III SA/Łd 17/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2012 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji o wymeldowaniu oddala skargę Wójt Gminy A. decyzją z dnia [...]r. nr[...], wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz.U. z 2006 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), orzekł o wymeldowaniu małoletniego M. B. z pobytu stałego z lokalu położonego przy ul. A. w A. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, iż S. S. w dniu 21 września 2010 r. wystąpiła z wnioskiem o wymeldowanie z lokalu położonego przy ul. A. w A. małoletniego M. B. Ojciec Z. B. w styczniu 2008 r. zabrał M. B. z przedmiotowego lokalu. Obecnie chłopiec zamieszkuje z ojcem. Matka M. B. w 2008 r. wyjechała za granicę. Organ administracji publicznej I instancji stwierdził, że opuszczenie lokalu przez M. B. jest definitywne i trwałe. W świetle złożonych wyjaśnień przez wnioskodawczynię jak i ojca M. B. nie budzi wątpliwości, iż M. B. nie zamieszkuje w miejscu zameldowania od stycznia 2008 r. Potwierdzają to także przesłuchani sąsiedzi: W.G., A. G. i Z. J. M. B. zamieszkuje wraz z prawnym opiekunem – ojcem w Ł. przy ul.B., gdzie znajduje się jego centrum życiowe. Fakt ten potwierdził także Z. B., a nie wymeldowanie syna z pobytu stałego przy ul. A. w A. motywował tym, że będzie na drodze sądowej ubiegał się o uzyskanie prawa własności do przedmiotowego lokalu. W przeprowadzonej kontroli meldunkowej dokonano oględzin pomieszczeń w przedmiotowym lokalu, podczas których nie znaleziono rzeczy należących do małoletniego M. B. M. B. reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego –ojca Z.B. odwołał się od decyzji organu I instancji zarzucając jej naruszenie: 1. art. 7, 10 § 1, 77 § 1, 80, 81, i 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia oraz naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, 2. Art. 15 ust 2 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez przyjęcie, że adres A. ul.A., nie jest miejscem stałego pobytu M. B. M. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, celem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem m.in. art. 10 § 1 k.p.a., który zapewnia stronie czynny udział w każdym stadium postępowania i możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Skarżącemu nie został wyznaczony termin do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji. Tym samym pozbawiono go możliwości powołania dowodów z zeznań świadków. Zgodnie z art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodniona, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 k.p.a. W ocenie skarżącego organ I instancji naruszył art. 15 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. M. B. nie opuścił przedmiotowego lokalu jako miejsca swojego stałego pobytu. W lokalu znajdują się jego rzeczy osobiste, takie jak meble, odzież, książki, zdjęcia itp. Skarżący do czasu osiągnięcia pełnoletniości, na mocy orzeczenia Sądu Rejonowego dla Łodzi - Widzewa w Łodzi, ma ustalone miejsce zamieszkania przy ojcu. Jednakże po osiągnięciu pełnoletniości ma zamiar nadal mieszkać w A. przy ul.A.. Z tym miejscem wiąże swoją przyszłość i tu znajduje się jego centrum życiowe. Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...]r. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając wskazał, iż zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. W niniejszej sprawie odwołanie odniosło skutek, albowiem sprawa wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości. Analiza akt wykazała, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Organ pierwszej instancji nie wykazał należytej staranności w przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w przedmiotowej sprawie. Organ ten nie ustalił ostatecznie miejsca pobytu małoletniego M. B. oraz nie wskazał adresu do doręczeń pism urzędowych dla Z. B. – przedstawiciela ustawowego małoletniego. Korespondencja była wysyłana na różne adresy, a ten przy ul. B. w Ł. został wskazany przez S. S. Kontrola meldunkowa przeprowadzona przez organ meldunkowy Urzędu Miasta Ł. Delegatura Ł. – B. nie potwierdziła obecności M. B. pod wskazanym adresem ( pismo z dnia 21 grudnia 2010 r. oraz protokół z kontroli z dnia 20 grudnia 2010 r.). Miejsce pobytu i zamieszkania małoletniego oraz adres do doręczeń korespondencji nie zostały potwierdzone przez Z. B. podczas jego wizyty w urzędzie gminy w dniu 7 grudnia 2010 r. Po uzyskaniu powyższych informacji należało zweryfikować je poprzez przyjęcie oświadczenia od Z. B. Organ I instancji powinien wezwać Z. B. i przyjąć stosowne oświadczenie oraz wyjaśnić okoliczności opuszczenia przez jego syna spornego lokalu oraz ustalić miejsce aktualnego, wspólnego ich zamieszkiwania. Ponadto organ meldunkowy winien uzupełnić materiał dowodowy o wyrok sądu z którego wynika, że miejscem zamieszkania małoletniego jest miejsce zamieszkania ojca. Organ I instancji przeprowadził 2 kontrole meldunkowe i z treści protokołów sporządzonych na tę okoliczność wynika, iż małoletni M. B. nie zamieszkuje pod spornym adresem. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż w protokole z dnia 9 listopada 2010 r. ( godz. 15.30) organ meldunkowy powołuje się na informacje udzielone przez sąsiadów, którzy w żaden sposób nie potwierdzili w treści protokołu zamieszczonej informacji. Istotą kontroli meldunkowej jest potwierdzenie obecności osoby zameldowanej w kontrolowanym lokalu. Z treści wydanej decyzji wynika natomiast, iż przeprowadzone kontrola meldunkowa była w istocie oględzinami lokalu. W związku z powyższym organ I instancji powinien przeprowadzić ponowne oględziny lokalu w obecności stron postępowania i ustalić, gdzie znajduje się centrum życiowe małoletniego M. B. Z przeprowadzonej czynności należy sporządzić protokół. Zgodnie z art. 68 k.p.a. protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało jakich czynności dokonano, kto brał w nich udział i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. Następnie protokół odczytuje się uczestniczącym osobom, które powinny go podpisać . Odmowę lub brak podpisu należy odnotować w protokole. W ocenie Wojewody [...] organ I instancji prowadząc postępowanie nie wykazał należytej staranności w dokumentowaniu ustalonych faktów i okoliczności. W dniu 4 listopada 2010 r. wezwał Z. B. do osobistego stawiennictwa w siedzibie organu celem złożenia wyjaśnień związanych z wymeldowaniem syna. Przedmiotowego wezwania Z. B. nie odebrał, jednak w dniu 7 grudnia 2010 r. stawił się osobiście w siedzibie gminy celem złożenia wyjaśnień. Organ I instancji nie przyjął jego wyjaśnień celem ustalenia okoliczności sprawy i weryfikacji uzyskanych do tej pory informacji. Sporządził jedynie notatkę służbową z wizyty Z. B. w urzędzie gminy, która nie może być brana pod uwagę jako istotny dowód w sprawie. Organ administracji II instancji podzielił zarzuty odwołującego dotyczące naruszenia przez organ meldunkowy przepisu art. 10 k.p.a. Przepis ten nakazuje, aby organ prowadząc postępowanie zapewnił stronom czynny udział w każdym jego stadium. Z. B. nie miał możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i zgłoszonych żądań. Na organie prowadzącym postępowanie ciąży obowiązek pouczenia strony o prawie zapoznania się z aktami sprawy i złożenia końcowego oświadczenia. Ma to istotne znaczenie dowodowe, bowiem zgodnie z art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną dopiero wówczas, gdy strona miała możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Organ I instancji prowadząc postępowanie wyjaśniające naruszył przepisy art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zakresie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak i wyczerpującego zebrania i oceny całego materiału dowodowego. Przy ponownym wyjaśnieniu sprawy organ winien przeprowadzić dowody wskazane w przedmiotowym postępowaniu. Niezależnie od powyższego, należy zapewnić stronom czynny udział w postępowaniu, na każdym jego etapie, a przed wydaniem decyzji zapoznać strony ze zgromadzonym materiałem dowodowym i umożliwić im wypowiedzenie się co do całości zebranego materiału. Przeprowadzając dowody organ pierwszej instancji winien mieć na uwadze art. 67 i następne oraz art. 79 k.p.a. w zakresie dokumentowania przeprowadzonych czynności oraz informowania stron o przeprowadzanych dowodach. Dopiero zbadanie powyższych okoliczności oraz ocena, zgodnie z art. 80 k.p.a., całokształtu zebranego materiału dowodowego w sprawie pozwolą na jej właściwe rozstrzygnięcie. S. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Wojewody[...], żądając jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi stwierdziła, że Z. B. nie ma żadnych praw do domu znajdującego w A. przy ulicy A. Z. B. nie jest przedstawicielem ustawowym M. B. lecz jego opiekunem prawnym. Z. i M. B. zamieszkują obecnie w Ł. przy ulicy A. i tam właśnie powinien zostać zameldowany M. B. Powyższy adres wynika z pism sporządzanych przez adwokata P. G. reprezentującego M. B. Z. B. miał zapewniony czynny udział w postępowaniu. Odebrał pismo z Urzędu Gminy w A. i osobiście zjawił się w tym urzędzie. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił, że w sprawie wymeldowania M. B. nie zapadła jeszcze żadna decyzja, gdyż sprawa wymaga dodatkowych wyjaśnień. Organ odwoławczy nie podważył faktu opuszczenia spornego lokalu przez małoletniego. Jedynie dostrzegł i wskazał na uchybienia przedmiotowego postępowania prowadzonego przez organ I instancji. Polegały one na niedostatecznym wyjaśnieniu okoliczności opuszczenia lokalu przez małoletniego, niepotwierdzeniu przez ojca – Z. B. aktualnego miejsca zamieszkania i pobytu syna, braku w aktach sprawy rozstrzygnięcia sądu w zakresie określenia sposobu sprawowania opieki i wskazania miejsca pobytu małoletniego M. B., uniemożliwieniu ojcu, zgodnie z art. 10 k.p.a., zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się przed podjęciem decyzji, co do zebranych dowodów i materiałów dotyczących wymeldowania jego syna. S. S. w dniu 27 czerwca 2011 r. złożyła pismo przygotowawcze uzupełniające skargę o następujące zarzuty: 1. Naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 138 § 2 k.p.a. przez jego zastosowanie i uznanie, ze organ prowadzący postępowanie w pierwszej instancji nie wykazał należytej staranności w przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, podczas gdy organ pierwszej instancji wyczerpująco zebrał materiał dowodowy. 2. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8 k.p.a. , zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. Organ II instancji uznał odwołanie jako zasadne, pomimo tego, że Z. B. nie dopełnił obowiązku meldunkowego i nie zameldował małoletniego syna w miejscu faktycznego pobytu, tj. w Ł. przy ul.B. Organ administracyjny w treści uzasadnienia sugeruje ponadto, gdzie organ administracyjny pierwszej instancji powinien ustalać centrum życiowe M. B. wskazując, że miejscem tym jest nieruchomość położona w A. Ponadto, choć organ ten uznaje, że wcześniejsze czynności polegały jedynie na oględzinach lokalu i uznaje to za niewystarczające dla stwierdzenia tego, czy M. B. faktycznie opuścił lokal w A., organ administracyjny wykazuje, że takie oględziny powinny być przeprowadzone ponownie. Skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodów z pozwu o alimenty, na okoliczność wskazania przez Z. B. miejsca pobytu stałego małoletniego M. B. oraz postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi Widzewa w Łodzi VI wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 19 września 2008 r., sygn. akt VI Nsm 326/08 na okoliczność tego, że miejscem zamieszkania M. B. jest każdorazowe miejsce zamieszkania jego ojca – Z. B. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a ), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art.134 § 1 p.p.s.a. Zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...]r. W tej dacie przepis art. 138 § 2 k.p.a., którego naruszenie zarzuca skarżąca, miał następujące brzmienie: Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Treść powołanego przepisu uległa zmianie na mocy ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2011 r., nr 6, poz. 18). Ustawa zmieniająca weszła w życie w dniu 11 kwietnia 2011 r., a więc po wydaniu zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny kontroluje zgodność decyzji z prawem obowiązującym na dzień jej wydania. W ocenie Sądu Wojewoda [...] prawidłowo przyjął, że decyzja wydana przez organ I instancji naruszała przepisy artykułów: 7, 77 § 1, 68, 79, 81 i 10 § 1 k.p.a., a prawidłowe rozstrzygniecie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lipca 1999 r., sygn. akt IV SA 1210/97 stwierdził, iż zaniechanie przez organy administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego. Okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym m.in. zeznania świadków mają wartość dowodową tylko wówczas, gdy zostały przez organ utrwalone w formie protokołu zgodnie z art. 67 i nast. k.p.a. Powyższe okoliczności nie mogą być zatem uznane za udowodnione, jeżeli zostały utrwalone w postaci zwykłych adnotacji, oświadczeń itp. Wojewódzki Sąd Administracyjny, w tym składzie, podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego. Trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że organ I instancji niesłusznie przyznał moc dowodów w sprawie m.in. protokołowi z kontroli meldunkowej z dnia 9 listopada 2010 r. ( godz. 15.30) i notatce służbowej z dnia 7 grudnia 2010 r. Dokumenty te nie zostały podpisane przez świadków, na których zeznania organ się powołuje oraz przez przedstawiciela ustawowego M. B. Ponadto nie zostały odczytane wszystkim osobom biorącym udział w czynności urzędowej. Organ wykonując powyższe czynności uchybił zatem wymogom art. 68 § 2 k.p.a. Poza tym organ w notatce służbowej z dnia 7 grudnia 2o10 r. nie przyjął oświadczenia Z. B. o obecnym miejscu zamieszkania syna. Nie ustalił w tym dokumencie, ani w pozostałym zgromadzonym materiale dowodowym, jakie były okoliczności opuszczenia przedmiotowego lokalu przez małoletniego M. B. Organ I instancji przed wydaniem decyzji nie pouczył strony w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zasadnie zatem organ odwoławczy przyjął, że powyższe uchybienie uniemożliwiło przedstawicielowi ustawowemu M. B. zgłoszenie wniosków dowodowych zmierzających do wykazania aktualnego miejsca zamieszkania syna oraz okoliczności opuszczenia przez niego lokalu przy ul. A. w A. Każda sprawa meldunkowa wymaga indywidualnego podejścia do okoliczności związanych z opuszczeniem lokalu i działaniami podejmowanymi przez zainteresowanego po jego opuszczeniu. Obowiązkiem organów administracji prowadzących postępowanie w sprawie wymeldowania jest więc ustalenie – w oparciu o zebrany materiał dowodowy – okoliczności faktycznych dotyczących tego czy dana osoba trwale oraz dobrowolnie opuściła lokal, w którym była zameldowana na pobyt stały ( v. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 1060/09). Okoliczności opuszczenia lokalu przez M. B. nie zostały przez organ I instancji w ogóle ustalone. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi, iż w świetle materiału dowodowego zgromadzonego przez Wójta Gminy A. jednoznacznie wynika, iż M. B. mieszka z ojcem w Ł. przy ul.B.. Dokumenty uprawdopodobniające powyższą okoliczność to jest postanowienie Sądu Rejonowego dla Łodzi Widzewa w Łodzi z dnia 19 września 2008 r. sygn. VI Nsm 326/08 o ustaleniu miejsca zamieszkania M. B. w miejscu zamieszkania ojca oraz pozew o alimenty nie były przedmiotem badania organu I instancji, bowiem przedstawione zostały przez skarżącą dopiero na etapie postępowania sądowo administracyjnego. Na brak w aktach administracyjnych orzeczenia sądu w przedmiocie miejsca zamieszkania małoletniego wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji. Skoro postanowienia sądu dotyczącego miejsca zamieszkania M. B. organ I instancji nie dołączył do akt prowadzonego postępowania, to słuszne jest stanowisko Wojewody [...] o zgromadzeniu przez Wójta Gminy A. niepełnego materiału dowodowego. Znajdujące się w aktach sprawy pismo adwokata P. G. ( odwołanie od decyzji organu I instancji) zawierające adres Z. B. – Ł. ul. B. sporządzone zostało w dniu 24 stycznia 2011r., a więc już po wydaniu decyzji przez Wójta Gminy A.. Ponadto z treści tego pisma nie wynikało jednoznacznie, czy M. B. też zamieszkuje pod tym adresem. Wobec braku w aktach postanowienia sądu ustalającego miejsce zamieszkania M. B. organ odwoławczy nie mógł uznać za oczywistą okoliczności zamieszkiwania małoletniego wraz z ojcem. Wojewoda [...] wydając decyzję , zgodnie z dyspozycja art. 138 § 2 k.p.a., wskazał jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Zobowiązał organ I instancji, by wezwał Z. B. do złożenia oświadczenia o okolicznościach opuszczenia przez syna spornego lokalu i wskazał miejsce aktualnego ich wspólnego zamieszkania, załączył orzeczenie sądu, z którego wynika , że miejscem zamieszkania małoletniego jest miejsce zamieszkania ojca, przeprowadził ponownie kontrole meldunkowe w obecności stron postępowania sporządzając z tych kontroli protokoły zgodne z wymogami k.p.a. Ponadto organ I instancji przed wydaniem decyzji powinien pouczyć strony o prawie zapoznania się z aktami sprawy i złożenia końcowego oświadczenia. Zdaniem Sądu dopiero zgromadzenie materiału dowodowego w sposób określony przez Wojewodę [...], a następnie prawidłowa jego ocena umożliwi Wójtowi Gminy A. wydanie prawidłowej decyzji. Organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył art. 8 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Tylko postępowanie prowadzone zgodnie z przepisami k.p.a. gwarantuje poszanowanie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Wojewoda [...] zobowiązany był zatem, zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., uchylić decyzję poprzedzoną wadliwie przeprowadzonym postępowaniem dowodowym i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wójtowi Gminy A. Nie zasługuje na akceptację stanowisko skarżącej, iż ojciec M. B. nie jest jego przedstawicielem ustawowym. W myśl art. 98 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ( Dz.U. Nr 4, poz. 59 ze zm.) rodzice są przedstawicielami dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską. Z dokumentów dołączonych do skargi wynika, iż M.B. pozostaje pod władzą rodzicielską m. in. ojca Z. B. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. e.o.