III SA/Łd 161/05
WyrokWSA w Łodzi2005-11-02
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Irena Krzemieniewska, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić wymeldowania osoby, która jest zameldowana pod danym adresem, jeśli nie opuściła tego miejsca pobytu stałego w sposób trwały i dobrowolny?Ratio decidendi
Organ administracji może odmówić wymeldowania osoby, jeżeli nie zostały spełnione kumulatywne przesłanki: faktyczne, trwałe i dobrowolne opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania. W sytuacji, gdy osoba zamieszkuje pod adresem zameldowania z zamiarem stałego pobytu, decyzja o odmowie wymeldowania jest zgodna z prawem.Stan faktyczny
A Spółka z o.o. wniosła o wymeldowanie K. W. z lokalu nr 2 przy ul. A 16/18 w T., twierdząc, że K. W. nie zamieszkiwał tam od 1991 do października 2004 roku i nie dopełnił obowiązku wymeldowania. Organ pierwszej instancji oraz wojewoda odmówili wymeldowania, uznając, że K. W. zamieszkuje w lokalu z zamiarem stałego pobytu. Skarżąca podniosła zarzut fikcji meldunkowej i uchybienia terminu wniesienia skargi.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. o odmowie wymeldowania K. W.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska,, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2005 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Ł. J. W. P. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania K. W. oddala skargę
III SA/Łd 161/05
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta T. orzekł o odmowie wymeldowania K. W. z lokalu nr 2 przy ul. A 16/18 w T.. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż nie zostały spełnione ustawowe przesłanki niezbędne do orzeczenia wymeldowania, gdyż K. W. przebywa w miejscu zameldowania na pobyt stały. Odwołanie od powyższej decyzji złożył pełnomocnik A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W odwołaniu podniósł, iż K. W. nie zamieszkiwał w lokalu nr 2 przy ul. A 16/18 w okresie od 1991 r. do końca października 2004 r. W rozumieniu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych opuścił zatem miejsce pobytu stałego i nie dopełnił obowiązku wymeldowania. Ponownie zamieszkał w spornym lokalu dopiero pod koniec października 2004 r. Czynność ta spowodowana była sprzedażą lokalu przy ul. B 5/7, w którym miał ostatnie miejsce pobytu oraz ubieganiem się o przydział mieszkania z zasobów komunalnych — nieruchomość położona przy ul. A 16/18 przeznaczona jest do rozbiórki. Zdaniem skarżącego nie jest prawdą, iż K. W. zamieszkuje w przedmiotowym lokalu od 6 sierpnia 2004 r. ponieważ występująca jako świadek I. M. otrzymała lokal przy ul. B dopiero 14 września 2004 r. W konkluzji skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § l pkt l k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 87, poz. 960 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] Rozpatrując wniesione odwołanie organ drugiej instancji wskazał, że zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 87, poz. 960 ze zm.) organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Obecnie jedyną przesłanką warunkującą orzeczenie o wymeldowaniu jest opuszczenie lokalu. K. W. zamieszkuje w lokalu nr 2 przy ul. A 16/18 w T., którego najemcą jest jego matka. Na podstawie znajdującej się w aktach sprawy karty osobowej mieszkańca stwierdzono, że K. W. zameldowany został na pobyt stały w ww. lokalu w dniu 5 grudnia 1991 r. Z dalszych zapisów wynika, iż czasowo od dnia 4 lutego 1992 r. do 4 lutego 1993 r. przebywał przy ul. B 5/7 m 2. Po dacie wszczęcia postępowania tj. po 17.09.2004 r. ponownie zamieszkał w lokalu nr 2 przy ul. A 16/18, co potwierdził sam pełnomocnik skarżącego podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 16 listopada 2004 r. Organ administracji zobowiązany jest wydać stosowne rozstrzygnięcie zgodne z aktualnym stanem faktycznym i prawnym tzn. takim jaki miał miejsce na dzień wydania zaskarżonej decyzji. K. W. zamieszkuje w miejscu zameldowania na pobyt stały przynajmniej od września 2004 r. Posiada w nim swoje rzeczy, swobodny dostęp do niego oraz lokal ten stanowi jego centrum życiowe. Należy zaznaczyć, iż przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu, o której mowa w art. 15 ust. 2 cyt. ustawy jest spełniona wówczas, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne — takie zachowanie skarżącego nie ma odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Ustosunkowując się do zarzutu skarżącego, iż K. W. przebywa w lokalu przy ul. A 16/18 w celu wyłudzenia lokalu mieszkalnego od Urzędu Miasta T. organ stwierdził, że jest on chybiony, bowiem z umowy najmu z dnia [...] nr [...] wynika, iż skarżący jest uprawniony do zamieszkiwania wspólnie z najemcą tzn. swoją matką — B. K.. Skoro zatem przeprowadzone postępowanie administracyjne potwierdziło, iż K. W. w sposób dobrowolny i trwały nie opuścił dotychczasowego miejsca pobytu stałego, to decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z obowiązującym prawem materialnym i podlega utrzymaniu w mocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2005 r. A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosło o uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] Zdaniem skarżącej K. W. przez okres kilkunastu lat utrzymywał fikcję zameldowania pod adresem przy ul. A 16/18, gdy tymczasem rzeczywiście wraz z rodziną przebywał w lokalu przy ul. B 5/7, gdzie prowadził gospodarstwo domowe co najmniej do końca października 2004 r. Organ odwoławczy, podtrzymując decyzję o odmowie wymeldowania K. W. z lokalu przy ul. A, zwalnia właściciela budynku przy ul. B z obowiązku wynikającego z art. 11 ust 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego, a polegającego na zapewnieniu lokalu zamiennego. Zameldowanie pod danym adresem ma potwierdzać miejsce pobytu obywatela. W przypadku K. W. zameldowanie nigdy takiego charakteru nie miało, bowiem zameldowanie w lokalu przy ul. A nastąpiło z kilkunastoletnim wyprzedzeniem w stosunku do faktycznego zamieszkania i stanowiło zabezpieczenie praw do lokalu komunalnego. Do listopada 2004 r. ewidencja potwierdzała zatem fikcję meldunkową. Ponadto organ odwoławczy nie bierze pod uwagę zeznań świadków zamieszkujących w posesji przy ul. B 5/7 — B. W. i L. J. — które w sposób jednoznaczny, podczas rozprawy mającej miejsce w pierwszych dniach października 2004 r., stwierdziły, że nic nie wskazuje na to by K. W. opuścił lokal przy ul. B 5/7. Organ odwoławczy daje natomiast wiarę sprzecznym zeznaniom świadków, którzy na przestrzeni dwóch miesięcy trwającego postępowania nie są w stanie ustalić, w którym dniu nastąpiło rzeczywiste opróżnienie lokalu przy ul. B 5/7.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o odrzucenie skargi. W uzasadnieniu wskazał, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu do jej wniesienia. Kwestionowaną decyzję doręczono skarżącemu w dniu 20 stycznia 2005 r. zatem termin złożenia skargi upływał 19 lutego 2005 r. Tymczasem skarga została nadana w Urzędzie Pocztowym w dniu 21 lutego 2005 r., a zatem z uchybieniem terminu. Ponadto organ podtrzymał swoje merytoryczne stanowisko, które zajął w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jego zdaniem skarżący nie przytoczył żadnych merytorycznych argumentów, które mogłyby stanowić podstawę zmiany zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia.
W piśmie z dnia 1 lipca 2005 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, iż ostatni dzień terminu do wniesienia skargi tj. 19 lutego 2005 r., przypadał na sobotę, a zatem — zgodnie z treścią art. 83 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi — ostatnim dniem dla złożenia skargi był poniedziałek 21 lutego 2005 r. Skarżący zatem nie uchybił terminowi wniesienia skargi.
Na rozprawie w dniu 21 października 2005 roku prokurator Prokuratury Apelacyjnej w Ł. J. W. P. wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga została wniesiona z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 53 § 1 w związku z art. 83 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270).
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji.
Mając na uwadze tak określoną kognicję, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 87 poz. 960 z późń. zm.) zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Oznacza to, że do wymeldowania K. W. z lokalu nr 2 przy ul. A 16/18 w T. konieczne było kumulatywne spełnienie następujących przesłanek:
-faktyczne opuszczenie przez niego lokalu
-niedopełnienie obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego.
W tym miejscu godzi się podnieść, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie NSA i WSA poglądem przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne, co należy rozumieć jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Opuszczeniem jest zatem nie tylko fizyczne nieprzebywanie , ale zamiar opuszczenia danego lokalu z jednoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów.
Organy orzekające w przedmiotowej sprawie trafnie oceniły zgromadzony materiał dowodowy, który w ich opinii nie dawał podstaw do wymeldowania K. W. z lokalu nr 2 przy ul. C 16/18, nie została bowiem spełniona przesłanka trwałego opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu. Świadkowie, matka K. W., sąsiedzi mieszkający przy ul. A 16/18 potwierdzili, że K. W. zamieszkuje pod wskazanym adresem właściwie od dzieciństwa. A Spółka z o.o. podniosła w odwołaniu, że K. W. nie zamieszkiwał pod wskazanym adresem od 1991 roku do października 2004 roku. Skarżąca potwierdza, że w chwili składania odwołania K. W. przebywa w spornym lokalu w sensie fizycznym i wyraża wolę przebywania w tym lokalu z zamiarem stałego pobytu. W tej sytuacji wobec faktu potwierdzenia nawet przez skarżącą zamieszkiwania K. W. wraz z rodziną z zamiarem stałego pobytu pod adresem ul. C 16/18 lokal nr 2 organ meldunkowy I instancji wydający decyzję [...] nie miał podstaw do wymeldowania K. W. ze spornego lokalu - skoro w dacie wydawania decyzji fakt zamieszkiwania w rozumieniu art. 6 ust. 1 cytowanej ustawy był bezsporny.
Powoływanie się przez skarżąca, że K. W. przez wiele lat utrzymywał fikcję meldunkową nie ma znaczenia w okolicznościach przedmiotowej sprawy, w której organ rozstrzyga o spełnieniu przesłanek wynikających z art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w trakcie postępowania wyjaśniającego. Zastosowana norma prawna będąca podstawą rozstrzygnięcia musi odzwierciedlać aktualny w dacie wydawania decyzji ustalony w sprawie stan faktyczny. Nie budzą wątpliwości w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalenia, że w dacie podejmowania rozstrzygnięcia przez organy orzekające K. W. zamieszkiwał pod adresem C 16/18 m. 2 wraz z rodziną z zamiarem stałego pobytu. W dotychczasowym lokalu nr 2 przy ul. B 5/7 gdzie zamieszkiwała żona K. W. wraz z dziećmi, została zameldowana obecna właścicielka tego lokalu i w lokalu tym trwa remont.
Nie można również podzielić zarzutu skarżącej, ze w związku z faktem, że budynek przy ul. A 16/18 jest przeznaczony do rozbiórki zamieszkanie w spornym lokalu K. W. ma na celu wyłudzenie lokalu mieszkalnego od Urzędu Miasta T.. Niezależnie bowiem od tego, że K. W. jest zameldowany w spornym lokalu od 1991 roku to jest również uprawniony do zamieszkiwania w tym lokalu wspólnie z najemcą tzn. swoją matką — B. K., co bezspornie wynika z umowy najmu z dnia [...] nr [...] zawartej między B. K., a A Sp. z o.o. w T. Dodatkowo jak wyjaśnił pełnomocnik skarżącej na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2005 roku nie ma jeszcze terminu rozbiórki spornego budynku, a zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie NSA nie jest rzeczą organu właściwego w sprawach ewidencji ludności dokonywanie oceny, czy określony obiekt budowlany nadaje się na miejsce pobytu ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego i prawa zagospodarowania przestrzennego i uzależnienie od tej oceny możliwości zameldowania. ( wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2002 roku sygn. akt II SA/Łd 1963/00 OSP 2003/5/69).
Reasumując, ewidencja ludności ma charakter porządkowy i służy jedynie zapewnieniu zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a zapisami w ewidencji ludności. Skoro zatem przeprowadzone postępowanie administracyjne potwierdziło, iż K. W. w sposób dobrowolny i trwały nie opuścił dotychczasowego miejsca pobytu stałego, nie można organowi orzekającemu postawić zarzutu wydania decyzji z naruszeniem art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Mając powyższe na uwadze skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Taka ocena jest wynikiem obowiązujących regulacji prawnych i wypływającego z nich wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Z tych względów, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r Nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło