III SA/Łd 1259/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wykreślenia z ewidencji szkół niepublicznych Zaocznego Technikum Zawodowego dla Dorosłych postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. EC W dniu 26 listopada 2015 r. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] w przedmiocie wykreślenia z ewidencji szkół niepublicznych Zaocznego Technikum Zawodowego dla Dorosłych. Postanowieniem z dnia 10 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę skarżącej spółki na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...]. W uzasadnieniu sąd I wskazał, że decyzję z dnia [...] doręczono skarżącej spółce w dniu 22 października 2015 r. Skarga nadana została do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w dniu 26 listopada 2015 r., co wynika ze stempla pocztowego na kopercie. W zażaleniu skarżąca spółka wskazała, że przekroczenie terminu do wniesienia skargi nastąpiło niezależnie od niej i bez jej zaniechania. Uchybienie nastąpiło ze względu na zmianę placówki pocztowej, obsługującej skarżącą spółkę, co spowodowało przejściowe trudności w doręczaniu przesyłek poleconych, a przesyłki z "Samorządowego Kolegium Odwoławczego traktowane były jako przesyłki niesądowe". Ze względu na redukcję zatrudnienia korespondencję kierowaną do skarżącej spółki odbierała "instytucja", od której wynajmowała pomieszczenia. "Instytucja" ta nie zawsze przekazywała korespondencję i nie zawsze prawidłowo informowała ją o dacie odbioru przesyłek poleconych. W zażaleniu skarżąca spółka wniosła o przywrócenie terminu do rozpatrzenia skargi. Postanowieniem z dnia 24 maja 2016 r., sygn. akt I OZ 514/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej spółki na postanowienie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 lutego 2016 r. o odrzuceniu skargi. Naczelny Sąd Administracyjny za prawidłowe uznał stanowisko sądu I instancji, że decyzję z dnia [...] doręczono bezpośrednio skarżącej w dniu 22 października 2015 r., a trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 23 listopada 2015 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nadanie skargi na adres organu w dniu 26 listopada 2015 r. obligowało sąd I instancji do odrzucenia skargi. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że argumenty podniesione w zażaleniu dotyczą wyłącznie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, który to wniosek, sąd I instancji będzie badał po zwrocie akt. Badając ów wniosek sąd zbada prawidłowość ewentualnego doręczenia zastępczego, na co zdaje się wskazywać koperta z pieczęcią nadania dnia 7 września 2015 r. (w aktach administracyjnych; z adnotacją wysłano ponownie i poprawioną długopisem datą wysyłki – w aktach administracyjnych, przed zwrotką potwierdzającą doręczenie skarżącej w dniu 22 października 2015 r.). W wykonaniu zarządzenia z dnia 10 czerwca 2016 r. skarżąca spółka została wezwana do przedłożenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na podstawie samego wniosku: dokumentów, informacji uprawdopodobniających przedstawione we wniosku okoliczności mające świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie była dwukrotnie awizowana – pierwsze awizo w dniu 20 czerwca 2016 r., powtórne awizo w dniu 28 czerwca 2016 r. i nie została podjęta w terminie czternastu dni od dnia pierwszego zawiadomienia. Skarżąca spółka nie wykonała zarządzenia z dnia 10 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 73 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016, poz. 718 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 – 72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Przepis art. 73 § 2 p.p.s.a. stanowi natomiast, że zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3 p.p.s.a.). Niepodjęcie przesyłki w terminach określonych w powołanych przepisach i skutkujące jego zwrotem do nadawcy – sądu, zgodnie z art. 73 § 4 p.p.s.a. powoduje przyjęcie domniemania doręczenia przesyłki adresatowi z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 73 § 1 p.p.s.a. Z adnotacji doręczyciela znajdujących się na zwróconej do sądu przesyłce zawierającej wezwanie do przedstawienia dokumentów, informacji uprawdopodobniających przedstawione we wniosku okoliczności mające świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi wynika, że przesyłka ta została po raz pierwszy awizowana w dniu 20 czerwca 2015 r. Zawiadomienie (awizo) o terminie i miejscu jej odbioru pozostawiono w skrzynce oddawczej. Po raz kolejny awizowano przesyłkę w dniu 28 czerwca 2015 r. W tej sytuacji uznać należało, że przesyłka ta została skutecznie doręczona skarżącej spółce, na wskazany przez nią w toku postępowania sądowoadministracyjnego adres: ul. A 117, [...] Ł., w dniu 4 lipca 2016 r. Siedmiodniowy termin do wykonania zarządzenia z dnia 10 czerwca 2016 r. upłynął zatem w dniu 11 lipca 2016 r. (w poniedziałek). Skarżąca spółka nie odpowiedziała na powyższe wezwanie. W związku z tym przedmiotem oceny sądu są wyłącznie okoliczności przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi z dnia 18 kwietnia 2016 r. Zdaniem sądu wniosek ten nie jest zasadny. Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wnosząc o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Z treści przywołanych przepisów wynika, że uchybiony termin do dokonania czynności należy przywrócić, jeśli łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi; jednocześnie z wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania sądowego. Z uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu wynika, że przyczyną uchybienia terminu miały być: zmiana placówki pocztowej, obsługującej skarżącą spółkę, redukcja zatrudnienia i odbieranie korespondencji przez "instytucję", od której skarżąca wynajmowała pomieszczenia. Skarżąca spółka wskazała przy tym, że w wyniku zmiany placówki pocztowej miały miejsce nieprawidłowości przy doręczaniu przesyłek z "Samorządowego Kolegium Odwoławczego", które "traktowane były jako przesyłki niesądowe". Redukcja zatrudnienia spowodowała, że korespondencję kierowaną do skarżącej spółki odbierała "instytucja", od której skarżąca wynajmowała pomieszczenia. "Instytucja" ta nie zawsze przekazywała korespondencję i nie zawsze prawidłowo informowała ją o dacie odbioru przesyłek poleconych. Skarżąca spółka nie przedstawiła innych okoliczności mających świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W ocenie sądu powyższe okoliczności nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że wskazywane przez skarżącą nieprawidłowości przy doręczeniach mające mieć związek ze zmianą placówki pocztowej dotyczą przesyłek z Samorządowego Kolegium Odwoławczego, gdy tymczasem organem, który wydał zaskarżoną decyzję był [...] Kurator Oświaty. Skarżąca spółka nie wyjaśniła na czym polegały te nieprawidłowości i przez jaki podmiot przesyłki te były "traktowane jako przesyłki niesądowe". Tym niemniej jednak jeżeli rzeczywiście jakieś przesyłki z Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zostały skarżącej spółce w sposób prawidłowy doręczone, to okoliczność ta nie ma żadnego wpływu na prawidłowość doręczenia zaskarżonej decyzji oraz uchybienie terminu do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Ewentualne nieprawidłowości przy doręczaniu pism z Samorządowego Kolegium Odwoławczego mogą mieć znaczenie wyłącznie dla postępowań toczących się przed tym organem, a nie dla postępowania przed [...] Kuratorem Oświaty zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji. Co więcej, jeżeli nawet zdarzało się, że kierowana do skarżącej spółki korespondencja była odbierana przez inny podmiot, który nie zawsze przekazywał jej korespondencję i nie zawsze prawidłowo informował o dacie odbioru, to w niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała nawet miejsca. W postanowieniu z dnia 24 maja 2016 r., sygn. akt I OZ 514/16 Naczelny Sąd Administracyjny za prawidłowe uznał ustalenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, że zaskarżona decyzja została doręczona bezpośrednio skarżącej spółce w dniu 22 czerwca 2015 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru z pieczęcią płaską skarżącej i datownikiem – w aktach administracyjnych). Wobec oddalenia zażalenia skarżącej spółki przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 24 maja 2016 r., postanowienie z dnia 10 lutego 2016 r. o odrzuceniu skargi stało się prawomocne. W tej sytuacji nie można uznać, że jakiś wpływ na uchybienie terminu do wniesienia skargi miała "instytucja", od której skarżąca spółka wynajmowała pomieszczenia. Zaskarżonej decyzji nie odebrał bowiem żaden inny podmiot, lecz sama skarżąca spółka. Analiza znajdującej się w aktach sprawy koperty z datą nadania 7 września 2015 r., o której mowa w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2016 r., sygn. akt I OZ 514/16, również nie pozwala poddać w wątpliwość prawidłowości doręczenia zaskarżonej decyzji bezpośrednio skarżącej spółce w dniu 22 października 2015 r. Na tej podstawie nie można uznać, aby miały miejsce jakieś okoliczności świadczące o braku winy skarżącej spółki w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Z koperty tej wynika wyłącznie tyle, że organ administracji już wcześniej podjął próbę doręczenia zaskarżonej decyzji skarżącej spółce na adres wskazany w skardze. Przesyłkę tę zwrócono nadawcy z powodu jej niepodjęcia przez adresata. Koperta ta może stanowić dowód wyłącznie tego, że żaden inny podmiot nie odbierał korespondencji od [...] Kuratora Oświaty za skarżącą spółkę. W orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości, iż brak winy warunkujący uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu oznacza, że do niedochowania terminu doszło pomimo dołożenie przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu jest skutkiem przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z 2 października 2002 r., V SA 793/02, M. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się na przykład: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, nieznajomość prawa, brak należytej organizacji obsługi biurowo-administracyjnej spółki. Przy ustalaniu winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pracowników spółki oraz to, że zaniedbania osób, którymi posługuje się spółka, obciążają ją samą (por. postanowienia NSA: z 8 lipca 2008 r., II OZ 712/08; z 9 czerwca 2011 r., I OZ 402/11; z 1 czerwca 2015 r., II FZ 352/15). Z tych też względów, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd orzekł, jak w postanowieniu. EC