III SA/Łd 184/18

Dnia 9 marca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2018 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. O. na działanie Straży Miejskiej w Ł. z dnia [...] polegające na odholowaniu pojazdu na parking p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. d.j. A. O. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na działanie funkcjonariuszy Straży Miejskiej w Ł. w kwestii bezprawnego usunięcia z drogi pojazdu z naruszeniem art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Skarżąca wskazała, że w dniu 15 listopada 2017 r. ok. godz. 8.30 przyjechała do siedziby Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Wydziału Wspierania Rodzinnej Pieczy Zastępczej w Ł. i zaparkowała pojazd na Al. A na wyjeżdżonym pasie zieleni, czyli na terenie nie będącym pasem drogowym. Gdy przebywała w pracy funkcjonariusze Straży Miejskiej odholowali jej samochód na parking przy ul. B 30/44. W ocenie skarżącej pojazd był zaparkowany poza pasem drogi, dlatego nie dotyczył go zakaz postoju. W odpowiedzi na skargę Komendant Straży Miejskiej w Ł. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna. Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określa przepis art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę tego sądu w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Skarżąca wniosła skargę na czynności Straży Miejskiej polegające na odholowaniu na parking strzeżony należącego do niej samochodu osobowego. Rozpatrując niniejszą sprawę należy zatem w pierwszej kolejności ustalić, czy zaskarżone czynności podlegają kognicji sądu administracyjnego. Przypomnieć zatem należy, że zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu obowiązującym na dzień usunięcia pojazdu (Dz. U. z 2017 r,. poz. 1260 tj. ze zm.), pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. Pojazd usunięty z drogi na podstawie decyzji podjętej przez policję lub straż gminną (miejską) umieszczany jest na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie. Wysokość tych opłat ustala rada powiatu (art. 130a ust. 5c i ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym). Dokonując w niniejszej sprawie oceny dopuszczalności skargi, należy rozważyć charakter czynności usunięcia pojazdu w trybie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, gdyż obowiązek uiszczenia opłaty jest konsekwencją usunięcia pojazdu z drogi. Zdaniem Sądu, czynność usunięcia pojazdu nie może zostać uznana za "inną czynność" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. O akcie lub czynności w rozumieniu tego przepisu, na które może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (por. postanowienie NSA z dnia 16 września 2004 r., sygn. akt OSK 247/04, ONSAiWSA 2004/2/3). Odnosząc powyższe uwagi do przedmiotu niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że czynność usunięcia pojazdu w trybie art. 130a ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym jest konsekwencją zaistnienia stanu faktycznego określonego w art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, a więc konsekwencją naruszenia przez skarżącą przepisów Prawa o ruchu drogowym. W przypadku uznania przez właściwe służby, że zaistniały przesłanki określone w art. 130a w/w ustawy, usunięcie pojazdu w powyższym trybie jest obowiązkiem organu. Tym samym uznać należy, iż w takim przypadku straż miejska nie jest organem uprawnionym do władczego działania w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., tj. nie podejmuje czynności oraz aktów z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków skarżącej wynikających z przepisów prawa, zaskarżone czynności nie są bowiem konsekwencją istnienia po stronie skarżącej – jako właścicielki pojazdu – jakiegokolwiek uprawnienia lub obowiązku wynikającego bezpośrednio z przepisów prawa (por. postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2010 r., I OSK 1799/10 oraz postanowienie WSA w Warszawie z dnia 29 czerwca 2011 r., VII SA/Wa 865/11). Stwierdzić zatem należy, że ze względu na swój charakter, usunięcie i odholowanie pojazdu nie mieści się w zakresie kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. Dotyczy to również nałożenia opłaty za przechowanie odholowanego pojazdu, gdyż jest ona związana z zastosowaniem środka represyjnego – usunięcia pojazdu za naruszenie przepisów Prawa o ruchu drogowym i nie jest daniną publiczną. Przytoczyć trzeba stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w postanowieniu z dnia 4 listopada 2010 r. sygn. VII SA/Wa 1490/10 (publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl ), w którym uznano, że dyspozycja usunięcia pojazdu lub czynność jego usunięcia (odholowania) nie mają charakteru czynności publicznoprawnej. Z tego względu nie można ich zakwalifikować jako aktów administracyjnych, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Dyspozycję usunięcia pojazdu należy zaliczyć do tzw. czynności prawnych nieistniejących, tzn. zdarzeń faktycznych stwarzających pozory czynności prawnej. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie podlega kognicji sądu administracyjnego, a w związku z tym ją odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 § 3 p.p.s.a. d.j.