III SA/Łd 1091/17
WyrokWSA w Łodzi2018-02-07
Skład orzekający: Janusz Furmanek, Małgorzata Łuczyńska, Irena Krzemieniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy ponosi odpowiedzialność za naruszenia przepisów transportu drogowego popełnione przez zatrudnionego kierowcę, jeśli naruszenia te wynikły z samowolnego działania kierowcy, a przedsiębiorca nie miał na nie wpływu i nie mógł ich przewidzieć?Ratio decidendi
Przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy ponosi odpowiedzialność administracyjną za naruszenia przepisów transportu drogowego popełnione przez zatrudnionego kierowcę, nawet jeśli naruszenia te wynikły z samowolnego działania kierowcy. Odpowiedzialność ta nie jest oparta na winie, a do jej zaistnienia wystarczające jest stwierdzenie naruszenia. Przesłanki wyłączające odpowiedzialność przedsiębiorcy (art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.) odnoszą się wyłącznie do sytuacji wyjątkowych, ponadprzeciętnych, których profesjonalny przedsiębiorca przy zachowaniu najwyższej staranności nie był w stanie przewidzieć i na które nie miał wpływu. Zachowanie pracownika, którym przedsiębiorca się posługuje, nawet jeśli jest zawinione, nie stanowi takiej okoliczności egzoneracyjnej.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego przeprowadził kontrolę w firmie transportowej, stwierdzając szereg naruszeń przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i rejestracji danych z tachografów. Po postępowaniu administracyjnym, Główny Inspektor Transportu Drogowego nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną. Przedsiębiorca zaskarżył decyzję, argumentując, że niektóre naruszenia, zwłaszcza te dotyczące kierowcy R. U., wynikły z jego samowolnego działania, na które przedsiębiorca nie miał wpływu i których nie mógł przewidzieć. Sąd administracyjny rozpoznał skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 lutego 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2018 roku sprawy ze skargi G. N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.
III SA/Łd 1091/17
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...], nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] , nr [...] orzekającą o nałożeniu na G. N. kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego w kwocie 7. 300 zł i orzekł o nałożeniu tej kary w wysokości 6.800 zł.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:
W dniach od 19 kwietnia 2016 r. do 26 czerwca 2016 r. funkcjonariusze Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w Ł. przeprowadzili kontrolę w siedzibie firmy A, S. 40, 97-306 G., w zakresie przestrzegania przepisów transportu drogowego. Kontrolą objęto okres od 19 kwietnia 2015 r. do 19 kwietnia 2016 r. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono następujące naruszenia, zawarte w załączniku nr 1 do protokołu kontroli z dnia 26 czerwca 2016 r., nr [...].
1. nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi (lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d.) w 160 przypadkach opisanych w załączniku nr 1 do protokołu kontroli;
2. naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego (za każdy pojazd) odnośnie pojazdów o nr rej. [...] i o nr rej[...] (lp. 6.3.12. załącznika nr 3 do u.t.d.);
3. przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 15 minut do jednej godziny (lp. 5.1.1. załącznika nr 3 do u.t.d.) przez kierowców W. K., R. G., R. U. w okresach opisanych w złączniku nr 1;
4. skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do 1 godziny (lp. 5.3.1.załącznika nr 3 do u.t.d.) przez kierowców W. K., M. T., R. U. w okresach opisanych w złączniku nr 1;
5. skrócenie dziennego czasu odpoczynku za każdą następną rozpoczętą godzinę (lp. 5.3.2. załącznika nr 3 do u.t.d.) przez kierowców W. K., M. T. w okresach opisanych w złączniku nr 1;
6. przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut (lp. 5.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d.) przez kierowców W. K., K. S. w okresach opisanych w złączniku nr 1;
7. przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy za każde następne rozpoczęte 30 minut (lp. 5.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d.) przez kierowców W. K., K.S. w okresach opisanych w złączniku nr 1.
Zawiadomieniem z dnia 8 lipca 2016 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego poinformował skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia przepisów transportu drogowego.
Pismem z dnia 3 sierpnia 2016 r. skarżący złożył wyjaśnienia do naruszeń opisanych w załączniku nr 1 do protokołu kontroli z dnia 26 czerwca 2016 r. Odnosząc się do naruszenia braku rejestracji wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, opisanych w pkt 1-158, iż posiada 28 ciągników siodłowych i 30 naczep, które z uwagi na ich nieustanną eksploatację wymagają konserwacji, napraw, mycia i tankowania. Część posiadanego przez przedsiębiorcę placu wraz zabudowaniami została przeznaczona na potrzeby prowadzonej działalności transportowej, w tym w pełni wyposażonej hali warsztatowej oraz miejsca tankowania pojazdu. Wykazane w pkt 1-158 naruszenia to kilku minutowe przejazdy po terenie firmy związane z w/w czynnościami obsługi , jak i mobilna obsługa serwisowa, przez którą rozumie się wyjazdy poza siedzibę firmy w celu usunięcia zgłoszonej awarii na trasie. Odnośnie naruszenia opisanego w pkt 159 skarżący wskazał, iż kierowca w tym czasie miał postój, a powyższe wynikało z omyłkowego ustawienia tachografu na funkcji "zdarzenie innej pracy" zamiast "zdarzenie postojowe", co potwierdza załączony wydruk z programu 4Trans. Również odnośnie naruszenia opisanego w pkt 160 przedłożony przez stronę wydruk z programu 4Trans wskazuje, że nie był to kilkugodzinny przejazd bez włożonej karty kierowcy, a jedynie kilku minutowa jazda serwisowa na terenie firmy. Natomiast, co do stwierdzonych naruszeń w zakresie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdów oraz skrócenia dziennego odpoczynku przez zatrudnionych przez niego kierowców, skarżący wskazał, że z wykrytymi przez niego naruszeniami rozwiązał umowy o pracę z W.K. i R. U. oraz udzielił kar ustnego upomnienia lub nagany kierowcą R. G., K. S. . Natomiast, co do naruszenia w powyższym zakresie popełnionego przez M. T., w dniu 15 lutego 2016 r. wyjaśnił, że wynikało z powodu złych warunków atmosferycznych.
Decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu drogowego umorzył postępowanie w zakresie: naruszeń lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. opisanych w pkt 1-125 oraz 128- 160 załącznika nr 1 do protokołu kontroli; lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d. odnośnie pojazdu o nr rej. [...] oraz nałożył na skarżącego karę pieniężną za pozostałe ze stwierdzonych naruszeń przepisów transportu drogowego w łącznej wysokości 7.300 zł.
Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem strona wniosła odwołanie, w którym wskazała, odnośnie naruszeń lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. opisanych w pkt 126 i pkt 127 załącznika nr 1 do protokołu kontroli, że naruszenia te powstały wyłącznie z winy kierowcy R. U., który działał samowolnie, bez porozumienia i konsultacji z właścicielem firmy. Powyższe potwierdza pisemne oświadczenie w/w kierowcy zawarte w aktach sprawy. Tym samym w ocenie skarżącego nie powinien on ponosić odpowiedzialności za samowolne działania w/w kierowcy, za co zresztą został ukarany. Ponadto przewóz w dacie, w której doszło do powyżej wskazanego naruszenia odbywał się na terenie Niemiec, gdzie w dniu 12 lutego 2016 r. miał miejsce załadunek pojazdu, a zatem jakiekolwiek naciski na zachowanie kierowcy nie miały i nie mogły mieć miejsca. Wskazał także, że jest pracodawcą przestrzegającym przepisów z zakresu transportu drogowego, prawa pracy, należycie sprawuje nadzór nad zatrudnionymi kierowcami, a nałożona na niego kara jest krzywdząca i godzi w wizerunek jego firmy.
Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] uchylił w całości decyzję organu I instancji i orzekł o nałożeniu na G. N. kary pieniężnej w wysokości 6.800 zł. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy oraz wskazał na przepisy prawa krajowego, jak i wspólnotowego znajdujące zastosowanie w niniejszej sprawie.
Odnosząc się do stwierdzonych w toku przeprowadzonej kontroli naruszeń nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi (lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d.) organ odwoławczy wskazał, iż analiza danych odczytanych z plików cyfrowych, jak i złożone w tym zakresie wyjaśnienia przedsiębiorcy pozwalają stwierdzić, iż brak jest podstaw do sankcjonowania naruszeń opisanych w pkt 1-125 i 128- 160 załącznika nr 1 do protokołu kontroli z dnia 26 czerwca 2016 r., a tym samym wystąpiły podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w powyższym zakresie. Natomiast, co do naruszeń opisanych w pkt 126 i pkt 127, których dopuścił się kierowca R. U., w dniu 12/13 lutego 2016 r., polegających na samowolnej jeździe pojazdem o nr rej. [...] bez prawidłowej karty kierowcy, a na które to naruszenia zdaniem skarżącego nie miał on wpływu, organ odwoławczy wskazał, iż skarżący jako podmiot wykonujący przewóz nie może przenieść odpowiedzialności za stwierdzone w tym zakresie naruszenie na zatrudnionego kierowcę, gdyż określona w art. 92a ust. 1 u.t.d. , stosownie do jego treści, jako podmiot podlegający karze wskazuje podmiot wykonujący przewóz lub inne czynności z nim związane. W niniejszej sprawie podmiotem tym jest skarżący, natomiast wskazany wyżej kierowca wykonywał jedynie przewóz na rzecz skarżącego. Tym samym to na skarżącym spoczywa odpowiedzialność za ewentualne skutki działań osób (w tym zatrudnionych kierowców), którymi w wykonywaniu prowadzonej działalności się posługuje lub posługiwał. To skarżący jest bowiem obciążony skutkami niewłaściwego doboru pracowników i odpowiada za straty wynikłe z ich niewłaściwego postępowania, a na zasadność powyższego twierdzenia bez wpływu pozostaje przedstawione przez skarżącego oświadczenie kierowcy o samowolnym naruszeniu przepisów, czy też ukaranie kierowcy karą nagany. Za powyższe naruszenia na stronę nałożona została kara w wysokości 5.000 zł.
Odnosząc się do stwierdzonego naruszenia obowiązku wczytywania danych urządzeń rejestrujących pojazdów: o nr rej. [...] i o nr rej. [...] (lp. 6.3.12. załącznika nr 3 do u.t.d.) organ odwoławczy stwierdził, iż analiza danych cyfrowych oraz przedstawione przez stronę dowody pozwalają na stwierdzenie, iż brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że doszło do powyższego naruszenia, a co za tym idzie postępowanie w tym zakresie winno zostać umorzone.
Natomiast, co do stwierdzonych w toku przeprowadzonej kontroli pozostałych naruszeń, to jest skrócenia dziennego czasu odpoczynku (lp. 5.3. załącznika nr 3 do u.t.d.) przez kierowców W.K., M. T., R. U. we w wskazanych okresach, organ odwoławczy stwierdził, iż przeprowadzona analiza danych odczytanych z kat w/w kierowców, z uwzględnieniem zdarzeń lub błędów w postaci: przerwa napięcia, wykazała w sposób bezsporny wystąpienie tych naruszeń, a przedsiębiorca w toku kontroli nie przedstawił dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenie, wymaganych przerw lub odpoczynków. Łączna nałożona na skarżącego kara za powyższe naruszenia wyniosła 500 zł.
Odnośnie stwierdzonych naruszeń przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy (lp. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d.) przez kierowców W. K. i K. S. we w wskazanych okresach, organ odwoławczy stwierdził, iż przeprowadzona analiza danych odczytanych z kat w/w kierowców, z uwzględnieniem zdarzeń lub błędów w postaci: przerwa napięcia, wykazała w sposób bezsporny wystąpienie tych naruszeń, a przedsiębiorca w toku kontroli nie przedstawił dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenie, wymaganych przerw lub odpoczynków. Łączna nałożona na skarżącego kara za powyższe naruszenia wyniosła 1.100 zł.
Natomiast, co do przekroczenia maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu (lp. 5.1. załącznika nr 3 do u.t.d.) przez kierowców R.G. oraz R. U. we w wskazanych okresach, organ odwoławczy stwierdził, iż przeprowadzona analiza danych odczytanych z kat w/w kierowców, z uwzględnieniem zdarzeń lub błędów w postaci: przerwa napięcia, wykazała w sposób bezsporny wystąpienie tych naruszeń, a przedsiębiorca w toku kontroli nie przedstawił dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenie, wymaganych przerw lub odpoczynków. Łączna nałożona na skarżącego kara za powyższe naruszenia wyniosła 200 zł.
W ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego w sprawie nie wystąpiła także żadna z przesłanek, o których mowa w art. 92c ust. 1 u.t.d. skutkujących niewszczynaniem wobec podmiotu wykonującego transport drogowy postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, a wszczęte umorzeniem, gdyż do wszystkich stwierdzonych w toku kontroli naruszeń doszło w okolicznościach, które skarżący powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi G. N. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a w szczególności w części dotyczącej naruszeń lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d., odnoszących się do kierowcy R.U. opisanych w pkt 126 i pkt 127 załącznika nr 1 do protokołu kontroli z dnia 26 czerwca 2016 r. Wniósł nadto o zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając skarżący podniósł, iż nie zgadza się z wydaną decyzją, jak i z jej uzasadnieniem, w szczególności ze stwierdzeniem odnoszącym się do braku podstaw zastosowania wobec jego osoby art. 92c ust. 1 u.t.d., gdyż do stwierdzonych naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich powstania. Zdaniem skarżącego wbrew twierdzeniu organu przedsiębiorca, nawet przy zachowaniu wymogów przeszkolenia kierowców, jak i odpowiedniej organizacji ich pracy, o fakcie wystąpienia jakichkolwiek uchybień jest w stanie stwierdzić dopiero po powrocie kierowcy z trasy i sczytaniu danych z jego karty kierowcy. Tego rodzaju czynności są w firmie skarżącego przeprowadzane, o czym świadczy między innymi fakt udzielenia kierowcy – R. U. pisemnej nagany. Dalej skarżący wskazał, iż do opisanych w pkt 126 i pkt 127 załącznika nr 1 do protokołu kontroli naruszeń niewątpliwie doszło, jednakże były to naruszenia powstałe wyłącznie w wyniku samowolnego działania kierowcy, co znajduje potwierdzenie w jego pisemnym oświadczeniu, a na które to naruszenia skarżący nie miał jakiegokolwiek wpływu i nie mógł ich przewidzieć. Pracodawca nie ma bowiem możliwości skontrolowania kierowcy w trakcie wykonywania przewozu, a tym samym nie ma możliwości stwierdzenia, czy nie dochodzi do naruszenia przez danego kierowcę przepisów z zakresu transportu drogowego. Wskazał także, że nie można z góry zakładać, że zatrudniany pracownik będzie popełniał wykroczenia w zakresie obowiązujących przepisów, czy też z góry zakładać, że ukradnie bądź zniszczy należący do przedsiębiorcy ciągnik siodłowy z naczepą, stanowiący znacznej wartości mienie firmy. Takie podejście uniemożliwiałoby zatrudnienie kogokolwiek. Reasumując skarżący stwierdził, iż nałożona na niego kara, w szczególności za naruszenia kierowcy R. U., w sytuacji gdy skarżący wywiązuje się z wszelkich obowiązków podejmowanych w celu prawidłowej organizacji pracy zatrudnionych przez siebie pracowników, winna zostać umorzona na podstawie art 92c ust. 1 u.t.d.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.. Dz.U. z 2017 r. 1369) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przy czym, co istotne zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona przez Sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...], wydana w przedmiocie nałożenia na G. N. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A S.40, 97-306 G., kary pieniężnej w łącznej wysokości 6.800 zł, za naruszenia przepisów transportu drogowego, stwierdzone w toku przeprowadzonej w dniach od 19 kwietnia 2016 r. do 26 czerwca 2016 r. kontroli w siedzibie przedsiębiorstwa, opisane w załączniku nr 1 do protokołu kontroli z dnia 26 czerwca 2016 r., nr [...]
Podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 1907 ze zm.) – dalej: u.t.d.; ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1257) – dalej: k.p.a. oraz wskazane przez organ administracji przepisy prawa wspólnotowego regulujące kwestie transportu drogowego.
Zgodnie z treścią art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie.
Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10 000 zł (art. 92a ust. 2 u.t.d..).
Natomiast jak wynika z treści art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć:
1) 15 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
2) 20 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 11 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
3) 25 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 51 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
4) 30 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie większej niż 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
5) 40 000 złotych - dla podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym.
Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 u.t.d.).
W myśl art. 92b ust. 1 u.t.d. nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:
a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85;
b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym;
c) umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 409);
2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Ponadto zgodnie z art. 92c ust. 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać na wstępie należy, iż wnosząc przedmiotową skargę skarżący nie wskazał żadnego zarzutu naruszenia konkretnego przepisu, czy to prawa materialnego, czy to procesowego, którego naruszenie, w jego ocenie skutkowałoby koniecznością uznania zaskarżonej decyzji za sprzeczną z prawem.
Zasadniczą kwestią sporną pozostaje natomiast kwestia niezastosowania wobec skarżącego przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wyłączjącego odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenia na powstanie, których nie miał wpływu, a które to naruszenia nastąpiły wskutek okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć. Zarówno z uzasadnienia wniesionej skargi, jak i z stanowiska skarżącego wyrażonego w toku postępowania administracyjnego we wniesionym odwołaniu od decyzji organu I instancji wynika bowiem, iż kwestia wystąpienia stwierdzonych w toku przeprowadzonej kontroli naruszeń, których w okresie objętym kontrolą dopuścili się zatrudnieni przez stronę kierowcy R. U., W. K. M. T., K. S.i R. G. jest bezsporna. Strona nie kwestionuje także w żaden sposób ustaleń organu, iż stwierdzone naruszenia są wymienione w lp. 5.1., lp. 5.2., lp. 5.3., lp. 6.2.1. oraz lp. 6.3.12. załącznika nr 3 do u.t.d., wysokości nałożonych kar za poszczególne naruszenia, jak również łącznej wysokości nałożonej na nią kary.
Skarżący kwestionuje natomiast zasadność nałożenia na niego przedmiotowej kary, w szczególności za naruszenia, których dopuścił się w dniu 12/13 lutego 2016 r. kierowca R. U., polegających na samowolnej, bez porozumienia ze skarżącym, jeździe pojazdem o nr rej. [...] bez prawidłowej karty kierowcy, opisane w pkt 126 i pkt 127 załącznika nr 1 do protokołu kontroli z dnia 26 czerwca 2016 r., nr [...]. W ocenie strony skarżącej, mając na uwadze charakter pracy zatrudnionych przez niego kierowców, w szczególności brak możliwości skontrolowania kierowców w trakcie wykonywania konkretnego zlecenia przewozu, w tym wywiązywania się z obowiązku przestrzegania przepisów z zakresu transportu drogowego, winien skutkować uznaniem organu, iż na powstanie przedmiotowych naruszeń skarżący nie miał wpływu, jak również nie mógł ich przewidzieć. Tym bardziej, że skarżący w ramach prowadzonej działalności dochowuje należytej staranności zapewniając właściwą organizację pracy wszystkim zatrudnionym pracownikom, w tym kierowcom, organizuje szkolenia z zakresu obowiązujących przepisów z zakresu transportu drogowego, jak i reaguje na wszelkie nieprawidłowości, których dopuszczają się zatrudnieni przez niego kierowcy, o czym świadczą między innymi podejmowane przez skarżącego środki dyscyplinujące, między innymi przedłożone do akt udzielone kierowcom upomnienia, nagany, a w przypadku powtarzających się naruszeń prowadzące do rozwiązania zawartej umowy o pracę, czy też nieprzedłużenia umowy zawartej na czas określony.
Odnosząc się zatem do tej zasadniczej kwestii spornej wskazać na wstępie należy, iż uregulowana w art. 92a u.t.d., odpowiedzialność przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy ma charakter administracyjny. Nie jest oparta na zasadzie winy, a do jej zaistnienia wystarczające jest - co do zasady - stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym przez wykonującego w imieniu przedsiębiorcy transport kierowcę, nawet jeżeli doszło do naruszeń w sposób niezawiniony przez przedsiębiorcę. Istotą kar pieniężnych przewidzianych przepisami u.t.d. jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów określonych w tej ustawie, a ich zastosowanie znajduje miejsce w stosunku do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy. Powyższe powoduje, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej, a celem wymierzenia kary jest "wymuszenie" na przedsiębiorcach przestrzegania przepisów służących bezpieczeństwu powszechnemu – zapewnieniu wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2017 r., II GSK 3242/16; wyrok NSA z dnia 17 października 2017 r., II GSK 1390/17; wyrok WSA w W. z dnia [...], [...]; wyrok WSA w K. z dnia [...], [...] wyrok WSA w G.z dnia [...], [...],; www.cbois.nsa.gov.pl).
Natomiast określone w art. 92c ust. 1 pkt 1 przesłanki wyłączające odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy odnoszą się wyłącznie do sytuacji wyjątkowych, ponadprzeciętnych, odbiegających od standardowych stanów faktycznych, których profesjonalny przedsiębiorca przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć, a co za tym idzie nie miał wpływu na ich powstanie. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd zgodnie z którym za określoną w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. okoliczność egzoneracyjną, w pierwszej kolejności przyjmuje się siłę wyższa, rozumianą jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego następstwa nie można było przewidzieć i którego następstwom nie można było zapobiec, pomimo dołożenia należytej staranności. Za okoliczność taką przyjmuje się też wyłączną winę osoby trzeciej, za której działania przedsiębiorca nie ponosi odpowiedzialności. Za okoliczność taką nie można natomiast uznać zachowania pracownika przedsiębiorcy, którym posługuje się on przy realizacji danego zadania przewozowego, nawet gdyby było ono zawinione (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2017 r., II GSK 280/16; wyrok NSA z dnia 17 października 2017 r., II GSK 3353/16; wyrok WSA w P. z dnia [...]., [...] wyrok WSA w L. z dnia [...]., [...]; www.cbois.nsa.gov.pl).
Wobec powyższego ocenie Sądu, organy administracji publicznej procedujące w niniejszej sprawie, w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy oraz zgromadzony materiał dowodowy, zasadnie nałożyły na skarżącego karę pieniężną w wysokości określonej w zaskarżonej decyzji, co było konsekwencją stwierdzonych w wyniku przeprowadzonej kontroli naruszeń przepisów z zakresu transportu drogowego. Wbrew stanowisku skarżącego, w sprawie nie wystąpiły jakiekolwiek przesłanki uzasadniające odstąpienie od nałożenia przedmiotowej kary, w tym określone w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Bez wpływu na wynik powyższego stanowiska Sądu, pozostaje argumentacja skarżącego, co do braku możliwości przewidzenia zachowania zatrudnianego kierowcy, w tym przestrzegania obowiązujących przepisów transportu drogowego, czy to na etapie zawierania umowy o pracę, czy też w trakcie wykonywania przewozu. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest bowiem zawarcie takich umów i wypracowanie takich rozwiązań, które zapewnią zgodne z obowiązującym prawem realizowanie świadczonych usług transportowych przez osoby, które wykonują ten przewóz na rzecz i w imieniu przedsiębiorcy. Przedsiębiorca i zarazem przełożony zatrudnionych przez siebie kierowców ma wpływ na dobór i działania osób, którymi posługuje się przy wykonywaniu transportu poprzez między innymi prawidłową organizację pracy, wydawanie poleceń podległym pracownikom, czy też bieżącą kontrole dokumentacji obrazującej czas pracy kierowców i w przypadku stwierdzenia naruszeń stosowania odpowiednich środków dyscyplinujących bądź motywujących, mających na celu wyeliminowanie takich sytuacji. Dochowanie powyższego pozostaje niewątpliwie w szeroko rozumianym interesie podmiotu wykonującego przewóz, gdyż to on ponosi negatywne konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub świadomych działań osób wykonujących przewóz w jego imieniu, w tym konsekwencje finansowe. Wskazać bowiem należy, przedsiębiorca jest odpowiedzialny za rezultaty prowadzonej działalności transportowej, a nie wyłącznie za stworzenie warunków do realizacji działalności zgodnej z prawem. Właściwa organizacja i dyscyplina pracy, o której mowa w art. 92b ust. 1 u.t.d. obejmuje nie tylko przeprowadzanie szkoleń pracowników czy niezachęcanie ich, np. w systemie wynagradzania, do naruszania obowiązującego czasu pracy. Pojęcia te obejmują bowiem także stały, wnikliwy nadzór nad zatrudnionymi przez siebie pracownikami, wykrywanie ewentualnych naruszeń przepisów i stosowną, przewidzianą przepisami prawa pracy reakcję. Nie można natomiast uznać, jak by chciał tego skarżący, iż brak możliwości bieżącej kontroli kierowcy, sprawowanej bezpośrednio w czasie wykonywania konkretnego przewozu zwalnia go z odpowiedzialności wynikającej z art. 92a u.t.d. Bezsprzecznym pozostaje, że w zdecydowanej większości przypadków kierowca wyruszając w trasę samodzielnie prowadzi pojazd, a wówczas osobisty nadzór przedsiębiorcy nad takim kierowcą jest niewątpliwie utrudniony, a w niektórych przypadkach wręcz niemożliwy. Jednakże okoliczności tej nie można kwalifikować w kategoriach "braku wpływu", czy okoliczności których "nie można przewidzieć", wymienionych w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Fakt, że kierowca sam prowadzi pojazd, jest typową sytuacją w przedsiębiorstwie transportowym, a obowiązkiem przedsiębiorcy jest wypracowanie takich rozwiązań, aby realizowany przez kierowcę przewoź, wykonywany w imieniu przedsiębiorcy, odbywał się z dochowaniem wszelkich wymogów prawem przewidzianych. Przyjęcie odmiennego poglądu oznaczałoby, że przedsiębiorca mógłby się na tego rodzaju okoliczności powoływać właściwie w każdej sytuacji naruszenia przez kierowcę przepisów prawa, co w istocie prowadziłoby praktycznie do całkowitego zwolnienia przedsiębiorcy z odpowiedzialności, o której mowa w art. 92a u.t.d.
Reasumując Sąd uznał, że organy administracji publicznej procedujące w niniejszej sprawie w oparciu o prawidłowo zebrany i oceniony materiał dowodowy sprawy oraz obowiązujące przepisy prawa materialnego, zasadnie uznały, iż wystąpiły przesłanki do nałożenia na skarżącego sankcji za stwierdzone naruszenie przepisów transportu drogowego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.
a.l.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło