stanowi pewną sekwencję "działań prawnych" organu administracji, zgodnie z logiką których jedna decyzja lub orzeczenie sądu stanowi podstawę wydania innej decyzji (ta druga decyzja jest zależna jest od decyzji pierwszej). Wydanie drugiej decyzji nie będzie możliwe bez wcześniejszego wydania decyzji pierwszej. Sytuacja taka powstaje między innymi w przypadku decyzji kasatoryjnych, zawierających wytyczne co do dalszego postępowania, która następnie zostaje wyeliminowana z obrotu prawnego. Pogląd, iż w sytuacji wydania przez organ odwoławczy decyzji kasatoryjnej i następnie na skutek tego dochodzi do wydania nowej decyzji przez organ administracji pierwszej instancji po czym decyzja kasatoryjna zostaje uchylona przez sąd to zachodzi podstawa wznowienia, o której mowa w art.145 § 1 pkt.8 kpa wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 października 2006r. w spr. II GSK 156/06 ( Lex nr 276701) i w wyroku z 23 stycznia 1998r. w spr. I SA/Łd 704/97 (Lex nr 31770) oraz Wojewódzki Sąd Admini9stracyjny w Warszawie w wyroku z 30 września 2009r. w spr. VIII SA/Wa 605/08 (Lex nr 564152). Sąd podzielił pogląd wyrażony w wymienionych orzeczeniach. W rozpoznawanej sprawie postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] nr [...] i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Postanowienie organu odwoławczego zostało zaskarżone do sądu administracyjnego. Następnie w dniu [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. ponownie wydał postanowienie (nr [...]) w przedmiocie zgłoszonych zarzutów. Na skutek złożonego zażalenia postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej uznania zarzutów nieistnienia obowiązku oraz niedopuszczalności egzekucji za nieuzasadnione i oddalił powyższe zarzuty jako niedopuszczalne, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie w zakresie uznania za nieuzasadniony zarzut przedawnienia oraz uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w części dotyczącej odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego i w tym zakresie umorzył postępowanie pierwszej instancji. Wyrokiem z dnia 20 września 2011r. w sprawie III SA/Łd 655/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...]. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane wskutek postanowienia organu odwoławczego z [...]. Bez postanowienia kasatoryjnego oba postanowienia (z 27 maja 2011r. i z 11 sierpnia 2011r.) nie zostałyby wydane. Realizują one zalecenia postanowienia kasatoryjnego a więc można uznać, że zostały wydane w oparciu o postanowienie organu odwoławczego z [...]. W sytuacji gdy prawomocnym wyrokiem w sprawie III SA/Łd 655/11 uchylone zostało postanowienie z [...]. to oznacza, że wyeliminowano z obrotu prawnego postanowienie w oparciu o które wydane zostały zaskarżone postanowienie oraz postanowienie z [...]. Konsekwencją wyroku w sprawie III SA/Łd 655/11 jest to, iż "odżyło" postanowienie z [...] i zachodzi konieczność rozpoznania zażalenia na to postanowienie. Powstała obecnie taka sytuacja, że w obrocie prawnym pozostały dwa postanowienia organu I instancji (z [...]. i z [...].), postanowienie organu odwoławczego z [...]. oraz nierozpoznane zażalenie strony na postanowienie z [...]. Nie ulega wątpliwości, iż sytuacja taka jest nie do zaakceptowania gdyż narusza zasadę jedności i tożsamości postępowania administracyjnego w jednej sprawie. Reasumując sąd uznał, iż skarga jest uzasadniona. Zaskarżone postanowienie i postanowienie organu I instancji zostały wydane w oparciu o postanowienie kasatoryjne z [...], które zostało uchylone przez sąd. Spełnione zatem zostały przesłanki wznowienia postępowania określone w art.145 § 1 pkt.8 kpa. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.1c.) ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z [...]. Z uwagi na to, iż skarga została uwzględniona, na podstawie art.200 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd zasądził od organu administracji na rzecz strony skarżącej kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na ogólną sumę kosztów złożyło się: 240 zł – wynagrodzenie doradcy podatkowego, 17 zł opłata skarbowa i 100 zł – wpis sądowy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien rozpoznać zażalenie strony na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z [...] uwzględniając ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu wyroku w sprawie III SA/Łd 655/11. Wymieniona ocena i wskazania są wiążące dla organu administracji zgodnie z treścią art.153 p.p.s.a. Sąd odmówił uwzględnienia wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie P 30/11. Należy zaznaczyć, iż wniosek ten został złożony jedynie w przypadku gdyby okazało się, że brak byłoby innych uchybień zaskarżonego postanowienia i rozstrzygnięcie sprawy zależałoby od przesądzenia z jaką chwilą następuje zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku toczącego się postępowania karnoskarbowego. (k.26). W rozpoznawanej sprawie istniała podstawa do wznowienia postępowania, o której mowa w art.145 § 1 pkt.8 kpa i z tego powodu skarga została uwzględniona. W związku z czym brak było podstaw do zawieszania postępowania sądowoadministracyjnego z przyczyny wskazanej we wniosku strony skarżącej. a.ł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło