III SA/Łd 11/18
WyrokWSA w Łodzi2018-02-15
Skład orzekający: Janusz Furmanek, Małgorzata Łuczyńska, Irena Krzemieniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie rektora utrzymujące w mocy decyzję o skreśleniu studenta z listy studentów, wydane w formie postanowienia zamiast decyzji, i pozbawione odpowiedniego uzasadnienia, narusza przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarówno decyzja Prodziekana o skreśleniu studenta z listy, jak i postanowienie Rektora utrzymujące ją w mocy, zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenia te obejmowały brak zawiadomienia studenta o wszczęciu postępowania z urzędu, brak odpowiedniego uzasadnienia decyzji (w tym odstąpienie od uzasadnienia w sytuacji, gdy decyzja nie uwzględniała w całości żądania strony), a także wydanie postanowienia przez Rektora zamiast decyzji administracyjnej, mimo że sprawa dotyczyła merytorycznego rozstrzygnięcia o skreśleniu z listy studentów. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzającą je decyzję.Stan faktyczny
Student M.J. został skreślony z listy studentów przez Prodziekana Wyższej Szkoły Zawodowej z powodu niepodpisania aneksu do umowy o warunkach odpłatności za studia. Rektor utrzymał tę decyzję w mocy postanowieniem, argumentując m.in. brakiem wpływu odwołania. Student złożył skargę do WSA, wskazując, że podpisał aneksy po wyjaśnieniu wątpliwości. Sąd administracyjny uchylił zarówno decyzję Prodziekana, jak i postanowienie Rektora, stwierdzając naruszenia przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Rektora Wyższej Szkoły Zawodowej [...] Korporacji Oświatowej w Ł. oraz poprzedzającą je decyzję Prodziekana Wydziału Chemii Stosowanej Wyższej Szkoły Zawodowej [...] Korporacji Oświatowej w Ł.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 lutego 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2018 roku sprawy ze skargi M.J. na postanowienie Rektora Wyższej Szkoły Zawodowej [...] Korporacji Oświatowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzającą je decyzję Prodziekana Wydziału Chemii Stosowanej Wyższej Szkoły Zawodowej [...] Korporacji Oświatowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...].
III SA/Łd 11/18
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...], nr 1 wydaną na podstawie art. 76 ust. 6, art. 189 ust. 2 pkt 3, art. 190 pkt 2 ust. 4, w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn.: Dz.U z 2016 r. poz. 1842); art. 104 w zw. z art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1257)- dalej: k.p.a.; § 40 ust. 3 Statutu Wyższej Szkoły Zawodowej [...] Korporacji Oświatowej w Ł. z dnia 30 czerwca 2015 r.; §4.1 ust. 8 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 września 2016 r. w sprawie dokumentacji przebiegu studiów (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 1544); § 45 ust. 1 pkt b Regulaminu studiów Wyższej Szkoły Zawodowej [...] Korporacji Oświatowej w Ł. z dnia 25 lutego 2015 r. Prodziekan Wydziału Chemii Stosowanej Wydziału Chemii Stosowanej Wyższej Szkoły Zawodowej [...] Korporacji Oświatowej z siedzibą w Ł. orzekł o skreśleniu z urzędu, z dniem 22 listopada 2017 r. M. J. "z listy studentów studiów pierwszego stopnia – inżynierskich, profilu praktycznego, kierunku chemia, przyporządkowanego do obszaru nauk ścisłych, dziedziny nauk chemicznych wraz z efektami prowadzący do uzyskania kompetencji inżynierskich, czwartego roku, ósmego semestru studiów, w specjalności techniki dentystyczne, w roku akademickim 2017/2018, z uwagi na fakt niepodpisania przez studenta, przedłożonej przez uczelnię umowy o warunkach odpłatności za studia lub usługi edukacyjne".
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji wskazał, iż z uwagi na fakt, że wydane rozstrzygnięcie uwzględnia w całości żądanie strony, odstępuje od jego uzasadnienia.
Nie zgadzając się z tą decyzją M. J. wniósł odwołanie, w którym wskazał na fakt prześladowania jego osoby, rzez wskazane z imienia i nazwiska osoby zatrudnione w Wyższej Szkole Zawodowej [...] Korporacji Oświatowej w Ł.. Oświadczył nadto, że nadal odmawia podpisania przedłożonych mu aneksów do zawartej w 2013 r. umowy o naukę. W jego ocenie treść tych aneksów, nakładających na niego karę finansową (doliczonej do kwoty miesięcznego czesnego) tytułem nieukończenia studiów w terminie, co nastąpiło z przyczyn leżących po stronie uczelni, jest dla niego niesprawiedliwa i krzywdząca. Ponadto znacznie odbiega od ustalonego z Rektorem polubownego sposobu załatwienia jego sprawy. Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie decyzji I instancji i przedłożenie aneksu o treści zgodnej z dokonanymi wcześniej ustaleniami.
W następstwie powyższego, postanowieniem z dnia [...], nr [...] wydanym na podstawie art. 123 k.p.a. Rektor Wyższej Szkoły Zawodowej [...] Korporacji Oświatowej utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]
Uzasadniając wydane rozstrzygniecie organ odwoławczy wskazał, iż w związku z brakiem wpłynięcia do siedziby uczelni właściwego odwołania od decyzji organu I instancji postanowiono jak w sentencji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zatytułowanej "odwołaniem" skarżący wyjaśnił, że składając odwołanie od decyzji organu I instancji był bardzo zdenerwowany i źle zrozumiał zarówno decyzję, jak i regulamin aneksu do umowy. Jego wątpliwości zostały mu wyjaśnione przez Rektora, w wyniku czego zaakceptował treść przedstawionych mu dokumentów i w dniu 5 grudnia 2017 r. je podpisał. Nie złożył jednak sprostowania do wniesionego odwołania od decyzji orzekającej o skreśleniu go z listy studentów, które powinno mieć inną treść. Uwagi na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającej je decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Rektor Wyższej Szkoły Zawodowej [...] Korporacji Oświatowej w Ł. wnosił o jej oddalenie. Uzasadniając wskazał, iż z uwagi na konieczność powtarzanie przez skarżącego semestru VIII studiów, skarżący zgodnie z treścią regulaminu studiów, był zobowiązany do podpisania aneksu do zawartej w 2013 r. umowy . Ponadto okoliczność powtarzania semestru skutkuje wzrostem kwoty należnego uczelni czesnego. Z uwagi na fakt niepodpisania przez skarżącego, w wymaganym terminie, aneksu do zawartej w 2013 r. umowy oraz niepodjęciem czynności związanych z powtarzaniem roku, skarżący został skreślony z listy studentów. Dalej organ wskazał, że pomimo obraźliwej treści odwołania wniesionego przez stronę postanowił utrzymać w mocy decyzję organu I instancji z uwagi na fakt, iż: zawarta ze skarżącym w dniu 10 września 2013 r. umowa wygasła, student zmienił studia licencjackie na studia inżynierskie, a co za tym zawarta umowa obowiązywała przez osiem, a nie siedem semestrów, student z przyczyn obiektywnych nie ukończył studiów w terminie i z tego powodu koniecznym było podpisanie aneksu do zawartej umowy, co w związku z art. 190 ust. 2 pkt 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym zobowiązywało organ do skreślenia skarżącego z listy studentów.
Obecny na rozprawie w dniu 7 lutego 2018 r. skarżący popierał wniesioną skargę. Oświadczył, że formalnie jest skreślony z listy studentów, a jedynie z dobrej woli Rektora kontynuuje studia. Natomiast obecny na rozprawie Rektor Wyższej Szkoły Zawodowej [...] Korporacji Oświatowej w Ł. podtrzymał wniosek, co do oddalenia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) - dalej: p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego postanowienia, a jedynie uwzględniając skargę może je uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że sąd ocenia czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, a sąd rozpatrując skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola w tak zakreślonej kognicji wykazała, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzająca je decyzja Prodziekana Wydziału Chemii Stosowanej Wydziału Chemii Stosowanej Wyższej Szkoły Zawodowej [...] Korporacji Oświatowej z dnia [...], nr 1 orzekające o skreśleniu M. J. z listy studentów z uwagi na fakt niepodpisania przez studenta przedłożonej przez uczelnię umowy o warunkach odpłatności za studia lub usługi edukacyjne, wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. skutkowało ich uchyleniem.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 76 ust. 6, art. 189 ust. 2 pkt 3, art. 190 pkt 2 ust. 4, w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn.: Dz.U z 2016 r. poz. 1842) dalej: p.s.w.; art. 104 w zw. z art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1257)- dalej: k.p.a.; § 40 ust. 3 Statutu Wyższej Szkoły Zawodowej [...] Korporacji Oświatowej w Ł. z dnia 30 czerwca 2015 r.; § 4.1 ust. 8 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 września 2016 r. w sprawie dokumentacji przebiegu studiów (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 1544); § 45 ust. 1 pkt b Regulaminu studiów Wyższej Szkoły Zawodowej [...] Korporacji Oświatowej w Ł. z dnia 25 lutego 2015 r.
Zgodnie z treścią art. 190 ust. 1 p.s.w. kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej skreśla studenta z listy studentów, w przypadku: 1) niepodjęcia studiów; 2) rezygnacji ze studiów; 3) niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego; 4) ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni.
Natomiast zgodnie z art. 190 ust. 2 p.s.w. kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku: 1) stwierdzenia braku postępów w nauce; 2) nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie; 3) niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów; 4) niepodpisania przez studenta przedłożonej przez uczelnię umowy o warunkach odpłatności za studia lub usługi edukacyjne.
Od decyzji, o których mowa w ust. 1 i 2, przysługuje odwołanie do rektora. Decyzja rektora jest ostateczna (art. 190 ust. 3 p.s.w.).
Powyżej powołany przepis art. 190 ust. 1-2 p.s.w. reguluje ustawowe przesłanki wydania decyzji orzekającej o skreśleniu z listy studentów. Przy czym podkreślenia wymaga, że ustawodawca dokonał podziału tych przesłanek na obligatoryjne, wymienione w ust. 1, oraz przesłanki fakultatywne, o których mowa w ust. 2 przywołanego przepisu. Konsekwencją powyższego podziału jest to, iż decyzje o skreśleniu z listy studentów wydawane na podstawie art. 190 ust. 1 ustawy nie mają charakteru uznaniowego, na co wskazuje wprost użyty przez ustawodawcę zwrot "skreśla studenta z listy studentów". Tym samym kwestia skreślenia z listy studentów z przyczyn wskazanych w tym przepisie nie została pozostawiona ocenie samych organów szkoły wyższej (uczelni), lecz wiąże się ściśle z zajściem określonych w nim zdarzeń. Natomiast odnośnie decyzji o skreśleniu z listy studentów w oparciu o przepis art. 190 ust. 2 powołanej ustawy, posłużenie się przez ustawodawcę zwrotem "może" oznacza, że uprawnienie, jakie przepis ten przyznaje kierownikowi jednostki organizacyjnej uczelni, ma charakter fakultatywny, a organ rozstrzygnięcie podejmuje w ramach tzw. instytucji uznania administracyjnego. Podkreślenia w tym miejscu wymaga także, iż decyzja podejmowana w ramach uznania administracyjnego, nakłada na organ obowiązek szczególnie wszechstronnego zgromadzenia i zbadania materiału dowodowego. Uzasadnienie zaś takiej decyzji musi wskazywać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały przez organ rozważone i ocenione. Uzasadnienie decyzji uznaniowej, szczególnie o negatywnych dla studenta konsekwencjach powinno szczegółowo wskazywać także przyczyny, argumenty, na których oparł się organ rozstrzygający sprawę, jak i powody dla których organ zastosował tę instytucję. Brak zaś prawidłowego uzasadnienia takiej decyzji, nie wyjaśnienia studentowi zasadności zastosowania takiego rozstrzygnięcia, uniemożliwia właściwą kontrolę ze strony sądu. Ponadto, co należy podkreślić rozstrzygnięcia (organu I i II instancji) podejmowane w przedmiocie skreślenia z listy studentów, zarówno z przyczyn obligatoryjnych, jak i fakultatywnych zapadają w formie decyzji administracyjnej, co wprost wynika z treści art. 190 p.s.w.
Z treści art. 207 ust. 1 p.s.w. wynika natomiast, że do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a., w rozumieniu art. 207 powołanej ustawy jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych - polega na zachowaniu przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony jednak przy uwzględnieniu specyfiki szkoły wyższej. Nakaz ten należy rozumieć tak, że wszystkie gwarancje, jakie przysługują adresatowi decyzji administracyjnej na podstawie przepisów k.p.a., winny mieć zastosowanie także do adresata decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studenckich, chyba że szczególne cechy sprawy wprost to uniemożliwiają. Wskazać bowiem należy, że pomimo, iż decyzje organów uczelni w kontekście wyrażonej w art. 77 ust. 5 Konstytucji RP zasady autonomii szkół wyższych, nie muszą spełniać tak surowych kryteriów jak decyzja organu administracji publicznej, to jednak skoro zostały poddane kontroli pod względem zgodności z prawem prowadzonej przez sąd administracyjny, muszą spełniać przynajmniej podstawowe wymogi umożliwiające przeprowadzenie tej kontroli. Następstwem, zawartego w powołanym przepisie odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a., jest obowiązek rektora uczelni rozpatrującego odwołanie od decyzji orzekającej o skreśleniu z listy studentów, do poszanowania przepisów dotyczących postępowania administracyjnego, w tym przepisów dotyczących decyzji administracyjnej. W szczególności zwrócić należy uwagę na przepis art. 107 § 1 k.p.a., regulujący niezbędne elementy decyzji, do których należą: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Ponadto z art. 107 § 3 k.p.a. wynika, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowany został bowiem pogląd, zgodnie z którym uzasadnienie decyzji, stanowiące jej obowiązkowy składnik, jest wyrazem prawidłowego przeprowadzenia przez organ procesu rozpoznawczego i dedukcyjnego w zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną jej część. Z tego względu motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła poznać tok rozumowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia oraz zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Konsekwentnie niezrealizowanie dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. i brak właściwego uzasadniania decyzji narusza zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd zaskarżonej decyzji. Podkreślenia również wymaga, że prawidłowo sporządzone uzasadnienie daje również możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Pamiętać bowiem należy, że nie jest rolą sądu administracyjnego zastępowanie organu administracji w podejmowaniu rozstrzygnięć administracyjnych, a zwłaszcza poszukiwanie w całokształcie sprawy motywów, jakimi kierowano się przy wydaniu decyzji. Motywy te muszą wprost wynikać z decyzji, umożliwiając sądowi administracyjnemu kontrolę prawidłowości działań organu, które doprowadziły do wydania decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2014r., II OSK 2890/12; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2015r., I OSK 1503/14; wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2016r., II OSK 1064/14; wyrok WSA w P. z dnia [...], [...]; wyrok WSA w G. z dnia [...], [...] - www.cbois.nsa.gov.pl).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdził, iż zaskarżone postanowienie oraz poprzedzająca je decyzja organu I instancji nie spełniają wymogów, o których mowa w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.
Na wstępie wskazać należy, że w sprawie bezsporne pozostają ustalenia faktyczne organów administracji publicznej, co do niepodpisania w zakreślonym terminie aneksów zawartej przez skarżącego z uczelnią, w dniu 10 września 2013 r. umowy o naukę na studiach I stopnia. Stwierdzone okoliczności stanowiły podstawę skreślenia skarżącego z listy studentów z powodu niepodpisania przez studenta przedłożonej przez uczelnię umowy o warunkach odpłatności za studia lub usługi edukacyjne, to jest na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 4 p.s.w. Tym samym wydane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia należą do rozstrzygnięć podejmowanych w ramach uznania administracyjnego.
Odnosząc się do stwierdzonych przez Sąd naruszeń w pierwszej kolejności wskazać należy, iż wbrew wynikającemu z art. 61 § 4 k.p.a. obowiązku organ administracji nie powiadomił skarżącego o fakcie wszczęcia z urzędu, w stosunku do jego osoby, postępowania administracyjnego w sprawie skreślenia go z listy studentów Wyższej Szkoły Zawodowej [...] Korporacji Oświatowej w Ł. z powodu niepodpisania przez studenta przedłożonej przez uczelnię umowy o warunkach odpłatności za studia lub usługi edukacyjne. W aktach niniejszej sprawy brak jest bowiem jakiegokolwiek dowodu świadczącego o zawiadomieniu strony skarżącej o wszczęciu przedmiotowego postępowania administracyjnego. W konsekwencji powyższego uprawnionym, zdaniem Sądu, jest stwierdzenie, iż w sprawie doszło również do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a.
Dalej stwierdzić należy, iż wydana w sprawie, decyzja organu I instancji z dnia [...], wbrew zawartym w jej uzasadnieniu twierdzeniu, nie jest decyzją uwzględniającą w całości żądanie strony, a co za tym idzie brak było podstaw do odstąpienia od jej uzasadnienia na podstawie art. 107 § 4 k.p.a. Ponadto, jak już wcześniej wskazano, jako rozstrzygniecie podejmowane w zakresie uznania administracyjnego, decyzja ta winna zawierać uzasadnienie faktyczne, wskazujące na zasadność skreślenia skarżącego z listy studentów w oparciu o przepis art. 190 ust. 2 pkt 4 p.s.w. Tymczasem w niniejszej sprawie organ I instancji ograniczył się jedynie do powołania, jako przyczyn wydanego na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 4 p.s.w. rozstrzygnięcia, faktu niepodpisania przez skarżącego, przedłożonej przez uczelnię umowy o warunkach odpłatności za studia lub usługi edukacyjne. Również utrzymujące w mocy w/w decyzję, a będące przedmiotem niniejszej skargi postanowienie Rektora Wyższej Szkoły Zawodowej [...] Korporacji Oświatowej z dnia [...] nie zawiera jakiejkolwiek argumentacji, co do zasadności wydanego rozstrzygnięcia. Do powyższych kwestii, organ w minimalnym zakresie odniósł się dopiero w przesłanej do sądu odpowiedzi na skargę z dnia 4 stycznia 2018 r. Odpowiedź organu administracji publicznej na skargę nie może jednak uzupełniać zaskarżonej decyzji przez zamieszczenie w niej ocen i rozważań, które zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. powinny zawierać jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Brak stosownego uzasadnienia uniemożliwiło także, w dalszej kolejności, dokonanie przez Sąd kontroli prawidłowości podjętych przez te organy rozstrzygnięć. Powyższe skutkuje stwierdzeniem, że zarówno zaskarżone rozstrzygnięcie, jak i poprzedzające je rozstrzygnięcie organu I instancji, wydane zostały z naruszeniem art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd stwierdził ponadto, iż Rektor Wyższej Szkoły Zawodowej [...] Korporacji Oświatowej w Ł. orzekający w sprawie jako organ II instancji, wydając zaskarżone postanowienie naruszył przepis art. 104 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 104 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji (art. 104 § 2 k.p.a.). Natomiast stosownie do treści art. 123 § 1 k.p.a. w toku postępowania organ administracji wydaje postanowienia. Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej (art. 123 § 2 k.p.a.). Z treści powołanych przepisów wynika zatem, że ustawodawca przewidział formę decyzji dla rozstrzygnięcia sprawy, co do istoty, a zatem rozstrzygnięć merytorycznych sprawy. Natomiast formę postanowienia przewidziano dla wszelkich spraw wynikających w toku postępowania w indywidualnych sprawach. Inaczej mówiąc zasadniczo, "załatwienie sprawy" w postępowaniu administracyjnym (w tym w postępowaniu odwoławczym) oznacza wydanie przez organ decyzji, chyba, że przepisy k.p.a. stanowią inaczej (podobnie wyrok NSA z 1 lutego 2012 r., II OSK 2153/10; wyrok WSA w G. z dnia [...], [...]; www.cbois.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie jak już wcześniej wskazano, w następstwie wniesionego przez skarżącego odwołania od decyzji Prodziekana Wydziału Chemii Stosowanej Wydziału Chemii Stosowanej Wyższej Szkoły Zawodowej [...] Korporacji Oświatowej w Ł. z dnia [...], orzekającej o skreśleniu skarżącego z listy studentów, organ odwoławczy, powołując przepis art. 123 k.p.a., wydał zaskarżone postanowienie z dnia [...], w którym utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Tym samym zaskarżone rozstrzygnięcie, pomimo jego niewłaściwego oznaczenia, rozstrzygało sprawę merytorycznie, a więc winno przybrać formę decyzji administracyjnej. Co prawda w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowany został pogląd, iż o tym czy dany akt administracyjny jest decyzją, przesądza nie jego nazwa lecz charakter sprawy oraz treść przepisu będącego podstawą działania organu załatwiającego sprawę, gdyż rozstrzygnięcie sprawy w formie decyzji administracyjnej powinno wprost wynikać z przepisów prawa administracyjnego materialnego (por. wyrok NSA z 3 lipca 2013 r., I OSK 2210/12; wyrok WSA w K. z [...] [...]; www.cbois.nsa.gov.pl). Natomiast jak wprost wynika z treści art. 190 p.s.w. rozstrzygnięcie podejmowane w przedmiocie skreślenia z listy studentów, zarówno z przyczyn obligatoryjnych, jak i fakultatywnych, zapadają w formie decyzji administracyjnej.
Reasumując Sąd stwierdził, iż wydane w sprawie zaskarżone rozstrzygnięcie, zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując sprawę ponownie organy procedujące w niniejszej sprawie zobowiązane będą do uwzględnienia oceny Sądu wyrażonej w uzasadnieniu wydanego w tej sprawie wyroku. W szczególności uwzględnią konieczność właściwego ustalenia wystąpienia przesłanek skreślenia skarżącego z listy studentów, a następnie wydania decyzji, odpowiadających wymogom określonym w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., a więc między innymi w formie prawem przewidzianej, ze wskazaniem właściwej podstawy prawnej rozstrzygnięcia i odniesieniem się do wszelkich zarzutów, żądań i argumentów skarżącego, przy równoczesnym rzetelnym odzwierciedleniu stanu faktycznego sprawy. W szczególności koniecznym będzie odniesienie się do podniesionej przez stronę skarżącą kwestii zaakceptowania przedstawionych aneksów do zawartej w 2013 r. umowy, uiszczenia należności z tytułu czesnego, jak również wyjaśnienie, dlaczego uczelnia chciała podpisać ze skarżącym aneks do zawartej umowy, zamiast zawrzeć nową umowę, w sytuacji, gdy jak wskazała w odpowiedzi na skargę umowa z roku 2013 wygasła.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję.
a.l.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło