III SA/Łd 108/10

Dnia 13 maja 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2010 roku sprawy ze skargi J. W., D. Z., T. P., A. P., D. Z., B. Z., R.D., J. D., Z. K., A. K., J. M., M. M., A. Ś., M. D., W.D., A. S., J. P., K. C., S. S. i Z. P., na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie połączenia szkoły podstawowej i punktu przedszkolnego p o s t a n a w i a : 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz pełnomocników skarżących – J. W. i D. Z. solidarnie kwotę 300,00 (trzysta) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego zaksięgowanego w dniu 11 marca 2010 roku pod poz. 749. Uchwałą Nr XXXVIII/189/2009 z dnia 21 maja 2009 roku Rada Gminy Drużbice działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit.h i pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) orzekła o połączeniu z dniem 1 września 2009 roku Szkoły Podstawowej w Drużbicach i Punktu Przedszkolnego w Szkole Podstawowej w Drużbicach w Zespół Szkolno-Przedszkolny w Drużbicach. Pismem z dnia 31 sierpnia 2009 roku, (doręczonym Radzie Gminy w Drużbicach w dniu 22 października 2009 roku) rodzice i nauczyciele dzieci uczących się w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Drużbicach na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wezwali Radę Gminy w Drużbicach do usunięcia naruszenia prawa wskazując, iż celem uchwały Rady Gminy Drużbice z dnia 21 maja 2009 roku, Nr XXXVIII/189/2009 o połączeniu Szkoły Podstawowej w Drużbicach i Punktu Przedszkolnego w Szkole Podstawowej w Drużbicach w Zespół Szkolno-Przedszkolny w Drużbicach jest wyłącznie odwołanie Dyrektora Szkoły Podstawowej w Drużbicach, nie ma ona natomiast nic wspólnego z poprawą funkcjonowania Szkoły Podstawowej i Punktu Przedszkolnego funkcjonującego w budynku szkoły podstawowej. Uchwałą Nr XXXIV/234/2009 z dnia 15 grudnia 2009 roku Rada Gminy Drużbice na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, odmówiła uchylenia uchwały Nr XXXVIII/189/2009 z dnia 21 maja 2009 Rady Gminy Drużbice o połączeniu z dniem 1 września 2009 roku Szkoły Podstawowej w Drużbicach i Punktu Przedszkolnego w Szkole Podstawowej w Drużbicach w Zespół Szkolno-Przedszkolny w Drużbicach. W dniu 21 stycznia 2010 roku rodzice dzieci uczących się z Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Drużbicach – J. W., D. Z., T. P., A. P., D. Z., B. Z., R. D., J. D., Z. K., A. K., J. M., M. M., A. Ś., M. D., W. D., A. S., J. P., K. Cz., S, S, i Z. P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym skargę na uchwałę Rady Gminy Drużbice z dnia 21 maja 2009 roku, Nr XXXVIII/189/2009 o połączeniu Szkoły Podstawowej w Drużbicach i Punktu Przedszkolnego w Szkole Podstawowej w Drużbicach w Zespół Szkolno-Przedszkolny w Drużbicach W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Drużbice wniosła o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, albowiem jej wniesienie jest spóźnione. Na wstępie podnieść należy, iż merytoryczne rozpoznanie skargi zawsze poprzedza kontrola dopuszczalności środka zaskarżenia. Wśród okoliczności czyniących skargę niedopuszczalną, ustawa z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [ zwana dalej p.p.s.a.] wymienia wniesienie skargi po upływie terminu do jej wniesienia (art. 58 § 1 pkt 2). Na wstępie należy wskazać, że wniesienie skargi na podstawie art. 101 ust. 1 na uchwałę lub zarządzenie organu gminy, ustawa z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.) uzależnia od bezskutecznego wezwania organu gminy do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, przy czym w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. Z wezwaniem tym można wystąpić w każdym czasie. Bezskuteczność wezwania jest natomiast w myśl art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, przesłanką zaskarżenia uchwały lub zarządzenia do sądu administracyjnego. Wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia będzie bezskuteczne wtedy, gdy wezwany organ gminy wyraźnie odmówi usunięcia naruszenia prawa, bądź nie zajmie żadnego stanowiska w tej kwestii w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. Również skarga wniesiona przed udzieleniem przez organ odpowiedzi na wezwanie w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego, jest skargą wniesioną po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, jeżeli organ ostatecznie nie uwzględnił wezwania. Skargę zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., wnosi się do sądu administracyjnego w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeśli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Występujące w orzecznictwie rozbieżności w zakresie stosowania przepisu art. 53 § 2 p.p.s.a. w sprawach skarg na uchwały organów gmin spowodowały, że Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wystąpił z wnioskiem o podjęcie uchwały, o której mowa w art. 15 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uchwale z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07, skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego opowiedział się za poglądem, iż przepis art. 53 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Skarga na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest prawidłowo złożona po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wówczas, gdy skargę wniesiono w terminie 60 dni od dnia wezwania przed upływem terminu do załatwienia wezwania (art. 35 § 3 k.p.a. w zw. z art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym), jeżeli organ nie uwzględnił wezwania. Zgodnie z poglądem prawnym zaprezentowanym w powołanej wyżej uchwale, który Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie podziela, przepis art. 53 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wprowadza dwa terminy do wniesienia skargi; pierwszy termin dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 30 dni i liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie), oraz drugi termin, który dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 60 dni i liczy się od dnia wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia). Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia rozpoczyna już bieg drugi z tych terminów, jeżeli jednak przed jego upływem organ doręczy odpowiedź na wezwanie, termin ten staje się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin trzydziestodniowy liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwania. Jeżeli natomiast organ nie doręczy odpowiedzi na wezwanie przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania, to w tym terminie (60 dni od dnia wniesienia wezwania) powinna być wniesiona skarga. Tak rozumiane terminy zaskarżenia, o których mowa w art. 53 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mają zastosowanie - podkreślił skład rozszerzony NSA - także do wnoszenia skargi na uchwałę rady gminy. Skargę wnosi się bowiem na uchwałę tego organu, a nie na odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia lub bezczynność rady gminy w zakresie udzielenia odpowiedzi na wezwanie. Wezwanie ma na celu jedynie umożliwienie radzie gminy załatwienie sprawy bez konieczności wnoszenia skargi do sądu (por. uchwała NSA z dnia 2 kwietnia 2007 roku, sygn. akt II OPS 2/07, ONSAiWSA 2007 Nr 3, poz. 60, postanowienie NSA z dnia 21 maja 2007 roku, sygn. akt II OSK 986/06). W niniejszej sprawie, jak wynika z załączonych akt, w piśmie z dnia 31 sierpnia 2009 roku, (doręczonym Radzie Gminy w Drużbicach w dniu 22 października 2009 roku) rodzice i nauczyciele dzieci uczących się w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Drużbicach wystąpili w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym do Rady Gminy w Drużbicach z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, poprzez uchylenie uchwały Rady Gminy Drużbice Nr XXXVIII/189/2009 z dnia 21 maja 2009 roku o połączeniu z dniem 1 września 2009 roku Szkoły Podstawowej w Drużbicach i Punktu Przedszkolnego w Szkole Podstawowej w Drużbicach w Zespół Szkolno-Przedszkolny w Drużbicach. Pismo powyższe wpłynęło do Urzędu gminy w Drużbicach w dniu 22 października 2009 roku. Uchwałą Nr XXXIV/234/2009 z dnia 15 grudnia 2009 roku Rada Gminy Drużbice nie uwzględniła wezwania do usunięcia naruszenia, odmawiając uchylenia uchwały Nr XXXVIII/189/2009 z dnia 21 maja 2009 roku. Powyższa uchwała została doręczona J. W. – reprezentującemu rodziców dzieci uczących się w Zespole Szkolno- Przedszkolnym w Drużbicach w dniu 22 grudnia 2009 roku, a więc w 61 dniu od wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego. Skargę natomiast na uchwałę Rady Gminy w Drużbicach z dnia 21 maja 2009 roku, Nr XXXVIII/189/2009 skarżący wnieśli w dniu 21 stycznia 2010 roku. Z zestawienia powyższych dat nie ulega zatem wątpliwości, że skarga została wniesiona po upływie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego. W przypadku bowiem, gdy organ jednostki samorządu terytorialnego nie doręczył odpowiedzi na wniesione w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego w terminie 60 dni od dnia wezwania (doręczył 61 dnia), zgodnie z zaprezentowaną wyżej interpretacją art. 53 § 2 p.p.s.a., skarga powinna zostać wniesiona w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego. Termin ten liczony od dnia następnego po dniu wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego tj. od dnia 23 października 2009 roku upłynął więc w dniu 21 grudnia 2009 roku. Skargę wniesiono zaś 21 stycznia 2010 roku. W tym stanie rzeczy, z uwagi na niezachowanie terminu do wniesienia skargi, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę odrzucił. O zwrocie wpisu sądowego Sąd orzekł stosownie do treści art. 232 § 1 pkt 1 lit. a powołanej ustawy. a.ł.