III SA/Łd 24/16

Dnia 26 lutego 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2016 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. D. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie nałożenia opłaty za przechowywanie w depozycie broni palnej p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. Pismem z dnia 26 października 2015 r. Komendant Wojewódzki Policji w Ł poinformował J D o wysokości i konieczności uiszczenia opłaty za przechowywanie broni palnej w depozycie Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Wojewódzkiej Policji w Ł w wysokości 6108,08 zł. Jako podstawę prawną ponoszenia kosztów związanych z deponowaniem broni i amunicji organ wskazał art. 23 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad deponowania i niszczenia broni i amunicji w depozycie Policji, Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego oraz stawki odpłatności za ich przechowywanie w depozycie (Dz. U. z 2004 r. nr 152, poz. 1609). Przedmiotowe pismo zawierało pouczenie o terminie i trybie zaskarżenia przedmiotowej czynności do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi po uprzednim wezwaniu Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł, w terminie 14 dni od daty otrzymania powyższego pisma, do usunięcia naruszenia prawa. W dniu 6 listopada 2015 r., do Kancelarii Gabinetu Komendanta Głównego Policji wpłynęło pismo J D z dnia [...] r. skierowane do Głównego Komendanta Policji w W zatytułowane Skarga, dotycząca pisma z dnia 26.10.2015r. [...], [...], [...]. W piśmie tym J D informuje, że odmawia wpłacenia żądanej kwoty za zdeponowaną broń. Podnosi, że broń została zabrana podstępnie w sposób bezprawny przy użyciu sfałszowania wywiadu środowiskowego. W dalszej części skargi J D opisuje nieprawidłowości, których w jego ocenie dopuściły się organy Policji prowadząc postępowania również w innych sprawach dotyczących jego osoby oraz formułuje wnioski personalne odnoszące się zarówno do funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w W, Komendy Wojewódzkiej Policji w Ł oraz Komendy Głównej Policji w W. W końcowej części skargi J D odnosi się również do pisma Komendy Głównej Policji z kwietnia 2014r. [...]. Przedmiotowa skarga została przesłana do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł, który w piśmie z dnia 2 grudnia 2015r. ustosunkował się do treści skargi w trybie art. 234 § 1 K.p.a. oraz poinformował, że w zakresie dotyczącym funkcjonariuszy KPP w W oraz KWP w Ł kopia pisma z dnia 2 listopada 2015r. została przekazana celem udzielenia odpowiedzi do Naczelnika Wydziału Kadr i Szkolenia KWP w Ł. J D wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na wezwanie do zapłaty [...]. Wskazał, że zapłata dotyczy kwoty w wysokości 6.108 zł 08 gr podanej w piśmie z dnia 26.10.2015r. nr [...], "na które to pismo złożył zażalenie stosownie do KPA, gdyż Polska posiada tok dwuinstancyjny a nadawca nie zastrzegł sobie toku odwoławczego". W obszernym uzasadnieniu skargi podał między innymi, że złożone zażalenie Komendant Główny Policji przesłał do realizacji Naczelnikowi Wydziału Kontroli KWP w Ł. Skarżący podniósł, że nie otrzymał odpowiedzi na zażalenie. Wskazał, że zrzekł się broni na rzecz Skarbu Państwa już w 2012 i 2013 roku i odmawia zapłaty kwoty określonej w piśmie z dnia 26 października 2015 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niewyczerpanie trybu zaskarżenia czynności kalkulacji opłat tj. brak wezwania przez skarżącego, Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł do usunięcia naruszenia prawa, ewentualnie o oddalenie skargi. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 stycznia 2016 r. skarżący wezwany został do podania, czy przed wniesieniem skargi do Sądu wyczerpał środki zaskarżenia w sprawie, tj. czy wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone skutecznie skarżącemu w dniu 20 stycznia 2016 r. W dniu 27 stycznia 2016 r. do Sądu wpłynęło pismo J D, w którym skarżący poinformował, że otrzymał wezwanie do zapłaty i tego samego dnia złożył skargę do Komendanta Głównego Policji w W. prosząc o wyjaśnienie, czy wezwanie jest zgodne z prawem. Komendant Główny Policji przesłał jego pismo do rozpatrzenia Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w Ł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić jako niedopuszczalną. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Granice kognicji rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych sprecyzowane zostały w art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Katalog aktów prawnych oraz czynności organów administracji publicznej podlegających kontroli sądów administracyjnych wskazany został w treści przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. Obejmuje on: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W myśl § 3 cyt. przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W ocenie Sądu, uznać należało, że wystosowanie do skarżącego pismo informujące o wysokości i konieczności uiszczenia opłaty za przechowywanie broni w depozycie policyjnym spełniało warunek w postaci bycia "innym niż określone w pkt 1-3 aktem lub czynnością", o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., gdyż na podstawie tego przepisu, wolą ustawodawcy było objęcie kontrolą sądu administracyjnego tych prawnych form działania administracji publicznej, które mogą być i są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów administrowanych w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 20 września 2011 r. sygn. akt II SA/Op 656/10 dostępny na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z treścią art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę do Sądu można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia ustawa nakazuje natomiast rozumieć sytuację, gdy stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Oznacza to, że postępowanie sądowoadministracyjne nie powinno zastępować postępowania administracyjnego, a więc nie może zostać wszczęte dopóty, dopóki to postępowanie się toczy, jak również to, że postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać uruchomione, jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanych aktów i czynności, dostępne podmiotowi, który chce uruchomić postępowanie sądowo-administracyjne, w postępowaniu administracyjnym (T. Woś [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008 s. 267). Jeżeli natomiast ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, a taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, po myśli art. 52 § 3 p.p.s.a., skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W tym miejscu należy zaakcentować, a tym samym wyjaśnić skarżącemu, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, przewidziane w art. 52 § 3 p.p.s.a., nie jest instytucją postępowania administracyjnego (nie jest środkiem zaskarżenia), lecz formalnym wymogiem wniesienia skargi. Nie stanowi zatem realizacji zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jego istotą i celem jest stworzenie dodatkowych możliwości autorewizji własnego działania organu administracji publicznej, który podjął akt lub dokonał kwestionowanej czynności i to tylko i wyłącznie w związku z zagrożeniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Jeżeli bowiem organ uzna racje strony, wniesienie skargi do sądu będzie zbędne. (patrz: T. Woś "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" praca zbiorowa Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Wydanie 2 z 2008 r. str. 275). Wobec powyższe istotne znaczenie ma wniesienie tego wezwania do organu właściwego, a więc tego który podjął kwestionowaną czynność lub akt. W rozpatrywanej sprawie warunkiem dopuszczalności wniesienia do sądu administracyjnego skargi w przedmiocie kalkulacji opłaty za przechowywanie broni w depozycie było więc , stosownie do art. 52 § 3 p.p.s.a., wystąpienie przez skarżącego do właściwego organu tj. Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł, w terminie 14 dni, od chwili kiedy mógł dowiedzieć się o podjęciu czynności, z pisemnym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Brak wystosowania takiego wezwania do właściwego organu, czyni niedopuszczalnym wniesienie skargi do sądu. Jak wynika z akt sprawy, skarżący we wskazanym terminie nie dokonał koniecznej czynności wezwania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Pismo z dnia 2 listopada 2015 r. zatytułowane "Skarga" (k. 641 akt adm.), pomimo wyczerpującego pouczenia, zawartego w piśmie z dnia 26 października 2015r. [...], skarżący skierował do Komendanta Głównego Policji. W skardze tej skarżący poinformował, że nie zapłaci żądanej kwoty, ale również zawarł opis nieprawidłowości, których w jego ocenie dopuściły się organy Policji prowadząc postępowania również w innych sprawach dotyczących jego osoby oraz formułuje wnioski personalne odnoszące się zarówno do funkcjonariuszy KPP w W KWP w Ł oraz KGP. W końcowej części skargi J D odniósł się również do pisma Komendy Głównej Policji z kwietnia 2014r. [...]. Zważywszy więc na adresata tego pisma jak również jego treść nie można uznać, że skarżący w sposób należyty wyczerpał tryb określony w art. 52 § 3 p.p.s.a. Należy zaakcentować, że skarżący miał wiedzę o trybie zaskarżenia kwestionowanej czynności, bowiem pismo z dnia 26 października 2015 r., zawierało szczegółowe i wyczerpujące pouczenie o terminie i trybie zaskarżenia kwestionowanej czynności Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł.. W piśmie z dnia 3 grudnia 2015 r., skierowanym do Prokuratury Apelacyjnej w Ł (karta 650 akt administracyjnych) skarżący, w sposób obraźliwy, podważa wręcz kompetencje osoby, która podpisała pismo z dnia 26 października 2015r. i kwestionuje podany w nim tryb wezwania Komendanta Wojewódzkiego Policji do usunięcia naruszenia prawa, wskazując na obowiązującą zasadę dwuinstancyjności postępowania . Również ze stwierdzenia zawartego w treści skargi wniesionej do sądu: "Dotyczy zapłaty kwoty w wys. 6.108 zł 08 gr podanej w piśmie z dnia 26.10.2015r. nr WASI-642/1624/15, na które to pismo złożyłem zażalenie stosownie do KPA, gdyż Polska posiada tok dwuinstancyjny a nadawca nie zastrzegł sobie toku odwoławczego" - wynika, że skarżący świadomie złożył skargę do Komendanta Głównego Policji w W zamiast wezwać do usunięcia naruszenia prawa - w terminie 14 dnia od otrzymania pisma z dnia 26 października 2015r. - Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. Tymczasem zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a. skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu, tj. organu, który podjął zaskarżoną czynność lub akt, a nie po złożeniu zażalenia do organu wyższego stopnia. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 stycznia 2014r. sygn. akt II OZ 11/14 (dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) pismo adresowane do Komendanta Głównego Policji, nie zaś do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł, który był organem wydającym rozstrzygnięcie zaskarżone przez skarżącego nie może być traktowane jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Jeszcze raz należy podkreślić, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, przewidziane w art. 52 § 3 p.p.s.a., nie jest instytucją postępowania administracyjnego (nie jest środkiem zaskarżenia), lecz formalnym wymogiem wniesienia skargi, a zachowanie 14 dniowego terminu do wezwania do usunięcia naruszenia prawa podlega ocenie sądu. W tej sytuacji stwierdzając, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało skierowane do organu niewłaściwego, ale przyjmując nawet stosowaną w postępowaniu sądowoadministracyjnym konstrukcję, przyjęcia zachowania terminu do wniesienia skargi złożonej bezpośrednio do sądu z pominięciem pośrednictwa właściwego organu, uzależnioną, w takiej sytuacji, od zachowania terminu przekazania przez sąd skargi do organu właściwego - również nie można było uznać skargi z dnia 2 listopada 2015r. wniesionej do Komendanta Głównego Policji w W. jako wezwania do usunięcia naruszenia prawa wniesionego z zachowaniem terminu. Jak bowiem ustalił Sąd (karta 19–22 akt sądowych) skarga J D z dnia [...] r. skierowana do Komendanta Głównego Policji w W została przekazana przez Biuro Kontroli Komendy Głównej Policji do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł przy piśmie datowanym w dniu 17 listopada 2015r. i wpłynęła do KWP w Ł 19 listopada 2015r. Tymczasem uwzględniając okoliczność doręczenia skarżącemu pisma zawierającego kalkulację żądanej opłaty w dniu 28 października 2015 r. - 14 dniowy termin na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa upłynął w dniu 12 listopada 2015 r. (bowiem 11 listopada 2015r. był dniem ustawowo wolnym). Reasumując należy stwierdzić, że jak podkreślono wyżej, skarżący został pouczony o trybie i terminie zaskarżenia czynności Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł stanowiącej kalkulację opłaty za przechowywanie broni w depozycie. Pouczenie to w swojej treści skonstruowane jest w sposób czytelny i zrozumiały, zaś jego właściwie zrozumienie nie powinno sprawiać trudności. Do jego interpretacji nie jest wymagane posiadanie szczególnych kwalifikacji i wiedzy prawniczej. Uchybienie zatem warunkom formalnym wniesienia skargi na powyższą czynność organu nie było wywołane zawinionym działaniem organu i brakiem jasnego pouczenia co do terminu, trybu i sposobu wnoszenia skargi, a wynikało z przyjętego przez skarżącego sposobu działania. W konsekwencji powyższego uznać należało, iż skarżący nie wyczerpał trybu określonego w art. 52 § 3 p.p.s.a. i skarga wniesiona w niniejszej sprawie podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. k.p.