III SA/Łd 1138/11

Dnia 19 stycznia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2012 roku sprawy ze skargi T. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. W dniu 12 października 2010 r. Zakład Gospodarki Mieszkaniowej W.-K. M. wystąpił do Prezydenta Miasta Ł. z wnioskiem o wymeldowanie T. P. z miejsca pobytu stałego mieszczącego się w Ł. przy ul. A. 79 lok nr 11, wskazując, iż dniu 19 czerwca 2009 roku została wypowiedziana umowa najmu lokalu mieszkalnego, a z notatki sporządzonej przez administratora budynku wynika, że w przedmiotowym lokalu mieszkalnym T. P. nie zamieszkuje od około 14 lat. W chwili obecnej lokal jest niezamieszkały. Decyzją z dnia [...], znak; [...] Prezydent Miasta Ł., na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006r., Nr 139, poz. 993 ze zm.) i art. 104 k.p.a., orzekł o wymeldowaniu T. P. z pobytu stałego mieszczącego się w lokalu nr 11 przy ul. A. 79 w Ł. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ pierwszej instancji odwołując się do przesłanek wymeldowania, o których mowa w art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy podniósł, iż analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci zeznań świadków (sąsiedzi z lokalu nr 13, 6, l, 3, 10) przeprowadzonych kontroli meldunkowych przez VI Komisariat KMP w Ł. oraz wizyt administratora budynku w lokalu w okresie od kwietnia do lipca 2011 roku jednoznacznie potwierdziła, że T. P. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Odnosząc się natomiast do twierdzeń T. P., który w złożonych w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego oświadczeniach utrzymuje, że nie opuścił miejsca zameldowania na pobyt stały, wychodzi z mieszkania o godzinie 5.10 rano, a wraca wieczorem między 21.00 a 22.00., organ wskazał, że przeprowadzone w dniu 18 lutego 2011 roku oględziny lokalu nr 11 wykazały, że lokal jest jedynie częściowo umeblowany i nie sprawiał wrażenia zamieszkałego. Obecni podczas oględzin świadkowie potwierdzili, że nie widują T. P. Pojawia się w lokalu sporadycznie, a wizyty te mają charakter krótkotrwały. Przesłuchana w charakterze świadka sąsiadka mieszkająca w lokalu nr 13 – K. W. zeznała, że T. P. pojawia się w lokalu sporadycznie, wietrzy mieszkanie i wychodzi. W świetle zatem przedstawionych okoliczności faktycznych organ uznał, iż T. P. trwale opuścił miejsce zameldowania, koncentrując swoje centrum życiowe w innym miejscu. Okoliczność powyższą potwierdzili przesłuchani w toku postępowania świadkowie, a organ nie ma podstawy by podważać treść złożonych przez świadków zeznań. Od powyższej decyzji T. P. złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazał, iż wymeldowanie go z przedmiotowego lokalu jest dla niego krzywdzące. Podniósł, iż od dnia 10 września 2009 roku legitymuje się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe. Wskazał, iż korzysta z pomocy MOPS-u i podjął starania w celu uzyskania orzeczenia o wyższym stopniu niepełnosprawności. Wskazał, że z uwagi na zły stan zdrowia nie jest w stanie podjąć zatrudnienia, co z kolei wyklucza jakąkolwiek możliwość wynajęcia mieszkania na wolnym rynku. Odnosząc się do twierdzeń organu wskazał, iż gaz został odłączony w lokalu, ponieważ nie stać go na jego zakup, korzysta z butli gazowej i kuchenki mikrofalowej. W lokalu znajduje się podstawowe umeblowanie tj., wersalka typu rogówka i stół z krzesłami. Nie ma jedynie szafy, jednak ubrania przechowuje w wersalce i wiesza na wieszakach. Podniósł, iż lokal ogrzewany jest przez piec kaflowy i elektryczność. Wskazał, iż kłania się sąsiadom ale nie jest z nimi zaprzyjaźniony. Podkreślił, iż posiada dwa psy, które przebywają u jego niepełnosprawnej znajomej, którą się opiekuje. Z tego też powodu często przebywa u znajomej ale nie ma tam warunków na stały pobyt. Decyzją z dnia [...], nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż analizując przesłanki warunkujące wymeldowanie w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w niniejszej sprawie należało uznać, że istnieją podstawy do przyjęcia, iż T. P. opuścił miejsce zameldowania na pobyt stały, bez dopełnienia obowiązku wymeldowania. Z dokumentów znajdujących się aktach sprawy wynika, że T. P. nie przebywa w lokalu nr 11 mieszącym się w Ł. przy ul. A. 79, co najmniej od listopada 2010 r. Okoliczność powyższą potwierdziły przeprowadzone kontrole meldunkowe oraz przeprowadzone w dniu 18 lutego 2011 roku oględziny w toku których ustalono, że w lokalu T. P. nie pozostawił rzeczy osobistych. Brak było też w miejscu zameldowania oznak nocowania, czy przygotowywania i spożywania posiłków. Ponadto w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji przesłuchał wielu świadków na okoliczność zamieszkiwania T. P. w lokalu nr 11 przy ul. A. 79 w Ł. Żaden z przesłuchanych sąsiadów nie potwierdził jednak, że T. P. mieszka pod wskazanym adresem. Faktu zamieszkiwania w lokalu nie potwierdzili także wskazani przez skarżącego sąsiedzi: K. W., E. N. i J. Ż. Pomimo natomiast zapowiadanego podczas oględzin zamiaru powrotu do lokalu od kwietnia 2011 r. T. P. nie zamieszkał w lokalu ponownie, choć posiadając klucze do mieszkania posiadał do lokalu nieograniczony dostęp. Zdaniem organu świadczy to o dobrowolności opuszczenia miejsca zameldowania. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podniósł, iż orzekające w sprawie organy administracji nigdy nie wezwały go złożenia wyjaśnień. Wskazał, iż wymeldowanie go z przedmiotowego lokalu ma na celu pozbawienie go prawa do lokalu socjalnego, który został mu przyznany wyrokiem Sądu Rejonowego dla Ł.-W. w Ł. z dnia 17 stycznia 2011 roku, sygn. akt [...]. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wskazując, iż opłaca na bieżąco czynsz i inne opłaty związane z utrzymaniem lokalu oraz w miarę możliwości spłaca powstałe zadłużenie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga T. P. nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1270 ze zm.) –[zwanej dalej w skrócie – p.p.s.a.], sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Podkreślić przy tym należy, że analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] orzekającą o wymeldowaniu T. P. z pobytu stałego mieszczącego się w lokalu nr 11 przy ul. A. 79 w Ł. Badając legalność zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. z 2006r., Nr 139, poz.993 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 wymienionej ustawy organ gminy wydaje, na wniosek strony lub z urzędu, decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym, zgodnie z treścią art. 6 ust.1 cytowanej ustawy, jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z wymienionych przepisów wynika, że miejscem pobytu stałego jest lokal w którym dana osoba zamieszkuje, w którym znajduje się jej centrum życiowe i w którym skoncentrowane są jej sprawy rodzinne, osobiste i majątkowe. Zamieszkiwanie w lokalu polega natomiast na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu, spędzaniu wolnego czasu oraz zaspakajaniu swoich funkcji życiowych. Przesłanką wymeldowania konkretnej osoby jest natomiast opuszczenie przez nią, bez wymeldowania, dotychczasowego miejsca pobytu. Przez "opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu" należy rozumieć takie opuszczenie, które jest dobrowolne i ma charakter trwały. Dobrowolność ta musi wynikać z własnej woli zainteresowanego, a nie z bezprawnego działania innych osób. Za dobrowolne opuszczenie lokalu uznaje się także taką sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta przez dysponenta lokalu, bądź do tego zmuszona ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 października 2005r. w spr.II OSK 127/05 (Lex nr 201427), z 22 sierpnia 2000r. w spr. V SA 108/00 (Lex nr 49954), z 18 kwietnia 2000r. w spr.V SA 1424/99 (Lex nr 79243), z 28 listopada 2001r. w spr.SA/Rz 685/00 (niepublikowany), z 26 stycznia 1986r. w spr.III SA 799/85 (niepublikowany). W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu – kwestie te zostały rozważone przez organy administracji i trafnie uznano, że spełnione zostały przesłanki wymeldowania skarżącego. Z materiału dowodowego zgromadzonego przez organy w toku postępowania administracyjnego wynika, iż lokal mieszkalny nr 11 przy ul. A. 79 w Ł. od kilku lat nie stanowi dla T. P. stałego miejsca pobytu i koncentracji czynności życiowych. W lokalu tym skarżący został zameldowany w dniu 4 listopada 1996r. w wyniku zawartej, w dniu 25 października 1996 roku, z Gminą Ł. umowy o najem przedmiotowego lokalu. Podkreślić jednocześnie należy, iż T. P. utracił prawo do przedmiotowego lokalu na skutek wypowiedzenia mu w dniu 19 czerwca 2009 roku umowy najmu ze skutkiem na dzień 31 lipca 2009r., z uwagi na nieuregulowanie zaległości czynszowych w zakreślonym terminie. Natomiast prawomocnym wyrokiem z dnia 17 stycznia 2011 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla Ł.-W. w Ł. VIII Wydział Cywilny nakazał T. P. opróżnienie przedmiotowego lokalu, przyznając uprawnienie do lokalu socjalnego. Okoliczność opuszczenia przez skarżącego lokalu nr 11 położonego w Ł. przy ul. A. 79, co najmniej od listopada 2010 roku i skoncentrowania spraw życiowych poza miejscem pobytu stałego, została potwierdzona w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Fakt ten potwierdzili w swoich zeznaniach wszyscy świadkowie, (w tym wskazani przez skarżącego) zamieszkujący w sąsiednich lokalach mieszkalnych. Sąd podzielił ocenę organu, iż zeznania złożone w sprawie przez świadków są spójne, logiczne, wzajemnie się potwierdzają i trudno zarzucić im brak obiektywizmu. Przesłuchani świadkowie nie są bowiem stronami postępowania, ani nie mają w nim żadnego interesu aby zeznawać nieprawdę. Świadkowie K. W., M. Z., zgodnie przyznali, że skarżący nie przebywa w przedmiotowym lokalu, pojawia się w nim sporadycznie, wizyty mają charakter krótkotrwały, zazwyczaj trwają tylko kilka minut kiedy to skarżący wietrzy lokal i wychodzi. Świadek J. Ż. zeznał natomiast, że nie zna T. P. i nigdy nie miał z nim kontaktu. Podobne wyjaśnienia złożył zgłoszony przez skarżącego świadek E. N. która wskazała, że nie widuje skarżącego w przedmiotowym lokalu. Żaden z przesłuchiwanych świadków nie potwierdził faktu zamieszkiwania T. P. w spornym mieszkaniu. Okoliczność, iż skarżący nie mieszka w spornym lokalu wynika również z kontroli przeprowadzonych przez funkcjonariuszy Policji w dniach 5 stycznia, 31 marca, 1 kwietnia i 25 maja 2011r. W wymienionych dniach policjanci nikogo nie zastali zaś od sąsiadów uzyskali informację, że T. P. rzadko pojawia się w mieszkaniu lub w ogóle nie jest znany przez mieszkańców posesji. Fakt niezamieszkiwania skarżącego w spornym lokalu znajduje wsparcie w wynikach oględzin mieszkania przeprowadzonych w dniu 18 lutego 2011r. Podczas oględzin, w których brali udział również przesłuchani w charakterze świadków sąsiedzi, stwierdzono, że lokal jest tylko częściowo umeblowany. W lokalu znajdowało się zniszczone krzesło i nie nadający się do użytku stolik i szafka. Nie stwierdzono natomiast rzeczy osobistych należących do skarżącego takich jak bielizna pościelowa, kosmetyki czy artykuły żywnościowe, a znajdujący się lokalu licznik gazu został zdemontowany. Brak było jednocześnie oznak nocowania czy spożywania posiłków zaś lokal mieszkalny, jak ustalono nie sprawiał wrażenia zamieszkałego. Na niezamieszkiwanie T. P. w lokalu nr 11 wskazuje również treść notatek służbowych administratora P. K. z 4 października 2010r. i 28 sierpnia 2011r.. Nie zastał on nigdy skarżącego w mieszkaniu zaś sąsiedzi poinformowali go, że T. P. tutaj nie mieszka Na podstawie zebranego materiału dowodowego organy administracji trafnie doszły do przekonania, że w dotychczasowym miejscu pobytu skarżący nie realizuje swoich podstawowych funkcji życiowych, tj. w szczególności nie mieszka, nie nocuje, nie spożywa posiłków, nie wypoczywa, nie przechowuje rzeczy niezbędnych do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble). Prawidłowo zatem uznano, iż T. P. opuścił sporny lokal. Opuszczenie to miało charakter dobrowolny gdyż przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wykazało aby T. P. był do tego zmuszony. Dotychczasowe postępowanie skarżącego wskazuje również, iż opuszczenie to miało charakter trwały o czym świadczy długi okres niezamieszkiwania i brak faktycznej realizacji zamiaru powrotu do lokalu. Można zatem uznać, iż spełnione zostały przesłanki wymeldowania określone w art.15 ust.2 ustawy z 10 kwietnia 1974r. Podkreślenia przy tym wymaga fakt, że opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego (gdy zaniechano realizacji obowiązku wymeldowania się) jest jedynym warunkiem niezbędnym do orzeczenia o wymeldowaniu. Przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności nie wiąże bowiem wymeldowania z prawem do lokalu. Na mocy art. 9 ust. 2a powołanej ustawy, zameldowanie w lokalu służy bowiem wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Realizacja obowiązku meldunkowego służy zatem jedynie zapewnieniu prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności, polegającej na rejestracji danych o miejscu pobytu (adresie) osób, jak też służy ochronie interesów samych zainteresowanych, umożliwiając ich odnalezienie. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze wskazać należy, że fakt przechowywania przez skarżącego w mieszkaniu pojedynczych rzeczy, opłacanie czynszu i spłacanie powstałego zadłużenia w opłatach za lokal, w świetle zgromadzonych dowodów, nie jest wystarczające do uznania że mieszkanie przy ul. A. 79 w Ł. stanowiło jego główne miejsce pobytu. Okoliczność, iż w mieszkaniu tym znajdują się pojedyncze rzeczy należące do skarżącego nie może stanowić dowodu, że stale on tam zamieszkuje. Opuszczenie lokalu nie musi być połączone z jego opróżnieniem ze wszystkich rzeczy należących do opuszczającego lokal. Nawet bowiem pozostawienie rzeczy osobistych nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w spornym lokalu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 stycznia 2009 r., III SA/Gd 360/08, opubl. LEX nr 484172). Reasumując wskazać należy, że ewidencja ludności ma jedynie charakter rejestracyjny. Jej celem jest odzwierciedlenie rzeczywistego stanu a mianowicie faktycznego miejsca pobytu osoby. Miejsce pobytu stałego jest to miejsce, gdzie skoncentrowane są interesy życiowe danej osoby, przebywa ona tam w sensie fizycznym, realizuje w nim swoje potrzeby życiowe oraz posiada tam przedmioty i rzeczy osobiste potrzebne do codziennej egzystencji. Opuszczenie miejsca pobytu stałego, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, określona w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania mieszkania będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Utrzymywanie zaś miejsca zameldowania skarżącego w ewidencji ludności, niezgodnego z miejscem faktycznego pobytu, stanowi naruszenie art. 1 ust. 2 i art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności, podważając ustawowy cel tej ewidencji. Dlatego też wymeldowanie służy doprowadzeniu stanu ewidencyjnego do nakazanej przez ustawodawcę zgodności ze stanem faktycznym. Odnosząc się do okoliczności podnoszonych przez skarżącego należy wskazać, że sama wyrażona przez niego wola mieszkania w spornym lokalu, nie poparta żadnymi obiektywnymi okolicznościami, nie może być podstawą utrzymywania fikcji meldunkowej. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, oceniony został zgodnie z wymogami procedury administracyjnej i stanowił dostateczną podstawę do przyjęcia, iż skarżący faktycznie nie przebywa w dotychczasowym miejscu zameldowania a jego opuszczenie bez wymeldowania miało charakter trwały i dobrowolny. Tym samym więc istniały podstawy do wymeldowania z miejsca pobytu stałego w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż w rozpoznawanej sprawie organy meldunkowe nie naruszyły przepisów prawa materialnego, jak również procesowego w stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też, na podstawie art. 151 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił. a.ł.