III SA/Łd 287/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Alberciak po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podwyższonej opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji postanawia: odmówić przywrócenia terminu do usunięcia braku formalnego skargi. "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł z dnia [...] r. w przedmiocie ustalenia podwyższonej opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z dnia 25 marca 2015 r. skarżąca spółka została wezwana do usunięcia braku formalnego skargi przez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji (KRS, statut) w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została wysłana na adres skarżącej spółki wskazany w skardze: ul. T. 7, [...] P. Po dwukrotnym awizowaniu przez doręczyciela (pierwsze awizo w dniu 30 marca 2015 r., powtórne awizo w dniu 8 kwietnia 2015 r.), przesyła został zwrócona do sądu w dniu 16 kwietnia 2015 r. W dniu 13 maja 2015 r. skarżąca spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżąca spółka wskazała, że w dniu 7 maja 2015 r. dowiedziała się o wysłaniu przesyłki zawierającej wezwanie. W rozmowie z pracownikami spółki ustalono, że żadne awizo informujące o przesyłce sądowej nie zostało pozostawione w siedzibie spółki. Z uwagi na zaistniałą sytuację spółka złożyła reklamację wraz ze skargą do operatora pocztowego. Niedochowanie terminu stanowiło skutek okoliczności, na które skarżąca spółka nie miała żadnego wpływu. Nie była świadoma, że taka przesyłka istnieje. Nie była w stanie nawet przy dołożeniu należytej staranności uzupełnić braku formalnego skargi. W piśmie z dnia 19 maja 2015 r. operator pocztowy poinformował, że przesyłka zawierająca wezwanie skierowane do skarżącej spółki została przyjęta w Oddziale Nadawczym w dniu 27 marca 2015 r. W dniu 30 marca 2015 r. została wydana doręczycielowi. Analiza zapisu trasy GPS, stanowiącego wewnętrzne narzędzie weryfikacji pracy poszczególnych doręczycieli potwierdza, że osoba odpowiedzialna za doręczenie była pod wskazanym adresem. "Pani, która zazwyczaj odbiera przesyłki odmówiła odebrania przesyłki sądowej". Uzasadniła to tym, że "przykazano jej, aby przesyłki tego rodzaju nie były przez nią podejmowane". W związku z tym doręczyciel pozostawił zawiadomienie. Doręczyciel złożył oświadczenie, w którym potwierdził okoliczności pozostawienia zawiadomienia oraz powtórnej awizacji przesyłki po 7 dniach od daty pozostawienia pierwszego zawiadomienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucję przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym normują przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wnosząc o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Jej celem jest ochrona jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej przez stronę (strony) lub uczestników postępowania. Z treści przywołanych przepisów wynika bowiem, że uchybiony termin do dokonania czynności należy przywrócić, jeśli łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi; jednocześnie z wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania sądowego. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że brak winy warunkujący uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu oznacza, jak podnosi się w orzecznictwie sądowym i w literaturze, że do niedochowania terminu doszło pomimo dołożenie przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu jest skutkiem przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por.: postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., V SA 793/02, M. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się na przykład: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa. (por.: postanowienia NSA z dnia 8 lipca 2008 r., II OZ 712/08 i z dnia 9 czerwca 2011 r., I OZ 402/11). Brak winy przy dokonywaniu czynności procesowej osoba zainteresowana winna zatem uprawdopodobnić, tj. powinna wykazać swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Uprawdopodobnienie braku winy jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód w ścisłym znaczeniu, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie w rzeczywistości miało miejsce. Ustawodawca dopuszcza ten mniej pewny środek, aby w ten sposób ułatwić zainteresowanym przedstawienie swoich racji. Sąd nie jest natomiast upoważniony w świetle powołanych przepisów do podejmowania czynności zmierzających do zebrania dowodów na okoliczność uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Argumentacja skarżącej spółki zawarta we wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego sprowadza się do kwestionowania prawidłowości doręczenia tego wezwania. Instytucja przywrócenia terminu ma natomiast zastosowanie w tych wszystkich sytuacjach, gdy strona nie dokonała w terminie czynności. Wówczas nie kwestionując faktu bezskutecznego upływu terminu, strona wykazuje brak zawinienia w nieterminowym dokonaniu czynności. Natomiast w przypadku, gdy strona twierdzi, że termin nie rozpoczął swojego biegu, albowiem nie dokonano prawidłowego doręczenia, nie ma mowy o przywróceniu terminu. Nie można bowiem przywrócić terminu, który nie rozpoczął swojego biegu. Jest to bowiem konsekwencją tego, że strona nie może uchybić terminowi, który jeszcze nie rozpoczął biec. Zatem nieprawidłowość doręczenia nie jest przesłanką przywrócenia terminu. Doręczenie korespondencji w sposób nieprawidłowy powoduje, że termin do dokonania danej czynność procesowej w ogóle nie rozpoczyna biegu, a tym samym nie można przyjąć, by doszło do uchybienia terminu, co powoduje, że wniosek o przywrócenie terminu jest bezprzedmiotowy (por. postanowienie NSA z dnia 28 października 2015 r., II FZ 540/14). Zagadnienie oceny prawidłowości doręczenia skarżącej spółce wezwania do usunięcia braku formalnego skargi może być przedmiotem kontroli sądu na etapie oceny zachowania terminu do usunięcia tego braku. Negatywne rozstrzygnięcie w tym zakresie może być kwestionowane przez skarżącą spółkę w drodze zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi. Odnoszenie się przez sąd przy analizie zaistnienia przesłanek przywrócenia terminu do kwestii prawidłowości awizacji przesyłki jest więc zbędne. Skarżąca spółka nie wskazała żadnych innych okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu do usunięcia braku formalnego skargi. Tym samym nie uprawdopodobniła przesłanki braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W tym stanie rzeczy, skoro skarżąca spółka nie wykazała niezbędnej do przywrócenia terminu przesłanki, jaką jest uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu, o której mowa w przywołanym wyżej art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a., to brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku. Z tych też względów, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd orzekł, jak w postanowieniu. k.p.