III SA/Łd 176/15

WyrokWSA w Łodzi2015-03-26

Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Teresa Rutkowska, Krzysztof Szczygielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grunty rolne muszą być utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., aby kwalifikowały się do przyznania jednolitej płatności obszarowej w roku 2011?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kluczowe znaczenie dla przyznania płatności obszarowych ma rzeczywisty areał gruntów rolnych i utrzymywanie ich w dobrej kulturze rolnej w roku, w którym beneficjent ubiega się o płatność, a nie na dzień 30 czerwca 2003 r. Powoływanie się na stan z 2003 r. nie znajduje oparcia w przepisach unijnych i krajowych, które wymagają dobrej kultury rolnej w roku składania wniosku. Organy administracji naruszyły przepisy prawa materialnego i procesowego, nieprawidłowo ustalając stan faktyczny sprawy.
Stan faktyczny
Skarżąca M. K. wniosła o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011. Organy ARiMR pomniejszyły przyznaną płatność, argumentując, że część zadeklarowanych działek nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., co wykazały analizy ortofotomap. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a. oraz ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, kwestionując sposób ustalenia kwalifikowalnej powierzchni gruntów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2015 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2011 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz skarżącej M. K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., po rozpatrzeniu odwołania M. K., utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011, wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. W uzasadnieniu organ drugiej instancji podniósł, że M. K. złożyła w dniu 4 maja 2011 r. wniosek o przyznanie płatności na rok 2011, w treści którego ubiegała się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (grupa upraw JPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 93,35 ha oraz uzupełniającej płatności obszarowej (grupa upraw UPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 60,36 ha. Do wniosku dołączyła materiał graficzny, na którym wskazała położenie zadeklarowanych we wniosku działek. W dniu 25 lipca 2011 r. w gospodarstwie rolnym wnioskodawczyni przeprowadzona została kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Następnie w gospodarstwie rolnym wnioskodawczyni przeprowadzona została kontrola przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności. W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wydał decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w której przyznał stronie jednolitą płatność obszarową oraz płatność uzupełniającą w pomniejszonej wysokości. M. K. wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wykazując, że wiosną 2006 r. wycięte zostały zadrzewienia i zakrzaczenia na działkach, w tym na działce 39/2. W dniu [...] organ II instancji wydał decyzję nr [...], w której uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy w dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. wydał decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w której przyznał stronie jednolitą płatność obszarową i uzupełniającą płatność obszarową w pomniejszonej wysokości. Skarżąca wniosła odwołanie. Decyzją z dnia [...] organ II instancji ponownie orzekł o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w zakresie maksymalnego kwalifikowanego obszaru zgłoszonych do płatności działek, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał w dniu [...] decyzję, w której przyznał stronie jednolitą płatność obszarową oraz płatność uzupełniającą w pomniejszonej wysokości. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że pomniejszenie płatności wynika z wykluczenia z płatności części powierzchni działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr 39/2, 40/1 i 216/1. Jednolita płatność obszarowa została przyznana w wysokości 54.276,50 zł ( pomniejszenie o kwotę 8.274,98 zł), a uzupełniająca płatność obszarowa w wysokości 12.111,64 zł ( pomniejszenie płatności o kwotę 2.981,98 zł). M. K. w dniu 18 czerwca 2013 r. złożyła odwołanie od tej decyzji zarzucając naruszenie art. 107 § 3, art. 11 , art.8, art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym ustaleniu powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2011. Wskazaną na wstępie decyzją Nr [...] z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ II instancji podniósł dalej, że przy użyciu narzędzi systemu informacji geograficznej ustalono, iż obszar maksymalny kwalifikowany PEG dla działek deklarowanych do jednolitej płatności obszarowej wynosi 88,03 ha, a nie 93,35 ha, jak deklarował wnioskodawca, natomiast dla działek deklarowanych do uzupełniającej płatności obszarowej powierzchnia PEG wyniosła 55,04 ha, a nie jak deklarował wnioskodawca 60,36 ha. Na podstawie analizy dostępnych w systemie ZSZiK cyfrowych ortofotomap stwierdzono, że część powierzchni działek ewidencyjnych nr 39/2, 40/1 i 216/1 nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r. i tym samym nie kwalifikuje się do objęcia płatnością. Z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika, że w wyniku pomiaru przeprowadzonego w systemie ZSZi K ustalono, iż maksymalna powierzchnia kwalifikowana do płatności (PEG) wynosi: dla działki nr 216/1 – 5,21 ha, dla działki nr 39/2 – 1,65 ha, dla działki nr 40/1 – 0,73 ha. Skarżąca zakwestionowała powyższe ustalenia. W ocenie organu drugiej instancji pomiary powierzchni PEG spornych działek, należy uznać za prawidłowe. W toku weryfikacji danych zamieszczonych przez stronę we wniosku w zakresie, o którym mowa w art. 28 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE z 2 grudnia 2009r., nr L 316, str. 65, zwanego dalej rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1122/2009), organ drugiej instancji ustalił, że powierzchnia zgłoszona przez skarżącą we wniosku na działkach ewidencyjnych jest większa od maksymalnego kwalifikowanego obszaru (PEG) wyznaczonego dla tych działek w systemie LPIS. Stwierdzone nieprawidłowości dotyczą powierzchni zgłoszonej do płatności na działkach ewidencyjnych nr 39/2, 40/1 i 216/1, na których wnioskodawca zadeklarował działki rolne A/A1, D/D1,E, F/F1. Organ wskazał na treść art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn.: Dz.U. z 2012r. poz. 1164) określającego przesłanki do przyznania płatności. Organ wyjaśnił, że na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy do jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się grunty, o których mowa w art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. Zgodnie z tym przepisem, do celów przyznania pomocy w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria przewidziane w ust. 1 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji ( kod CN ex 0602 90 41), które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. Obowiązkiem państw członkowskich jest weryfikacja spełnienia warunku, o którym mowa w wyżej wymienionym przepisie. W związku z powyższym, mając na uwadze zapis art. 7 ust. 1a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, który stanowi, iż jednolita płatność obszarowa nie może zostać przyznana do powierzchni większej aniżeli maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, określony w systemie LPIS, organ pierwszej instancji wykluczył z płatności część powierzchni nieprawidłowych działek i stosując się do zapisów art. 57 ust. 3 i art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 pomniejszył wnioskowane płatności. Dostępna w systemie ZSZiK ortofotomapa cyfrowa jest to mapa opracowana na podstawie zdjęć powierzchni ziemi wykonanych z samolotu lub satelity, przetworzonych do postaci metrycznej zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi przy wykonywaniu prac z dziedziny geodezji i kartografii. Oceny kwalifikowalności zgłoszonych do płatności obszarów dokonano w oparciu o analizę ortofotomap wykonanych w dniu 30 lipca 2004r. oraz w dniu 12 września 2010r. Raport z kontroli przeprowadzonej w 2011r. zawiera stwierdzone nieprawidłowości w zakresie powierzchni kwalifikującej się do wnioskowanych płatności (Raport z czynności kontrolnych z kontroli z dnia 25 lipca 2011r.). Nie stwierdzono natomiast nieprawidłowości w wyniku kontroli w zakresie wzajemnej zgodności (Raport z czynności kontroli w zakresie wzajemnej zgodności z kontroli z dnia 27 października 2011r.). Kontrola na miejscu ma na celu zweryfikowanie m.in. powierzchni upraw deklarowanych na dany rok kalendarzowy, jednak w wyniku weryfikacji powierzchni działek rolnych w oparciu o narzędzia informatyczne okazało się, że powierzchnia gruntów rolnych w zakresie trzech działek ewidencyjnych jest mniejsza niż na dzień przeprowadzenia kontroli. W zakresie jednolitej płatności obszarowej organ pierwszej instancji ustalił, że powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 93,35 ha, natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona kwalifikująca się do płatności w wyniku ustaleń pokontrolnych wyniosła 88,03 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną a stwierdzoną wyniosła 5,32ha , co stanowi 6,04 %. Ponieważ różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną przekroczyła 3% powierzchni stwierdzonej , stąd powierzchnia stwierdzona tj.88,03 ha została pomniejszona o dwukrotność zawyżenia. Płatność przyznana została do powierzchni 77,39 ha (x stawka płatności JPO za 1 ha w 2011 r. 710,57 zł) Ponadto skarżąca w dniu 2 czerwca 2011 r. złożyła zmianę wniosku polegającą na dodaniu działki I o pow. 11,70 ha. Organ wyjaśnił, że skarżąca wystąpiła z wnioskiem o zmianę dwa dni po terminie o którym mowa w art. 14 ust. 2 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009. Zgodnie z art. 23 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 rolnik może zgłaszać zmiany po terminie 31 maja, ale przed ostatecznym terminem wyznaczonym na złożenie wniosku, czyli 25 dni po 15 maja tj. do dnia 9 czerwca 2011 r. Dla działek zgłoszonych po wyznaczonym terminie dokonuje się zmniejszenia o 1% za każdy dzień, stąd nałożona została sankcja 2% płatności JPO przysługującej do tej działki rolnej. W zakresie uzupełniającej płatności obszarowej organ pierwszej instancji ustalił, że powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana obszarowej wynosiła 60,36 ha, natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona kwalifikująca się do płatności w wyniku ustaleń pokontrolnych wyniosła 55,04 ha. Organ wyjaśnił, że skarżąca wystąpiła z wnioskiem o zmianę w zakresie działki I dwa dni po terminie o którym mowa w art. 14 ust. 2 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009, stąd nałożona została sankcja 2% płatności JPO przysługującej do tej działki rolnej. Łącznie w wyniku zastosowanych pomniejszeń na mocy zaskarżonej decyzji przyznano kwotę 66.388,14 zł. Podsumowując organ drugiej instancji stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił na podstawie zdjęć satelitarnych (ortofotomap), że część gruntów w granicach działek ewidencyjnych o nr 39/2, 40/1 i 216/1 nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003r. Organ pierwszej instancji wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przy określaniu maksymalnej powierzchni kwalifikowanej w ramach działki ewidencyjnej (PEG) bierze się pod uwagę stan tej działki na dzień 30 czerwca 2003r., ponieważ systemem jednolitej płatności obszarowej objęte mogą być tylko te grunty, które w tym dniu były utrzymywane zgodnie z normami. Dlatego też, przy ustalaniu powierzchni PEG uwzględnia się nie tylko stan faktyczny na aktualnej ortofotomapie, ale również stan na dzień 30 czerwca 2003r. Zatem powierzchnie tych gruntów rolnych, które na dzień 30 czerwca 2003r. były zadrzewione, a więc nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, nie mogą być objęte systemem jednolitej płatności obszarowej, nawet jeśli rolnik w późniejszym okresie przywrócił te grunty do użytkowania rolniczego, co nie ulega wątpliwości w omawianym stanie faktycznym. Natomiast nie może być przedmiotem płatności powierzchnia przekraczająca maksymalny obszar kwalifikowany (powierzchnia PEG) na danej działce ewidencyjnej. W ustalonym stanie faktycznym i prawnym nie zaistniały przesłanki uprawniające do odmiennego rozstrzygnięcia. Skarżąca złożyła podpis na ostatniej stronie wniosku, tj. w Sekcji IX "Oświadczenia i zobowiązania", przez co oświadczyła, iż zna zasady ich przyznawania i potwierdziła zgodność danych zawartych we wniosku ze stanem faktycznym. Skarżąca nie przedstawiła dowodów potwierdzających, iż grunty rolne o powierzchni deklarowanej na działkach ewidencyjnych nr 39/2, 40/1 i 216/1 były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r., a organ wydał rozstrzygnięcie w oparciu o dane pochodzące z systemu LPIS, przede wszystkim o ortofotomapy. Ustalenia co do powierzchni działek rolnych, dokonane w oparciu o aktualne dane Systemu Identyfikacji Działek Rolnych (system LPIS), w wyniku ponownego rozpoznania sprawy przez organ pierwszej instancji, nie zostały poczynione z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów. W skardze na powyższą decyzją M. K. wniosła o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według nom przypisanych. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa, tj.: a. art. 107 § 3 K.p.a. polegające na sporządzeniu niepełnego uzasadnienia rozstrzygnięcia, braku oceny zebranego w postępowaniu materiału dowodowego; b. art. 11 K.p.a. polegającego na odstąpieniu przez organ od obowiązku wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy; c. art. 8 K.p.a. polegające na naruszeniu obowiązku prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody; d. art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym ustaleniu powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2011; e. art. 80 K.p.a. polegające na jego naruszeniu polegającym na dowolnej, a nie swobodnej ocenie dowodów; f. art. 7, art. 77 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym zebraniu i ocenie materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2014 r. Sąd, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł o zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego, uznając, że rozstrzygnięcie zależy od stanowiska jakie zajmie Naczelny Sąd Administracyjny w przedmiocie wykładni art. 7 ustawy o płatnościach bezpośrednich oraz art. 124 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 (sygn. II GSK 2217/13 i II GSK 2218/13). Wyrokami z dnia 8 stycznia 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne od rozstrzygnięć Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 lipca 2013 r. W dniu 16 lutego 2015 r. podjęto zawieszone postępowanie. Na rozprawie w dniu 26 marca 2015 r. pełnomocnik skarżącej poparł skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga M. K. jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j. ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie istotę sporu stanowi przyznanie skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011 w pomniejszonej wysokości z uwagi na stwierdzenie przez organ administracji w toku przeprowadzonej kontroli faktu nieutrzymania wnioskowanych do płatności działek w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Podstawę materialnoprawną kontrolowanego przez Sąd rozstrzygnięcia stanowiły m.in. przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm.). W myśl przepisu art. 7 wskazanej ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli rolnik ten spełnia dodatkowe przesłanki: posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha; wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Stosownie natomiast do treści art. 124 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (...) (Dz.U.UE.L nr 30 poz. 16 ze zm.) do celów przyznania pomocy w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria przewidziane w ust. 1 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41), które były utrzymane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. (...). Analizując treść powyższych przepisów wyjaśnić należy, że w postępowaniu o przyznanie płatności obszarowych kluczowe znaczenie ma rzeczywisty areał gruntów rolnych objętych wnioskiem i utrzymywanie ich w dobrej kulturze rolnej w danym roku, w którym beneficjent ubiega się o ich przyznanie. W tej kwestii orzecznictwo sądów administracyjnych wypracowało jednolity pogląd, który skład orzekający w tej sprawie podziela, że regulacje unijne stanowiąc o warunkach przyznawania płatności obszarowych podkreślają, że beneficjent musi wykazać dobry stan upraw rolnych w roku, w którym ubiega się o przyznanie płatności. Powoływanie się natomiast na dobry stan gruntów na dzień 30 czerwca 2003 r. nie znajduje oparcia w przepisach unijnych, pozostaje też w sprzeczności z treścią art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, według którego warunkiem przyznania płatności jest między innymi "utrzymywanie wszystkich gruntów zgodnie z normami, czyli stan "dobrej kultury rolnej" ma istnieć w roku ubiegania się o przyznanie płatności, a nie na dzień 30 czerwca 2003 r. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2011 r. sygn. akt II GSK 1324/10, z dnia 8 lutego 2011 r. sygn. akt II GSK 199/10, z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt II GSK 500/10, z dnia 22 września 2011 r. sygn. akt II GSK 911/10, z dnia 12 października 2011 r. sygn. akt II GSK 1016/10, publ. Baza orzeczeń CBOIS). Ponadto należy zwrócić uwagę, że na gruncie poprzednio obowiązującego przepisu art. 143b ust. 4 i 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. UE. L nr 270 poz. 1), którego odpowiednikiem jest przepis art. 124 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, stanowiący m.in. podstawę wydania zaskarżonej decyzji, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmowano, że regulacje wynikające z treści tego przepisu odnoszą się do Państwa Członkowskiego – w tym również Polski, a nie do indywidualnego beneficjenta pomocy. Przepis ten reguluje między innymi zasadę przekazywania nowym Państwom Członkowskim funduszy do celów przyznawania płatności w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej, zasady stosowania systemu jednolitej płatności czy też roli Komisji w tym zakresie. Za takim rozumieniem cytowanego przepisu przemawia ust. 13 art. 143b rozporządzenia nr 1782/2003, który stanowi, że "nowe Państwa Członkowskie informują szczegółowo Komisję o środkach podjętych w celu wykonania niniejszego artykułu" (m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 marca 2012 r. sygn. akt III SA/Łd 91/12, publ. Baza orzeczeń CBOIS). Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że nie znajduje oparcia w przepisach stanowisko Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P., jak i Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., że skarżącej nie mogą być przyznane płatności obszarowe na 2011 rok we wnioskowanym zakresie, bowiem wskazane obszary działek o numerach ewidencyjnych 39/2, 40/1 i 216/1 nie były użytkowane rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. W tym zakresie organy powołały się na analizę ortofotomap cyfrowych wykonanych w dniu 30 lipca 2004 r. i 12 września 2010r. Opierając się na ich zestawieniu organy wywiodły, że skarżąca nie utrzymywała wskazanych działek w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. W świetle wyżej przedstawionych rozważań uznać należy, że wydając zaskarżoną decyzję [...], jak i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] organy naruszyły treść art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i art. 124 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co skutkowało koniecznością ich uchylenia. Wymagania jakie muszą spełniać grunty objęte wnioskiem o przyznanie płatności obszarowych regulują ww. wskazane przepisy krajowe i unijne, z których jednoznacznie wynika, że grunty muszą być w dobrej kulturze rolnej w roku, którego dotyczy wniosek, a nie na dzień 30 czerwca 2003 r. Zatem uznać należy, że ponownie rozpoznając wniosek skarżącej o przyznanie płatności bezpośrednich na 2011 r. organ zgromadzi materiał dowodowy pozwalający na ustalenie czy wnioskowane grunty były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w 2011r., jak również oceni czy zadeklarowana we wniosku powierzchnia działek jest prawidłowa. Organ dysponuje ortofotomapami cyfrowymi sporządzonymi w dniu 12 września 2010 r. oraz wynikami kontroli przeprowadzonej w dniu 25 lipca 2011 r. Stanowisko to znalazło potwierdzenie w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2015 r., które zapadły w identycznym stanie faktycznym sprawy (II GSK 2217/13 i II GSK 2218/13). Zdaniem NSA wskazane przepisy art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, określające m.in. wymogi formalne wniosku o przyznanie omawianych płatności, nie stanowią wymogu objęcia wnioskiem o płatności rolne wyłącznie gruntów rolniczo wykorzystywanych według stanu na dzień 30 czerwca 2003 r. Twierdząc, że w art. 7 omawianej ustawy zawarty jest wspomniany zapis, skarga kasacyjna na tę okoliczność nie wskazała konkretnej jednostki redakcyjnej przepisu mieszczącego się w ramach tego artykułu. NSA podkreślił, że wymagane jest utrzymywanie przez rolnika zgodnie z normami wszystkich gruntów rolnych przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, na co wyraźnie wskazuje przepis art. 7 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny przychylił się do poglądu utrwalonego w orzecznictwie, jeszcze na gruncie art. 143b ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, którego odpowiednikiem są przepisy art. 124 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009, że adresatem tych przepisów nie jest rolnik, będący beneficjentem pomocy, lecz Państwo członkowskie (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2011 r. sygn. akt II GSK 1324/10). Dlatego w świetle jednoznacznego w swej treści przepisu art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, akcentującego powinność przestrzegania przez rolnika wymogów rolniczego wykorzystania gruntów rolnych przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, nie można przyjąć, aby treść przepisów art. 124 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009 dodatkowo nakładała na beneficjenta również wymóg rolniczego wykorzystania działki według stanu na dzień 30 czerwca 2003 r. W konsekwencji należało uznać, że w rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 t.j.), bowiem nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w 2011 r. tj. nieprawidłowo ustaliły powierzchnię kwalifikującą się do przyznania płatności w odniesieniu do zadeklarowanej powierzchni działek ewidencyjnych nr 39/2, 40/1 i 216/1 poprzez brak analizy stanu "dobrej kultury rolnej" w 2011 roku. Organy powinny stwierdzić stan gruntu w 2011 r., a więc ustalić powierzchnię kwalifikującą do płatności, utrzymaną w dobrej kulturze rolnej w 2011 r. W zakresie działki I Sąd podzielił stanowisko organów, że skarżąca wystąpiła z ze zmianą wniosku polegającą na dodaniu tej działki po terminie wynikającym z art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 1122/2009. Natomiast w zakresie działki C z raportu z czynności kontrolnych z dnia 29 sierpnia 2011 r. wynika, że nie przestrzegano obowiązku koszenia łąk i pastwisk lub nie prowadzono wypasu zwierząt w okresie wegetacyjnym traw na obszarze 0,66 ha, co stanowi podstawę do obniżenia jednolitej płatności o 1%. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o uchyleniu decyzji organów I i II instancji. Podstawę zasądzenia zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz strony skarżącej stanowił przepis art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 t.j.). Na koszty postępowania złożyły się: wpis sądowy od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa. m.m.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło