III SA/Łd 221/16
WyrokWSA w Łodzi2016-07-27
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Ewa Cisowska-Sakrajda, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości i przekazał sprawę sądowi powszechnemu, jeśli w trakcie postępowania nastąpiła zmiana właściciela jednej z nieruchomości, a nowy współwłaściciel nie został o tym poinformowany i nie brał udziału w postępowaniu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 § 1 K.p.a.), ponieważ nie zapewnił udziału nowemu współwłaścicielowi nieruchomości w postępowaniu administracyjnym dotyczącym rozgraniczenia, mimo że stał się on stroną w toku postępowania. Naruszenie to stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.) i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżąca R.W. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta o umorzeniu postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Burmistrz umorzył postępowanie, uznając, że dane geodezyjne są sprzeczne i nie pozwalają na jednoznaczne ustalenie przebiegu granicy, co uzasadnia przekazanie sprawy sądowi powszechnemu. W trakcie postępowania odwoławczego okazało się, że jedna ze współwłaścicielek działki nr 1663, D.R., darowała swój udział J.R. Nowa współwłaścicielka nie została jednak powiadomiona o toczącym się postępowaniu ani nie doręczono jej decyzji. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. i przyznaje adwokatowi koszty nieopłaconej pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 lipca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Protokolant referent-stażysta Renata Tomaszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2016 roku sprawy ze skargi R.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o rozgraniczenia nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi P.S. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A. 4A, lok. 2 kwotę 590,40 (pięćset dziewięćdziesiąt 40/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu w dniu [...] na posiedzeniu niejawnym odwołania R. W. od decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...], znak: [...], w przedmiocie umorzenia postępowania o ustalenie granicy nieruchomości położonej przy ul. B. w [...], oznaczonej jako działka nr 1663, stanowiącej współwłasność D. R. w udziale 5/6 i R. W. w udziale 1/6, z nieruchomością przyległą położoną przy ul. B. w [...], obejmującą działkę o numerze ewidencyjnym 1595, stanowiącą współwłasność na zasadach wspólności małżeńskiej A. R. – T. i W. T., oraz przekazania sprawy do rozpatrzenia sądowi powszechnemu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) i art. 34 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j. Dz. U. z 2015 r. poz. 520 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:
Pismem z dnia 10 kwietnia 2015 r. R. W. zwróciła się do Burmistrza Miasta [...] z wnioskiem o dokonanie rozgraniczenia ww. nieruchomości. W uzasadnieniu wniosku podała, że istnieje konieczność ustalenia aktualnej i właściwej ze stanem użytkowania granicy z nieruchomością przyległą.
Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2015 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie rozgraniczenia opisanych wyżej nieruchomości.
Decyzją z dnia [...], znak: [...], Burmistrz Miasta [...] umorzył postępowanie w sprawie rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości i przekazał sprawę do rozpoznania sądowi powszechnemu. W uzasadnieniu decyzji organ administracji podkreślił, że czynności rozgraniczenia nieruchomości przeprowadzone zostały przez uprawnionego geodetę. Rozprawa na gruncie odbyła się w dniu 26 czerwca 2015 r. Z ustalenia granic sporządzony został protokół graniczny wraz ze szkicem granicznym. Strony uczestniczące w rozgraniczeniu wskazały jaki według nich winien być przebieg granicy. Dokonując czynności technicznych na gruncie geodeta nakłaniał strony do ugody. Strony postępowania nie wyraziły zgody na ustępstwa, przebieg granicy pozostał więc sporny. Ponieważ dokumentacja geodezyjna zawiera dane sprzeczne ze sobą, niepozwalające na jednoznaczne ustalenie przebiegu granicy i sprzeczne są też stanowiska stron co do przebiegu granic, organ miał obowiązek przy zastosowaniu art. 34 ust. 2 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne wydać decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania i przekazania sprawy do rozpoznania sądowi powszechnemu.
Pismem z dnia 20 listopada 2015 r. R. W. zakwestionowała powyższe rozstrzygnięcie organu administracji. Zdaniem skarżącej, w stanie niniejszej sprawy istnieją podstawy do dokonania rozgraniczenia przez organ administracji w oparciu o dane zawarte w akcie notarialnym nr [...] z dnia 6 marca 1939 r. Skarżąca wniosła o zatwierdzenie granicy wyznaczonej zgodnie z danymi zawartymi w ww. akcie notarialnym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że strony niniejszego postępowania są właścicielami sąsiadujących ze sobą nieruchomości położonych w mieście [...]: R. W. (w udziale 1/6) i D. R. (w udziale 4/6) - działki nr 1663 o powierzchni 0,1079 ha (księga wieczysta KW nr [...] prowadzona przez Sąd Rejonowy w [...] Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w [...]) oraz A. R. – T. i W. T. na prawach wspólności małżeńskiej - działki nr 1595 o powierzchni 0,0968 ha (księga wieczysta KW nr [...] prowadzona przez Sąd Rejonowy w [...] Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w [...]). Czynności ustalenia przebiegu granic dokonał geodeta uprawniony. Strony zostały zawiadomione przez geodetę o czynnościach ustalenia granic. Rozpoczęcie czynności na gruncie miało miejsce w dniu 26 czerwca 2015 r., a ich zakończenie w dniu następnym. W rozprawie na gruncie uczestniczyli: R. W., A. R. – T. oraz W. T. Do ustalenia przebiegu granic wykorzystano wypisy z rejestru gruntów według stanu z 2015 r. (działki nr 1595 o powierzchni 0,0968 ha, działki nr 1663 o powierzchni 0,1079 ha) oraz dane według księgi wieczystej nr [...] dla działki nr 1595 - o powierzchni 0,0968 ha, według księgi wieczystej [...] dla działki nr 1663 - o powierzchni 0,0990 ha), szkic pomiaru z maja 1967 r. z oznaczeniem szerokości działek nr 1665 i 1595, które powstały z działki dzielonej nr 1595 (szkic znajdujący się w operacie do założenia ewidencji gruntów z 1967 r. zawierający protokół ustalenia stanu władania oraz protokół ogłoszenia stanu władania, na podstawie których powierzchnia działki nr 1595 wynosiła 0,0940 ha, a powierzchnia działki nr 1663 - 0,0990 ha, dane z 2003 r. w związku z wykonaną przez WBGiTR w [...] modernizacją ewidencji gruntów bez pomiaru bezpośredniego na gruncie, a punkty graniczne przedmiotowych nieruchomości pozyskano na zasadzie wektoryzacji mapy zasadniczej w [...])
W świetle opinii technicznej uprawnionego geodety, na podstawie przeprowadzonych czynności rozgraniczeniowych w terenie oraz analizy dostępnej dokumentacji, geodeta ustalił:
- granicę działki nr 1663 z działką nr 1595 wznowioną na podstawie zebranych dowodów pomiarowych zawartych w operacie do założenia ewidencji gruntów – szkic polowy z maja 1967 r., odcinek linii granicznej pomiędzy pkt. 200 - 201 o długości 110,57 m (na szkicu granicznym oznaczona linią graniczną koloru niebieskiego), dane cyfrowe pkt. 200 i 201 obliczono na podstawie miar czołowych ze szkicu z maja 1967 r. - granica ta wskazana została przez strony: A. R. – T. i W. T.;
- granicę działki nr 1595 i działki nr 1663 pomierzoną w dniu 26 czerwca 2015 r. zgodnie ze stanem istniejącym na gruncie, odcinki linii granicznych pomiędzy punktami: 100 -101,101 -102, 103 -104,104 -105,105 -106,107 -108,108 -109, 109 - 110 - 111 - 112 - 113 - 114 (na szkicu granicznym oznaczona linią koloru czerwonego) wyznaczona według stanu posiadania na gruncie - jest to granica wskazana przez R. W., dane cyfrowe pkt. granicznych od 100 do 114 pozyskano na podstawie pomiaru bezpośredniego z dnia 26 czerwca 2015 r., pkt. graniczne: 101, 102, 103 obliczono na podstawie pomiaru wykonanego na strychu budynku (wyraźna wylewka betonowa odróżniająca stan posiadania w powiązaniu z murami - ścianami budynku, posesja nr 22 i 24) w dostosowaniu do zewnętrznych narożników budynku mieszkalno - handlowego,
- granica działki nr 1595 z działką nr 1663 (odcinek linii granicznej koloru brązowego 10956 - 10947, długości 108,12 m) wyznaczoną według danych geodezyjnych z operatu modernizacji ewidencji gruntów m. [...] z 2003 r., dane cyfrowe punktów granicznych nr 10956 i 10947 pozyskane na zasadzie wektoryzacji mapy zasadniczej m. [...], w wyniku wykonanej analizy operatu technicznego, punkty graniczne nr 10956 i 10947 nie zostały bezpośrednio pomierzone na gruncie, lecz zostały pozyskane metodą digitalizacji, w późniejszym opracowaniu pkt graniczny nr 10947 został zestabilizowany w ramach wznowienia granic działki nr 469.
W świetle opinii biegłego, w zasobie geodezyjnym brak jest jednoznacznie wiarygodnych danych pomiarowych w zakresie przebiegu granicy pomiędzy przedmiotowymi działkami, których różnice w przebiegu wynikają z ww. opisów (zawartych w pkt. 1, 2, 3 - k. 26 dokumentacji). Uprawniony geodeta podkreślił, że dodatkowo ze szkicu polowego z miesiąca maja 1967 r. (k. 12 dokumentacji) oraz wycinka mapy z naniesieniami budynków (k. 14 dokumentacji) wynika, że podział działki nr 1595 (k. 16 dokumentacji) przy założeniu ewidencji gruntów w 1967 r. na działki 1595 i 1663, nastąpił bez pomiaru przebiegu granicy w budynku handlowo - mieszkalnym (obecnie posesja nr 22 i 24) oraz w ówczesnym budynku gospodarczym. Natomiast stan posiadania na gruncie wskazuje na odmienny przebieg linii granicznych pomiędzy przedmiotowymi działkami. Zdaniem uprawnionego geodety, przy pracach geodezyjnych do założenia ewidencji gruntów najprawdopodobniej nie wzięto pod uwagę zapisów wynikających z aktu notarialnego nr [...] z dnia 6 marca 1939 r. (o którym mowa w akcie notarialnym nr [...] z dnia 23 czerwca 1982 r.). W związku z przeprowadzonymi czynnościami ustalenia przebiegu granic uprawniony geodeta nakłaniał obecne na gruncie strony do zawarcia ugody. Strony pozostały jednak przy swoich stanowiskach, co do przebiegu przedmiotowej granicy.
W uzasadnieniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało brzmienie art. 34 ust. 1 i 2 oraz art. 33 ust. 1 i 31 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Podkreśliło, iż dane geodezyjne zawarte w zgromadzonej w sprawie dokumentacji, zawierają dane ze sobą sprzeczne, a więc uniemożliwiające ścisłe ustalenie przebiegu granic na ich podstawie. W związku z powyższym granice te nie zostały w sposób jednoznaczny przez geodetę wyznaczone. Organ I instancji prawidłowo i zgodnie z przepisem art. 34 ust. 2 w zw. z art. 33 ust. 1 cyt. ustawy, przeprowadził analizę zebranych dowodów stwierdzając, że w oparciu o nie nie jest możliwe ustalenie przebiegu spornej granicy i zasadne jest umorzenie postępowania administracyjnego oraz przekazanie sprawy sądowi powszechnemu.
Na powyższą decyzję R. W. wniosła skargę do WSA w Łodzi. Wniosła o ponowną dogłębną analizę aktu notarialnego nr [...] z dnia 6 marca 1939 r., aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia 17 czerwca 1975 r. i aktu notarialnego Rep. Nr [...] z dnia 23 czerwca 1982 r. oraz o rozpatrzenie zasadności pisma "pozwolenia na zabudowę" jej ojca S. R. należącej zgodnie z w/w aktami notarialnymi części gruntu nieruchomości należącej do współwłaścicieli działki 166 a aktualnie znajdującej się przy podziale linią niebieską na działce 1595. J. R. ojciec A. R.-T. jest w posiadaniu tego pisma, na które nie wyrażała zgody matka skarżącej J. R., żyjąca jeszcze współwłaścicielka wówczas i aktualnie nieruchomości działki 1663
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Na rozprawie, która odbyła się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 10 czerwca 2016 roku pełnomocnik skarżącej złożył do akt sprawy kserokopię aktu notarialnego – umowy darowizny z dnia 28 grudnia 2015 r. nr [...].
W dniu 6 lipca 2016 r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe pełnomocnika skarżącej wraz z wnioskiem dowodowym. Do pisma załączono wykonaną przez Sąd Rejonowy w [...] [...] Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w [...] kopię aktu notarialnego z dnia 6 marca 1939 r. Repertorium [...]. Wniesiono o dopuszczenie dowody z treści tego aktu notarialnego, gdyż zawiera on postanowienia istotne dla ustalenia przebiegu granicy.
Na kolejnej rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 14 lipca 2016 r. Sąd postanowił dopuścić tymczasowo do udziału w sprawie w charakterze pełnomocnika uczestnika postępowania J. R. – R. W. zobowiązując ją do złożenia prawidłowego pełnomocnictwa do działania w imieniu matki w terminie 7 dni pod rygorem pominięcia czynności procesowych podjętych z jej udziałem.
R. W. wnosiła o dopuszczenie J. R. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika jako współwłaściciela nieruchomości, składając dowód uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Sąd postanowił na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. dopuścić J. R. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.
Pełnomocnik skarżącej popierał skargę. Skarżąca oświadczyła, że wszystkie 3 akty notarialne (tj. z dnia 6 marca 1939 roku, 17 czerwca 1975 roku i z dnia 23 czerwca 1998 roku) udostępniła geodecie i zostały one załączone do akt w postępowaniu przed organem I instancji.
R. W. w imieniu uczestniczki J. R. popierała skargę. Okazała oryginalny akt notarialny z dnia 6 marca 1939 roku. Oświadczyła że nie może dokonywać kserokopii tego aktu, gdyż ulegnie on zniszczeniu i na podstawie tego oryginału zostały sporządzone odpisy załączone do akt administracyjnych. Do aktu notarialnego nie było żadnych załączników graficznych. Ponadto podniosła, że przed sądem cywilnym toczyła się sprawa o zniesienie współwłasności, a w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości termin rozprawy został wyznaczony w sierpniu 2016 roku.
R. W. podniosła także okoliczność, że J. R. nie była stroną decyzji umarzającej postępowanie. Jej matka nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz.270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie wskutek naruszenia prawa zaistniała podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego określona w art.145 § 1 pkt.4 K.p.a. co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z treścią art.145 § 1 pkt.4 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
W myśl art.10 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
W przepisie art.10 § 1 K.p.a. określono jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego a mianowicie zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Realizacja tej zasady obliguje organ administracji publicznej do ustalenia kto w danym postępowaniu może występować w charakterze strony oraz powiadomienia takich osób o toczącym się postępowaniu. Ustalenie prawidłowego kręgu stron postępowania administracyjnego jest podstawowym obowiązkiem organu administracyjnego w każdej fazie postępowania a więc zarówno w fazie wstępnej postępowania jak i w fazie prowadzenia postępowania aż do wydania decyzji rozstrzygającej sprawę. W każdej sprawie, na każdym etapie postępowania organ administracji jest zobowiązany z urzędu ustalić kto ma w danej sprawie interes prawny lub obowiązek a następnie powiadomić taką osobę o toczącym się postępowaniu i umożliwić jej czynny udział w postępowaniu. Dotyczy to także postępowań wszczynanych na wniosek strony. W sytuacji gdy organ administracji nie ustali prawidłowo kręgu stron postępowania i nie powiadomi osób zainteresowanych o toczącym się postępowaniu dochodzi do naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu i stanowi to podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art.145 § 1 pkt.4 K.p.a.(por. wyroki NSA z 26 czerwca 1998r. w spr. I SA/Lu 684/97 i z 9 września 2014r. w spr., I OSK 2001/14, wyrok WSA w Gdańsku z 15 lipca 2011r. w spr. II SA/Gd 254/11 i wyrok WSA w Poznaniu z 23 października 2014r. w spr. IV SA/Po 623/14).
W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania administracyjnego było ustalenie przebiegu granicy nieruchomości położonej przy ul. B. w [...] oznaczonej jako działka nr 1663 z nieruchomością położoną przy ul. B. w [...] obejmującą działkę o numerze ewidencyjnym 1595.
Odnośnie działki nr 1595 to stanowiła ona i nadal stanowi własność A. R. – T. i W. T., którzy uczestniczyli w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony.
Jeżeli chodzi o działkę nr 1663 to do dnia 27 grudnia 2015r. stanowiła ona własność D. R. (5/6 udziałów) oraz R. W. (1/6 udziałów). W dniu 28 grudnia 2015r. przed notariuszem sporządzono umowę darowizny w ramach której D. R. darował cały swój udział w nieruchomości J. R. (k.98 – 102 akt sądowych). W dniu 28 grudnia 2015r. J. R. stała się zatem współwłaścicielem działki nr 1663 (5/6 udziałów). Nie ulega wątpliwości, że J. R. jako współwłaścicielka działki nr 1663 posiada interes prawny w postępowaniu, którego przedmiotem jest ustalenie przebiegu granicy pomiędzyy działkami nr 1595 i 1663. Winna zatem zostać zawiadomiona o toczącym się postępowaniu administracyjnym i organ administracji winien zapewnić jej czynny udział w postępowaniu. Organ administracji jednak tego nie uczynił. W całym postępowaniu administracyjnym uczestniczył D. R. mimo, że od 28 grudnia 2015r. nie był on już współwłaścicielem działki nr 1663. Jemu także (tzn. D. R.) doręczono zaskarżoną decyzję. J. R. bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu co stanowi podstawę wznowienia postępowania, o której mowa w art.145 § 1 pkt.4 K.p.a. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, że do zmiany własnościowej działki nr 1663 doszło w trakcie postępowania odwoławczego. Na organie odwoławczym również spoczywa obowiązek przestrzegania zasady zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu (art.10 § 1 K.p.a.). Także organ odwoławczy jest zobowiązany czuwać aby w postępowaniu brały udział wszystkie osoby, które w danej sprawie mają interes prawny lub obowiązek. W niniejszej sprawie organ odwoławczy naruszył art.10 § 1 K.p.a. gdyż nie powiadomił J. R. o toczącym się postępowaniu. Nie doręczył jej także zaskarżonej decyzji. Decyzja ta została natomiast doręczona D. R., który nie był już współwłaścicielem działki nr 1663. W niniejszej sprawie, w ocenie sądu, spełniona została podstawa wznowienia postępowania w rozumieniu art.145 § 1 pkt.4 K.p.a.
W przekonaniu sądu spełnione zostały przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji określone w art.145 § 1 pkt.1b.) p.p.s.a. Organ odwoławczy naruszył bowiem zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu (art.10 § 1 K.p.a.) co stanowiło podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art.145 § 1 pkt.4 K.p.a. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność czy naruszenie to miało jakiś wpływ na wynik sprawy. W przypadku spełnienia przesłanek, o których mowa w art.145 § 1 pkt.1b.) p.p.s.a. sąd jest zobowiązany uchylić zaskarżoną decyzję bez względu na to czy miało to jakikolwiek wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
W orzecznictwie sądów administracyjnych jest powszechnie przyjęty pogląd, że przesłanka wznowieniowa z art.145 § 1 pkt.4 K.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji tylko wówczas gdy powołuje się na nią podmiot, który bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Inny podmiot nie może się skutecznie powoływać na tę okoliczność. Również sąd administracyjny nie może z urzędu powoływać się na tę okoliczność. Tylko od woli strony pominiętej w postępowaniu administracyjnym zależy czy podniesie ona ten zarzut w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Pogląd taki wyraził NSA w wyrokach z 16 maja 2012r. w spr. II OSK 371/11, z 9 czerwca 2011r. w spr. II OSK 990/10, z 18 maja 2010r. w spr. II OSK 796/09 i z 18 listopada 2009r. w spr. II OSK 1781/08.
W niniejszej sprawie J. R. zgłosiła swój udział w postępowaniu sądowym i na rozprawie w dniu 14 lipca 2016r. została ona dopuszczona do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania na podstawie art.33 § 2 p.p.s.a. Na rozprawie J. R. podniosła także zarzut pominięcia jej w postępowaniu administracyjnym mimo, że 28 grudnia 2015r. stała się współwłaścicielem działki. W sytuacji gdy zarzut taki został zgłoszony w postępowaniu sądowym to skutkowało to koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art.145 § 1 pkt.1b.) p.p.s.a.
O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 4 ust.1,2 i 3 w związku z § 21 ust.1c. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r.r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015r. poz.1801).
Z uwagi na uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art.145 § 1 pkt.1b.) p.p.s.a. sąd nie dokonał oceny legalności decyzji ani oceny zasadności zarzutów skarżącej. Ocena taka na obecnym etapie postępowania byłaby bowiem przedwczesna.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winien zapewnić J. R. udział w postępowaniu oraz odnieść się do zarzutów R. W. i jej pełnomocnika zawartych w skardze oraz w pismach procesowych z 3 lipca 2016r. i z 6 lipca 2016r. Następnie należy dokonać wnikliwej analizy całego materiału dowodowego oraz wydać rozstrzygnięcie w sprawie.
R.T.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło