III SA/Łd 239/10
WyrokWSA w Łodzi2010-10-08
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Ewa Alberciak, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pisma strony wnoszącej o uzupełnienie informacji o możliwości zaskarżenia pisma informacyjnego organu administracji wszczynają postępowanie administracyjne, które może zostać umorzone?Ratio decidendi
Pisma strony wnoszącej o uzupełnienie pisma informacyjnego organu administracji o elementy dotyczące możliwości zaskarżenia nie wszczynają postępowania administracyjnego, ponieważ przepisy prawa nie przewidują wydania decyzji lub postanowienia w takiej sprawie. W konsekwencji, organ pierwszej instancji nie miał podstaw do wydania decyzji o umorzeniu postępowania, a organ odwoławczy słusznie uchylił te decyzje i umorzył postępowanie.Stan faktyczny
Strony M. i M. P. wniosły o uzupełnienie pisma informacyjnego Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. dotyczącego rozliczenia wyegzekwowanych kosztów egzekucyjnych, w zakresie pouczenia o możliwości zaskarżenia. Naczelnik odmówił umorzenia postępowania, a następnie Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił decyzje organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie. Strony wniosły skargę do WSA, kwestionując umorzenie postępowania i sposób rozliczenia środków.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi M. i M. P.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 października 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2010 roku sprawy ze skarg M. P. i M. P. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...], [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie uzupełnienia pisma oddala skargi.
Decyzjami z dnia [...] nr [...] i [...] Inspektor Kontroli Skarbowej, Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. określił M. i M. P. zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 rok w wysokości 564.747,20 zł oraz odsetki od powyższej zaległości.
W oparciu o wskazane powyżej decyzje wierzyciel, tj. Pierwszy Urząd Skarbowy Ł.-G. wystawił na zobowiązanych w dniu [...] tytuł wykonawczy o nr [...], który następnie skierował do przymusowej realizacji w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Odpis tytułu wykonawczego Nr [...] oraz zawiadomienia z dnia [...] o zajęciach wierzytelności pieniężnych doręczono skutecznie zobowiązanym w dniu [...].
Organ egzekucyjny zajął zawiadomieniami z dnia [...] wierzytelność pieniężną M. P. z tytułu posiadanych w Spółce z o.o. "A" udziałów oraz wynagrodzenie za pracę M. P. zatrudnionej u w Spółce z o.o. "A".
Następnie organ egzekucyjny zajął zawiadomieniem z dnia [...] w Spółce z o.o. "A" wierzytelność pieniężną M. P. z tytułu pobieranego wynagrodzenia za pracę. Zawiadomienie to zostało zobowiązanemu skutecznie doręczone w dniu [...].
W związku z dokonanymi przez organ egzekucyjny zajęciami, w okresie od dnia [...] do dnia [...] na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] została wyegzekwowana, kwota w łącznej wysokości 9.164,97 zł, którą zaksięgowano w całości na poczet powstałych kosztów egzekucyjnych.
Pismem z dnia [...] roku M. P. wystąpił do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy Nr [...].
Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy Nr [...], obejmujący zaległość M. i M. P. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 rok.
Na powyższe postanowienie M. P. złożył zażalenie. Po rozpoznaniu zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...], nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...].
Na powyższe rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł.i strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 12 lipca 2007 r., sygn. akt I SA/ Łd 513/07, oddalił skargę strony.
W dniu [...] zobowiązany złożył do organu egzekucyjnego kolejny wniosek, w którym wystąpił o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy Nr [...].
Po rozpatrzeniu pisma strony, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. postanowieniem z dnia [...], nr [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] nr [...].
M. P. nie zgadzając się z wymienionym rozstrzygnięciem złożył zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł..
Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., po rozpatrzeniu zażalenia M. P., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...] roku
Na powyższe postanowienie M. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 28 października 2008 roku, sygn. akt III SA/Łd 209/09 uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...].
W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. Nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...], nr [...] będącą podstawą do dochodzenia należności objętych tytułem wykonawczym o nr [...] i umorzył postępowanie. Decyzją natomiast o nr [...] z tej samej daty Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...], nr [...] określającą należne odsetki za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 rok i umorzył postępowanie w sprawie. Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – G. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].
Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G., na podstawie art. 17 § 1 w związku z art. 64c § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), zwrócił M. i M. P. wyegzekwowane należności z tytułu kosztów egzekucyjnych w wysokości 9.164,97 zł wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi wyliczonymi na dzień [...] w wysokości 11.132,50 zł.
Pismem z dnia [...] M. i M. P. wnieśli zażalenie na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...], Nr [...].
Postanowieniem z dnia [...], Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...].
Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...]. M. i M. P. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Wyrokiem z dnia 4 marca 2010r. w spr. III SA/Łd 632/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M. i M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...]. Od wyroku tego M. i M. P. złożyli skargę kasacyjną.
Pismem z dnia [...], Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. poinformował M. i M. P. o rozliczeniu kwoty 20.297,47 zł w związku z zajęciem wierzytelności z dnia [...], sygn. akt [...] dokonanym przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Ł.-W., wskazując, iż z tytułu zajęcia na konto Komornika Sądowego przekazał kwotę 13.695,81 zł, pozostała zaś kwota – 6.601,66 zł jest do zwrotu w kasie urzędu.
W dniu [...] M. P. złożył wniosek o uzupełnienie pisma z dnia [...] co do rozstrzygnięcia, co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do tego rozstrzygnięcia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego.
W dniu [...] M. P. złożyła wniosek o uzupełnienie pisma z dnia [...] co do rozstrzygnięcia, co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do tego rozstrzygnięcia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego.
Dwoma pismami z dnia [...] (nr [...] i [...]) Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. wezwał M. i M. P. do sprecyzowania żądań zawartych w pismach z dnia [...] w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosków bez rozpoznania.
W dniu [...] M. P. działając w imieniu własnym oraz żony M. wyjaśnił, że "nie wnosi żadnych dodatkowych żądań, oprócz żądań wymienionych w pismach z dnia [...]".
Dwoma pismami z dnia [...] (nr [...] i [...]) Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. poinformował M. i M. P., iż pismo z dnia [...] ma jedynie charakter informacyjny, nie rozstrzyga sprawy co do istoty, co oznacza, że jest niezaskarżalne.
W piśmie z dnia [...] skierowanym Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego M. P. w imieniu własnym i żony –M. P. wskazał, iż "rozstrzygnięcie uzupełniające o możliwości zaskarżenia, bądź braku takiej możliwości winno mieć formę decyzji albo postanowienia z możliwością zaskarżenia takiego rozstrzygnięcia".
Decyzją z dnia [...], Nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem M. P. z dnia 12 [...], uzupełnionym pismem z dnia [...], jako bezprzedmiotowe.
Decyzją z dnia [...], Nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem M. P. z dnia [...], uzupełnionym pismem z dnia [...], jako bezprzedmiotowe.
W uzasadnieniach obu decyzji z [...]. organ egzekucyjny odwołując się do treści art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazał, iż realizując dyspozycję tego przepisu wydał postanowienie z [...], którym dokonał zwrotu należności z tytułu wyegzekwowanych kosztów egzekucyjnych w wysokości zgodnej z obowiązującymi przepisami prawa i prawidłowej pod względem rachunkowym. Sam zwrot należności był jedynie czynnością techniczną, wykonaniem wydanego postanowienia. O sposobie zwrotu przesądziły natomiast zaistniałe okoliczności, w tym zajęcie egzekucyjne przekazane przez komornika sądowego. W związku z czym postępowanie wszczęte wnioskiem strony z [...] stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć, zgodnie z treścią art.105 § 1 kpa.
Od dwóch decyzji z dnia [...] nr [...] i [...] odwołanie złożyli M. i M. P. W obu odwołaniach podnieśli oni, iż art. 105 § 1 k.p.a. nie może stanowić podstawy prawnej rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej, ponieważ przedmiotem postępowania zainicjowanego wnioskami z dnia [...], uzupełnionymi pismem z dnia [...], jest żądanie uzupełnienia pisma Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G., z dnia [...] co do rozstrzygnięcia i sprostowania, w zakresie pouczenia co do prawa wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego. Skarżący podnieśli również, że skoro postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. umorzył postępowanie egzekucyjne, to kierowane po tym dniu pisma stanowią naruszenie przepisów proceduralnych i są błędem. Ponadto skarżący zarzucili, że nie może znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż przepis ten stosuje się jedynie w przypadku, gdy wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego było niezgodne z prawem i obie te przesłanki (wszczęcie i prowadzenie niezgodne z prawem postępowania egzekucyjnego) muszą wystąpić łącznie.
Decyzją z dnia [...], Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...]. nr [...] w całości i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji.
Decyzją z dnia [...], Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] nr [...] w całości i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji.
W uzasadnieniach obu decyzji z [...]. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż pismo Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...] miało jedynie charakter informacyjny i nie mogło stanowić przedmiotu uzupełnienia w zakresie pouczenia, o którym stanowi art. 111 § 1 k.p.a. Podzielając zarzut zawarty w odwołaniu dotyczący wydania przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego pisma z dnia [...] z oczywistym naruszeniem prawa, organ odwoławczy wskazał, że umorzenie postępowania zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków strony i kończy bieg postępowania w określonej instancji administracyjnej. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę, poprzez rozstrzygnięcie jej co do istoty. W analizowanej sprawie przesłanka bezprzedmiotowości wystąpiła przed wszczęciem postępowania, zabrakło bowiem przedmiotu postępowania, tj. decyzji lub postanowienia rozstrzygającego o rozdysponowaniu kwot przysługujących M. i M. P., które mogłoby być przedmiotem uzupełnienia na podstawie art. 111 § 1 kpa, o co wnioskowały strony. Także brak jest uprawnień dłużnika zajętej wierzytelności, tj. Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowych sprawach. Ustosunkowując się natomiast do zarzutu stron, że w niniejszych sprawach nie może mieć zastosowania art. 64 c § 3 ustawy o postępowania egzekucyjnym w administracji, Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że zarzut o tożsamej treści został podniesiony w zażaleniu M. i M. P. z dnia [...] na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – G. z dnia [...] Nr [...], którym orzeczono o zwrocie wyegzekwowanej należności z tytułu kosztów egzekucyjnych w wysokości 9.164.97 zł wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi wyliczonymi na dzień[...] w wysokości 11.132.50 zł. Natomiast na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...], Nr [...], utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, M. i M. P. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, co oznacza, że powyższa kwestia jest obecnie przedmiotem rozpatrzenia przed sądem. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. nie był uprawniony do wydania decyzji z [...] czyli działał bez podstawy prawnej. Nie istnieje bowiem przepis, który pozwalałby dłużnikom zajętej wierzytelności wydawanie decyzji w trybie kpa oraz ustawy z o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Mając to na uwadze organ odwoławczy uchylił obie zaskarżone decyzje i umorzył oba postępowania pierwszej instancji.
Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnieśli M. i M. P.
Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnieśli M. i M. P.
W uzasadnieniach obu skarg M. i M. P. podnieśli, iż na koncie organu skarbowego znalazły się środki pobrane w toku egzekucji i istniał obowiązek zwrotu tych środków właścicielom. Zwrot ten nastąpił jednak pismami informacyjnymi a nie decyzją lub postanowieniem. Środki te stały się nadpłatą gdyż jest to nienależnie pobrany podatek. Do zwrotu nadpłaty mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej (dział III rozdział 9) a nie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Winna być wydana decyzja w przedmiocie nadpłaty od której byłaby możliwość odwołania się do organu wyższej instancji. Organ I instancji naruszył także przepisy Kodeksu postępowania cywilnego gdyż przekazał środki komornikowi podczas gdy tytuł wykonawczy wystawiono z klauzulą wykonalności przeciwko M. P. a przekazane środki były także własnością M. P. W konkluzji skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji.
W odpowiedziach na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o oddalenie skarg i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniach obu zaskarżonych decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skargi M. i M. P. nie są zasadne.
Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego
c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy
2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach
3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Badając legalność zaskarżonych decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Przede wszystkim należy podnieść, iż przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest zwrot wyegzekwowanych należności z tytułu kosztów egzekucyjnych a nie zwrot nadpłaty podatku. Wskazuje na to treść pisma organu I instancji skierowanych do skarżących z dnia [...]. W piśmie tym skarżący zostali poinformowani o sposobie rozliczenia wyegzekwowanych kosztów egzekucyjnych. Począwszy od tego pisma rozpoczęła się korespondencja pomiędzy organem administracji a skarżącymi, zakończona wydaniem zaskarżonych decyzji.
Wbrew zarzutom skarżących przedmiotem postępowania nie jest zwrot nadpłaty podatku. Problematyka zwrotu nienależnie uiszczonego podatku została uregulowana w przepisach art.72 – 90 Ordynacji podatkowej. W przedmiocie zwrotu nienależnie zapłaconego podatku przez skarżących toczyło się odrębne postępowanie zakończone ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...]. oraz wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 sierpnia 2010r. w spr. I SA/Łd 461/10. W uzasadnieniu wymienionego wyroku sąd zlecił organowi administracji wyjaśnienie czy pisma skarżących z [...] i [...]. są wnioskami o stwierdzenie nadpłaty podatku i ewentualnie wszczęcie postępowania w tym przedmiocie. W rozpoznawanej sprawie nie chodzi o zwrot nadpłaty podatku lecz o zwrot wyegzekwowanych kosztów egzekucyjnych. W związku z czym, wbrew twierdzeniom skarżących, nie mają tutaj zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej określone w art.72 90.
Kwestia zwrotu wyegzekwowanych kosztów egzekucyjnych została uregulowana w art.64c ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 229 z 2005r. poz.1954 z późn. zm.) zaś w myśl art.18 tej ustawy jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Organ odwoławczy trafnie uznał, iż brak było podstaw prawnych do wydania przez organ I instancji decyzji o umorzeniu postępowań wszczętych wnioskami M. i M. P. z [...].
Należy zaznaczyć, iż w przedmiocie zwrotu skarżącym wyegzekwowanych kosztów egzekucyjnych toczyło się odrębne postępowanie zakończone ostatecznym postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]. W postępowaniu tym określono do zwrotu kwotę kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami w łącznej wysokości 20297,47 zł. Wyrokiem z dnia 4 marca 2010r. w spr. III SA/Łd 632/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę wniesioną na wymienioną decyzję. M. i M. P. od tego wyroku złożyli skargę kasacyjną.
Kwestia określenia wysokości wyegzekwowanych kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami jakie należą się skarżącym została zatem rozpoznana w odrębnym postępowaniu zaś pismo organu I instancji z [...]. określało jedynie sposób rozliczenia tej kwoty. Pismo to miało charakter informacyjny gdyż skarżący zostali w nim powiadomieni, iż z ogólnej kwoty do zwrotu (20297,47 zł) część zostanie przekazana Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym dla Ł. – Ś. w związku z zajęciem wierzytelności przez komornika (13695,81 zł) zaś pozostała kwota zostanie zwrócona skarżącym (6601,66 zł). Pismo z [...]. było więc informacją w jaki sposób zostanie rozliczona kwota należności do zwrotu ustalona w odrębnym postępowaniu.
Sąd nie podzielił poglądu skarżących, iż organ administracji rozstrzygnął o zwrocie wyegzekwowanych kosztów pismem informacyjnym z [...] a winien to uczynić decyzją administracyjną (postanowieniem), od której przysługiwałaby możliwość wniesienia odwołania (zażalenia) a następnie skargi do sądu administracyjnego. Pogląd taki wynika z niezrozumienia pojęcia ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych należnych do zwrotu oraz pojęcia sposobu realizacji tego zwrotu. Jeżeli chodzi o pierwsze pojęcie to w tym przedmiocie toczyło się odrębne postępowanie zakończone ostatecznym postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...]. Odnośnie sposobu zwrotu kwoty ustalonej w tym postępowaniu to brak jest podstaw do wydania w tym przedmiocie decyzji lub postanowienia przez organ administracji. Ani ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ani żadna inna ustawa nie przewidują w takiej sytuacji wydania decyzji administracyjnej bądź postanowienia. Skoro brak jest podstawy prawnej do wydania decyzji lub postanowienia to organ administracji nie mógł wydać ani decyzji ani postanowienia dotyczących kwestii będącej przedmiotem pism z [...]. W sytuacji gdyby organ administracji mimo to wydał decyzję lub postanowienie, tak jak domagają się tego skarżący, to zostałaby ona wydana bez podstawy prawnej a więc dotknięta byłaby wadą nieważności.
Analiza skargi wskazuje, iż M. i M. P. nie zgadzają się z faktem, iż część z kwoty należnej do zwrotu została przekazana komornikowi sądowemu. Należy zaznaczyć, iż do organu administracji I instancji wpłynęło zajęcie wierzytelności komornika sądowego. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – G. stał się zatem dłużnikiem zajętej wierzytelności i był zobowiązany do potrącenia zajętej wierzytelności oraz przekazania jej komornikowi. Obowiązek taki wynika z treści art.896 § 1 pkt.2 Kodeku postępowania cywilnego. Organ I instancji był więc zobowiązany postąpić zgodnie z dyspozycją wymienionego przepisu i realizując ten obowiązek nie był uprawniony do wydawania w tej kwestii decyzji lub postanowienia. Żaden przepis prawny nie przewiduje bowiem wydania decyzji lub postanowienia przez organ administracji w przypadku realizacji obowiązku określonego w art.896 § 1 kpc. Skoro skarżący nie zgadzają się z zajęciem wierzytelności dokonanej przez komornika to mają możliwość zakwestionowania tej czynności w postępowaniu przed sądem powszechnym. Na zajęciu z dnia [...]. znajduje się zresztą pouczenie jakie środki prawne przysługują stronie gdy nie zgadza się ona z czynnością komornika.
Organ odwoławczy słusznie uznał, iż pisma skarżących z [...] nie wszczęły postępowań administracyjnych.
Należy zaznaczyć, iż nie każde pismo strony skierowane do organu administracji wszczyna postępowanie administracyjne. W orzecznictwie sądów administracyjnych jest powszechnie przyjęty pogląd, iż żądanie strony skierowane do organu administracji tylko wtedy wszczyna ogólne postępowanie administracyjne jeżeli dotyczy sprawy załatwianej w drodze decyzji administracyjnej tj, jeżeli przepisy prawa materialnego upoważniają organ do rozstrzygnięcia co do wniesionego żądania przez wydanie decyzji administracyjnej. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 stycznia 2006r. w spr. II GSK 340/05 (Lex nr 196292) i z 15 lutego 2006r. w spr. II GSK 350/05 (Lex nr 203829). Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionych wyrokach.
Z treści dwóch pism skarżących z dnia [...]. wynika, iż wnoszą oni o uzupełnienie pisma z [...] co do rozstrzygnięcia, co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do tego rozstrzygnięcia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego. W istocie żądają uzupełnienia pisma z [...] o elementy wymienione w art.111 § 1 kpa. Należy zaznaczyć, iż wymieniony przepis dotyczy jedynie uzupełnienia decyzji lub postanowień. Nie odnosi się natomiast do uzupełnienie pism informacyjnych organu skierowanych do strony. Pismo z [...] nie jest decyzją ani postanowieniem lecz pismem informacyjnym. Dlatego też nie mogły ono stanowić przedmiotu uzupełnienia, o którym mowa w art.111 § 1 kpa.
W przekonaniu sądu oba pisma skarżących z [...] nie wszczęły postępowań administracyjnych. W przedmiocie żądań zawartych w tych pismach przepisy prawa nie przewidują, aby ich załatwienie następowało przez wydanie decyzji administracyjnej lub postanowienia. Żaden przepis prawa nie upoważnia organu administracji do wydania decyzji lub postanowienia w przedmiocie żądania strony uzupełnienia pisma informacyjnego organu o elementy określone w art.111 § 1 kpa. Skoro obwiązujące przepisy nie upoważniają organu administracji do wydania takiego aktu to oznacza, iż oba pisma z [...] nie wszczęły postępowań administracyjnych a tym samym nie było podstaw prawnych do wydania decyzji o umorzeniu postępowań wszczętych tymi pismami. Postępowanie administracyjne może zostać umorzone tylko wówczas gdy zostało wcześniej wszczęte. W sytuacji gdy pisma skarżących z [...] nie wszczęły postępowań administracyjnych to organ I instancji nie miał podstaw prawnych do wydania decyzji o umorzenia postępowania. Organ odwoławczy trafnie uznał, iż decyzje organu I instancji zostały wydane bez podstawy prawnej, Konsekwencją tego było uchylenie obu decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy słusznie również umorzył postępowanie pierwszej instancji. Rodzaje rozstrzygnięć jakie może wydać organ odwoławczy zostały określone w art.138 § 1 i 2 kpa. Skoro decyzje organu I instancji zostały wydane bez podstawy oprawnej to uzasadnione było, po ich uchyleniu, umorzenie postępowania pierwszej instancji. Całe postępowanie organu I instancji zakończone wydaniem decyzji z [...] stało się bowiem bezprzedmiotowe a tym samym uzasadnione było wydanie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia, o którym mowa w art.138 § 1 pkt.2 kpa.
Nie ma natomiast żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy zarzut skarżących, iż organ I instancji przekazał środki komornikowi mimo, że tytuł wykonawczy był wystawiony jedynie przeciwko M. P. zaś zajęte środki były także M. P. W ocenie skarżących stanowiło to naruszenie art.7761 § 1 kpc. W sytuacji gdy M. P. nie zgadza się z przekazaniem jej środków komornikowi sądowemu może przed sądem powszechnym żądać zwolnienia zajętych środków pieniężnych. Okoliczność ta nie ma jednak żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Reasumując sąd uznał, iż skargi nie zasługują na uwzględnienie. Pismo organu I instancji z [...] nie było decyzją ani postanowieniem gdyż brak było podstaw prawnych do wydania takich aktów, lecz miało charakter informacyjny. Żądania skarżących uzupełnienia tego pisma o elementy określone w art.111 § 1 kpa, zawarte w pismach z [...], nie wszczęły postępowań administracyjnych. Brak jest bowiem przepisów prawnych upoważniających organ administracji do rozstrzygnięcia żądań określonych w pismach z [...], w drodze decyzji lub postanowienia. Decyzje organów I instancji zostały zatem wydane bez podstawy prawnej i organ odwoławczy słusznie je uchylił oraz umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., sąd oddalił skargi M. i M. P.
b.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło