III SA/Łd 149/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – III Wydział w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie: Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant: Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] roku (znak: [...]) Wójt Gminy N. orzekł o zmianie oznaczenia użytków gruntowych w działce nr [...] położonej w obrębie S. S., gmina N. w ten sposób, że w miejsce dotychczasowych oznaczeń RVI i BRVI wpisano B (tereny mieszkaniowe). Zmian tych dokonano na podstawie operatu aktualizacji gleboznawczej klasyfikacji gruntów obrębu S. S. Przedmiotowy operat wyłożony został w dniach 8-17 listopada 2004 roku w Urzędzie Gminy N., a o fakcie tym strony zostały poinformowane poprzez wywieszenie zawiadomienia na sołeckiej tablicy ogłoszeń oraz tablicy urzędu. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 3 sierpnia 2005 roku. W wyniku rozpoznania wniosku J. K. S. z dnia 4 czerwca 2007 roku o unieważnienie powyższego rozstrzygnięcia, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] roku orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności. W dniu 14 stycznia 2008 roku na wniosek J. K. S. wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie zmiany oznaczenia użytków w działce nr [...]. Organ administracji wyznaczył nowy termin rozpoznania sprawy do dnia 31 grudnia 2008 roku z uwagi na konieczność uzupełnienia dokumentacji przez właścicieli przedmiotowej działki. W dniu 1 grudnia 2008 roku do Urzędu Gminy N. wpłynęło odwołanie J. K. S. od decyzji Wójta Gminu N. z dnia [...] roku. Skarżący zarzucił naruszenie art. 8 i art. 9 k.p.a. w związku z § 3 punkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 roku w sprawie klasyfikacji gruntów poprzez niezawiadomienie skarżącego o zamiarze przeprowadzenia klasyfikacji gruntów. Skarżący wskazał również na naruszenie § 4 punkt 4 powyższego rozporządzenia poprzez przeprowadzenie klasyfikacji pod nieobecność skarżącego oraz na naruszenie § 6 punkt 2 tej regulacji. W ocenie skarżącego organ administracji naruszył również art. 7 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne ustalenie wszystkich niezbędnych do wydania decyzji okoliczności sprawy. Postanowieniem z dnia [...] roku [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, na podstawie art. 134 k.p.a. i art. 7b ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu powołano się na treść art. 129 § 2 k.p.a., z którego wynika, że strona ma 14 dni na złożenie odwołania. Organ administracji ustalił, że skarżący był stroną postępowania, jednak przedmiotowa decyzja nie została mu doręczona, pomimo tego, że figurował w rozdzielniku. Decyzję tą doręczono pozostałym stronom postępowania S. S. w dniu 18 lipca 2005 roku oraz L. S. w dniu 19 lipca 2005 roku. Organ powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazując, że stronie, której nie doręczono decyzji przysługuje prawo wniesienia odwołania w terminie przewidzianym dla pozostałych stron postępowania, którym decyzję doręczono. Natomiast po upływie tego terminu przysługuje jedynie wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 punkt 4 k.p.a. W skardze z dnia 21 lutego 2009 roku J. K. S. wskazał na naruszenie art. 145 § 1 punkt 4 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a. polegające na uznaniu, iż niedoręczenie skarżącemu przedmiotowej decyzji z dnia [...] roku jest równoznaczne z brakiem jego udziału w postępowaniu. W ocenie skarżącego organy naruszyły również art. 129 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że odwołanie wniesione zostało z uchybieniem ustawowego terminu i uznaniu, że jedynym środkiem służącym stronie jest wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego. Jednocześnie zdaniem skarżącego naruszono również art. 15 k.p.a. poprzez pozbawienie możliwości dokonania kontroli instancyjnej w stosunku do wydanej decyzji poprzez nierozpoznanie wniesionego środka jako wniosku o wznowienie postępowania. W odpowiedzi na skargę z dnia 16 marca 2009 roku organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W związku z tym zgodnie z treścią art. 145 § 1 punkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przedmiotem oceny Sądu było postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. (Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Termin określony w tym przepisie jest terminem zawitym, co oznacza, ze odwołanie wniesione po jego upływie nie może zostać rozpatrzone. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ odwoławczy jest więc zobowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione przez uprawniony podmiot oraz czy zachowany został przewidziany przepisami prawa termin. Każde uchybienie terminu do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie, wydając postanowienie przewidziane w art. 134 k.p.a., chyba że strona wnosi o przywrócenie terminu do wniesienia dowołania w trybie art. 58 i następne k.p.a. i wniosek ten zostanie uwzględniony. Orzecznictwo sądów administracyjnych nie wyklucza możliwości wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji przez stronę, która nie brała udziału w postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2001, sygn. akt. II SA/Gd 2258/98, lex 46472). Niemniej jednak prawo to przysługuje stronie tak długo, jak długo decyzja organu I instancji nie nabrała przymiotu ostateczności. W sytuacji, gdy strona nie uczestniczyła w postępowaniu, zaś organ nie doręczył (ogłosił) jej decyzji, mimo faktu, iż zgodnie z art. 28 k.p.a. przysługiwał jej przymiot strony postępowania administracyjnego, to termin do wniesienia odwołania musi być liczony od daty doręczenia decyzji stronie, która uczestniczyła w postępowaniu i jako ostatnia otrzymała przedmiotową decyzję. Upływ tego terminu oznacza bowiem, iż decyzja stała się ostateczna (art. 16 § 1 k.p.a.). Ustanowiony w art. 129 § 2 k.p.a. prekluzyjny 14-dniowy termin do wniesienia odwołania dotyczy tylko osób, którym decyzja została doręczona, natomiast nie dotyczy osób, które nie brały udziału w postępowaniu i którym decyzja nie została doręczona, zaś termin do wniesienia odwołania dla strony, która została pozbawiona udziału w postępowaniu w pierwszej instancji liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu (por. także wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w Warszawie z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt I SA/wa 1606/04, lex 191505; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 maja 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 1784/03, lex 220249; wyrok NSA z dnia 29 października 1998 r., I SA 519/98, lex 45122; wyrok NSA z dnia 16 lipca 2002 r., sygn. akt II SA 2230/00, M.Prawn. 2002/20/916). Jednocześnie w przytoczonych wyżej orzeczeniach jednoznacznie został wyrażony pogląd, iż podmiot, któremu organ nie doręczył decyzji (a jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a.) w przypadku upływu ustawowego terminu do wniesienia odwołania dla pozostałych stron, którym decyzja została doręczona, może żądać wznowienia postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Taka forma obrony interesu prawnego, w przypadku gdy dotyczy strony pozbawionej udziału w całym postępowaniu, zapewnia jej poszanowanie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Wznowienie postępowania otwiera bowiem przed stroną ponowne postępowanie przed organem I instancji z możliwością wniesienia odwołania, podczas gdy instytucja przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zapewniłaby stronie udział jedynie w postępowaniu odwoławczym, ograniczonym pod względem dowodowym. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sąd uznał, iż niniejszej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Decyzja organu I instancji nie została doręczona skarżącemu, niemniej jednak podmiotowi temu przysługiwało prawo do wniesienia odwołania w terminie 14- dniowym liczonym od dnia doręczenia decyzji stronie, która uczestniczyła w postępowaniu i jako ostatnia otrzymała przedmiotową decyzję. W niniejszej sprawie stroną tą była L. S., która otrzymała decyzję w dniu 19 lipca 2005 roku. Tak więc 14- dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 2 sierpnia 2005 roku dla wszystkich stron postępowania, jak również dla skarżącego, któremu decyzja nie została doręczona. Odwołanie skarżącego zostało wniesione w dniu 1 grudnia 2008 roku, a więc niewątpliwie po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia, dlatego też rozstrzygnięcie organu odwoławczego zawarte w zaskarżonym postanowieniu jest słuszne. Niezasadny jest argument podniesiony przez skarżącego o konieczności rozpoznania wniesionego odwołania jako wniosku o wznowienie postępowania. Po pierwsze i za zasadne należy uznać, że organ administracji nie miał żadnych wątpliwości, co do zakresu pisma będącym odwołaniem skarżącego, a po drugie w sytuacji, kiedy pismo wnoszone przez stronę jest jasne, a do tego sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika, organ nie ma obowiązku dodatkowego wyjaśniania jego treści. Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia przez organ administracji art. 15 k.p.a. należy wskazać, że przedmiotowa decyzja z dnia [...] roku korzysta z przymiotu ostateczności i rozpatrzenie przez organ odwołania wniesionego od takiej decyzji stanowiłoby rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pk 2 k.p.a.). Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. e.o. ----------------------- 5 4