III SA/Łd 104/19
WyrokWSA w Łodzi2019-04-03
Skład orzekający: Janusz Furmanek, Małgorzata Łuczyńska, Irena Krzemieniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego prawo jazdy kategorii B, organ administracyjny może odmówić wydania lub zwrotu prawa jazdy innych kategorii (A, BE, C, CE), które nie zostały bezpośrednio objęte zakazem, ale są powiązane z kategorią B zgodnie z przepisami ustawy o kierujących pojazdami?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo jazdy nie może być wydane lub zwrócone osobie, wobec której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmujący kategorię B, nawet jeśli zakaz ten nie obejmuje bezpośrednio innych kategorii (A, BE, C, CE). Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.k.p., zakaz prowadzenia pojazdów kategorii B rozciąga się na inne kategorie, co ma na celu wykluczenie z ruchu drogowego osób zagrażających bezpieczeństwu. Organy administracji są związane tymi przepisami i nie mają swobody w ich stosowaniu.Stan faktyczny
Skarżący J.K. wystąpił o zwrot prawa jazdy kategorii A, BE, C i CE po tym, jak został mu orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres 3 lat. Starosta odmówił wydania prawa jazdy, a decyzję tę utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że zakaz prowadzenia pojazdów kategorii B nie powinien obejmować innych posiadanych przez niego kategorii uprawnień.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 3 kwietnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Protokolant Sekretarz sądowy Blanka Kuźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2019 roku sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy kategorii A, BE, C i CE oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 978 ze zm.), dalej u.k.p., utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania J.K. prawa jazdy kat. A, BE, C i CE.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.
W dniu 27 czerwca 2018 r. J.K. wystąpił do Starosty [...] z wnioskiem o zwrot prawa jazdy kat. A,B,C i CE przekazanego po zatrzymaniu w dniu 26 kwietnia 2017 r.
Decyzją z dnia [...] r. Starosta [...] działając na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 i 3 u.k.p., odmówił wydania J.K. prawa jazdy kat. A, BE, C i CE. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji, wskazał że wyrokiem z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w P., II Wydział Karny orzekł wobec J.K. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 lat, dla których prowadzenia wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii B. Wyrok został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. V Wydział Karny Odwoławczy z dnia 26 lipca 2018 r., sygn. akt [...].
Od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącego złożył odwołanie, w którym zarzucił:
- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 10, art. 77, art. 80, art. 107 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych sprawy, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i dokonanie dowolnych ustaleń;
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 2 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na niedopuszczalnym rozszerzeniu zakresu zakazu prowadzenia pojazdów wynikającego z orzeczonego środka karnego.
Wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Wskazaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowi art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 i 3 u.k.p., który stanowi, że prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii:
2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1, D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kat. B, 3) B+E, C1+E, C+E, D1+E, lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kat. B lub odpowiednio kat. C1, C, D1, D.
Ponadto stosownie do treści § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231), w wyniku negatywnej weryfikacji dokumentów, o których mowa w ust. 1, należy odmówić wydania prawa jazdy.
W rozpoznawanej sprawie bezsporny i niekwestionowany przez stronę jest fakt, że w stosunku do skarżącego został orzeczony na podstawie art. 42 § 2 Kodeksu karnego, środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 lat dla których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kat. B. Na poczet orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów zaliczono okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 19 kwietnia 2017 r.
Kwestią sporną między stronami jest natomiast to, czy w sytuacji, gdy na mocy wyroku sądu został orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych tylko w zakresie kategorii B, a strona posiada jeszcze inne uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi, tj. w zakresie kategorii A, BE, C i CE, które nie zostały objęte zakazem i wobec których organ nie prowadzi żadnego postępowania administracyjnego, organ mógł odmówić wydania prawa jazdy w pełnym zakresie, pozbawiając tym samym skarżącego korzystania z posiadanych przez niego uprawnień.
Odwołując się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2015 r., sygn. akt. I OSK 382/14, który zapadł w analogicznym stanie faktycznym i prawnym organ odwoławczy wskazał, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B pozbawia wszelkich kategorii praw jazdy wymienionych w ustawie. Za taką interpretacją art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 i 3 u.k.p., przemawia wykładnia nie tylko językowa, która ma pierwszeństwo przed innymi metodami interpretowania przepisów prawa, bowiem wynika z treści samej normy prawnej, lecz także wykładnia celowościowa. Ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeżeli uczynili to znajdując się w stanie nietrzeźwości. Trudno sobie wyobrazić by racjonalny ustawodawca pozbawiając prawa do kierowania pojazdami osobowymi (kat. B) zezwoliłby na prowadzenie pojazdów ciężarowych lub ciężarowych z przyczepą (kat. C i C+E). Prawomocne orzeczenie sądu karnego spowodowało, że skarżącemu nie można wydać nie tylko prawa jazdy kategorii B, ale także tych kategorii, o które się ubiegał, czyli kategorii A,C,C+E.
Decyzja organu administracji konkretyzuje swą treścią obowiązujące wobec skarżącego zakazy wynikające z zapisów ustawy o kierujących pojazdami, które to dolegliwości są skutkiem orzeczonego środka karnego przez sąd karny. Z wyroku sądu karnego wynika, że wobec skarżącego orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B, a pośrednio również zakaz prowadzenia pojazdów kategorii A,C,C+E. gdyż ustawodawca rozciągnął skutki orzeczenia karnego w zakresie prawa jazdy kategorii B także na inne uprawnienia do prowadzenia pojazdów, przy czym skutki te dotyczą zarówno ubiegającego o prawo jazdy określonej kategorii, jak i dysponującego już takim prawem jazdy.
Z dniem 25 października 2014 r. nastąpiła nowelizacja art. 12 ust. 2 u.k.p. poprzez wskazanie, że przepis ten odnosi się nie tylko do osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii, lecz także do osoby ubiegającej się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy danej kategorii. Przepisy znowelizowanej ustawy mają zastosowanie do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy, tj. po dniu 25 października 2014 r. i nie ulega wątpliwości, że w stosunku do skarżącego znowelizowane przepisy mają zastosowanie, ponieważ zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych został orzeczony po tej dacie.
Wbrew zatem twierdzeniom pełnomocnika skarżącego, z treści art. 12 ust. 2 u.k.p. wynika, że okoliczność wyłączająca możliwość wydania prawa jazdy określona w art. 12 ust. 1 pkt 2 odnosi się także do innych kategorii uprawnień w zakresie prawa jazdy niż te, które objęte zostały orzeczonym zakazem.
Wobec powyższego okoliczność, że przed wyrokiem sądu karnego skarżący legitymował się prawem jazdy obejmującym kategorię A, B, BE, C i CE, a sąd prawomocnym wyrokiem odebrał uprawnienia tylko częściowo, tj. w zakresie kat. B nie oznacza, że w trakcie obowiązywania tego zakazu, strona może prowadzić pojazdy mechaniczne objęte tymi kategoriami i że może żądać zwrotu dokumentu potwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie tych kategorii. Adresatem cyt. przepisu jest organ administracyjny, a nie sąd karny, w związku z powyższym sąd karny nie musiał w wyroku orzekać względem skarżącego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych wszystkich posiadanych kategorii, ponieważ z woli ustawodawcy wyrażonej w art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 u.k.p., wstrzymana została możliwość ich wykonywania w czasie trwania zakazu sądowego orzeczonego co do pojazdów objętych tymi kategoriami, a ponadto rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy w sytuacji objętej hipotezą art. 12 ust. 2 w zw. z ust. 1 u.k.p. należy do zakresu kompetencji organu administracyjnego nie objętych uznaniem administracyjnym, lecz obligujących organ do określonego postępowania w sytuacji określonej w tym przepisie. W przypadku regulacji zawartej w art. 12 ust. 2 w zw. z ust. 1 u.k.p., istotne znaczenie ma sama okoliczność zatrzymania prawa jazdy w związku z danym zdarzeniem, co oznacza, że nie istnieje wymóg orzeczenia przez sąd karny zakazu prowadzania pojazdów w zakresie wszystkich kategorii objętych zatrzymanym prawem jazdy, aby uniemożliwione zostało wykonywanie na czas trwania orzeczonego zakazu sądowego uprawnień w zakresie kategorii prawa jazdy nie objętych zakazem, a posiadanych przez kierowcę. Celem unormowania zawartego w art. 12 ust. 2 u.k.p. jest wykluczenie z ruch drogowego kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeżeli uczynili to znajdując się w stanie nietrzeźwości, a cel ten realizuje przyjęte w tym przepisie rozwiązanie o rozszerzeniu skutków orzeczonego wyrokiem sądu karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, na kategorie prawa jazdy nie objęte zakazem, w okresie obowiązywania zakazu. Nie ulega wątpliwości, że celem ustawodawcy w ramach przyjętych rozwiązań prawnych było niedopuszczanie do ruchu drogowego osób, które w sposób znaczący zagroziły bezpieczeństwu w komunikacji.
Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że Sąd Okręgowy w Ł. postanowieniem z dnia 30 maja 2018 r., sygn. akt [...] zmienił postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w P. z dnia 26 kwietnia 2017 r. w sprawie zatrzymania oskarżonemu prawa jazdy w ten sposób że zastosował wobec J.K. środek zapobiegawczy w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, dla których prowadzenia wymagana jest kat. B. Treść powyższego rozstrzygnięcia jest tożsama z wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 18 stycznia 2018 r., utrzymanego mocy wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 26 lipca 2018 r. i tym samym zaskarżona decyzja jest prawidłową konsekwencją wskazanych orzeczeń. Organ administracji ma zatem nie tylko prawo, ale i obowiązek wydania decyzji o odmowie wydania prawa jazdy i w tym zakresie nie może kierować się innymi okolicznościami indywidualnie wskazywanymi przez pełnomocnika, takimi jak względy życiowe, rodzinne, czy zawodowe.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącego zaskarżając powyższą decyzję w całości podtrzymał zarzuty postawione w odwołaniu, tj.
- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 10, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a. przez brak wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie i dokonanie dowolnych ustaleń w sprawie,
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 2 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na niedopuszczalnym rozszerzeniu zakresu zakazu prowadzenia pojazdów wynikającego z orzeczonego środka karnego.
W oparciu o postawione zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podkreślił, że organy odwołując się do treści art. 12 ust. 2 oraz art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. dokonały wykładni, w sposób nieuwzględniający celu i brzmienia przytoczonych norm. Celem wskazanej regulacji prawnoadministracyjnej jest oddanie zakresu orzeczonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. W takim znaczeniu odkodowanie normy art. 12 ust. 2 u.k.p., jako zmierzającej do rozszerzenia obowiązywania zakazu pozostaje nieuprawnione. Prowadziłoby bowiem do wniosku, że celem ustawodawcy było wyłączenie orzekania o zakresie skutków prawnych skazania za popełnienie przestępstwa spod kognicji sądu, który jest wyłącznie uprawniony do stosowania takich sankcji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy kat. A, BE, C i CE.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.k.p. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p., prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Stosownie natomiast do treści art. 12 ust. 2 u.k.p., przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii:
1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A;
2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B;
3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D.
Z cyt. powyżej unormowania wynika, że z woli ustawodawcy okoliczność, wyłączająca możliwość wydania prawa jazdy, określona w art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p., odnosi się także do innych kategorii uprawnień w zakresie prawa jazdy, aniżeli objęte orzeczonym przez sąd zakazem.
Podkreślić również należy, że art. 12 ust. 2 u.k.p., w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji został nadany ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2014 r., poz. 970), która weszła w życie w dniu 25 października 2014 r. Art. 1 pkt 4 lit. b ustawy nowelizującej nadał nowe brzmienie art. 12 ust. 2 u.k.p. stanowiąc, że "przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii". W porównaniu do poprzedniej treści dodane zostały słowa: "lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie". Z uzasadnienia projektu do ustawy nowelizującej (druk sejmowy nr 1957) wynika, że celem wprowadzonej zmiany było ujednolicenie stosowania przepisów ustawy o kierujących pojazdami w zakresie wydawania i cofania uprawnień do kierowania pojazdami. Nowelizacja art. 12 ust. 2 u.k.p. wyeliminowała występujące wątpliwości, czy przepis ten obejmował swym zakresem tylko osoby ubiegające się o wydanie prawa jazdy, czy także osoby ubiegające się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy oraz o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy określonej kategorii – czyli osoby, które stosowne uprawnienia wcześniej już posiadały. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy nowelizującej, art. 12 ust. 2 u.k.p. ma zastosowanie do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy, tj. po dniu 25 października 2014 r.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że wyrokiem z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w P., II Wydział Karny orzekł o zastosowaniu wobec skarżącego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 lat dla których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kat. B. Wyrokiem z dnia 26 lipca 2018 r., sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w Ł. V Wydział Karny Odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Na poczet orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych zaliczono okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 19 kwietnia 2017 r. W dniu 27 czerwca 2018 r. (data wpływu wniosku do organu) skarżący wystąpił do Starosty P. z wnioskiem o zwrot prawa jazdy kat. A, BE, C i CE przekazanego po zatrzymaniu w dniu 26 kwietnia 2017 r.
Kwestią sporną jest natomiast ustalenie, czy w sytuacji, gdy na mocy prawomocnego wyroku sądu karnego został orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym tylko w zakresie prawa jazdy kat. B, a strona posiada jeszcze inne uprawnienia do kierowania pojazdami, tj. w zakresie kategorii A, BE, C i CE, które nie zostały objęte zakazem i wobec których nie jest prowadzone żadne postępowanie administracyjne, organ mógł odmówić wydania prawa jazdy w pełnym zakresie, pozbawiając tym samym skarżącego możliwości korzystania z posiadanych przez niego uprawnień.
Kwestia wykładni art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 i 3 u.k.p. była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w sprawie o analogicznym stanie faktycznym i prawnym stwierdził, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B pozbawia wszelkich kategorii praw jazdy wymienionych w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (por. wyrok NSA z dnia 29 października 2015 r., sygn. akt I OSK 382/14). Skład orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela pogląd i argumenty przedstawione w uzasadnieniu powołanego wyroku.
Za taką interpretacją cyt. powyżej przepisu przemawia nie tylko wykładnia językowa, która ma pierwszeństwo przed innymi metodami interpretowania przepisów prawa, albowiem wynika z treści samej normy prawnej, ale także wykładania celowościowa. Ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeżeli uczynili to znajdując się w stanie nietrzeźwości. Trudno sobie wyobrazić by racjonalny ustawodawca pozbawiając prawa do kierowania pojazdami osobowymi (kat. B) zezwoliłby na prowadzenie pojazdów ciężarowych lub ciężarowych z przyczepą (kat. C i C+E). Inne rozumienie art. 12 ust. 2 u.k.p. prowadziłoby również do sytuacji, w której osoby nieposiadające w dacie orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B prawa jazdy innej kategorii, nie mogłyby się ubiegać o wydanie prawa jazdy i kierować pojazdami np. kategorii A, C, D, gdy tymczasem osoby posiadające już takie uprawnienia w dacie orzeczonego zakazu mogłyby je swobodnie wykonywać. Oznaczałoby to nierówne traktowanie sprawców, wobec których orzeczono sądownie taki sam zakaz, ale – co najważniejsze – byłoby to sprzeczne z celem przyjętych rozwiązań prawnych, jakim jest niedopuszczanie do ruchu drogowego osób, które swoim postępowaniem, przez prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, zagroziły bezpieczeństwu w komunikacji.
Zarówno przy interpretacji, jak i zastosowaniu w sprawie wymienionych przepisów należy mieć na względzie, że przepisy i zasady ruchu drogowego odznaczają się rygoryzmem służącym przede wszystkim zapewnieniu bezpieczeństwa wszystkich uczestników ruchu drogowego.
Prawomocne orzeczenie sądu karnego spowodowało, że skarżącemu nie można wydać nie tylko prawa jazdy kategorii B, ale także tych kategorii, o które się ubiegał w złożonym w dniu 27 czerwca 2018 r. wniosku, czyli kategorii A, BE, C i CE. Decyzja organów administracji konkretyzuje swą treścią obowiązujące wobec skarżącego zakazy z uwzględnieniem przepisów ustawy o kierujących pojazdami, które to dolegliwości są skutkiem (wprost) orzeczonego środka karnego przez sąd karny. Decyzja organu nie modyfikuje w żaden sposób zastosowanego środka karnego. Z wyroku sądu karnego wynika, że wobec skarżącego orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym przez okres 3 lat dla których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kat. B, a pośrednio również zakaz prowadzenia pojazdów kategorii A, BE, C, CE, ponieważ ustawodawca rozciągnął skutki orzeczenia sądu karnego w zakresie prawa jazdy kategorii B także na inne uprawnienia do prowadzenia pojazdów, przy czym skutki te dotyczą zarówno osoby ubiegającej się o prawo jazdy określonej kategorii, jak i dysponującego już takim prawem jazdy (por.m.in. wyroki NSA z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt I OSK 3181/15, z dnia 17 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 226/16, dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle powyższych uwag, nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art. art. 12 ust. 2 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Dokonana przez organy administracji wykładnia art. 12 ust. 2 u.k.p. nie rozszerza bowiem zakresu orzeczonego wobec skarżącego środka karnego, a konkretyzuje obowiązujący wobec skarżącego zakaz wynikające z prawomocnego wyroku karnego z uwzględnieniem przepisów ustawy o kierujących pojazdami.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania. Organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy oraz dokonały jego oceny, czemu dały wyraz w uzasadnieniach swoich decyzji. Organy wskazały okoliczności, na których oparły swoje rozstrzygnięcia oraz jakie przepisy znalazły zastosowanie w niniejszej sprawie i dlaczego. Prawidłowo zastosowały art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 i 3 u.k.p. Organy administracji były związane treścią ww. przepisów, które wprost stanowią, że prawa jazdy konkretnych kategorii, wymienionych w ustawie, w tym wypadku prawa jazdy kategorii A, BE, C i CE nie można wydać lub zwrócić osobie, wobec której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmujący uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii B. Podkreślić należy, że przytoczone powyżej przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że nie pozostawiają organom administracji możliwości działania w ramach tzw. uznania administracyjnego. Wobec powyższego bez znaczenia dla prawidłowego rozpoznania sprawy pozostają podnoszone w skardze argumenty dotyczące sytuacji osobistej i rodzinnej skarżącego.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
D.Cz.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło