III SA/Łd 217/14
WyrokWSA w Łodzi2014-06-05
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Janusz Furmanek, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy wydana na podstawie wniosku o ściganie dłużnika alimentacyjnego jest prawidłowa, jeśli decyzja o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie została skutecznie doręczona skarżącemu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Kluczowe było ustalenie, czy decyzja o uznaniu skarżącego za dłużnika alimentacyjnego została prawidłowo doręczona, co stanowiło podstawę do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Brak jednoznacznych dowodów na skuteczne doręczenie tej decyzji uniemożliwił prawidłowe ustalenie jej ostateczności i tym samym podstawy do zatrzymania prawa jazdy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., która utrzymała w mocy decyzję Starosty o zatrzymaniu prawa jazdy skarżącego jako dłużnika alimentacyjnego. Organ I instancji wydał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie wniosku Kierownika GOPS, który powołał się na uchylanie się skarżącego od obowiązku alimentacyjnego. Skarżący zarzucił błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak ostatecznej decyzji o uznaniu go za dłużnika. Sąd uznał, że kluczowe dla sprawy jest prawidłowe doręczenie decyzji o uznaniu skarżącego za dłużnika alimentacyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...]. Sąd stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 t.j.), po rozpatrzeniu odwołania W. K., utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] znak: [...] orzekającą o zatrzymaniu W. K. prawa jazdy kat. C (07.12.1984), B (20.10.1979), A (20.10.1979) nr [...] seria druku [...] oraz zobowiązującą do dostarczenia do Wydziału Komunikacji dokumentu prawa jazdy po uprawomocnieniu się decyzji,.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na następujący stan faktyczny i prawny sprawy:
Decyzją z dnia [...] organ I instancji, na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kat. A, B i C. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 17 września 2013 r. do Starostwa wpłynął wniosek Kierownika GOPS w [...] o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu. Z wniosku tego wynika, że skarżący uchyla się do ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego.
W odwołaniu skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że odwołujący jest dłużnikiem uchylającym się od zobowiązań, podczas gdy w miarę swoich możliwości, regularnie wpłaca pieniądze tytułem alimentów, naruszenie art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów tj. wydanie decyzji przez Starostę, pomimo, że nie została ona poprzedzona wydaniem ostatecznej decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań, naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i nie ustalenie w oparciu o zebrany materiał dowodowy prawdy obiektywnej. Skarżący wnosił o zmianę decyzji i nie zatrzymywanie prawa jazdy, a ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji wyjaśniło, że jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, dołączając odpis tej decyzji, oraz składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 ustawy - Kodeks karny (art. 5 ust. 3b cyt. ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów). Na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy (art. 5 ust. 5 cyt. ustawy).
Kolegium wskazało, że decyzją z dnia [...] Wójt Gminy [...] uznał skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Następnie wnioskiem z dnia 12 września 2013 r. Kierownik GOPS w [...] wystąpił do Starosty [...] o zatrzymanie prawa jazdy, informując jednocześnie, że skierowano do Prokuratury Rejonowej w [...] wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § l Kodeksu Karnego. Powyższe stanowiło podstawę do zatrzymania prawa jazdy przez Starostę [...].
Organ podkreślił, że w przedmiotowym postępowaniu jest związany wnioskiem o zatrzymanie prawa jazdy w tym sensie, że wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy albo decyzję o umorzeniu postępowania, jeżeli okaże się, że wniosek był niekompletny, złożony przez nieuprawniony organ, nie usunięto jego braków albo też że dłużnik alimentacyjny zmarł lub utracił status dłużnika w trybie art. 5 ust. 4 a ww. ustawy. Organ nie bada natomiast, czy czynności poprzedzające sformułowanie wniosku w istocie wykazywały brak współdziałania dłużnika polegający na odmowie rejestracji w powiatowym urzędzie pracy.
Kolegium zaznaczyło, że przed wydaniem decyzji Kierownik GOPS w [...], co wynika z uzasadnienia decyzji z dnia [...] skierował do skarżącego zobowiązanie do zarejestrowania się w Urzędzie Pracy jako bezrobotny. Pomimo tego skarżący nie wywiązał się ze zobowiązania. Ponadto jak wskazał Kierownik GOPS z pisma od komornika z dnia 26 kwietnia 2013 r. wynika, że bezpośrednio przed wydaniem decyzji w okresie ostatnich 6 miesięcy skarżący nie dokonał wpłaty co najmniej 50% kwoty bieżąco zasądzonych alimentów.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało je za niezasadne. Skarżący podniósł, że nie została wydana ostateczna decyzja o uznaniu go za dłużnika alimentacyjnego. Kolegium wyjaśniło, że nie to prawdą, a jeśli skarżący uważa, że nie otrzymywał korespondencji z GOPS, a więc nie brał udziału w postępowaniu dot. uznaniu go za dłużnika alimentacyjnego, może wnosić o wznowienie tego postępowania. Jednakże w niniejszym postępowaniu organ odwoławczy nie ma władczych kompetencji do oceny decyzji z dnia [...].
Organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja Kierownika GOPS w [...] kierowana była na adres A, w którym to miejscu wg wiedzy organu W. K. przebywał. Pomimo dwukrotnego awiza przesyłka nie została odebrana przez adresata. Na ten adres Starosta A skierował też do strony zawiadomienie o wszczęciu postępowania i ta korespondencja też nie została odebrana. Organ podkreślił, że po raz pierwszy zawiadomienie o wszczęciu postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy i pouczenie o prawie zapoznania się z materiałem dowodowym zostało wysłane skarżącemu także na adres zamieszkania strony tj. B, który skarżący podał w złożonym odwołaniu . W obydwu przypadkach skarżący nie podjął w terminie awizowanych przesyłek i organ uznał doręczenie za skuteczne zgodnie z przepisami k.p.a.
Zdaniem organu odwoławczego uzasadnienie decyzji wydanej w I instancji zawiera uchybienia, gdyż jest lakoniczne i nie zawiera oceny prawnej. Uchybienia te nie miały jednak wpływu na wynik rozstrzygnięcia.
W skardze z dnia 31 stycznia 2014 r. W. K. zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że słusznie został uznany za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań, rażące naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i nieustalenie w oparciu o zebrany materiał dowodowy prawdy obiektywnej. Skarżący wskazał także na naruszenie art. 5 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez brak uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy pomimo, że ustała przyczyna zatrzymania prawa jazdy wymieniona w ust. 3 tego przepisu, a nadto skarżący przez 6 miesięcy w każdym miesiącu wywiązywał się ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Strona wniosła o zmianę decyzji i niezatrzymywanie prawa jazdy, ewentualnie o uchylenie przedmiotowej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Do skargi załączono kserokopie pokwitowań wpłat alimentów.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację wyrażoną w decyzji.
Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2014 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Jak wynika z załączonych akt administracyjnych skierowanie do Starostwa Powiatowego w [...] wniosku o zatrzymanie prawa jazdy, poprzedzone było wydaniem przez Wójta Gminy [...] w dniu [...] decyzji o uznaniu W. K. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Kserokopia decyzji załączona była do wniosku o zatrzymanie prawa jazdy. Decyzja ta adresowana była do W. K. na adres A, i nie została podjęta przez adresata. We wniosku o zatrzymanie prawa jazdy wskazano, że W. K. zameldowany jest pod adresem B, a przebywa pod adresem A. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy przesłane było na oba adresy, a decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy przesłana została skarżącemu na adres: B.
W odpowiedzi na zapytanie dotyczące ostateczności decyzji z [...] wydanej przez Wójta Gminy [...], uznającej W. K. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, Kierownik GOPS w [...] w piśmie z dnia 16 maja 2014 r. ( k-55) stwierdził, że decyzja jest ostateczna i pozostaje w obrocie prawnym. Do decyzji załączono kserokopię dowodu jej doręczenia ( k-58 ), z której wynika, że przesyłka została nadana w UP [...] w dniu 14.06.2013r , następnie była awizowana w dniu 17.06.2013 r., co zostało stwierdzone adnotacją na zwrotnym poświadczeniu odbioru dołączonym do przesyłki "Nie zastałem. Awizowano dnia 17.06.13" i nieczytelnym podpisem. Na przesyłce po obu jej stronach znajduje się również adnotacja "Awizowano powtórnie data 25.06.13" opatrzona nieczytelnym podpisem. Na kserokopii przesyłki od strony załączonego zwrotnego potwierdzenia odbioru znajduje się w prawym górnym jeszcze jedna adnotacja "nie zastałem" i widoczny jest tylko niewielki fragment odcisku datownika.
Na rozprawie skarżący popierał skargę i wyjaśnił, że jest zameldowany pod adresem B . Nie odebrał awiza zawiadamiającego o korespondencji skierowanej na adres : A, ponieważ pod tym adresem często przebywa, lecz tam nie mieszka.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył , co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Stosowne do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2102r. poz. 270) – [dalej p.p.s.a.] sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Sąd administracyjny ocenia, czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji (postanowienia).
Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Oznacza to, iż kontrola sądowa sprawowana jest w granicach sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją, a sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnić każde dostrzeżone naruszenie prawa, o ile miało lub mogło mieć wpływ na treść wydanej decyzji. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, określone zostały w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja wydane zostały z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] orzekającą o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy jako dłużnikowi alimentacyjnemu.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć organów obu instancji stanowił przepis art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.)[dalej ustawa}, który stanowi, że na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Brzmienie art. 5 ust. 5 ustawy jest jednoznaczne i wskazuje, że decyzja właściwego starosty o zatrzymaniu prawa jazdy nie jest decyzją uznaniową lecz decyzją związaną. Sformułowanie "starosta wydaje decyzję/../" oznacza obowiązek wydania decyzji w przypadku spełnienia przesłanki wskazanej w przepisie.
Wniosek o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, organ właściwy dłużnika kieruje do starosty, jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, dołączając odpis tej decyzji, oraz składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny ( Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.) ( art. 5 ust. 3b ustawy).
Podkreślić należy, że decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wydawana jest w odrębnym postępowaniu administracyjnym przez organ właściwy dłużnika, gdy zaistnieją podstawy wskazane w art. 5 ust. 3 ustawy. Organ orzekający w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy nie dokonuje więc oceny spełnienia przesłanek określonych w art. 5 ust. 3 warunkujących wydanie decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W tym zakresie zarzuty podniesione w skardze nie zasługiwałyby na uwzględnienie.
Przesłanką wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest wniosek organu właściwego dłużnika, który musi spełniać wymogi określone w art. 5 ust. 3b ustawy.
Z art. 5 ust. 3b ustawy wynika zaś jednoznacznie, że podstawą skierowania do starosty wniosku może być tylko decyzja ostateczna, a ponadto, że organ właściwy dłużnika ma obowiązek skierować do starosty wniosek o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, jeżeli decyzja uznająca go za uchylającego się od obowiązku alimentacyjnego uzyskała przymiot ostateczności.
Starosta, do którego wpłynął wniosek o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu ma obowiązek ustalić, czy decyzja będąca podstawą jego sporządzenia była decyzją ostateczną.
W rozpoznawanej sprawie decyzja Wójta Gminy [...] załączona do wniosku wszczynającego postępowanie w rozpatrywanej sprawie nie została opatrzona adnotacją stwierdzającą, że jest ona ostateczna a jedynie załączono kserokopię przesyłki listowej z adnotacjami o jej awizowaniu z uwagi na niezastanie adresata. W ocenie Sądu na podstawie załączonej kserokopii dowodu doręczenia tej przesyłki, nie można jednoznacznie ocenić, czy doręczenie to było prawidłowe i czy w związku z tym istniały podstawy prawne do uznania przesyłki zawierającej decyzję z dnia 12.06.2013 r. za doręczoną w trybie tzw. awizo, i czy upłynął dla skarżącego 14 dniowy termin do wniesienia odwołania od tej decyzji. W świetle wyjaśnień skarżącego złożonych na rozprawie wątpliwości też budzić może przesyłanie tej korespondencji na adres Skoszewy Kościelne13/4, który według jego oświadczenia nie jest jego adresem zamieszkania ani zameldowania. Z akt nie wynika też aby adres ten był wskazywany przez stronę jako adres do korespondencji. Okoliczności te powinny zostać w sposób nie budzący wątpliwości wyjaśnione, gdyż w postępowaniu w sprawie zatrzymania prawa jazdy dłużnik alimentacyjny nie ma już żadnych możliwości wykazywania niezasadności uznania go za uchylającego się od tego obowiązku.
W związku z powyższym należy zauważyć, że sposób doręczania pism w postępowaniu administracyjnym regulują przepisy art. 39-45 K.p.a. Jak stanowi art. 39 k.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r- Prawo pocztowe ( Dz. U. poz.1529), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy.
Osobie fizycznej, pisma w postępowaniu administracyjnym należy doręczać zgodnie z dyspozycją art. 42 § 1 – 3 K.p.a.. Zastosowanie znajdują tu także art. 43 i art. 44 K.p.a.
Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy ( art. 42 § 1 k.p.a.), mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (§ 2), a w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w §1 i §2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. W postanowieniach art. 42 zawarto unormowanie doręczenia trybie zwykłym (§1) oraz w trybach dodatkowych (§2 i §3), w każdym przypadku chodzi tu jednak o doręczenie osobiste adresatowi. W przepisie ustalono też kolejność miejsc, w których doręczenie może nastąpić, a którą organ zobowiązany jest zachować.
W następnej kolejności w grę wchodzi doręczenie zastępcze uregulowane w art. 43 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jezeli osoby te podjęły się oddania pisma adesatowi . O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozocy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.
W myśl art. 44 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 wskazanej ustawy:
1) operator pocztowy /.../ przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez opertora pocztowego;
2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.
Stosownie do § 2 tego przepisu, zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3 wskazywanego przepisu).
Jak stanowi art. 44 § 4 k.p.a., doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Unormowanie uregulowane w art. 44 k.p.a. spełnia dwojakie zadanie. Po pierwsze, przepisy te stwarzają dla adresata pisma prawo do odebrania w określonym czasie pisma osobiście lub przez osobę upełnomocnioną do działania w jego imieniu, stanowiąc odpowiednio do tego o prawnym obowiązku przechowywania pisma z zawiadomieniem o tym fakcie adresata. Po drugie, zapobiegają tamowaniu biegu postępowania, ale dopiero w przypadku zaniechania odbioru pisma przez adresata w określonym terminie ( B. Adamiak, J. Borkowski "KPA Komentarz" Wyd 11 str. 254) Stosowanie instytucji prawnej doręczenia zastępczego służyć ma zapewnieniu ekonomiki postępowania i zapobiegać przewlekaniu postępowania administracyjnego przez adresatów pism. Jednocześnie omawiany sposób doręczenia stwarza stan fikcji w tym zakresie. Pozwala bowiem na przyjęcie domniemania, iż strona odebrała w określonej dacie skierowaną do niej przesyłkę, pomimo iż w rzeczywistości sytuacja taka nie miała miejsca. Wobec tego stosowanie tej instytucji nie może być dowolne. Przyjęcie domniemania doręczenie przesyłki może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy spełnione są wszystkie przesłanki wymienione w kolejnych paragrafach art. 44 k.p.a., przy czym poszczególne czynności doręczenia muszą być wykonane z należytą starannością i w kolejności przewidzianej w przepisie . W orzecznictwie sądowym podkreśla się , że niezawiadomienie o miejscu pozostawienia przesyłki, jak też zupełny brak informacji na zwrotce lub też jej nieczytelne wypełnienie oznaczają, że doręczenie jest bezskuteczne (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2007 roku, sygn. akt I FSK 485/07 - niepublikowane, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 sierpnia 1998 roku, sygn. akt I SA/Gd 1457/1996 - Lex nr 34760, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2001 roku, sygn. akt III RN 70/2000 - OSNP 2001/19/574,wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2.07.2013 r sygn. II OSK 572/12 –Lex 1372126)
Ponadto prawny skutek upływu terminu przechowywania pisma ustanowiony w art.44 § 4 powstanie wtedy, gdy pismo skierowano do odbiorcy pod poprawny adres. Domniemanie ustanowione w art. 44 nie dotyczy bowiem pism z błędnym adresem odbiorcy, poza przypadkiem unormowanym w art. 41 § 2 k.p.a. ( B. Adamiak, J. Borkowski "KPA Komentarz" Wyd 11 str. 255, postanowienie SN z 6.04.2000 r. III RN 141/99 – OSNP 2001, Nr 1, poz. 6).
W rozpoznawanej sprawie organ nie ocenił prawidłowości uznania za doręczoną decyzji będącej podstawą wniosku, choć jest to warunek uznania decyzji za ostateczną (po upływie terminu do wniesienia odwołania ). Nadesłana wraz z decyzją kserokopia dowodu doręczenia nie zawiera adnotacji o tym, gdzie pozostawiono dla skarżącego zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki, ani kiedy nastąpił jej zwrot. Być może informacje o tym znajdują się na przesyłce od tej strony zwrotnego potwierdzenia odbioru, która nie została skserowana. Ważne będzie też ustalenie, czy adres, na który przesłano decyzję był prawidłowy. Organ ponownie rozpoznając sprawę powinien niezbędne informacje uzyskać od Wójta Gminy [...], który wydał decyzję.
Dopiero po ich uzyskaniu będzie mógł stwierdzić, czy jest spełniona przesłanka do wdania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, czy też postępowanie jest bezprzedmiotowe.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
ab/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło