III SA/Łd 1041/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi M. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie wydania prawa jazdy 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz M. Z. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. WYROKIEM Z DNIA 8 KWIETNIA 2008 ROKU, SYGN. AKT III SA/ŁD 9/08, WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W ŁODZI, PO WZNOWIENIU POSTĘPOWANIA W SPRAWIE ZE SKARGI M. Z. NA DECYZJĘ SAMORZĄDOWEGO KOLEGIUM ODWOŁAWCZEGO W P. T. Z DNIA [...] ROKU NR [...] W PRZEDMIOCIE ODMOWY UCHYLENIA DECYZJI W SPRAWIE ODMOWY WYDANIA PRAWA JAZDY, UCHYLIŁ ZASKARŻONĄ DECYZJĘ, POPRZEDZAJĄCĄ JĄ DECYZJĘ SAMORZĄDOWEGO KOLEGIUM ODWOŁAWCZEGO W P. T. Z DNIA [...] R. NR [...] ORAZ POSTANOWIENIE SAMORZĄDOWEGO KOLEGIUM ODWOŁAWCZEGO W P. T. Z DNIA [...] R. NR [...]. JAK NATOMIAST WYNIKA Z AKT SĄDOWYCH SPRAWY O SYGN. AKT III SA/ŁD 686/07, KTÓRA TOCZYŁA SIĘ PRZED WOJEWÓDZKIM SĄDEM ADMINISTRACYJNYM W ŁODZI, M. Z. W DNIU 6 WRZEŚNIA 2007 R. WNIÓSŁ DO WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO SKARGĘ NA DECYZJĘ SAMORZĄDOWEGO KOLEGIUM ODWOŁAWCZEGO W P. T. Z DNIA [...] R. NR [...]. WYROK W TEJ SPRAWIE Z DNIA 12 GRUDNIA 2007 R. JEST PRAWOMOCNY OD DNIA 12 LUTEGO 2008 R. W UZASADNIENIU WYROKU Z 8 KWIETNIA 2008 R. WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY STWIERDZIŁ, IŻ WNIESIENIE PRZEZ M. Z. W NINIEJSZEJ SPRAWIE PRAWNIE SKUTECZNEJ SKARGI DO WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W ŁODZI W DNIU 6 WRZEŚNIA 2007 R. STANOWIŁO PRZESZKODĘ DO WSZCZĘCIA, PO WNIESIENIU SKARGI DO SĄDU, NADZWYCZAJNEGO POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO, TO JEST WZNOWIENIA POSTĘPOWANIA NA PODSTAWIE ART. 145 § 1 POSTANOWIENIEM Z DNIA 10 WRZEŚNIA 2007 R. WNIOSEK SKARŻĄCEGO NIE MÓGŁ BYĆ MERYTORYCZNIE ROZPOZNANY PRZEZ SAMORZĄDOWE KOLEGIUM ODWOŁAWCZE W P. T. ZE WZGLĘDU NA TOCZĄCE SIĘ POSTĘPOWANIE SĄDOWE. W DNIU [...] R. SAMORZĄDOWE KOLEGIUM ODWOŁAWCZE WYDAŁO DECYZJĘ NR [...], KTÓRĄ ODMÓWIŁO WZNOWIENIA POSTĘPOWANIA ZAKOŃCZONEGO DECYZJĄ KOLEGIUM Z DNIA [...] R., NA WNIOSEK M. Z. Z DNIA 20 SIERPNIA 2007 R. W DNIU 7 LIPCA 2011 R. M. Z. ZŁOŻYŁ DO SAMORZĄDOWEGO KOLEGIUM ODWOŁAWCZEGO W P. T. WNIOSEK O PONOWNE ROZPATRZENIE SPRAWY. PODNIÓSŁ, ŻE NIE WSZYSTKIE OKOLICZNOŚCI SPRAWY BYŁY SĄDOWI ZNANE PRZY WYDAWANIU WYROKU Z DNIA 12 GRUDNIA 2007 R. JAKO PODSTAWĘ WNIOSKU PODAŁ ART. 145 § PKT 5 K.P.A. POSTANOWIENIEM Z DNIA [...] R. NR [...] SAMORZĄDOWE KOLEGIUM ODWOŁAWCZE W P. T. STWIERDZIŁO UCHYBIENIE TERMINU DO ZŁOŻENIA WNIOSKU O PONOWNE ROZPATRZENIE SPRAWY ROZSTRZYGNIĘTEJ DECYZJĄ SAMORZĄDOWEGO KOLEGIUM ODWOŁAWCZEGO W P. T. Z DNIA [...] R. ZNAK: [...]. KOLEGIUM POWOŁAŁO BRZMIENIE ART. 129 § 2 K.P.A. WSKAZAŁO, IŻ DECYZJA KOLEGIUM Z DNIA 11 SIERPNIA 2008 R. ZAWIERA PRAWIDŁOWE POUCZENIE CO DO PRAWA STRONY DO ZWRÓCENIA SIĘ DO ORGANU Z WNIOSKIEM O PONOWNE ROZPATRZENIE SPRAWY W TERMINIE 14 DNI, LICZĄC OD DNIA DORĘCZENIA DECYZJI. DECYZJA KOLEGIUM ZOSTAŁA DORĘCZONA SKARŻĄCEMU ZA POŚREDNICTWEM POCZTY W DNIU 1 WRZEŚNIA 2008 R. – DORĘCZENIE ZASTĘPCZE W TRYBIE ART. 44 K.P.A. ZATEM TERMIN DO ZŁOŻENIA WNIOSKU O PONOWNE ROZPATRZENIE SPRAWY ROZSTRZYGNIĘTEJ W. W. DECYZJĄ KOLEGIUM UPŁYNĄŁ W DNIU 15 WRZEŚNIA 2008 R. WNIOSEK O PONOWNE ROZPATRZENIE SPRAWY SKARŻĄCY ZŁOŻYŁ W DNIU 8 LIPCA 2011 R., A WIĘC JUŻ PO UPŁYWIE TERMINU OKREŚLONEGO W ART. 129 § 2 K.P.A. NA POWYŻSZE POSTANOWIENIE M. Z. ZŁOŻYŁ SKARGĘ DO WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W ŁODZI, WNOSZĄC O JEGO UCHYLENIE. PODNIÓSŁ, ŻE UCHYBIENIE TERMINOWI DO ZŁOŻENIA WNIOSKU O PONOWNE ROZPATRZENIE SPRAWY NASTĄPIŁO BEZ JEGO WINY. PRZYCZYNIŁA SIĘ DO TEGO CHOROBA, NA KTÓRĄ ZAPADŁ I NIE PRZEBYWAŁ W TYM CZASIE W SWYM MIESZKANIU W P. T. LECZ W MIESZKANIU SYNA. DECYZJA KOLEGIUM TYM SAMYM NIE ZOSTAŁA MU DORĘCZONA. W MIESZKANIU SYNA PRZEBYWAŁ DO LISTOPADA 2008 R. W CZASIE CHOROBY (DEPRESJA) NIE BYŁ ZDOLNY DO PODJĘCIA JAKIEJKOLWIEK DECYZJI, ZAŚ WSZYSTKIE SPRAWY ZAŁATWIANE BYŁY PRZEZ JEGO SYNA. DO SKARGI ZAŁĄCZYŁ ZAŚWIADCZENIE LEKARSKIE O CHOROBIE ORAZ OŚWIADCZENIE SYNA, U KTÓREGO PRZEBYWAŁ W CZASIE CHOROBY. W ODPOWIEDZI NA SKARGĘ SAMORZĄDOWE KOLEGIUM ODWOŁAWCZE WNIOSŁO O JEJ ODDALENIE. PODNIOSŁO, IŻ DOPIERO W SKARDZE DO SĄDU SKARŻĄCY PODNIÓSŁ, ŻE TO STAN ZDROWIA UNIEMOŻLIWIŁ MU ZACHOWANIE USTAWOWEGO TERMINU DO ZŁOŻENIA ŚRODKA ZASKARŻENIA. OKOLICZNOŚCI TE NIE MOGŁY BYĆ UWZGLĘDNIONE, WIĘC NALEŻAŁO STWIERDZIĆ UCHYBIENIE TERMINU DO ZŁOŻENIA WNIOSKU O PONOWNE ROZPATRZENIE SPRAWY. NA ROZPRAWIE PRZED WOJEWÓDZKIM SĄDEM ADMINISTRACYJNYM W ŁODZI W DNIU 25 STYCZNIA 2012 R. SKARŻĄCY POPARŁ SWOJĄ SKARGĘ. OŚWIADCZYŁ, IŻ POSIADA SKRZYNKĘ POCZTOWĄ. NIE BYŁO W NIEJ JEDNAK AWIZO, GDY WRÓCIŁ DO DOMU PO POBYCIE U SYNA. SYN ZAGLĄDAŁ DO JEGO MIESZKANIA CO JAKIŚ CZAS PODCZAS JEGO NIEOBECNOŚCI, ALE NIGDY NIE ZNALAZŁ W SKRZYNCE AWIZO. W OCENIE SKARŻĄCEGO LISTONOSZ POWINIEN BYŁ NAJPIERW ZOSTAWIĆ PRZESYŁKĘ U SĄSIADÓW, KTÓRZY ALBO BY JĄ PRZYJĘLI, ALBO POWIADOMILI O TYM FAKCIE SYNA. WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE: SKARGA JEST ZASADNA. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd może czynić przedmiotem swoich rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi, bez względu na treść zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (patrz J.P. Tarno " Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo Lexis Nexis, Warszawa 2004, str. 197). Kontrolując zaskarżone postanowienie w tak zakreślonej kognicji, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, w sprawie doszło bowiem do mającego istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia art. art. 44 § 1 Kpa. Wskazać należy, że stosownie do treści art. 44 § 1 Kpa, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 Kpa poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 Kpa). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 Kpa.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 44 § 1 Kpa., a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 Kpa.). W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. T. w rozpoznawanej sprawie nie miało podstaw do uznania, że skutecznie doręczono M. Z. decyzję z dnia [...] r. odmawiającą wznowienia postępowania w trybie w/w przepisu. Przepis art. 44 k.p.a. zawiera uregulowania dotyczące terminów odbioru pism przez adresata oraz fikcji prawnej jego doręczenia. Przepis ten został dostosowany (zmiana wprowadzona ustawą z 11 marca 2005 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego Dz. U. Nr 78, poz. 682) do stanowiska zajętego przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 września 2002 r. SK 35/01(Dz. U. nr 157, poz. 1318) odnośnie obowiązku dwukrotnej awizacji pism sądowych ze względu na poszanowanie prawa do sądu zawartego w art. 45 Konstytucji R.P. Podnieść należy, iż instytucja doręczenia zastępczego stwarza domniemanie doręczenia. Dlatego też zasady stosowania tej instytucji winny być przestrzegane ściśle. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, iż nie można skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia (wyrok NSA z dnia 12 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 350/09, opubl. w CBOiS). W rozpoznawanej sprawie wymogi wynikające z art. 44 k.p.a. nie zostały spełnione. Brak jest bowiem na dowodzie doręczenia decyzji z dnia 11 sierpnia 2008 r. informacji o sposobie zawiadomienia adresata o tej przesyłce. Należy w tym miejscu podkreślić, iż organ prowadzący postępowanie musi dysponować niebudzącymi wątpliwości dowodami potwierdzającymi zawiadomienie adresata o przesyłce, pozostawieniu jej w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas, musi również posiadać informację gdzie to zawiadomienie zostało umieszczone. Adresat musi być zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i miejscu gdzie może je odebrać i o terminie odbioru. Samo tylko dwukrotne awizowanie przesyłki nie jest wystarczające dla uznania, że doszło do skutecznego doręczenia pisma. Z akt sprawy wynika, że decyzja [...] została wysłana M. Z. w dniu 14 sierpnia 2008 r. Przesyłka była dwukrotnie awizowana, brak jest na niej jednak informacji doręczyciela, czy i w jaki sposób powiadomił adresata o miejscu odbioru przesyłki. Z oświadczeń skarżącego wynika, że w jego miejscu zamieszkania znajduje się skrzynka pocztowa. W trakcie jego spowodowanej chorobą długotrwałej nieobecności w domu, była ona regularnie sprawdzana przez syna skarżącego. W skrzynce pocztowej nie znaleziono jednak awizo. Nie ma również podstaw aby stwierdzić, że zostało ono pozostawione w drzwiach mieszkania skarżącego. Na kopercie widnieje jedynie informacja, że mieszkanie adresata było zamknięte. Nie można również, w ocenie Sądu, stwierdzić, że nie było możliwości doręczenia przesyłki osobiście sąsiadowi czy też dozorcy domu, w którym zamieszkiwał M. Z.; ponadto, że powtórnie zawiadomiono skarżącego o możliwości odbioru przesłanego mu pisma. Na znajdującym się w aktach sprawy dowodzie potwierdzenia, załączonym do koperty, zawierającej przesyłkę dla skarżącego, brak jest bowiem jakichkolwiek adnotacji o okolicznościach próby doręczenia przesyłki adresatowi lub innym wymienionym w art. 44 k.p.a. podmiotom jak i podpisu pracowników firmy, za pośrednictwem której dokonano doręczenia, na druku tego potwierdzenia – jak wynika z jego treści, dotyczy on doręczenia przez Polskie Centrum Doręczeniowe "A" w P. T. Niemniej jednak pozostaje to bez znaczenia dla oceny okoliczności doręczenia przesyłki, te same warunki awizowania przesyłki muszą być bowiem spełnione wówczas, gdy doręczenia organ dokonuje za pośrednictwem poczty jak i własnych pracowników lub innych upoważnionych osób. W niniejszej sprawie pewne jest jedynie to, że w dniu 15 września 2008 r. pismo zostało złożone w placówce Polskiego Centrum Doręczeniowego na ul. S. [...] w P. T. oraz że w dniu 24 września 2008 r. z uwagi na jej niepodjęcie przez adresata – załączono je ponownie do akt sprawy. Na podstawie tych okoliczności nie można jednak domniemywać o okoliczności faktycznego pobytu osób doręczających w miejscu zamieszkania skarżącego i bezskutecznej próbie doręczenia przesyłki, pozostawienia w miejscu zamieszkania skarżącego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki, w sytuacji braku jakichkolwiek innych wiarygodnych i niebudzących wątpliwości dowodów na to, że czynności te faktycznie zostały przez osoby doręczające wykonane. Reasumując stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. T. nie dokonało prawidłowych ustaleń w zakresie doręczenia decyzji stronie. Stąd też nie było władne stwierdzić, że skarżący złożył po terminie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] znak: [...]. Sąd w niniejszym składzie podzielił pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyrażony w wyroku z dnia 28 lutego 2006 r., w sprawie o sygn. akt I OSK 528/05, LEX nr 194352, iż doręczenie unormowane w tym przepisie zakłada możliwość przyjęcia fikcji prawnej doręczenia pisma stronie, to jest dopuszcza powstanie skutku doręczenia pisma nawet wtedy, gdy faktycznie pismo to do adresata nie dotarło. By doręczenie pisma adresatowi w omawianym trybie mogło być uznane za prawnie skuteczne muszą być bezwzględnie spełnione przesłanki określone w ww. art. 44 Kpa. Fikcja doręczenia pisma może mieć doniosłe skutki dla strony postępowania administracyjnego. Nie może budzić wątpliwości, że doręczyciel dochował wymogu dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej. Zatem o fakcie tym musi być dokonana stosowna adnotacja doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki. Samo umieszczenie na kopercie zawierającej przesyłkę lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma stempla, czy wzmianki o awizowaniu przesyłki nie może być dla organu wysyłającego pismo wystarczające do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia pisma w trybie art. 44 Kpa. Musi być wyraźnie zaznaczone, że doręczyciel powiadomił adresata o przesyłce w sposób wskazany w cyt. art. 44 Kpa., tj. zaznaczone powinno zostać miejsce pozostawienia zawiadomienia (skrzynka pocztowa, drzwi mieszkania, biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe) (Wyrok WSA w Łodzi z dnia 21 lipca 2011 r. sygn. akt III SA/Łd 222/11, opubl. w CBOiS). WOBEC POWYŻSZEGO, JEŻELI NIE WIADOMO JAK DZIAŁAŁ DORĘCZYCIEL, DORĘCZENIA NIE MOŻNA UWAŻAĆ ZA DOKONANE I NIE MOŻNA TEŻ UZNAĆ, ŻE SKARŻĄCY NIE ZACHOWAŁ TERMINU DO ZŁOŻENIA WNIOSKU O PONOWNE ROZPOZNANIE SPRAWY. URZĘDOWEGO STWIERDZENIA SPOSOBU DORĘCZENIA NIE MOGĄ ZASTĄPIĆ WZMIANKI O AWIZOWANIU PRZESYŁKI. TYM SAMYM BŁĘDNIE ORGAN ADMINISTRACJI UZNAŁ, ŻE LICZENIE TERMINU DO WNIESIENIA WNIOSKU POWINNO NASTĄPIĆ OD UPŁYWU 14 DNIA OD DATY PIERWSZEGO AWIZOWANIA, TJ. OD DNIA 1 WRZEŚNIA 2008 R. Tym samym Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, oraz art. 44 Kpa., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organ administracji rozpoznając ponownie sprawę ustali kiedy i w jakich okolicznościach skarżący otrzymał decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] nr [...]. Dopiero wówczas organ rozważy możliwość rozpoznania złożonego przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. A. B.