III SA/Łd 163/10

WyrokWSA w Łodzi2010-09-16

Skład orzekający: Janusz Furmanek, Ewa Alberciak, Monika Krzyżaniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej zasadnie rozstrzygnął, że wniosek o zwrot wyegzekwowanej należności głównej wraz z odsetkami powinien być skierowany do wierzyciela, a nie do organu egzekucyjnego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, do którego wpłynął wniosek dotyczący kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, powinien rozpatrzyć sprawę należącą do jego właściwości i pouczyć wnoszącego o konieczności złożenia odrębnego podania do właściwego organu w pozostałych sprawach. Wniosek o zwrot wyegzekwowanej należności głównej wraz z odsetkami powinien być skierowany do wierzyciela, który jest właściwym podmiotem do rozpatrzenia tego żądania, a nie do organu egzekucyjnego. W konsekwencji postanowienie organu o przekazaniu wniosku do wierzyciela było zasadne i zgodne z prawem.
Stan faktyczny
Skarżący Z. K. wniósł wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz o zwrot wyegzekwowanych należności głównej wraz z odsetkami. Organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne i przekazał wniosek o zwrot należności do wierzyciela, PGE Ł. Zakład A. S.A., uznając, że jest właściwym podmiotem do rozpatrzenia tego żądania. Skarżący złożył zażalenie na to postanowienie, podnosząc m.in. zarzuty dotyczące nieprawidłowości w prowadzeniu egzekucji oraz kwestionując status prawny wierzyciela.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę; przyznał radcy prawnemu skarżącego kwotę 292,80 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej i nakazał wypłatę tej kwoty z funduszu Skarbu Państwa.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant Asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2010 r. sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wniosku o zwrot należności głównej 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnemu D. B., prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w Ł., przy ul. A. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) zł obejmującą podatek od towarów i usług - tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym skarżącemu Z. K. i kwotę powyższą nakazuje wypłacić radcy prawnemu D. B. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 66 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej - k.p.a., w związku z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz., 1954 ze zm.), dalej – u.p.e.a., Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] r. Nr [...] Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. - B. uznające, że wniosek Z. K. z dnia 9 września 2009 r. w części dotyczącej zwrotu wyegzekwowanej na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] należności głównej w kwocie 4.085,59 zł wraz z odsetkami za zwłokę, winien być sformułowany w odrębnym piśmie skierowanym do wierzyciela, tj. PGE Ł. Zakład A. S.A. z siedzibą w Ł. przy Al. K. [...]. Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym sprawy: Wyrokiem z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt III SA/Łd 67/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec C. spółki cywilnej Z. K., Z. C., A. Z. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. Nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. - B. z dnia [...] r. Nr [...]. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że zachodziły w sprawie podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Powyższy wyrok stał się prawomocny od dnia 3 września 2009 r. W dniu 9 września 2009 r. do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. – B. wpłynęło pismo Z. K., w którym – powołując się na ww. wyrok – wniósł on o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez A. i tytułu wykonawczego nr [...] oraz zwrot wyegzekwowanych dotychczas w ich toku należności wraz z odsetkami. Skarżący podniósł, że Sąd nie wziął pod uwagę sfałszowanego dokumentu TW i innych nieprawidłowości w prowadzeniu egzekucji. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. – B. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec spółki skarżącego. Również w dniu [...] Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. – B. wydał postanowienie Nr [...], którym przekazał do Ł. Zakładu A. S.A. Rejon A. Z. wniosek skarżącego o zwrot należności. Organ wskazał, że jest właściwy do zwrotu kosztów egzekucyjnych, natomiast w sprawie zwrotu należności głównej wraz z odsetkami właściwy jest wierzyciel, czyli Ł. Zakład A., ponieważ ściągnięte kwoty zostały do niego przekazane. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie. W dniu [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wydał postanowienie Nr [...], którym uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że zastosowanie w omawianym przypadku winien mieć art. 66 § 1 k.p.a., nie zaś powołany przez organ pierwszej instancji w podstawie prawnej podjętego rozstrzygnięcia art. 65 § 1. W dniu [...] r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. – B. wydał postanowienie Nr [...], którym uznał, że wniosek skarżącego z dnia 9 września 2009 r. w części dotyczącej zwrotu wyegzekwowanej na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] należności głównej w kwocie 4.085,59 zł wraz z odsetkami za zwłokę, winien być sformułowany w odrębnym piśmie skierowanym do wierzyciela, tj. PGE Ł. Zakład A. S.A. z siedzibą w Ł. przy Al. K. [...]. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, organ pierwszej instancji wskazał, że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. – B. jest organem właściwym do dokonania zwrotu kosztów egzekucyjnych, natomiast w sprawie zwrotu wyegzekwowanej należności głównej wraz z odsetkami organem właściwym jest wierzyciel, ponieważ ściągnięte kwoty zostały do niego przekazane. Organ pierwszej instancji uznał, że zastosowanie w sprawie winien mieć art. 66 § 1 k.p.a. Wyjaśnił również, że następcą prawnym wierzyciela należności dochodzonych w oparciu o tytuł wykonawczy [...] obecnie jest PGE Ł. Zakład A. SA z siedzibą w Ł., Al. K. [...], do której to instytucji należy wnieść stosowny wniosek o zwrot żądanej kwoty. Na powyższe rozstrzygnięcie Z. K. wniósł zażalenie. Wskazał, że postanowienie nie zawiera podstawy prawnej zawartego w nim stanowiska. Zdaniem skarżącego, zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2009 r. w rozpoznawanej sprawie zachodzi niedopuszczalność prowadzonej egzekucji. Skarżący wskazał, iż rejon A. w Z. nie istnieje od kilku lat. Z filią tą spółka C. nigdy nie miała żadnej umowy o dostawę energii ani nie pobierała energii od tej instytucji. Spółka miała umowę na dostawę energii z Wydziałem Dużych Odbiorców A. S.A., nie ma zatem podstawy, aby skarżący występował do PGE A. S. A. o zwrot jakichkolwiek należności. Ponadto skarżący stwierdził, że w postanowieniu trzeba uwzględnić fakt, że suma główna z odsetkami była egzekwowana z C. bez udziału A. Z. Jego udział był bowiem w zakresie kosztów egzekucyjnych, co już zostało załatwione. W ocenie skarżącego błędnie również została podana w postanowieniu suma do zwrotu. Dodatkowo skarżący uzupełnił zażalenie pismem z dnia 11 stycznia 2010 r., w którym powołał się na art. 28a u.p.e.a. Ponadto stwierdził, że kwotę do zwrotu należy ponadto powiększyć o sumę zwrotu podatku VAT. W uzasadnieniu postanowienia nr [...] wydanego w dniu [...] r. na skutek rozpatrzenia powyższego zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej powołał brzmienie art. 66 § 1 k.p.a. W ocenie organu nie ulega wątpliwości, że w świetle art. 59 § 3 u.p.e.a., właściwym do wydania postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego jest organ egzekucyjny. Realizacja tej normy nastąpiła poprzez wydanie przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. – B. postanowienia z dnia [...] r. Nr [...] o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec spółki C. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. Nr [...]. Natomiast w odniesieniu do żądania zwrotu dotychczas wyegzekwowanych należności wraz z odsetkami organ zauważył, że zgodnie z art. 64c § 3 u.p.e.a. w przypadku, gdy wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, koszty egzekucyjne zwraca ten organ egzekucyjny, który pobrał je uprzednio od zobowiązanego. Organ podkreślił, że z treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 2 czerwca 2009 r. wynika, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. Nr [...] było niezgodne z prawem. Tym samym koszty egzekucyjne pobrane przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. - B. w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego, organ egzekucyjny zwrócił skarżącemu w dniu 22 października 2009 r. W kwestii zarzutu skarżącego, iż organ egzekucyjny nie dysponuje dokumentami świadczącymi o przekazaniu uzyskanej w toku egzekucji kwoty należności głównej wraz z odsetkami do wierzyciela organ odwoławczy stwierdził, że w zawiadomieniu z dnia [...] Nr [...], stanowiącym odpowiedź na skargę Z.a K.a z dnia 3 grudnia 2009 r. na działanie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. – B., Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wyjaśnił stronie procedurę dotyczącą przechowywania i niszczenia akt zakwalifikowanych jako urządzenia księgowe. Z kolei w piśmie z dnia [...] Nr [...] (stanowiącym odpowiedź na wniosek strony z dnia 3 grudnia 2009 r. o udostępnienie kopii lub oryginałów przelewów bankowych przekazujących wyegzekwowane kwoty wierzytelności z Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. - B. na konto w banku obsługującym wierzyciela), Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wyjaśnił skarżącemu, że urządzenia księgowe, w których znajdowały się oryginały bankowych dowodów wpłat zostały w dniu 25 października 2001 r. zniszczone po zakończeniu okresu ich przechowywania. Przy piśmie tym zostały przekazane skarżącemu kopie bankowych dowodów wpłat. Organ zaznaczył, że w kwestii kwot wyegzekwowanych w oparciu o przedmiotowy tytuł wykonawczy i przekazanych przez organ egzekucyjny wierzycielowi, wypowiedział się jednoznacznie Zakład A. S. A. w piśmie z dnia [...] Nr [...] skierowanym do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., wskazując, że komornik w roku 1997 przelał na konto A. S. A. należności wyegzekwowane od dłużnika w ogólnej kwocie 6414,80 zł (w tym 4085,59 zł na konto należności głównej a 2329,21 zł na poczet odsetek). Pozostała do zapłaty kwota należności głównej 2818,15 zł. Organ nie zgodził się z zarzutem, iż PGE Ł. Zakład A. S. A., nie jest następcą prawnym Ł. Zakładu A. Rejon A. Z. W trakcie bowiem obszernej wymiany korespondencji z Dyrektorem izby Skarbowej w Ł., Naczelnikiem Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. – B., Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Z. i Naczelnikiem Urzędu Skarbowego Ł. – P., Ł. Zakład A. S. A. nie zakwestionował swego statusu wierzyciela. Status ten nie został również podważony w złożonych przez stronę do akt sprawy pismach. Ponadto jak wynika z akt sprawy informację tę potwierdził Kierownik Referatu Egzekucji. Organ wskazał również, że Z. K. błędnie przywołał treść art. 28a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przepis ten ma zastosowanie wyłącznie w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, nie zaś w przypadku wystąpienia następcy prawnego wierzyciela. Tym samym zarzut jego naruszenia jest bezzasadny. Organ zaznaczył również, że w przypadku wydania przez organ administracji publicznej stosownego postanowienia w trybie art. 66 § 1 k.p.a., właściwy organ, do którego powinno zostać wniesione odrębne podanie, nie posiada statusu strony w postępowaniu zakończonym tego rodzaju rozstrzygnięciem. Na Naczelniku Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. – B., wbrew stanowisku skarżącego, nie ciążył zatem obowiązek przesłania postanowienia z dnia [...] r. Nr [...] do wiadomości wierzyciela. Natomiast podjęcie decyzji o złożeniu wniosku o wznowienie procesu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Ł. leży w gestii skarżącego i nie wpływa na ocenę przez organ odwoławczy zaskarżonego przez stronę postanowienia. Ponadto organ powołał brzmienie art. 29 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ egzekucyjny nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym i powołał stanowisko WSA zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 2 czerwca 2009 r. dotyczące tejże kwestii. Nie zgodził się również z zarzutem dotyczącym błędnego podania w zaskarżonym postanowieniu kwoty należności głównej podlegającej zwrotowi. Ponadto zaznaczył, że szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów strony w tym zakresie, wykraczałoby poza zakres sprawy. Nie ulega przy tym wątpliwości, że w ramach żądania zwrotu należności wyegzekwowanych, nie mieszczą się kwestie zwrotu podatku VAT. Ponadto działania Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. - B. będą oceniane wyłącznie przez Sąd, który wyda w tym zakresie stosowne rozstrzygnięcie. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Z. K. zarzucił naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, ponieważ miało ono istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie skarżącego należność winien mu zwrócić Naczelnik II US Ł. – B., o co wnosi. Uzasadniając swe stanowisko skarżący podniósł, że podjęte postępowanie egzekucyjne – które w jego ocenie było niedopuszczalne – nie powinno być realizowane na podstawie ustawy z dn. 17 czerwca 1966 r. u.p.e.a. i Rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 27 grudnia 1985 r. w sprawie wykonywania ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W odniesieniu do powyższego skarżący podniósł, że ani spółka C. ani jej wspólnicy nie mieli nigdy żadnej umowy z Regionem A. Z. Ponadto organ I instancji naruszył art. 27 § 1 u.p.e.a. zobowiązujący Naczelnika II US Ł. – B. do sprawdzenia czy dostarczony tytuł wykonawczy [...] spełnia wymogi tego przepisu w zakresie podania treści podstawy prawnej podlegającego egzekucji obowiązku, czyli podanie faktury lub rachunku nie zapłaconego za wykonaną usługę lub świadczenie. Strona skarżąca zarzuciła przy tym, że do dnia dzisiejszego Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. - B. nie wystąpił o dostarczenie dokumentu stanowiącego podstawę wystawienia przedmiotowego tytułu wykonawczego. W skardze skarżący przedstawił również szereg zarzutów skierowanych do pracowników organu I instancji. W jego ocenie przeprowadzone postępowanie było przestępstwem w świetle przepisów prawa karnego i stanowiło przekroczenie obowiązków pracowników i poświadczenie przez nich nieprawdy. W ocenie skarżącego organ fałszował dokumenty. Nie ma również dokumentów, które by potwierdzały przelanie żądanej kwoty. W ocenie skarżącego potwierdzenie winno być w dokumencie [...]. Oryginału tego dokumentu nie ma a w kserokopii tego dokumentu ta rubryka nie jest wypełniona. Ponadto w dokumentach, w których powinny być wymienione przelewy nie ma ich. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie powtarzając stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W odniesieniu do zarzutu sfałszowania kopii bankowych i dowodów wpłat organ podkreślił, że kwestia oceny ewentualnego wystąpienia okoliczności w postaci sfałszowania dokumentów urzędowych oraz związanych z tym konsekwencji karnych wykracza poza zakres jego kompetencji. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wskazał, że skarżący ma prawo, w przypadku uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa przez urzędników aparatu skarbowego, powiadomić o tym stosowne organy ścigania. Odnośnie zarzutu braków stosownych zapisów w tytule wykonawczym, potwierdzających przekazanie należności wierzycielowi organ zauważył, że formularz tytułu wykonawczego obowiązujący w 1996 r. (podobnie jak obowiązujący aktualnie) nie zawierał specjalnej rubryki potwierdzającej przelanie wyegzekwowanych kwot do wierzyciela. Z kolei brak w aktach sprawy oryginału przedmiotowego tytułu wykonawczego wynika z faktu zwrócenia go wierzycielowi przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – P. bez kontynuowania egzekucji. Za bezzasadne organ uznał zarzuty skarżącego, iż organ egzekucyjny nie zrealizował ciążącego na nim obowiązku zbadania faktycznego istnienia należności objętej przedmiotowym tytułem wykonawczym oraz naruszenia art. 27 § 1 u.p.e.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. dalej p.p.s.a.). Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym maja odpowiednie zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz.1071 ze zm., dalej k.p.a.). W pierwszej kolejności zauważyć należy, że stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 66 § 1 k.p.a. - Jeżeli podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości. Równocześnie zawiadomi wnoszącego podanie, że w sprawach innych powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu, i poinformuje go o treści § 2. Zawiadomienie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie, tak więc zaskarżone postanowienie może być poddane kontroli Sądu. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy organ zasadnie w trybie art. 66 § 1 k.p.a. rozstrzygnął, czy w sprawie wniosku skarżącego z dnia 9 września 2009 r., niezbędne jest wniesienie odrębnego pisma do wierzyciela, tj. PGE Ł. Zakładu A. S.A. z siedzibą w Ł. przy Al. K. [...]. Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a., postępowanie w sprawie wszczyna się na żądanie (wniosek) strony lub z urzędu, a datą wszczęcia postępowania na wniosek jest dzień doręczenia żądania strony organowi administracji publicznej (§ 3), co oznacza pewien automatyzm, polegający na tym, że samo doręczenie podania organowi prowadzi do wszczęcia postępowania, oczywiście przy założeniu, że zawarte we wniosku żądanie dotyczy sprawy indywidualnej załatwianej w drodze decyzji i wniosek został złożony przez osobę będącą stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., a organ jest właściwy w sprawie. Ponieważ Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera regulacji dotyczącej odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, to gdy postępowanie wszczynane jest na wniosek, organ może pozostawić go bez rozpoznania jedynie w sytuacji określonej w art. 64 § 1 i 2 k.p.a., przekazać go organowi właściwemu (art. 65 i 66 § 1 k.p.a.) albo na podstawie art. 66 § 1 i 3 k.p.a. dokonać stosownego zawiadomienia lub zwrotu wniosku. W innych przypadkach wniosek strony, co do zasady, powoduje zawiązanie postępowania i konieczność załatwienia sprawy w formie decyzji administracyjnej. Dokonując oceny procesowej złożonego wniosku organ ustala czy określona sprawa może stanowić przedmiot postępowania administracyjnego oraz czy dysponuje on zdolnością do prowadzenia postępowania w tej konkretnej sprawie i do wydania decyzji. Obowiązek załatwienia sprawy w terminie przewidzianym w art. 35 k.p.a. polega na wydaniu decyzji merytorycznej czyli rozstrzygającej o istocie sprawy (np. o uprawnieniu którego strona się domaga) lub kończącej postępowanie w sposób formalnoprocesowy. W sytuacji gdy organ stwierdzi, że brak jest podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, innymi słowy gdy zachodzi bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, to ma obowiązek wydać decyzję o umorzeniu postępowania (art. 105 § 1 k.p.a ) (wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 419/10). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w piśmie Z. K. z dnia 9 września 2009 r. skierowanym do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. – B., oprócz wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez A. i tytułu wykonawczego nr [...] było zawarte również żądanie dotyczące zwrotu wyegzekwowanych dotychczas w ich toku należności wraz z odsetkami. Należy wskazać, że jeżeli wniosek strony dotyczy kilku spraw, w tym także sprawy, do załatwienia której organ, do którego wpłynął wniosek nie jest właściwy, to wówczas organ ten winien prowadzić i zakończyć sprawę, w której wszczął i prowadził postępowanie administracyjne i jednocześnie pouczyć wnoszącego podanie, że w tej innej sprawnie powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu (postanowienie NSA z dnia 23 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OW 4/08 LEX nr 493896). Oznacza to, że w wypadku gdy podanie zawiera żądania załatwienia spraw należących do właściwości różnych organów administracji publicznej, organ administracji publicznej, do którego wniesiono takie podanie, jest obowiązany rozpatrzyć sprawę należącą do jego właściwości. Tym samym z dniem doręczenia podania temu organowi zostało wszczęte postępowanie administracyjne (jedynie) w tej sprawie względnie podanie wywołało skutek prawny wszczęcia postępowania tylko w tej części, w której zawarte było żądanie załatwienia takiej sprawy. Tak też uczynił w niniejszej sprawie Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego, który postanowieniem z dnia [...] r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec spółki skarżącego, wcześniej zaś – w dniu 1 października 2009 r. wydał postanowienie, którym przekazał do Ł. Zakładu A. wniosek skarżącego o zwrot należności. W wydanym [...] r. postanowieniu Naczelnik uznał się niewłaściwym w sprawie zwrotu wyegzekwowanej należności głównej wraz z odsetkami uznając, że właściwym w tej kwestii jest wierzyciel - Ł. Zakład A. – ponieważ to do niego zostały przekazane należne kwoty. W niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie zostało zatem wydane zgodnie z dyspozycją art. 66 § 1 k.p.a. przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. – B.. Na marginesie niniejszej sprawy należy wskazać brzmienie § 3 art. 66 k.p.a., zgodnie z którym, jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Będący wierzycielem w niniejszej sprawie Ł. Zakład A. nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu przepisów k.p.a. Organ powinien był więc zwrócić skarżącemu pismo z pouczeniem, że sprawa należy do właściwości sądu powszechnego. Nie ma to jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem jej istotę stanowi żądanie skarżącego zwrotu należnej mu kwoty. Nie jest to jednak możliwe, gdyż musiałyby istnieć przepisy prawa materialnego regulujące tę kwestię. Nie przewidują jednak takiej sytuacji przepisy dotyczące zwrotu kosztów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sam fakt, że egzekucja jest prowadzona w sposób nieprawidłowy nie oznacza, że istnieje należność skarżącego w stosunku do wierzyciela. Reasumując stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie czynności egzekucyjnych dokonał organ I instancji. Środki z egzekucji wpłynęły do Ł. Zakładu A. Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy, koszty egzekucyjne pobrane przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. - B. w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego, organ egzekucyjny zwrócił skarżącemu w dniu 22 października 2009 r. Natomiast uzyskaną w toku egzekucji prowadzonej w oparciu o tytuł wykonawczy Nr [...] kwotę należności głównej wraz z odsetkami za zwłokę, organ egzekucyjny przekazał wierzycielowi. Powyższe wierzyciel potwierdził w złożonym w toku postępowania do organu piśmie procesowym z 2005 r., kiedy to istniał jeszcze A. S. A. Rejon A. Z.. Słuszne jest zatem w ocenie składu orzekającego w tej sprawie stanowisko organów prowadzących postępowanie, że w kwestii rozpatrzenia wniosku o zwrotu dotychczas wyegzekwowanej kwoty wraz z należnymi odsetkami właściwy był jego obecny następca prawny – PGE Ł. Zakład A. S.A. z siedzibą w Ł. przy Al. K. [...], który jednocześnie był wierzycielem dochodzonej kwoty. Należy ponadto wskazać, iż dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie ma znaczenia podniesiona przez skarżącego kwestia, czy prowadzone wobec niego postępowanie egzekucyjne było dopuszczalne, czy też nie ani na jakiej podstawie było prowadzone. Została ona bowiem rozstrzygnięta wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt III SA/Łd 67/09. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 3 września 2009 r. Zgodnie natomiast z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153 poz. 1270 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Odnośnie natomiast podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 27 u.p.e.a., stwierdzić należy, iż przepis ten w swej treści wymienia elementy składowe tytułu wykonawczego. W świetle powyższego zarzut jego naruszenia przez organ I instancji polegający na braku sprawdzenia, czy w tytule wykonawczym zawarty jest rachunek czy też faktura, stanowiąca podstawę prawną podlegającego egzekucji obowiązku, pozostaje bez związku z rozpatrywaną sprawą. W odniesieniu do zarzutu sfałszowania kopii bankowych i dowodów wpłat należy się zgodzić ze stanowiskiem organu zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że kwestia oceny okoliczności w postaci sfałszowania dokumentów urzędowych oraz związanych z tym konsekwencji karnych wykracza poza zakres jego kompetencji. Jak słusznie wskazał organ, skarżący ma prawo, w przypadku uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa przez pracowników organu I instancji, powiadomić o tym stosowne organy ścigania. Wobec powyższego, uznając skargę za nieuzasadnioną, orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 wskazanej ustawy. A. B.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło