III SA/Łd 1169/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Irena Krzemieniewska po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. F. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 maja 2014 r. w sprawie ze skargi A. F., J. J., M. K.– B. i H. D. na uchwałę Zarządu Powiatu w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyjęcia harmonogramu likwidacji Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w Ł. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. k.p. Wyrokiem z dnia 23 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. F., J.J., M. K. i H. D. na uchwałę Zarządu Powiatu w Bełchatowie z dnia 21 maja 2013 r. w przedmiocie przyjęcia harmonogramu likwidacji Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w Ł. Odpis tego wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącej A. F. w dniu 16 czerwca 2014 r. W dniu 27 czerwca 2014 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 10 lipca 2014 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. W dniu 18 lipca 2014 r. Okręgowa Rada Adwokacka w Ł. wyznaczyła pełnomocnikiem skarżącej A. F. adwokat Ł. M. W dniu 20 sierpnia 2014 r. pełnomocnik skarżącej zapoznała się z aktami sprawy. Natomiast w dniu 25 sierpnia 2014 r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, załączając do wniosku ww. środek zaskarżenia. W uzasadnieniu tego wniosku pełnomocnik skarżącej podniosła, że pismo Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł. o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem z urzędu A. F. otrzymała w dniu 24 lipca 2014 r. Pismo to nie zawierało przy tym informacji, że sprawa dotyczy skargi kasacyjnej. Pełnomocnik wskazała, że w końcu lipca i w pierwszej połowie sierpnia b.r. skarżąca wraz z małoletnią córką przebywała w K. w związku z chorobą i śmiercią teściowej i zaangażowana bbyła we wszelkie czynności niezbędne w tym okresie. Pobyt ten trwał do dnia 12 sierpnia 2014 r. Po powrocie skontaktowała się z pełnomocnikiem i zapisała na dzień 18 sierpnia 2014 r. W tych warunkach ze względu na szczególne okoliczności rodzinne skarżąca bez swej winy nie dokonała w terminie czynności wniesienia skargi kasacyjnej, zaś wszelkie dyspozycje pełnomocnik mogła przyjąć od skarżącej dopiero w dniu 18 sierpnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W punkcie wyjścia przypomnieć należy, że podstawę prawną przywrócenia terminu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), na mocy którego sąd na wniosek strony przywróci termin do dokonania czynności, jeżeli uchybienie nastąpiło bez jej winy. Wymogi stawiane wnioskowi o przywrócenie terminu sprecyzowane zostały w art. 87 p.p.s.a.: strona jest obowiązana wystąpić z wnioskiem w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w jego treści uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Jednocześnie wraz z wnioskiem trzeba dokonać czynności, dla której wyznaczony był termin. Należy ponadto wskazać, że postanowieniem z dnia 12 lutego 2014 r., I OZ 76/14 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w przypadku ustanowienia pełnomocnika w trybie art. 244 p.p.s.a. dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jest dzień, w którym pełnomocnik ten miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do roli pełnomocnika. W związku z tym, siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. rozpoczyna bieg po dacie, w której ustanowiony - w ramach przyznanego stronie prawa pomocy pełnomocnik - realnie mógł sporządzić i wnieść skargę kasacyjną. W niniejszej sprawie termin ten został zachowany. W ocenie Sądu jednak, nie zostały uprawdopodobnione okoliczności świadczące o braku winy w przekroczeniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zaznaczyć należy, że restytucja uchybionego terminu może mieć miejsce tylko w wyjątkowych przypadkach. Kryterium braku winy, jako przesłanki, która musi zostać spełniona by możliwe było przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności w postępowaniu sądowym. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Warunkiem dopuszczalności przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, jest uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej (por. wyrok NSA z 13 października 1999 r., IV SA 1656/97). Przywrócenie terminu nie jest zatem możliwe wówczas, gdy stronie można przypisać dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa. Natomiast w sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowych przez tego pełnomocnika (por. B. Dauter, w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 258). Jeżeli zatem strona reprezentowana jest przez adwokata, dla oceny, czy przekroczenie terminu nastąpiło bez jej winy, należy uwzględniać także wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez pełnomocnika. Uchybienie terminowi spowodowane okolicznościami związanymi z osobą pełnomocnika strony, w pełni odnosi negatywne skutki wobec samej strony. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie pełnomocnik nie wykazał, aby na przeszkodzie do wniesienia skargi kasacyjnej stanęły niespodziewane i niemożliwe do przewidzenia przeszkody, których pomimo starań nie udało się usunąć. Z wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że uchybienie terminu było następstwem niedołożenia przez pełnomocnika należytej staranności w prowadzeniu sprawy. Wynika z niego bowiem, że powodem, dla którego pełnomocnik strony nie wniósł skargi kasacyjnej w ustawowym terminie była nieobecność skarżącej w miejscu zamieszkania w okresie od drugiej połowy lipca do dnia 12 sierpnia 2014 r. Pismo Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł. o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu skarżącej A. F., adwokat Ł. M. otrzymała w dniu 24 lipca 2014 r. Oznacza to, że jeszcze przed upływem terminu do złożenia skargi kasacyjnej pełnomocnik strony miał obiektywną możliwość udania się do Sądu i zapoznania z aktami sprawy nawet w sytuacji braku możliwości skontaktowania się ze skarżącą wcześniej niż w dniu 18 sierpnia 2014 r. Nie stanowi w tej sytuacji wytłumaczenia argument pełnomocnika, że pismo z Okręgowej Rady Adwokackiej nie zawierało informacji, że dotyczy skargi kasacyjnej. Pełnomocnik skarżącej jako profesjonalista miał świadomość, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym biegną terminy, których upływ może spowodować brak możliwości dokonania określonej czynności. Mimo tego pozwolił biernie upłynąć terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej. Takie zachowanie z pewnością nie jest przejawem należytej staranności i dołożeniem największego w danych okolicznościach wysiłku, a w konsekwencji nie uprawdopodabnia braku winy wnioskodawcy w uchybieniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej (por. postanowienia NSA z 28 czerwca 2006 r., II FZ 336/06, niepubl., a także z 17 lutego 2010 r., II OZ 99/10 dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/) Z tych względów sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku wydanego w niniejszej sprawie k.p.