III SA/Łd 1178/17
WyrokWSA w Łodzi2018-10-25
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Ewa Alberciak, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie egzekucyjne może być prowadzone pomimo braku doręczenia zobowiązanemu upomnienia wymaganego przez art. 15 § 1 u.p.e.a.?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że brak doręczenia upomnienia zobowiązanemu stanowi przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Ponadto, prawidłowość doręczenia upomnienia musi być ustalona jednoznacznie, a w przypadku wątpliwości co do odbiorcy i braku czytelnego podpisu potwierdzenie odbioru nie spełnia wymogów formalnych. Wobec prawomocnego wyroku w sprawie o sygn. III SA/Łd 64/18, który potwierdził brak prawidłowego doręczenia upomnienia, nie można ponownie badać tej kwestii, co skutkuje uchyleniem zaskarżonych postanowień odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.Stan faktyczny
T. S. był zobowiązany do zapłaty zaległej opłaty abonamentowej, wobec czego Poczta Polska S.A. wystawiła tytuł wykonawczy, który skierowano do egzekucji administracyjnej prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. Skarżący podniósł zarzut braku doręczenia mu upomnienia, wskazując na nieczytelny podpis na potwierdzeniu odbioru oraz doręczenie przesyłki osobie trzeciej bez jego upoważnienia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), , Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2018 roku sprawy ze skargi T. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] nr [...].
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. - po rozpatrzeniu zażalenia T. S. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 59 § 1, § 3, § 4 i § 5, art. 17 § 1 oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201), u.p.e.a. - utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.
W dniu 19 października 2015r. Poczta Polska S.A., Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej wystawił wobec T. S. tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący zaległą opłatę abonamentową za okres od stycznia 2010r. do lipca 2015r. na kwotę 1.238,90 zł, który następnie skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. w celu jego przymusowej realizacji.
W oparciu o ww. tytuł wykonawczy Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. zawiadomieniem z dnia 18 listopada 2015r. dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w A Banku S.A. Ww. zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 24 listopada 2015r., natomiast dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 23 listopada 2015r.
W odpowiedzi na zajęcie, A Bank S.A. pismem z dnia 10 grudnia 2015r. poinformował, że na rachunku bankowym zobowiązanego brak jest środków umożliwiających całkowitą lub częściową realizację zajęcia. W dniu 11 grudnia 2015r. na rachunek organu została przekazana kwota 31,95 zł, która do chwili obecnej pozostaje na koncie depozytowym.
W dniu 24 grudnia 2015r. T. S. wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, w tym zarzut braku doręczenia upomnienia.
Pismem z dnia 2 grudnia 2015r. zarzuty przekazano do wierzyciela celem zajęcia stanowiska. Jednocześnie organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] zawiesił postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w sprawie zarzutów. Z kolei zawiadomieniem z dnia 4 grudnia 2015r. uchylił zajęcie rachunku bankowego.
Wierzyciel w dniu [...] wydał postanowienie, w którym uznał zarzuty za nieuzasadnione.
Pismem z dnia 13 czerwca 2016r. zobowiązany wniósł o umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, w związku z brakiem doręczenia upomnienia.
Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 19 października 2015r.
Na powyższe postanowienie T. S. złożył zażalenie. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego w związku z art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ w tytule wykonawczym wierzyciel w części E poz. 9, jako datę doręczenia upomnienia wskazał dzień 20 sierpnia 2015r. Zdaniem strony organ egzekucyjny przeczy sam sobie, gdyż jednocześnie "zawiesił postępowanie egzekucyjne w dniu 2 grudnia 2015r. właśnie na podstawie, że wierzyciel nie doręczył upomnienia. Zaznaczył, że w piśmie z dnia 13 czerwca 2015r. skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. przedstawił dowód na okoliczność, iż upomnienie nie zostało mu doręczone osobiście, o czym świadczy nieczytelny podpis na potwierdzeniu odbioru syna – M. S. Pomimo powyższych okoliczności organ egzekucyjny uchyla się od zastosowania przepisu art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.
W końcowej części uzasadnienia skarżący zakwestionował prawidłowość doręczenia upomnienia przez Pocztę Polską S.A. Jego zdaniem doręczenia pism dorosłemu domownikowi są niezgodne z prawem. Zaznaczył, iż Poczta Polska S.A. nie miała jego upoważnienia do doręczenia przesyłek innej osobie, a przesyłka jest wydawana innej osobie niż adresat tylko na podstawie pisemnego upoważnienia. Zdaniem strony, Poczta Polska S.A. jako wystawca tytułu wykonawczego jest jednocześnie doręczycielem upomnienia zobowiązanemu, a więc jej postępowanie, jak też wyjaśnienia należy rozważyć w kontekście jej uczciwości i rzetelności. Natomiast przedstawione powyżej okoliczności wskazują na brak rzetelnego wyjaśnienia okoliczności, które sprawę wywołały i wymagają rozpoznania w kontekście przedstawionych zarzutów.
Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. zawiesił postępowanie wszczęte zażaleniem na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego do czasu uzyskania ostatecznego stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonego zarzutu braku doręczenia upomnienia.
W dniu [...] Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. wydał postanowienie, którym utrzymał w mocy rozstrzygnięcie z dnia [...].
Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne.
Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymując zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy wskazał, że zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się:
1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;
2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;
3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;
4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego:
5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;
7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;
8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
9) na żądanie wierzyciela;
10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić także z przyczyny wskazanej w art. 59 § 2 u.p.e.a. Zgodnie zaś z art. 59 § 3 powyższej ustawy, w przypadkach, o których mowa w art. 59 § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4. Postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu (art. 59 § 4 ww. ustawy).
W analizowanej sprawie strona złożyła w dniu 13 czerwca 2016r. wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 19 października 2015r. w oparciu o art. 59 § 1 pkt 7, podnosząc zarzut braku doręczenia upomnienia.
W myśl art. 15 § 1 u.p.e.a., egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, uprzednio przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Na podstawie art. 29 § 1 u.p.e.a., administracji organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Ustalenie, czy egzekucja jest dopuszczalna, następuje w wyniku badania, czy tytuł wykonawczy odpowiada wymogom art. 27 ww. ustawy, a zatem - czy nie zachodzą ujemne przesłanki w sprawie. Nie wnikając w kwestie zasadności i wymagalności obowiązku, organ powinien przesądzić, czy są podstawy do wszczęcia egzekucji administracyjnej, w postaci elementów wymienionych w art. 27 § 1 u.p.e.a. Natomiast stosownie do art. 27 § 1 pkt 12 u.p.e.a., jednym z elementów jakie musi zawierać tytuł wykonawczy, jest wskazanie przez wierzyciela daty doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku.
Na gruncie analizowanej sprawy wierzyciel w części E w poz. 9 przedmiotowego tytułu wykonawczego wskazał jako datę doręczenia upomnienia dzień 20 sierpnia 2015r., co potwierdził w postanowieniu z dnia [...] jak i z dnia [...] Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. tytuł wykonawczy spełniał zatem wszystkie wymogi określone w art. 27 § 1 u.p.e.a., a tym samym przesłanki dopuszczalności egzekucji administracyjnej.
Za bezzasadny organ uznał zarzut, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. w postanowieniu z dnia [...] przeczy sam sobie w związku z tym, iż zawiesił postępowanie egzekucyjne w związku z brakiem doręczenia upomnienia. Zawieszenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego nastąpiło bowiem z mocy prawa na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a., który stanowi, że zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 ww. ustawy, zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego.
Kwestie natomiast związane z prawidłowością doręczenia upomnienia, czy też autentycznością podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, wykraczają poza zakres przedmiotowy rozpatrywanej sprawy i są rozpoznawane w odrębnym postępowaniu w związku ze zgłoszonymi przez zobowiązanego zarzutami z dnia 24 grudnia 2015r.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi T. S. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu wskazał, że Poczta Polska przesłała do niego kopię zwrotnego potwierdzenia odbioru upomnienia, na którym nie ma jednak jego podpisu. Tak więc upomnienie nie zostało mu doręczone osobiście, o czym świadczy nieczytelny podpis na potwierdzeniu odbioru jego syna M. S..
W ocenie skarżącego Poczta Polska S.A. w wykonawczym poświadczyła nieprawdę, gdyż w rubryce doręczenie upomnienia wskazali jego doręczenia nie osobiście stronie, tylko osobie dorosłej. Zdaniem skarżącego w rubryce powinna znajdować się data doręczenia upomnienia z adnotacją, iż doręczono je w trybie art. 43 k.p.a. Ma to zasadnicze znaczenie, gdyż upomnienie nie zostało doręczone zobowiązanemu bezpośrednio, co stanowi bezwzględny wymóg wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej.
W dalszej części skarżący zaznaczył, iż doręczenie upomnienia w trybie art. 43 k.p.a. nie można uznać za prawidłowe. Powołując się art. 46 § 1 k.p.a. stwierdził, iż skoro nie został spełniony wymóg wpisania daty i czytelnego podpisu odbiorcy na zwrotnym potwierdzeniu odbioru upomnienia, nie można mówić, że doręczenie było zgodne z prawem. W ocenie strony wierzyciel nie doręczył mu upomnienia do dnia dzisiejszego.
Skarżący podkreślił, że wierzyciel obowiązany jest doręczyć upomnienie w taki sposób, aby dotarło do wiadomości zobowiązanego, ponieważ rodzi to dla niego określone skutki finansowe. W przedmiotowej sprawie, zdaniem skarżącego nie ma znaczenia art. 42 i art. 43 k.p.a., ponieważ dotyczą tylko kwestii, w jaki sposób można doręczyć pisma adresatom, natomiast nic nie stanowią na temat ich dotarcia do adresata. Wierzyciel jako strona postępowania nie dowiódł, że upomnienie odebrał syn zobowiązanego, jak i nie dołączył dowodu, że zobowiązał się on doręczyć upomnienie. W związku z powyższym, nie dochowano należytej staranności w związku z jego doręczeniem.
W ocenie skarżącego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. w zaskarżonym postanowieniu, opierając się na ostatecznym stanowisku wierzyciela, który twierdzi, iż doręczył upomnienie, choć przedstawione dowody temu przeczą, akceptuje nieprzestrzeganie prawa.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Postanowieniem z dnia 28 lutego 2018 r. WSA w Łodzi zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne.
Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2018 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 - dalej p.p.s.a., stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji (postanowienia) następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Przeprowadzona przez sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie naruszają prawo.
Zgodnie z art. 15 § 1 u.e.p.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel po terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Uchybienie obowiązkowi przesłania upomnienia stanowi przesłankę umorzenia postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.
Organ egzekucyjny w toku postępowania ma obowiązek z urzędu zbadać dopuszczalność egzekucji administracyjnej, w szczególności ustalić czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie (por. wyrok NSA z dnia 22 września 1997 r. III SA 774/96).
Wskazać należy, że wprawdzie upomnienie zobowiązanego jest co do zasady przesłanką dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego i jego brak stanowi przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego wskazaną w art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., jednakże powstaje pytanie, czy brak wymaganego upomnienia może być podnoszony w trakcie całego postępowania egzekucyjnego. Wydaje się uzasadniony pogląd, że uchybienie to może być podnoszone wyłącznie w początkowym stadium postępowania, tj. w zarzutach zobowiązanego. Zarzuty wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Oznacza to, że nie można posłużyć się nimi w następnych stadiach tego postępowania. Z tego względu, jeżeli zobowiązany nie zgłosił w przewidzianym terminie zarzutu dotyczącego braku upomnienia bądź zarzut taki zgłosił, lecz nie został on uwzględniony, to nie ma możliwości ponownego badania tej kwestii na dalszych etapach postępowania egzekucyjnego (patrz: Przybysz Piotr Marek, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. VII. Opublikowano: WK 2015.
W aktach administracyjnych niniejszej sprawy znajduje się tytuł wykonawczy z dnia [...] nr [...] obejmujący zaległą opłatę abonamentową za okres od stycznia 2010r. do lipca 2015r. na kwotę 1.238,90 zł, który następnie skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. w celu jego przymusowej realizacji.
W tytule wykonawczym w poz. 29 podano, że upomnienie zostało skarżącemu doręczone w dniu 20 sierpnia 2015 r.
Tymczasem skarżący wnosi o umorzenie postępowania z uwagi na brak doręczenia mu upomnienia. Również wnosząc zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej skarżący zgłosił zarzut braku doręczenia upomnienia. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] w przedmiocie uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne za nieuzasadnione. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na ww. postanowienie. Sąd wyrokiem z dnia 18 maja 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 64/18 uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 23 listopada 2017 r. Powyższy wyrok jest prawomocny od dnia 19 lipca 2018 r. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że badanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu wykazało, że jest on dotknięty uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie. Zaskarżone rozstrzygnięcie narusza bowiem przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. skutkuje jego uchyleniem. W świetle art. 43 k.p.a., w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Sąd wskazał, że spór dotyczy doręczenia skarżącemu - zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. - upomnienia numer [...] wzywającego go do dobrowolnego uregulowania należności. Przedmiotowe upomnienie została wysłana na adres skarżącego. Doręczono je jednak nie adresatowi, ale innej osobie. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki wskazane jest jednak, że należy przy tej formie doręczenia zaznaczyć, czy pismo doręczono pełnoletniemu domownikowi, czy sąsiadowi, czy dozorcy domu, co odpowiada wymogom art. 43 k.p.a. Należy mieć bowiem pewność, że odbiorca nie jest np. niepełnoletnim domownikiem. Sąd uznał, że w realiach tej sprawy nie sposób jednak stwierdzić z całą pewnością komu doręczono upomnienie, kto faktycznie je odebrał. Na potwierdzeniu odbioru nie zaznaczono bowiem wyraźnie i jednoznacznie właściwej opcji. Miejsce (kwadrat do zakreślenia) oznaczające faktycznego odbiorcę pozostał niezakreślony. Dodatkowe wątpliwości budzi fakt przekreślenia całego potwierdzenia doręczenia włącznie z fragmentem wskazującym właśnie na doręczenie korespondencji pełnoletniemu domownikowi. Ponadto Sąd wyjaśnił, że w przypadku potwierdzenia odbioru przesyłki przepisy wymagają dokonania przez osobę odbierającą przesyłkę dokonania czytelnego podpisu. W tym przypadku takowego sporne potwierdzenie nie zawiera i nie można przyjąć, że brak ten skorygował listonosz wpisując imię i nazwisko osoby odbierającej przesyłkę, która miała się zobowiązać do jej przekazania skarżącemu. Przyjmuje się, że funkcja nadana podpisowi wymaga, aby wskazywał on jego autora i dane, które go indywidualizują. Należą do nich przede wszystkim imię i nazwisko, przy czym funkcję indywidualizującą pełni głównie nazwisko – podpis zatem powinien zawierać imię i nazwisko lub co najmniej nazwisko podpisującego, w sposób niekoniecznie czytelny, z możliwością opuszczenia kilku liter, lecz charakterystyczny dla osoby podpisanej. Stanowi on bowiem wiarygodną gwarancję, że pochodzi od osoby, której ściśle osobiste cechy zawierają się w charakterze pisma, a zarazem wskazówkę, że podpisane oświadczenie ma charakter definitywny. Funkcji tych nie może natomiast spełnić parafka, składająca się z inicjału, oznaczająca przyjęcie pewnych oświadczeń do wiadomości, niewskazująca na stanowczy charakter oświadczenia. Tymczasem, sporne potwierdzenie odbioru, opatrzone jest wyłącznie nieczytelną parafką, w której nie udaje się ustalić choćby jednej litery nazwiska podpisującego. Sąd stwierdził więc, że tego rodzaju doręczenie nie spełnia wymagań określonych w art. 43 k.p.a. i pozostałych przepisach dotyczących doręczeń, a niewyjaśnienie w sposób jednoznaczny okoliczności doręczenia spornego upomnienia, wobec stanowczego zaprzeczania skarżącego, aby otrzymał powiadomienie powoduje, że wydane w sprawie postanowienie zostało wydane z istotnym naruszeniem przepisów proceduralnych (art. 43, art. 80, art. 81 k.p.a.). Skoro bowiem nie ustalono w sposób niewątpliwy, że upomnienie zostało skarżącemu doręczone, brak jest podstaw do ustalenia, że dalsze czynności w ramach postępowania egzekucyjnego dokonywane były zgodnie z przepisami prawa, wymagającymi uprzedniego doręczenia upomnienia skarżącemu.
Stosownie do treści art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Jak podnosi się w orzecznictwie sądowym istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu, o której mowa w art. 170 p.p.s.a. wyraża się w tym, że nie tylko sąd wydając rozstrzygniecie, ale także inne sądy i inne organy muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Moc wiążąca orzeczenia w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. wyrok NSA z 6 września 2016 r. sygn. akt II FSK 1901/14). Analogiczne stanowisko konsekwentnie zajmuje Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie (por. wyrok NSA z 23 czerwca 2017 r. sygn. akt I FSK 1474/15; wyrok NSA z 31 maja 2016 r. sygn. akt II OSK 2295/14; wyrok NSA z 25 listopada 2015 r. sygn. akt II FSK 2785/15; wyrok NSA z 15 września 2015 r. sygn. akt I GSK 1707/13; wyrok NSA z 25 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2127/10; wyrok NSA z 17 listopada 2011 r. sygn. akt I FSK 3/11).
Wobec powyższego, z uwagi na wydany uprzednio prawomocny wyrok WSA w Łodzi z dnia 18 maja 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 64/18, kwestia doręczenia skarżącemu upomnienia w rozpoznawanej sprawie kształtuje się tak, jak stwierdzono w ww. prawomocnym orzeczeniu z dnia 18 maja 2018 r. Zatem nie może ona być już ponownie badana.
W tej sytuacji, skoro spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy tej samej kwestii, tj. doręczenia skarżącemu upomnienia numer [...], Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.
a.l.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło