III SA/Łd 1028/17
WyrokWSA w Łodzi2017-12-18
Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Ewa Alberciak, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy projekt dotyczący internacjonalizacji przedsiębiorstwa, który obejmuje działania zarówno na nowych, jak i dotychczasowych rynkach zbytu, może zostać dofinansowany w ramach konkursu, którego regulamin stanowi, że wsparcie ukierunkowane jest na wejście na co najmniej jeden nowy rynek zbytu za granicą?Ratio decidendi
Sąd uznał, że projekt nie spełnia kryterium "Wpisywanie się projektu we właściwy typ projektu zgodnie z regulaminem konkursu", ponieważ obejmuje działania zarówno na nowych, jak i dotychczasowych rynkach zbytu. Regulamin konkursu jasno stanowi, że wsparcie jest ukierunkowane na wejście na nowe rynki zbytu, a nie na rozwój działalności na rynkach już rozpoznanych. Ponadto, projekt nie spełnił kryterium "Poprawność analizy finansowej" z uwagi na zbyt ogólne przedstawienie założeń finansowych oraz kryterium "Realność wskaźników" ze względu na ścisłą zależność od spełnienia poprzednich kryteriów. W związku z tym skarga została oddalona.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o dofinansowanie projektu "W celu zwiększenia eksportu, wejście na nowe rynki zbytu za granicą poprzez wdrożenie Nowego Modelu Biznesowego". Projekt został negatywnie oceniony na etapie oceny merytorycznej pod względem kryteriów: "Wpisywanie się projektu we właściwy typ projektu zgodnie z regulaminem konkursu", "Poprawność analizy finansowej" oraz "Realność wskaźników". Po nieuwzględnieniu protestu przez Centrum Obsługi Przedsiębiorcy, skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania konkursowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 grudnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, , Protokolant Referent stażysta Aneta Lubasińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2017 roku sprawy ze skargi B. J. na informację Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu wniesionego od etapu oceny merytorycznej projektu oddala skargę.
W dniu (...) został ogłoszony konkurs nr (...) na dofinansowanie projektów w ramach Poddziałania II.2.1 Modele biznesowe MŚP, Działania II.2 Internacjonalizacja przedsiębiorstw, Osi priorytetowej II: Innowacyjna i konkurencyjna gospodarka Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014 - 2020. Nabór wniosków o dofinansowanie trwał od dnia 27 grudnia 2016r. do dnia 28 lutego 2017r. Regulamin konkursu, który został opublikowany w dniu ogłoszenia konkursu na stronie internetowej organizatora konkursu, tj. Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w Ł., został przyjęty uchwałą nr 1440/16 Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 22 listopada 2016r., zmieniony uchwałą nr 1677/16 z dnia 16 grudnia 2016r. Regulamin konkursu określa zasady ogłaszania konkursu, warunki uczestnictwa, sposób i formę składania wniosków, sposób i kryteria oceny wniosków, zakres i sposób dokonywania poprawy i uzupełnień wniosków, zasady podejmowania decyzji o przyznaniu dofinansowania oraz procedurę odwoławczą. Stosownie do art. 40 ust. 1 ustawy wdrożeniowej ogłoszenie o konkursie zostało podane do publicznej wiadomości na stronie internetowej: www.cop.lodzkie.pl,www.rpo.lodzkie.plorazwww.funduszeeuropejskie.gov.pl.
W ramach przedmiotowego konkursu wnioskodawca: "Ax" Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe B. J. z siedzibą w Ł. złożył w dniu 28 lutego 2017r. wniosek o dofinansowanie projektu o nazwie "W celu zwiększenia eksportu, wejście na nowe rynki zbytu za granicą poprzez wdrożenie Nowego Modelu Biznesowego "Ax Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe B. J." oznaczony nr (...).
Zgodnie z § 14 Regulaminu konkursu ocena projektów dokonywana jest na podstawie kryteriów wyboru projektów dla Poddziałania II.2.1: Modele biznesowe MŚP, Osi priorytetowej II: Innowacyjna i konkurencyjna Gospodarka RPO WŁ 2014-2020 przyjętych przez Komitet Monitorujący Regionalny Program Operacyjny Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020.
Projekt został pozytywnie oceniony pod względem spełnienia kryteriów oceny formalnej i został przekazany do oceny merytorycznej, o czym wnioskodawca został poinformowany pismem z dnia 17 maja 2017r.
Zgodnie z § 18 ust. 1, 2 i 3 Regulaminu konkursu, ocena merytoryczna projektów dokonywana jest przez członków Komisji Oceny Projektów będących pracownikami Instytucji Pośredniczącej lub ekspertami i ma na celu ich weryfikację pod względem spełnienia kryteriów merytorycznych projektu. Ocena następujących kryteriów: wpisywanie się projektu we właściwy typ projektu zgodnie z Regulaminem konkursu, poprawność analizy finansowej, wykonalność ekonomiczna i organizacyjna oraz realność wskaźników, dokonywana jest w systemie zerojedynkowym (z przypisanymi wartościami logicznymi "tak", "nie", "nie dotyczy"). Niespełnienie przez projekt któregokolwiek z ww. kryteriów powoduje, że projekt nie podlega ocenie na podstawie kryteriów merytorycznych punktowych i uzyskuje ocenę negatywną.
Projekt o nazwie: "W celu zwiększenia eksportu, wejście na nowe rynki zbytu za granicą poprzez wdrożenie Nowego Modelu Biznesowego "Ax Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe B. J.", oznaczony nr (...), został negatywnie oceniony pod względem zgodności z kryteriami merytorycznymi:
-wpisywanie się projektu we właściwy typ projektu zgodnie z regulaminem konkursu;
-poprawność analizy finansowej;
-realność wskaźników.
W związku z powyższym projekt nie podlegał dalszej ocenie na podstawie kryteriów merytorycznych punktowych.
Instytucja Pośrednicząca pismem z dnia 11 lipca 2017r. poinformowała wnioskodawcę o negatywnym wyniku oceny projektu. W uzasadnieniu negatywnej oceny projektu, w zakresie kryterium merytorycznego: "Wpisywanie się projektu we właściwy typ projektu zgodnie z regulaminem konkursu" pierwszy z oceniających stwierdził, że: "przedmiotowy projekt jest niezgodny z § 5 pkt 6 Regulaminu konkursu, tj.: Typ projektu podlegający dofinansowaniu. Realizacja przedmiotowego projektu dotyczy działań wdrożeniowych dotyczących eksportu na "stare" rynki zbytu oraz nowe rynki. Działania podjęte w ramach realizacji przedmiotowego projektu mogą odnosić się tylko i wyłącznie do wejścia wnioskodawcy na nowe rynki zbytu. Wobec powyższego kryterium nie zostało spełnione."
Zdaniem drugiego z oceniających: "projekt dotyczy udziału w imprezach targowych w Niemczech, Polsce, ZEA oraz misji w USA i Szwecji. Jednocześnie w II części wniosku wskazano na zamiar pozyskania klientów na rynkach Litwy, Holandii, USA i ZEA. Natomiast w ramach konkursu wspierane są działania związane tylko z wejściem na nowe rynki zbytu, a trudno za takie uznać większość działań przewidzianych przez Wnioskodawcę. W związku z powyższym stwierdzono, że kryterium nie zostało spełnione."
W uzasadnieniu negatywnej oceny projektu, w zakresie kryterium merytorycznego: "Poprawność analizy finansowej" pierwszy z oceniających stwierdził, że: "analiza finansowa projektu nie została przeprowadzona poprawnie. W części II wniosku o dofinansowanie Punkt D.1 Opis do założeń przyjętych do prognoz finansowych nie został przygotowany poprawnie. W szczególności powinien zawierać założenia do prognoz finansowych i określić: inflację, kursy wymiany walut; poziom popytu oraz rozłożenie popytu w czasie; sposób kalkulacji ceny i wielkości sprzedaży; założenia dotyczące przychodów oraz prognozowanych kosztów operacyjnych i finansowych; sposób finansowania działalności (w tym zaciągnięte i planowane do zaciągnięcia kredyty, pożyczki, leasing itp.); wielkość kosztów stałych oraz ogólnozakładowych kosztów administracyjnych; wyjaśnienie dotyczące tworzonych rezerw, rozliczeń międzyokresowych, pozostałych przychodów operacyjnych; informacje nt. przewidywanego czasu otrzymania oraz sposobu księgowania otrzymanej dotacji. Zgodnie z zapisami w instrukcji przygotowanie rzetelnych i szczegółowych założeń do prognoz finansowych dotyczy wszystkich wnioskodawców. Informacje nie są spójne z l częścią wniosku o dofinansowanie w zakresie kosztów kwalifikowanych (832 400,00 zł.) Natomiast budżet projektu w l części wniosku o dofinansowanie zakłada koszty kwalifikowane w wysokości 294 100,00 zł. Przy założeniu, że wnioskodawca w wyniku realizacji projektu podpisze 10 kontraktów, koszt pozyskania 1 kontraktu wynosi 29 410,00 zł. Wartość sprzedaży towarów na eksport w wyniku realizacji projektu wyniesie 59 740, 00 zł. Średni przychód z pojedynczego kontraktu 5 974,00 zł. Poniesione nakłady są niewspółmierne do prognozowanych przychodów. Przedmiotowy projekt realizowany jest w latach 2017-2019 zatem okres przygotowania analizy finansowej nie jest przygotowany poprawnie - powinien być 3 lata od dnia zakończenia realizacji projektu. W pkt C.3 wskazano błędne kwoty w pozycjach (wartość przychodów ze sprzedaży w tys. zł i wartość przychodów ogółem w tys. zł) zgodnie z instrukcją we wniosku powinny być to wartości planowane do osiągnięcia na koniec pierwszego pełnego roku obrachunkowego po zakończeniu realizacji projektu. Wobec powyższego przedmiotowe kryterium uznano za nie spełnione."
Zdaniem drugiego z oceniających: "wnioskodawca zaprezentował projekcje finansowe, które nie są wiarygodne i prawidłowe. Brak opisu założeń do tych projekcji w części II wniosku - część D1 zawiera jedynie ogólnikowe sformułowania pasujące zasadniczo do dowolnego projektu. Także podana w tej części kwota wydatków kwalifikowanych nie jest zgodna z pozostałymi częściami wniosku. Analiza finansowa została przygotowana dla niewłaściwego okresu czasu. Z kolei koszty pozyskania kontraktów są kilkakrotnie wyższe do ich wartości, co świadczy o błędnym przygotowaniu analizy finansowej. Kryterium nie można uznać za spełnione."
W uzasadnieniu negatywnej oceny projektu, w zakresie kryterium merytorycznego: "Realność wskaźników" pierwszy z oceniających stwierdził, że: przedmiotowy projekt nie jest zgodny z § 5 pkt 6, tj. Typ projektu podlegający dofinansowaniu Regulaminu konkursu, zatem nie można uznać wskaźników za adekwatne dla danego projektu. Wobec powyższego, kryterium uznano za niespełnione."
Zdaniem drugiego z oceniających: "z uwagi na to, że projekt jest niezgodny z wymogami dotyczącymi projektu podlegającego dofinansowaniu wskazanymi w Regulaminie konkursu, nie można uznać wskaźników za adekwatne do zakresu projektu. W związku z tym uznano, że kryterium nie zostało spełnione."
W dniu (...) do Centrum Obsługi Przedsiębiorcy wpłynął protest wnioskodawcy od negatywnego wyniku oceny merytorycznej projektu.
W złożonym proteście, kwestionując wynik oceny kryterium "Wpisywanie się projektu we właściwy typ projektu zgodnie z regulaminem konkursu" autor protestu przytoczył zapisy § 5 pkt 5 i pkt 6 Regulaminu konkursu, wskazujące typ projektu i działania podlegające dofinansowaniu wskazując, że projekt spełnia wszystkie wymogi zawarte w Regulaminie konkursu.
W odpowiedzi na zarzut, iż "w ramach konkursu wspierane są działania związane tylko z wejściem na nowe rynki zbytu, a trudno za takie uznać większość działań przewidzianych przez wnioskodawcę" autor protestu powołał się na zapisy strategii biznesowej przedstawiające rynki docelowe i aspekty, którymi kierowano się przy wyborze konkretnych imprez targowych. Podkreślił, że oddziaływanie targów międzynarodowych nie ogranicza się do kraju, w którym są one organizowane i dlatego uczestnictwo w międzynarodowych targach na terenie kraju, który nie jest rynkiem docelowym nie oznacza, że udział ten nie będzie dotyczył wyszukiwania i pozyskiwania potencjalnych partnerów na rynkach docelowych. Odwołując się natomiast do zapisów w kilku punktach l i II części wniosku o dofinansowanie, przedstawiających cele i założenia projektu wskazał, że projekt jest zgodny z § 5 pkt 5 i 6 Regulaminu.
W odniesieniu do kryterium "Poprawność analizy finansowej" wnioskodawca, powołując się na sposób oceny danego kryterium wynikający z załącznika nr 3 do SZOOP RPO WL 2014-2020, stwierdził, iż źródła szacunku nakładów i przychodów, założenia i uwarunkowania ekonomiczne, prognozy kosztów, dokonane wyliczenia są poprawne. Dodatkowo zwrócił uwagę na uzasadnienie jednego z oceniających przedstawione w ramach oceny kryterium "Wykonalność ekonomiczna i organizacyjna", które zdaniem autora protestu potwierdza, że przyjęte we wniosku o dofinansowanie założenia ekonomiczne są poprawne.
Odnosząc się do zarzutu, iż opis założeń przyjętych do prognoz finansowych jest nieprawidłowy, wnioskodawca wskazał, że żaden przepis nie zobowiązuje go do bardzo szczegółowego przedstawienia we wniosku źródeł szacunków. Podał, że wypełnienie bądź nie instrukcji wskazanej w pkt D.1 II cz. wniosku o dofinansowanie powinno być przedmiotem oceny formalnej, a nie merytorycznej. Podkreślił również, że drugi z oceniających nie uzasadnił braku wiarygodności i prawidłowości przyjętej metodologii sporządzenia analizy finansowej na okres trwałości, a do tego wynik oceny formalnej potwierdza, że przyjęta metodologia jest prawidłowa.
W odniesieniu do zarzutu dotyczącego niespójności kwoty wydatków kwalifikowanych wskazanej w założeniach przyjętych do prognoz finansowych w stosunku do pozostałej dokumentacji aplikacyjnej wyjaśnił, że wynika to z błędu pisarskiego, a mianowicie niewłaściwego użycia słowa "kwalifikowalne" zamiast "netto".
Z kolei w kwestii zarzutu, iż poniesione nakłady są niewspółmierne do prognozowanych przychodów, autor protestu argumentuje, że błędnie odniesiono przyrost eksportu w pierwszym roku obrachunkowym po zakończeniu realizacji projektu do wydatków kwalifikowalnych całego projektu wskazując, iż wydatek ten w całości służy uzyskaniu przyrostu eksportu 2020 roku. Zdaniem autora protestu zarzut dotyczący błędnego okresu przygotowania analizy finansowej byłby słuszny na etapie oceny formalnej, jednakże na etapie oceny merytorycznej w opinii stanowi przekroczenie uprawnień, co dyskwalifikuje tę ocenę.
W odniesieniu z kolei do błędnie wskazanych w pkt C.3 II cz. wniosku kwot przychodów, z uwagi na fakt, iż powinny być to wartości planowane do osiągnięcia na koniec pierwszego pełnego roku obrachunkowego po zakończeniu realizacji, czyli n+3, a nie jak wskazał wnioskodawca n+2, wyjaśnił, że ta oczywista omyłka również powinna zostać wskazana na etapie oceny formalnej, ponieważ uznanie tej oczywistej omyłki za podstawę odrzucenia projektu wykracza poza uprawnienia oceniających na etapie oceny merytorycznej i jest pozbawione podstawy prawnej.
Kwestionując z kolei negatywną ocenę kryterium "Realność wskaźników" wnioskodawca podkreślił, że oceniający powołali się na fałszywe podstawy i w konsekwencji w ogóle nie dokonali oceny tego kryterium. Autor protestu stwierdził, że projekt zawiera wskaźniki adekwatne do jego zakresu rzeczowego i celów, jakie projekt ma osiągnąć. Ponadto, zdaniem wnioskodawcy przedstawione w projekcie wskaźniki są zgodne z dokumentami programowymi i w pełni opisują charakter projektu oraz mogą zostać osiągnięte przy planowanych nakładach i założonym sposobie realizacji projektu.
Podsumowując, wnioskodawca wniósł o ponowną ocenę w zakresie zakwestionowanych kryteriów.
Po rozpatrzeniu protestu od etapu oceny merytorycznej projektu Centrum Obsługi Przedsiębiorcy działając na podstawie art. 58 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w informacji o wyniku rozpatrzenia protestu z dnia (...), nr (...) poinformowało o nieuwzględnieniu protestu. Informacja została doręczona wnioskodawcy w dniu 16 października 2017r.
W uzasadnieniu COP wskazało, że stosownie do art. 57 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja, o której mowa w art. 55, rozpatruje protest, weryfikując prawidłowość oceny projektu w zakresie kryteriów i zarzutów w stosunku do kryteriów wyboru projektów, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza oraz zarzutów o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny, jeżeli zdaniem wnioskodawcy naruszenia takie miały miejsce. Organ powołał treść art. 37 ustawy wdrożeniowej i wskazał, że zasadę przejrzystości należy rozumieć jako zapewnienie dostępu do informacji związanych z przebiegiem wyboru projektów. Zasada ta jest realizowana, co najmniej poprzez udzielanie na wniosek wnioskodawcy informacji o postępowaniu, jakie toczy się w odniesieniu do jego projektu, a także poprzez bieżące zamieszczanie na swojej stronie internetowej informacji o etapie, na którym znajduje się dany konkurs lub innych informacji związanych z jego przebiegiem. Rzetelność wyboru projektów polega na obowiązku zgodnej z ustanowionymi regułami oceny każdego projektu. Zasada ta realizowana jest co najmniej przez pisemne uzasadnienie negatywnego wyniku oceny projektu. Uzasadnienie zawiera przynajmniej wskazanie wszystkich przesłanek, które przesądziły o negatywnym wyniku oceny lub wskazanie okoliczności uniemożliwiających przyznanie maksymalnej możliwej do uzyskania liczby punktów. Z kolei zasada bezstronności realizowana jest poprzez przygotowanie kryteriów w taki sposób, aby ich stosowanie podczas wyboru projektów uniemożliwiło zastosowanie indywidualnych preferencji o charakterze podmiotowym. Dodatkowo zasada bezstronności odnosi się do stosowania mechanizmów gwarantujących bezstronność osób uczestniczących w wyborze projektów. Z kolei mając na uwadze równe traktowanie wnioskodawców, należy wyeliminować takie stosowanie Regulaminu konkursu, które skutkowałoby faworyzowaniem poszczególnych wnioskodawców kosztem pozostałych.
Przy rozpatrywaniu protestu należy zapewnić, zgodnie z art. 60 ustawy wdrożeniowej, aby przy powtórnej weryfikacji projektu nie brały udziału osoby, które były zaangażowane w przygotowanie projektu lub jego ocenę. Przepis art. 24 § 1 ustawy K.p.a., stosuje się odpowiednio.
Dokonując weryfikacji poprawności przeprowadzonej oceny w ramach wskazanych przez wnioskodawcę w proteście kryteriów, COP w zakresie pierwszego z zakwestionowanych kryteriów merytorycznych, tj. "Wpisywanie się projektu we właściwy typ projektu zgodnie z regulaminem konkursu" wskazało, że ocenie podlega, czy projekt jest zgodny z typem projektu zapisanym w Regulaminie konkursu.
W ramach kryterium merytorycznego: "Poprawność analizy finansowej" ocenie podlega, czy analiza finansowa projektu została przeprowadzona poprawnie - weryfikacji podlegać będą przyjęte założenia (tj. czy podane źródła szacunku nakładów i przychodów są poprawne, czy założenia i uwarunkowania ekonomiczne są racjonalne i umożliwiają osiągnięcie jak najwyższego stopnia wykorzystania inwestycji przez odbiorców) oraz prawidłowość metodologiczna i rachunkowa (poprawność dokonanych wyliczeń, poprawność kalkulacji przychodów, poprawność prognozy kosztów).
Natomiast w ramach kryterium merytorycznego: "Realność wskaźników" oceniane jest, czy wskaźniki są adekwatne do zakresu rzeczowego projektu i celów, jakie projekt ma osiągnąć, czy określone przez wnioskodawcę wskaźniki osiągnięcia celów projektu w pełni opisują charakter projektu i mogą zostać osiągnięte przy danych nakładach i założonym sposobie realizacji projektu.
Rozpatrzenie przedmiotowego protestu sprowadza się do weryfikacji prawidłowości oceny projektu w zakresie spełnienia ww. kryteriów oraz zbadania słuszności zarzutów podniesionych przez wnioskodawcę w proteście. Niespełnienie któregokolwiek z kryteriów merytorycznych skutkuje odrzuceniem wniosku.
W toku przeprowadzanej procedury odwoławczej wniosek o dofinansowanie został poddany weryfikacji w zakresie spełnienia ww. kryteriów merytorycznych. W trakcie badania zasadności protestu, w celu potwierdzenia prawidłowości dokonanej oceny, powołany został ekspert, będący w wykazie kandydatów na ekspertów regionalnych, zatwierdzonym uchwałą Zarządu Województwa Łódzkiego.
Rozpatrując prawidłowość przeprowadzonej oceny merytorycznej w zakresie kryterium "Wpisywanie się projektu we właściwy typ projektu zgodnie z regulaminem konkursu" podkreślono, że wnioskodawca planuje wejście na rynki Litwy, Holandii, USA i ZEA. Projekt przewiduje szesnastokrotny udział w targach o charakterze międzynarodowym w Polsce, ZEA i w Niemczech. Odziaływanie targów międzynarodowych nie ogranicza się do miejsca - kraju realizacji. Naturalnym jest, iż na targach o charakterze międzynarodowym pojawiają się kontrahenci z różnych krajów, a zadaniem wnioskodawcy jest pozyskanie kontrahentów z krajów docelowych co oznacza, że uczestnictwo w targach międzynarodowych organizowanych w krajach, które już stanowią rynek działalności eksportowej wnioskodawcy, nie stoi na przeszkodzie w zakresie realizacji celów konkursu. Targi mają charakter międzynarodowy, nie tylko ze względu na międzynarodowy charakter wystawców, ale również odwiedzjących. W świetle powyższego, argument wnioskodawcy w rozważanej kwestii uznano za zasadny.
Weryfikując prawidłowość przeprowadzonej oceny w zakresie zarzutu, iż realizacja przedmiotowego projektu dotyczy działań wdrożeniowych dotyczących eksportu na "stare" rynki zbytu oraz nowe rynki wskazano, iż zapis § 5 ust. 5 Regulaminu konkursu w sposób jednoznaczny określa, iż w ramach Poddziałania II.2.1 realizowane mogą być projekty dotyczące wdrożenia nowego modelu biznesowego przedsiębiorstwa w celu wejścia na co najmniej jeden nowy rynek zbytu za granicą. Oznacza to, iż wsparciem nie mogą być objęte działania związane z dotychczasowymi rynkami zbytu, na których wnioskodawca prowadzi już działalność. Powyższe zapisy z kolei wynikają wprost z zapisów Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014 - 2020, w myśl których "podejmowane w ramach realizowanych projektów działania mają dotyczyć opracowania i wdrożenia nowego modelu biznesowego w celu wejścia na nowe rynki zbytu za granicą".
Analizując zasadność protestu w ramach przedmiotowego kryterium, należy przede wszystkim rozstrzygnąć, czy planowana do wdrożenia Strategia biznesowa w zakresie internacjonalizacji przedsiębiorstwa ma na celu wejście na nowe rynki zbytu za granicą. Punktem wyjścia dla takiego rozstrzygnięcia jest pojęcie nowego rynku. Zgodnie z interpretacją Komisji Europejskiej, nowy rynek to taki, na którym przedsiębiorca nie jest aktywny, przy czym nowy rynek nie zawsze musi mieć wymiar geograficzny - pojęcie to może dotyczyć sytuacji, w której przedsiębiorca zamierza wejść na rynek z nowym produktem.
W przypadku rozpatrywanego projektu wnioskodawca deklaruje, że realizacja projektu ma na celu zwiększenie eksportu poprzez wejście na nowe rynki zbytu za granicą. Jednocześnie w pkt C.5.2 II cz. wniosku o dofinansowanie, a także w Strategii biznesowej w zakresie internacjonalizacji (str. 13) wskazuje, że firma powinna skoncentrować się na sprzedaży na Jednolity Rynek Europejski (JRE), w tym na nowe rynki, takie jak Litwa, Holandia, a także ma na celu podjęcie próby wejścia na rynek ZEA i USA. Zarazem w Strategii przedstawiono w formie tabelarycznej wykaz rynków docelowych, gdzie poza ww. nowymi rynkami należącymi do JRE: holenderskim i litewskim wskazano dotychczasowe rynki, tj. niemiecki i austriacki. Jednolity Rynek Europejski to zintegrowany rynek, którego ramy wyznaczają granice zewnętrzne Unii Europejskiej (tzw. rynek wewnętrzny UE). Obejmuje on swoim zasięgiem również rynek Niemiec i Austrii, na których wnioskodawca prowadzi już działalność eksportową co potwierdzają zapisy pkt B.3.1 II cz. wniosku o dofinansowanie, gdzie wnioskodawca wskazuje, iż "Dotychczas eksportowaliśmy na rynki europejskie. W ostatnim roku sprzedawaliśmy przyczepy do Niemiec i Austrii".
Ponadto, wnioskodawca w pkt B.3.2 II cz. wniosku o dofinansowanie określił podstawowe produkty/towary/usługi eksportowane przez przedsiębiorstwo, którymi są: przyczepy podłodziowe. Z kolei w pkt C.2 II cz. wniosku o dofinansowanie, jako produkty, które mają być przedmiotem eksportu, wnioskodawca wskazał dokładnie ten sam asortyment.
Biorąc pod uwagę przytoczone wyżej zapisy stwierdzono, że w ramach wdrożenia Strategii biznesowej w zakresie internacjonalizacji działalności przedsiębiorstwa, wnioskodawca zamierza podjąć działania prowadzące do rozwoju działalności międzynarodowej na rynkach, na których już działa i posiada doświadczenie, tj. na rynku niemieckim i austriackim w zakresie tego samego asortymentu, tj. wymienionego powyżej, co zostało przez wnioskodawcę określone w pkt C.2 II cz. wniosku o dofinansowanie. Działania wdrożeniowe wynikające ze strategii wnioskodawcy odnoszą się globalnie do tzw. "starych" rynków oraz czterech nowych rynków docelowych. Przedmiot konkursu został wyraźnie określony w § 5, ust. od 1 do 16 Regulaminu konkursu, wobec powyższego nie można wybiórczo traktować postanowień poszczególnych punktów, gdyż stanowią one spójną całość, wzajemnie się uzupełniającą. Przedmiot konkursu - "projekty składane w ramach konkursu muszą być zgodne z postanowieniami SzOOP WŁ w zakresie Osi priorytetowej II: Innowacyjna i konkurencyjna gospodarka, Działania II.2: Internacjonalizacja przedsiębiorstw, Poddziałania 11.2.1: Modele biznesowe MŚP oraz określonymi w RPO WŁ 2014-2020 i SzOOP WŁ planami i dokumentami strategicznymi. Wszystkie przedsięwzięcia w ramach konkursu muszą być zgodne ze Strategią Rozwoju Województwa Łódzkiego 2020. (...) Realizowane mogą być projekty dotyczące wdrożenia nowego modelu biznesowego przedsiębiorstwa w celu wejścia na co najmniej jeden nowy rynek zbytu za granicą. (...) Przedmiotem projektu nie może być jedynie udział w imprezach targowo-wystawienniczych lub misjach gospodarczych".
Opierając się o tak skonstruowany opis przedmiotu konkursu, nie ulega wątpliwości, że wsparciem objęte mogą zostać tylko projekty przedstawiające strategię biznesową w zakresie internacjonalizacji, zawierającą opis działań wdrożeniowych mających na celu wejście wyłącznie na nowe rynki zbytu za granicą przy czym wystarczającym jest stworzenie modelu dla jednego nowego rynku. Zauważyć należy, że w żadnym punkcie Regulaminu nie ma mowy o internacjonalizacji przedsiębiorstwa dotyczącej rozwoju działalności w zakresie już rozpoznanych przez przedsiębiorcę rynków w znaczeniu geograficznym, ale również asortymentowym.
Ponadto wnioskodawcy aplikujący o wsparcie finansowe w ramach funduszy UE muszą przede wszystkim zdawać sobie sprawę z zasady pierwszeństwa prawa unijnego przed prawem krajowym państwa członkowskiego. Zasada ta zawarta jest głównie w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości i wynika z wyjątkowości charakteru prawa unijnego, powierzenia kompetencji przez państwa członkowskie na rzecz Unii Europejskiej, a także wynika z celów, jakim ma ono służyć. Zasada ta dotyczy wszystkich rodzajów aktów normatywnych w wewnętrznym porządku prawnym. W związku z tym wszelkie wątpliwości interpretacyjne związane z rozumieniem internacjonalizacji przedsiębiorstw w zakresie wejścia na nowe rynki zbytu należy odnieść do Obwieszczenia Komisji w sprawie definicji rynku właściwego do celów wspólnotowego prawa konkurencji (97/C 372/03), nie zaś do rozumienia potocznego.
W świetle powyższego podtrzymano stanowisko oceniających stwierdzając, iż projekt nie spełnia kryterium: "Wpisywanie się projektu we właściwy typ projektu zgodnie z regulaminem konkursu. Protest w tym zakresie uznano za bezzasadny.
Rozpatrując prawidłowość przeprowadzonej oceny merytorycznej w zakresie kryterium "Poprawność analizy finansowej" oraz odnosząc się do argumentacji autora protestu wskazano, że wypełniając punkt D.1 II cz. wniosku o dofinansowanie wnioskodawca zobowiązany jest stosować się do zapisów instrukcji wypełniania wniosku, które jasno wskazują co powinien zawierać dany punkt. Tak opisany punkt pozwala oceniać wiarygodność przygotowanej analizy. W związku z tym nie można zgodzić się z wnioskodawcą iż nie jest zobligowany do przedstawiania szczegółowych informacji w zakresie założeń przyjętych do prognoz finansowych. Przytoczone przez autora protestu porównania i przykłady nie mają odzwierciedlenia w zarzucie oceniających, który dotyczył braku uwzględnienia w założeniach do prognoz finansowych wszystkich przesłanek wynikających z instrukcji. Wnioskodawca w proteście wskazuje informacje, które nie mają odzwierciedlenia w zapisach projektu, a fakt, iż złożenie protestu nie służy dostarczeniu nowych, dodatkowych informacji, tym samym nie może stanowić uzupełnień i wyjaśnień do wniosku. Wnioskodawca powinien w dokumentacji aplikacyjnej wskazać informacje przedstawione w proteście. Ponadto, wnioskodawca powołuje się na nieprawidłową ocenę formalną, gdyż jego zdaniem to właśnie na etapie oceny formalnej powinien był zostać wezwany do uzupełnienia braków w zakresie wypełnienia punkt D.1 II cz. wniosku o dofinansowanie. Tymczasem na etapie oceny formalnej przedmiotem weryfikacji jest "Przygotowanie wniosku o dofinansowanie zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku", zgodnie z którym "warunkiem pozytywnej oceny kryterium jest spełnienie wymagań: wypełnienie wszystkich pól we wniosku zgodnie z wymogami instrukcji wypełniania wniosku i regulaminem konkursu, dołączenie wszystkich załączników przygotowanych zgodnie z wymogami instrukcji wypełniania wniosku i regulaminu konkursu etc"., a nie warianty modyfikacji projektu poprzez następcze dopasowywanie zaproponowanego wniosku do możliwości jego dofinansowania zgodnie z wymogami obowiązującymi w danym konkursie. W innych kwestiach treść informacji podanych w zakwestionowanych podczas oceny polach podlega wyłącznie ocenie merytorycznej. Procedura składania wyjaśnień nie może prowadzić do modyfikacji treści wniosku o dofinansowanie - stosownie do treści art. 43 ust. 2 ustawy wdrożeniowej. Ponadto, to po stronie wnioskodawcy leży przygotowanie wniosku z należytą starannością, a ocena poprawności przygotowania analizy finansowej, w tym poprawność i wiarygodność przyjętych założeń finansowych, a także prawidłowość metodologiczna i rachunkowa (w tym m.in. poprawność dokonanych wyliczeń) podlega ocenie w ramach przedmiotowego kryterium oceny merytorycznej, a nie jak wskazuje wnioskodawca, w ramach oceny formalnej.
Odnosząc się do argumentacji wnioskodawcy w zakresie zarzutu dotyczącego niespójności kwoty wydatków kwalifikowanych wskazanej w założeniach przyjętych do prognoz finansowych w stosunku do pozostałej dokumentacji aplikacyjnej wskazano, iż wnioskodawca w pkt G.2 l cz. wniosku o dofinansowanie przedstawił wyliczenia poszczególnych wydatków, gdzie wskazano jako koszty kwalifikowalne kwotę 294 100 zł, natomiast kwota 832 400 zł stanowi kwotę wydatków netto. Na podstawie analizy zapisów uznano, że błąd stanowi oczywistą omyłkę pisarską, tj. bezsporną niezamierzoną drobną pomyłkę w dokumencie, polegającą na błędnym użyciu słowa "kwalifikowalne" zamiast "netto". W świetle powyższego argumentację wnioskodawcy w tej kwestii uznano za zasadną.
W kwestii kolejnego zarzutu w zakresie poniesienia nakładów niewspółmiernych do prognozowanych przychodów podkreślono, że przyjęta przez oceniających metodologia wyliczeń nie określa efektywności projektu, ponieważ do niej odwołuje się wskaźnik NPV i IRR. Przyjęte obliczenia wskazane przez jednego z oceniających nie mają odzwierciedlenia w zakładanych przychodach. Wskazywanie nieefektywności działań projektowych w wyniku analizy 1 roku trwałości jest nieuzasadnione i nie znajduje odzwierciedlenia w żadnych zapisach i wymogach. To, że wnioskodawca zamierza w 12 miesiącach po ukończeniu projektu uzyskać wskazane przychody nie oznacza, iż właśnie taka będzie wartość przychodów z tytułu jednego kontraktu, ponieważ jak wynika z wskaźników NPV i IRR projekt ma dodatnią wartość zwrotu z inwestycji. Dokumentacja konkursowa nie określa konieczności zapewnienia przychodów na poziomie poniesionych kosztów inwestycyjnych związanych z wejściem na nowy rynek w pierwszym roku realizacji. Zasadnie zatem wnioskodawca twierdzi, że ocena rentowności inwestycji w odniesieniu do okresu dokonywana jest w oparciu o wskaźniki NPV i IRR, które dotyczą okresu odniesienia dla poszczególnych branż. Komisja Europejska określiła okresy odniesienia dla projektów i zgodnie z załącznikiem 1 do rozporządzenia nr 480/2014 okres odniesienia dla projektów pozostałych wynosi 10-15 lat.
W odniesieniu do zarzutu oceniających, iż "przedmiotowy projekt realizowany jest w latach 2017-2019 zatem okres przygotowania analizy finansowej nie jest przygotowany poprawnie - powinien być 3 lata od dnia zakończenia realizacji projektu" podzielono stanowisko wnioskodawcy, że ten aspekt powinien być oceniony na etapie oceny formalnej, ale rozważany zarzut ekspertów nie miał decydującego wpływu na ogólną ocenę kryterium.
Odpowiadając natomiast na argumentację wnioskodawcy w kwestii zarzutu ekspertów, iż "w pkt C.3 wskazano błędne kwoty w pozycjach (wartość przychodów ze sprzedaży w tys. zł i wartość przychodów ogółem w tys. zł) zgodnie z instrukcją we wniosku powinny być to wartości planowane do osiągnięcia na koniec pierwszego pełnego roku obrachunkowego po zakończeniu realizacji projekt" podzielono stanowisko wnioskodawcy i uznano wskazany błąd za oczywistą omyłkę pisarską.
Wskazano ponadto, że dowolne uzupełnianie treści projektu na etapie jego oceny, jest sprzeczne z ideą konkursu, gdzie premiowane winny być wnioski najlepiej sporządzone i najlepiej wpisujące się w cel danego programu. Swobodne doprecyzowanie treści merytorycznych projektu, wpływających na ocenę wniosku, odczytywać należy jako sprzeczne z postanowieniami dokumentacji konkursowej - i jako takie niedopuszczalne, bowiem prowadziłoby do naruszenia zasady równego traktowania pozostałych wnioskodawców, którzy w sposób prawidłowy wypełnili swoje wnioski we właściwym terminie, tj. przed ich złożeniem w ramach danego konkursu.
Wnioskodawca w proteście odwołuje się również do oceny kryterium "Wykonalność ekonomiczna i organizacyjna" wskazując, iż pierwszy oceniający napisał: "Przedstawiony budżet można uznać za realny. Firma istnieje na rynku od 1991 roku (...)", co jego zdaniem jednoznacznie potwierdza, iż przyjęte założenia do prognoz finansowych są poprawne. Nie zachodzi jednak żadna zależność pomiędzy wskazanymi kryteriami, a ocena w ramach wspomnianego kryterium odnosi się jedynie do realności budżetu, tj. zaplanowanych kategorii związanych z możliwością realizacją projektu, natomiast negatywna ocena w ramach kryterium "Poprawność analizy finansowej" odnosi się do założeń w zakresie przyjętej metodologii, a mianowicie do braku wskazania wszystkich informacji wymaganych instrukcją wypełnienia danego punktu.
Biorąc pod uwagę opisane wyżej okoliczności, pomimo uznania części argumentów wnioskodawcy za zasadne, w wyniku całościowej oceny nie można uznać kryterium: kryterium "Poprawność analizy finansowej" za spełnione.
Weryfikując z kolei prawidłowość przeprowadzonej oceny w ramach kryterium: "Realność wskaźników" wskazano, iż zachodzi ścisła zależność pomiędzy wpisywaniem się projektu we właściwy typ projektu, zgodny z regulaminem konkursu a możliwością oceny realności wskaźników przedstawionych przez wnioskodawcę. W związku z tym, że projekt nie jest zgodny z typem określonym w Regulaminie konkursu, nie może zostać zakwalifikowany do otrzymania wsparcia w postaci dofinansowania, a w konsekwencji wskaźniki, które przyjął wnioskodawca, nie zostaną osiągnięte. Ma na to bezpośredni wpływ negatywna ocena kryterium merytorycznego: "Wpisywanie się projektu we właściwy typ projektu zgodnie z regulaminem konkursu", skutkująca brakiem możliwości otrzymania dofinansowania, a tym samym w znaczący sposób wpływająca na przyjęte przez wnioskodawcę założenia w zakresie realizacji projektu. Należy stwierdzić, że wskaźniki, dla których nie zostaną osiągnięte zaplanowane wartości to:
-Liczba przedsiębiorstw otrzymujących wsparcie (C001);
-Liczba przedsiębiorstw otrzymujących dotacje (C002);
-Liczba przedsiębiorstw wspartych w zakresie internacjonalizacji działalności;
-Liczba kontraktów handlowych zagranicznych, podpisanych przez przedsiębiorstwa wsparte w zakresie internacjonalizacji.
Z uwagi na powyższe wskazano, iż ocena w ramach przedmiotowego kryterium została przeprowadzona prawidłowo. Kryterium: "Realność wskaźników" nie zostało bowiem spełnione. Protest w powyższym uznano za bezzasadny.
Reasumując wskazano, że zarówno na etapie oceny formalnej jak i merytorycznej weryfikacji podlegają zupełnie inne kwestie, co w sposób jednoznaczny określają kryteria oceny, podzielone na kryteria formalne i merytoryczne. Korekta dokumentacji jest zasadna jedynie w odniesieniu do uchybień formalnych podlegających ocenie w ramach kryterium "Przygotowanie wniosku o dofinansowanie zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku", zgodnie z którym "warunkiem pozytywnej oceny kryterium jest spełnienie wymagań: wypełnienie wszystkich pól we wniosku zgodnie z wymogami instrukcji wypełniania wniosku i regulaminem konkursu, dołączenie wszystkich załączników przygotowanych zgodnie z wymogami instrukcji wypełniania wniosku i regulaminu konkursu etc"., a nie modyfikacji projektu poprzez następcze dopasowywanie zaproponowanego wniosku do możliwości jego dofinansowania zgodnie z wymogami obowiązującymi w danym konkursie. W innych kwestiach treść informacji podanych w zakwestionowanych podczas oceny polach podlega wyłącznie ocenie merytorycznej.
Analizując argumenty wnioskodawcy zawarte w złożonym proteście, COP stwierdziło, że nie wskazał on okoliczności pozwalających na zmianę wyniku przeprowadzonej oceny merytorycznej projektu w zakresie wszystkich kryteriów. Subiektywne i nieweryfikowalne opinie wnioskodawcy ubiegającego się o dofinansowanie, nie są wystarczającą przesłanką do przyjęcia, że w trakcie procedury oceny wniosków, naruszone zostały przepisy ustawowe lub regulacje Regulaminu konkursu. Protest może zostać uznany za zasadny w całości, jedynie wtedy, kiedy wnioskodawca odwołując się do konkretnych kryteriów, udowodni, iż ocena każdego z nich była niezgodna ze stanem rzeczywistym.
Wymagania i procedury wynikające z dokumentacji konkursowej obowiązują zarówno wnioskodawców, jaki i instytucję przeprowadzającą konkurs - Centrum Obsługi Przedsiębiorcy. Wymagania te powinny być przestrzegane i egzekwowane z należytą starannością i dokładnością. Odnosi się to do każdej fazy postępowania konkursowego. IP dopełniła wszelkich obowiązków wynikających z art. 37 ust 1 ustawy wdrożeniowej. Przeprowadzony Konkurs był jawny, z zapewnieniem publicznego dostępu do informacji o zasadach jego przeprowadzenia (§ 7 ust. 4 Regulaminu konkursu). Każdy z wnioskodawców miał równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Regulamin konkursu był dostępny dla wszystkich aplikujących na stronie www.cop.lodzkie.pl i w jasny sposób określał wymogi oraz warunki w procedurze konkursowej, obowiązujące wszystkich wnioskodawców.
Na wnioskodawcy zgłaszającym do konkursu projekt, ciąży obowiązek uważnego zapoznania się z priorytetami konkretnego programu operacyjnego, z przyjętym Regulaminem konkursu, a następnie z pozostałą dokumentacją konkursową, jak również starannego i odpowiadającego założeniom konkursu, przygotowania dokumentacji aplikacyjnej. Możliwość dofinansowania projektu, jaką daje Regionalny Program Operacyjny Województwa Łódzkiego na lata 2014 - 2020, jest uprawnieniem wnioskodawcy, a nie obowiązkiem instytucji ogłaszającej konkurs, czy instytucji zarządzającej. Wnioskodawca korzystając z tego uprawnienia, musi spełnić określone wymagania, aby skorzystać z dofinansowania środkami unijnymi swojego przedsięwzięcia. Szczególne znaczenie ma przygotowanie wniosku i załączników do niego z uwzględnieniem ustalonych kryteriów wyboru (oceny) projektów zgłoszonych do konkursu. Kryteria te wiążą w równym stopniu wszystkich wnioskodawców.
W dniu 30 października 2017r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na informację o wyniku rozpatrzenia protestu z dnia (...) Zarzucając naruszenie przepisów postępowania konkursowego, które miało istotny wpływ na wynik spraw, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej Informacji oraz oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie z powodu naruszenia, które miało istotny wpływ na wynik postępowania/oceny oraz o zasądzenie zwrotu kosztów według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi, kwestionując wynik oceny w ramach kryterium: "Wpisywanie się projektu we właściwy typ projektu zgodnie z regulaminem konkursu", skarżący zaznaczył, że dokonał korekty, w sposób zapewniający zgodność z zapisami § 11 ust. 7 Regulaminu konkursu. Podkreślił, że wszystkie działania wdrożeniowe zaplanowane do wsparcia w ramach projektu są związane z nowymi rynkami eksportowymi i zostało to wprost zadeklarowane we wniosku o dofinansowanie. Przywołując zapisy § 5 ust. 8 Regulaminu konkursu, skarżący wskazał, że katalog wymogów stawiany Strategii biznesowej w zakresie internacjonalizacji ma charakter otwarty, co oznacza, że strategia może zawierać inne dowolne postanowienia, a zwłaszcza może dotyczyć działań o charakterze promocyjnym, finansowym, kadrowym, organizacyjnym etc. oraz może zawierać postanowienia dotyczące szerszych okresów realizacji/wdrażania Strategii i innych miejsc wdrażania oprócz wymaganych Regulaminem konkursu, zaś wdrożenie Strategii w całości lub w części pozostaje w kompetencji decyzyjnej wnioskodawcy. Strategia biznesowa nie musi dotyczyć tylko i włącznie nowych rynków zbytu. Zdaniem skarżącego o tym, że Strategia biznesowa stanowiąca załącznik do wniosku o dofinansowanie spełniała kryteria, określone w Regulaminie, potwierdza decyzja z dnia 17 maja 2017r., zawierająca m.in. informację o ocenie zgodności projektu z kryterium nr 5: "Przygotowanie wniosku o dofinansowanie zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku oraz wymogami regulaminu". Podał, iż w ramach oceny spełnienia ww. kryterium weryfikacji podlega m.in. dołączenie wszystkich załączników przygotowanych zgodnie z wymogami instrukcji wypełniania wniosku i regulaminu konkursu. Skarżący podkreślił, że wdrażając elementy Strategii odnoszące się tylko i wyłącznie do nowych rynków zbytu, zapewnia się zgodność z Regulaminem konkursu. Zdaniem skarżącego, rozstrzygnięcie powinno dotyczyć tego, czy planowane do dofinansowania działania wdrożeniowe dotyczą nowych rynków zbytu za granicą, a jeśli tak, czy działania te wynikają ze Strategii biznesowej. W zaskarżonej informacji organ odwołując się do zapisów Strategii biznesowej oraz pkt B.3.l, B.3.2 i C.2 II części wniosku, wywodzi fałszywy wniosek, że wnioskodawca zamierza w ramach wsparcia realizować działania na "starych" rynkach w zakresie terytorialnym i/lub produktowym. Ww. punktach zawarta jest informacja o doświadczeniu w zakresie dotychczas prowadzonej działalności eksportowej, wartości eksportu za ostatni rok oraz charakterystyka towaru planowanego do eksportu, nie ma natomiast wzmianki o "starych" rynkach, co oznacza, że wnioski COP są nieuprawnione. Skarżący podkreślił, że wniosek nie dotyczy już rozpoznanych zagranicznych rynków zbytu w znaczeniu geograficznym i asortymentowym, lecz tylko i wyłącznie nowych rynków zbytu, co potwierdza deklaracja zawarta w treści pkt A.3 II części wniosku o dofinansowanie. Stwierdził, że ocena organu o niespełnieniu kryterium "Wpisywanie się projektu we właściwy typ projektu zgodnie z regulaminem konkursu" jest błędna i należy ją uchylić.
W odniesieniu do kryterium: "Poprawność analizy finansowej" skarżący wskazał, że ocena analizy finansowej jest dokonywana na podstawie treści zawartych w samej analizie, a także dodatkowych wyjaśnień zawartych w pkt D.1: opis założeń przyjętych do prognoz finansowych. Najbardziej realne założenia to takie, które bazują na wiedzy i doświadczeniu historycznym. Odwołując się do zapisów zawartych w pkt D.1 II części wniosku wskazał, że informacje zawarte w analizie finansowej oraz dodatkowe informacje zawarte w treści ww. punktu, a także mechanizmy wewnętrzne wmontowane w technicznie zabezpieczone przez COP arkusze, na których sporządzana jest analiza, umożliwiają sprawdzenie rzetelności bilansu, rachunku zysków i strat, rachunku przepływów pieniężnych, wyliczenia wartości NPV oraz wartości IRR. Zdaniem skarżącego, jeśli organ stał na stanowisku, że informacje dodatkowe zawarte w pkt D.1 były niepełne i nie gwarantowały właściwej kontroli analizy finansowej, to był zobowiązany stwierdzić to na podstawie kryterium formalnego nr 5 ("Przygotowanie wniosku o dofinansowanie zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku oraz wymogami regulaminu") i wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia opisu.
Skarżący zaznaczył, że jego prawem jest przeprowadzenie przez COP rzetelnej i wnikliwej oceny formalnej, a w przypadku popełnienia błędu w ocenie formalnej, niezwłocznie po jego ujawnieniu organ jest zobowiązany do skierowania wniosku do ponownej oceny formalnej i wezwania wnioskodawcy do poprawy. Skarżący zauważył, że w informacji o wyniku rozpatrzenia protestu, uznano argumentację zawartą w punkcie II protestu i oddalono wszystkie pozostałe zarzuty oceniających w zakresie kryterium: "Poprawność analizy finansowej". Zdaniem skarżącego ocena o niespełnieniu kryterium: "Poprawność analizy finansowej" jest błędna i narusza przepisy dotyczące oceny kryteriów. Odnosząc się do kryterium: "Realność wskaźników" wskazał, że twierdzenia zawarte w treści zaskarżonej informacji, są niezgodne z zakresem oceny merytorycznej. Zdaniem wnioskodawcy, ocena wskaźników nie jest uzależniona od oceny innych kryteriów i należało jej dokonać. Skarżący wskazał, że jeśli zarzut o bezpodstawności negatywnej oceny kryterium: "Wpisywanie się projektu we właściwy typ projektu zgodnie z regulaminem konkursu" oraz kryterium: "Poprawność analizy finansowej" zostanie uwzględniony, wniosek o dofinansowanie pozostanie bez oceny merytorycznej.
Reasumując stwierdził, że wniosek o dofinansowanie dotyczy nowych rynków zagranicznych, spełnia wszystkie warunki określone w Regulaminie, a zwłaszcza w § 5 ust. 5 i 6, zaś skierowanie wniosku do ponownej oceny formalnej w celu nakazania uzupełnienia i wypełnienia pól analizy finansowej, zapewni możliwość jego oceny pod względem merytorycznym i skierowania go do oceny punktowej. Skarżący zauważył ponadto, że protest został rozpatrzony z naruszeniem prawa poprzez uchybienie terminowi rozpatrzenia.
W odpowiedzi na skargę z dnia 29 listopada 2017r. Centrum Obsługi Przedsiębiorcy wniosło o oddalenie skargi w całości, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej Informacji o wyniku rozpatrzenia protestu z dnia (...) i dopuszczenie dowodów w dokumentów, stanowiących załączniki do odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 - dalej p.p.s.a.) - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (j.t.Dz. U. z 2017 r. poz. 1460) dalej: ustawa wdrożeniowa lub u.z.r.p.) oraz przepisy Regulaminu Konkursu nr (...) na dofinansowanie projektów w ramach Poddziałania II.2.1 Modele biznesowe MŚP, Działania II.2 Internacjonalizacja przedsiębiorstw, Osi priorytetowej II: Innowacyjna i konkurencyjna gospodarka Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014 - 2020.
Jak stanowi art. 1 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, ustawa ta określa zasady realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, podmioty uczestniczące w realizacji tych programów i polityki oraz tryb współpracy między nimi. Zgodnie z przyjętymi w tej ustawie zasadami realizacji programów operacyjnych, wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie konkursowym albo pozakonkursowym. Konkurs jest postępowaniem służącym wybraniu do dofinansowania projektów, które spełniły kryteria wyboru projektów i uzyskały największą liczbę punktów (art. 38 ust. 1, art. 39 ust. 2 u.z.r.p.). Wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny jego projektu wybieranego w trybie konkursowym, przysługuje prawo wniesienia protestu w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów (art. 53 ust. 1 u.z.r.p.).
Protest jest rozpatrywany przez właściwą instytucję zarządzającą, którą w przypadku regionalnego programu operacyjnego jest zarząd województwa (art. 9 ust. 1 pkt 2 u.z.r.p.) lub pośredniczącą, jeżeli została ustanowiona dla danego programu operacyjnego i instytucja zarządzająca powierzyła jej zadania w tym zakresie (art. 55 u.z.r.p.). W przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego (art. 61 ust. 1 u.z.r.p.).
W myśl art. 61 ust. 1 ustawy w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."). Skarga jest wnoszona przez wnioskodawcę w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji, wraz z kompletną dokumentacją w sprawie bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego (ust. 2).
W rozpoznawanej sprawie skarga została złożona z zachowaniem czternastodniowego terminu.
W myśl art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej sąd administracyjny dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego. Dokonując kontroli sądowej zaskarżonego rozstrzygnięcia w tak zakreślonych granicach, sąd stwierdził, że ocena projektu przedstawionego przez stronę skarżącą przeprowadzona została w sposób nie naruszający prawa.
Zgodnie z art. 41 ust. 1 u.z.p.r. właściwa instytucja przeprowadza konkurs na podstawie określonego przez siebie regulaminu. Obligatoryjne elementy regulaminu konkursu zostały zawarte w art. 41 ust. 2 u.z.p.r. Regulamin ten określa m.in. kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (art. 41 ust. 2 pkt 7 u.z.p.r.).
Regulamin nie jest źródłem prawa w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP, tym niemniej spełnia kryteria źródeł prawa w szerokim tego słowa znaczeniu. Mając na uwadze normatywny charakter regulaminu stwierdzić należy, że jako akt tworzący system realizacji odpowiednich programów, przyjętych na podstawie stosownych umocowań ustawowych przyznanych instytucjom zarządzającym, regulamin konkursu, określany w doktrynie między innymi jako swoiste bądź niezorganizowane źródło prawa, powinien stanowić podstawę oceny legalności rozstrzygnięcia konkursowego, jednakże tylko łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W konsekwencji wzorcem sądowej kontroli czynności prawnej podejmowanej przez organ administracji publicznej jest przywołana powyżej ustawa, inne przepisy prawa powszechnie obowiązującego, jak również regulamin konkursu, w ramach którego zgłoszono wniosek podlegający ocenie w niniejszej sprawie.
Sytuację uczestników postępowania odwoławczego zabezpieczają i stabilizują gwarancje wynikające z zasad systemu prawa oraz zasad prawa polityki rozwoju (polityki spójności), w szczególności takie jak: zasada równości, zasada jawności (otwartości), zasada przejrzystości i zasada bezstronności. Ustawa o zasadach realizacji programów zawiera przepisy regulujące zasady prowadzenia polityki rozwoju opartej na środkach finansowych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, służących realizacji unijnej polityki spójności w latach 2014-2020. Przepisy tej ustawy recypują zasady rozporządzenia ogólnego, tj. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. – Dz.Urz.UE L 2015 nr 270, poz. 1), w szczególności zasadę równego dostępu do pomocy statuuje art. 26 ust. 2, którego treść, nawiązującą do zasad pomocniczości, sprawiedliwości, równości i otwartości, zawierają dyrektywy skierowane do instytucji zarządzającej, odpowiadającej za procedurę wyboru i oceny projektów.
Zgodnie z zasadą zarządzania dzielonego państwa członkowskie i Komisja są odpowiedzialne za zarządzanie programami i za ich kontrolę zgodnie z ich obowiązkami, określonymi w niniejszym rozporządzeniu i w przepisach dotyczących poszczególnych funduszy. Prawo unijne nie określa jednak formy i organizacji prawnej procedur odwoławczych i sądowych związanych z rozdziałem środków finansowych, co oznacza, że kwestie te zostały powierzone państwom członkowskim (zasada autonomii proceduralnej). Przyjmuje się jednak, że zakres tej swobody wyznaczają ogólne zasady prawa unijnego w szczególności zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego, pomocniczości i proporcjonalności, równości, jednolitości i efektywności.
W art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zawarto zasady ogólne dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinansowania, to jest przejrzystość, rzetelność, bezstronność wyboru projektów oraz równość wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Zasady te mają charakter normatywny i znajdują umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z kolei z traktatowej zasady równości (art. 9 TWE oraz art. 2 i 157 ust. 4 TFUE).
Przy tym, co wymaga szczególnego podkreślenia, wymogi stawiane wnioskującym o udzielenie wsparcia, jeżeli na podstawie oceny ich spełnienia, miałoby to skutkować negatywnymi konsekwencjami, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny, jasny i precyzyjny, a więc tak, aby nie pozostawiało to żadnych wątpliwości odnośnie do przyjmowanych w danym postępowaniu konkursowym kryteriów oceny projektów oraz oceny ich spełniania, które to kryteria oceny - co również należy podkreślić i uznać w tej mierze za oczywiste - powinny być znane wnioskodawcom i w odpowiedni sposób im notyfikowane (por. w tym względzie wyroki NSA z dnia 17 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 856/10, z dnia 1 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 5141/16, z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 131/17). Służy to gwarantowaniu pewności i stałości obowiązywania kryteriów oceny - a w konsekwencji wyboru - projektów do dofinansowania i eliminowaniu w tym zakresie jakichkolwiek domniemań stwarzających ryzyko zaistnienia pola dla jakiejkolwiek dowolności - gdy chodzi o stosowane kryteria oceny projektów - niweczącej przywołane powyżej zasady, a mianowicie zasady przejrzystości i rzetelności wyboru projektów oraz zasadę równego dostępu wnioskodawców do informacji o warunkach wyboru projektów.
Podkreślić zatem należy, że w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zawarto zasady ogólne dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinansowania. Wymieniona tam zasada przejrzystości, rzetelności, bezstronności wyboru projektów oraz równości wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczy każdego etapu konkursu – począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów wymieniona w art. 37 ust. 1 ustawy ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów.
Naruszenie którejkolwiek z zasad wymienionych w art. 37 ust. 1 u.z.r.p. stanowi naruszenie zasady równego dostępu do pomocy (por. J. Jaśkiewicz, Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020. Komentarz, tezy do art. 37, SIP LEX).
Wobec powyższego Regulamin Konkursu, o charakterze wiążącym zarówno dla ustanawiającej go właściwej instytucji, jak i dla podmiotów aplikujących w podlegającym regulacjom tego regulaminu postępowaniu konkursowym, powinien między innymi określać kryteria wyboru projektów oraz ich znaczenie. Co przy tym oczywiste, kryteria wyboru projektów powinny być określone w sposób czyniący zadość przedstawionemu powyżej standardowi, a ich znaczenie, o którym również jest mowa w przywołanym przepisie, odpowiadać powinno celowi danego postępowania konkursowego (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 131/17).
Kwestia sporna w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy projekt pn. "W celu zwiększenia eksportu, wejście na nowe rynki zbytu za granicą poprzez wdrożenie Nowego Modelu Biznesowego "Ax Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe B. J." oznaczonego nr (...) został prawidłowo oceniony przez Centrum Obsługi Przedsiębiorcy pod względem niespełnienia kryteriów merytorycznych, tj. 1) Wpisywanie się projektu we właściwy typ projektu zgodnie z regulaminem konkursu; 2) Poprawność analizy finansowej; 3) Realność wskaźników.
Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy ma treść § 7 ust. 3 Regulaminu konkursu. Zgodnie z tym przepisem konkurs podzielony jest na etap weryfikacji wymogów formalnych, oceny formalnej oraz oceny merytorycznej.
W rozpoznawanej sprawie skarżący otrzymał negatywną ocenę na etapie oceny merytorycznej i nie przeszedł do etapu oceny merytorycznej punktowej.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że rację ma Instytucja Pośrednicząca, że wyjaśnienia przedstawione w proteście nie mogą prowadzić do zmiany wniosku aplikacyjnego skarżącego ani jego uzupełnienia, mogą tylko odpowiadać na wątpliwości przedstawione przez ekspertów. Zatem ocenie podlegał projekt w takiej formie, w jakiej został złożony.
Jak wynika ze stanowiska organu, zaprezentowanego w zaskarżonej informacji, wyjaśnienia skarżącego zawarte w proteście tylko w pewnych kwestiach były uzasadnione, ale nie doprowadziło to uznania, że ww. kryteria merytoryczne zostały spełnione.
Sąd podziela stanowisko organu, że etapem właściwym do konstruowania zakresu projektu oraz wyboru rozwiązań koniecznych do jego realizacji jest etap złożenia dokumentacji aplikacyjnej. Podkreślić należy, że oceny przedmiotowego projektu dokonywało trzech niezależnych ekspertów. Dwóch na pierwszym etapie oceny wniosku, trzeci ekspert powołany w związku z wniesionym protestem. Stanowiska wszystkich ekspertów co do niespełnienia ww. kryteriów merytorycznych są spójne. Różnice w ocenie sprowadzają się do uznania za zasadne niektórych twierdzeń skarżącego, ale nie wpływa to w żaden sposób na ocenę końcową dotyczącą braku zgodności projektu z trzema kryteriami merytorycznymi, tj. 1) Wpisywanie się projektu we właściwy typ projektu zgodnie z regulaminem konkursu; 2) Poprawność analizy finansowej; 3) Realność wskaźników.
Celem udziału ekspertów w postępowaniu konkursowym albo pozakonkursowym jest dostarczenie właściwej instytucji wiadomości specjalnych koniecznych do prawidłowego dokonania oceny merytorycznej projektu. Należy uznać, że udział eksperta w badaniu projektu jest konieczny, gdy jego oceny nie da się prawidłowo dokonać bez odwołania do wiadomości specjalnych.
Eksperci wyznaczeni przez organ posiadają wiedzę, umiejętności, doświadczenie lub wymagane uprawnienia w dziedzinie objętej programem operacyjnym, w ramach której jest dokonywany wybór projektu, a zatem informacje przedstawione przez skarżącego w dokumentacji aplikacyjnej powinny być wystarczające do oceny projektu na etapie oceny merytorycznej w zakresie poszczególnych kryteriów.
Zdaniem sądu, jeżeli eksperci ani organ nie mają wątpliwości dokonując oceny projektu, to nie zachodzi potrzeba wzywania wnioskodawcy do składania dodatkowych wyjaśnień. Zgodnie bowiem z treścią § 18 ust. 4 Regulaminu, w przypadku gdy oceniający projekt członek KOP uzna za konieczne złożenie przez wnioskodawcę wyjaśnień lub informacji, IP RPO WŁ wzywa wnioskodawcę do ich przedstawienia w wyznaczonym terminie. Złożone wyjaśnienia nie mogą prowadzić do poprawy lub uzupełnienia wniosku o dofinansowanie.
Podkreślić należy, że "wewnętrzna" procedura konkursowa, stanowiąca jedynie element systemu realizacji danego programu, ma znaczenie służebne wobec generalnych standardów proceduralnych zawartych w prawie traktatowym, rozporządzeniu ogólnym i ustawie o zasadach realizacji. Jeśli przedmiotem protestu są objęte zagadnienia specjalistyczne nie ma przeszkód by przy jego rozstrzyganiu wykorzystać wiedzę ekspertów, choćby w takim zakresie, by eksperci wypowiedzieli się co do zarzutów stawianych ich ocenie. W ten sposób rozstrzygając protest organ pozyska materiał merytoryczny do oceny jego zasadności. W rozpoznawanej sprawie, jak już wyżej wskazano, organ skorzystał przy rozpoznaniu protestu z wiedzy innego eksperta, którego ocena nie różniła się w zasadniczej kwestii od oceny dokonanej przez dwóch pierwszych ekspertów.
Przechodząc do dalszej części rozważań stwierdzić należy, że rację ma organ, iż skarżący nie spełnił kryterium "Wpisywanie się projektu we właściwy typ projektu zgodnie z regulaminem konkursu".
W § 5 ust. 1 Regulaminu konkursu wskazano, że przedmiotem konkursu jest wybór do dofinansowania projektów, które w największym stopniu przyczynią się do osiągnięcia celu określonego dla Działania II.2: Internacjonalizacja przedsiębiorstw w ramach Osi priorytetowej II: Innowacyjna i konkurencyjna gospodarka RPO WŁ 2014-2020. Celem szczególnym działania jest zwiększenie poziomu handlu zagranicznego sektora MŚP. W § 5 ust. 2 Regulaminu konkursu postanowiono, że projekty składane w ramach konkursu muszą być zgodne z postanowieniami SzOOP WŁ w zakresie Osi priorytetowej II: Innowacyjna i konkurencyjna gospodarka, Działania II.2: Internacjonalizacja przedsiębiorstw, Poddziałania II.2.1: Modele biznesowe MŚP oraz określonymi RPO WŁ 2014-2020 i SZOOP WŁ planami i dokumentami strategicznymi. Wszystkie przedsięwzięcia w ramach konkursu muszą być zgodne ze Strategią Rozwoju Województwa Łódzkiego 2020 (§ 5 ust. 3 Regulaminu konkursu). W § 5 ust. 5 Regulaminu konkursu wskazano, że wsparcie w ramach Poddziałania II.2.1 ukierunkowane jest na zwiększenie międzynarodowej ekspansji przedsiębiorstw, która przyczyni się do wzrostu obrotu w handlu zagranicznym. Realizowane mogą być projekty dotyczące wdrożenia nowego modelu biznesowego przedsiębiorstwa w celu wejścia na co najmniej jeden nowy rynek zbytu za granicą. Działania związane z wdrażaniem nowego modelu biznesowego muszą wynikać ze strategii biznesowej w zakresie internacjonalizacji przedsiębiorstwa. W § 5 ust. 6 Regulaminu konkursu określono, że typem projektu podlegającym dofinansowaniu jest wdrożenie nowego modelu biznesowego poprzez np. udział przedstawicieli beneficjenta w imprezach targowo-wystawienniczych zagranicznych lub krajowych o charakterze międzynarodowym, wyszukiwanie i dobór partnerów biznesowych na rynku docelowym; działania wdrożeniowe muszą wynikać ze strategii biznesowej w zakresie internacjonalizacji przedsiębiorstwa.
Jednocześnie z zapisów Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Działanie II.2 Internacjonalizacja przedsiębiorstw, Poddziałanie II 2.1 Modele biznesowe MŚP wynika, że celem działania jest zwiększenie poziomu handlu zagranicznego sektora MŚP. Wsparcie w ramach poddziałania ukierunkowane jest na zwiększanie międzynarodowej ekspansji przedsiębiorstw, która przyczyni się do wzrostu obrotów w handlu zagranicznym. Podejmowane działania dotyczą opracowania i wdrożenia nowego modelu biznesowego przedsiębiorstwa w celu wejścia na nowe rynki zbytu za granicą. Obejmują np. badania rynku, dostosowanie strategii produktu lub usługi do danego rynku, demonstrowanie technologii, przygotowanie i rozwój strategii internacjonalizacji, otwieranie nowych kanałów biznesowych dla ułatwienia sprzedaży zagranicznej, uczestnictwo w targach, dywersyfikację geograficzną i sektorową, strategię wejścia na rynki globalne. Działania związane z wdrażaniem nowego modelu biznesowego muszą wynikać ze strategii biznesowej w zakresie internacjonalizacji przedsiębiorstwa. Wsparciem zostanie objęty obszar województwa łódzkiego.
Wobec powyższych zapisów, w ocenie sądu rację ma organ, że wsparciem nie mogą być objęte działania związane z dotychczasowymi rynkami zbytu, na których wnioskodawca prowadzi już działalność. Z powyższego natomiast wynika, że wsparciem mogą być objęte projekty przedstawiające strategię biznesową w zakresie internacjonalizacji, zawierającą opis działań wdrożeniowych, mających na celu wejście na nowe zagraniczne rynki zbytu, a wystarczające jest stworzenie modelu dla jednego nowego rynku. "Nowy rynek" to taki, na którym przedsiębiorca nie jest aktywny, przy czym "nowy rynek" nie zawsze musi mieć wymiar geograficzny (nowy rynek pod względem geograficznym, to rynek, na którym przedsiębiorstwo nie jest aktywne i w przypadku wejścia na taki nowy rynek mamy do czynienia z dywersyfikacją geograficzną). Pojęcie "nowego rynku" może także dotyczyć sytuacji, w której przedsiębiorca zamierza wejść z nowym produktem na rynek, na którym prowadzi już działalność - wówczas mamy do czynienia z dywersyfikacją asortymentową (produktową). Oceniający projekt powołali się na Obwieszczenie Komisji Europejskiej nr 97/C 372/03, w którym zawarto definicję rynku właściwego.
Ponadto w § 5 ust. 7 Regulaminu konkursu postanowiono, że warunkiem dofinansowania jest: przedstawienie przez wnioskodawcę strategii biznesowej w zakresie internacjonalizacji, wprowadzenie w przedsiębiorstwie w efekcie realizacji projektu zmian organizacyjno-procesowych związanych z wdrażaniem nowego modelu biznesowego, podpisanie przez wnioskodawcę co najmniej 3 zagranicznych kontraktów handlowych w wyniku realizacji projektu. W § 5 ust. 8 Regulaminu konkursu wskazano, że strategia biznesowa w zakresie internacjonalizacji przedsiębiorstwa: musi wskazywać działania wdrożeniowe konieczne do wejścia na nowe zagraniczne rynki zbytu; musi być dokumentem aktualnym i zawierać datę sporządzenia (strategia nie może być sporządzona wcześniej niż 12 miesięcy przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie); stanowi obligatoryjny załącznik do wniosku o dofinansowanie. W myśl § 5 ust. 9 Regulaminu konkursu działania wdrożeniowe przedstawione w projekcie muszą wynikać ze strategii biznesowej w zakresie internacjonalizacji przedsiębiorstwa. W § 5 ust. 10 Regulaminu konkursu za warunek konieczny uznano realizację co najmniej dwóch działań wskazanych w strategii, w odniesieniu do każdego z wskazanych w projekcie rynków docelowych. Zaznaczono przy tym, że przedmiotem projektu nie może być jedynie udział w imprezach targowo-wystawienniczych lub misjach gospodarczych.
W ocenie sądu, ww. przepisy należy czytać łącznie. Wynika z nich, że strategia biznesowa w zakresie internacjonalizacji (rozszerzenia działalności) może dotyczyć wyłącznie nowych rynków. Chodzi bowiem o realizację projektów dotyczących wdrożenia nowego modelu biznesowego przedsiębiorstwa w celu wejścia na co najmniej jeden nowy rynek zbytu za granicą, a nie o realizację dotychczasowego modelu biznesowego przedsiębiorstwa i starych rynków zbytu, bowiem to pozostaje w sprzeczności z celem określonym dla działania II.2 Internacjonalizacja przedsiębiorstw. Przy czym nie tylko chodzi o nowy model biznesowy, ale również o nowe rynki zbytu, co wprost wynika z Regulaminem konkursu i SzOOP.
Tymczasem Strategia biznesowa skarżącego w zakresie internacjonalizacji wskazuje, że powinien skoncentrować się na sprzedaży na Jednolity Rynek Europejski (JRE), w tym na nowe rynki. Z powyższego wynika, że planowane do wdrożenia działania nie dotyczą wyłącznie nowych rynków. Zaznaczyć należy, że Jednolity Rynek Europejski (JRE) obejmuje swoim zasięgiem również rynek Niemiec i Austrii, które stanowią "stare" rynki, gdyż skarżący prowadzi tam już działalność eksportową. Natomiast w żadnym punkcie wniosku o dofinansowanie nie została zawarta informacja, iż projekt polega na wdrożeniu jedynie części działań zaplanowanych w ramach Strategii, lub że z planowanych w ramach projektu działań wyłączono działania dotyczące rynku niemieckiego czy austriackiego. Należy także zauważyć, że z zapisów samej Strategii wynika, że planowane w ramach projektu działania będą oddziaływać nie tylko na nowe rynki (rozdział 7 Strategii - str. 62), co potwierdza, że podejmowane w ramach projektu działania będą dotyczyć także "starych" rynków. Skoro zatem zapisy dokumentacji aplikacyjnej nie wskazują, że w ramach projektu będzie realizowana jedynie część Strategii, dotycząca nowych rynków, to organ prawidłowo ocenił, iż projekt zakłada wdrożenie Strategii w całości.
Organ zasadnie stwierdził, że nowymi rynkami dla wnioskodawcy są Litwa, Holandia, USA i ZEA, gdyż na tych rynkach dotychczas nie oferował swoich produktów. Z kolei w przypadku rynków: niemieckiego i austriackiego, z uwagi na fakt, iż wnioskodawca jest już na nich aktywny, nie można ich uznać za nowe pod względem geograficznym. Ponadto z zapisów dokumentacji aplikacyjnej jednoznacznie wynika, iż skarżący nie planuje wprowadzenia do oferty eksportowej nowych produktów.
Skoro zatem przedmiotowy projekt dotyczy częściowo nowych i częściowo starych rynków, brak jest proceduralnych możliwości do udzielenia dofinansowania tylko na wybrane - zgodne z Regulaminem konkursu i SzOOP - części projektu. Projekt podlega bowiem weryfikacji z punktu widzenia spełnienia kryteriów jako całość. W konsekwencji, jeśli na gruncie projektu zaplanowano działania związane ze starymi rynkami, projekt nie może zostać oceniony pozytywnie na gruncie kryterium "Wpisywanie się projektu we właściwy typ projektu zgodnie z regulaminem konkursu", mimo że część projektu dotyczy nowych rynków.
Wobec powyższe, organ prawidłowo stwierdził, że projekt nie spełnia kryterium: "Wpisywanie się projektu we właściwy typ projektu zgodnie z regulaminem konkursu".
W ocenie sądu, organ prawidłowo uznał, że skarżący nie spełnił również kryterium "Poprawność analizy finansowej".
Sąd podziela stanowisko organu, że na etapie oceny formalnej przedmiotem weryfikacji jest przygotowanie wniosku o dofinansowanie zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku, w świetle której warunkiem pozytywnej oceny kryterium jest spełnienie wymagań: wypełnienie wszystkich pól we wniosku zgodnie z wymogami instrukcji wypełniania wniosku i regulaminem konkursu, dołączenie wszystkich załączników przygotowanych zgodnie z wymogami instrukcji wypełniania wniosku i regulaminu konkursu. Natomiast treść informacji podlega wyłącznie ocenie merytorycznej. Tym samym brak potrzebnej treści wniosku o dofinansowanie wpływa na ocenę merytoryczną, w trakcie której nie ma już możliwości uzupełniania wniosku. W szczególności zaś należy mieć na względzie, iż procedura składania wyjaśnień nie może prowadzić do modyfikacji treści wniosku o dofinansowanie - stosownie do treści art. 43 ust. 2 ustawy wdrożeniowej.
Odnosząc się do kwestii spełnienia ww. kryterium stwierdzić należy, że jak wynika z opinii wszystkich ekspertów wnioskodawca jedynie w sposób ogólny wskazał, na jakiej podstawie oszacował koszty projektu. Brak jest natomiast całkowicie odniesienia się do wszystkich założeń związanych z kosztami i przychodami wynikającymi z rozwoju działalności w konsekwencji realizacji projektu. Wnioskodawca nie odniósł się do wymogów instrukcji w zakresie wskazania założeń:
poziomu popytu oraz rozłożenia popytu w czasie (gdzie powinien być określony popyt w ujęciu ilościowym), sposobu kalkulacji ceny i wielkości sprzedaży (powinna być przedstawiona metodologia ustalenia ceny i popytu, obrazująca wielkość przychodu w okresie trwałości), założeń dotyczących przychodów oraz prognozowanych kosztów operacyjnych i finansowych (powinny być przedstawione w ujęciu ilościowym). Żadne dane i źródła niezbędne do weryfikacji nie zostały wskazane w przyjętych przez skarżącego założeniach. Założenia przedstawiono w formie opisowej, nie obrazując żadnych danych, w tym historycznych, w oparciu o które wnioskodawca deklaruje, że przygotował analizę.
Odnośnie spełnienia kryterium: "Realność wskaźników" w ocenie sądu rację ma organ, że zachodzi ścisła zależność pomiędzy wpisywaniem się projektu we właściwy typ projektu, zgodny z regulaminem konkursu, a możliwością osiągnięcia zaplanowanych wartości wskaźników przedstawionych przez wnioskodawcę. Jednym z elementów oceny w ramach tego kryterium jest bowiem weryfikacja, czy określone przez wnioskodawcę wskaźniki osiągnięcia celów projektu w pełni opisują charakter i mogą zostać osiągnięte przy danych nakładach i założonym sposobie realizacji projektu.
Wobec powyższego skoro trzech niezależnych ekspertów stwierdziło brak spełniania trzech kryteriów merytorycznych, a organ dokonał wnikliwej ich analizy i oceny, to nie można zgodzić się z opinią, że ocena wniosku skarżącego została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. Zdaniem Sądu, ocena przeprowadzona przez poszczególnych ekspertów oraz organ została dokonana w sposób rzetelny i obiektywny, na podstawie obowiązujących kryteriów do przedmiotowego konkursu oraz postanowień dokumentacji aplikacyjnej wnioskodawcy.
Z przytoczonych względów Sąd na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, oddalił skargę.
B.K.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło