III SA/Łd 293/14

Dnia 9 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), , Protokolant specjalista Agnieszka Kowalik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2014 roku sprawy ze skargi J. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania J. T. 1. oddala skargę, 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. adwokatowi J. K. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 295,20 ( dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. Decyzją z dnia[...], nr [...]Wojewoda [...]na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) i art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia[...], nr [...]o wymeldowaniu J. T. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Ł. i odmówił wymeldowania J.T. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Ł. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. W dniu 12 listopada 2013r. J. T. wystąpiła do organu meldunkowego z wnioskiem o wymeldowanie z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Ł. męża - J. T. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni wskazała, że jej mąż od dnia 16 lutego 2013r. nie przebywa w przedmiotowym lokalu mieszkalnym. W dniu 25 sierpnia 2013r. podczas jej nieobecności J. T. otworzył lokal mieszkalny "jakimś narzędziem", uszkodził syfon pod wanną i zabrał z mieszkania "biżuterię i inne rzeczy". Powyższe zdarzenie zostało zgłoszone Policji. Wnioskodawczyni podała, że od dłuższego czasu czuje się pokrzywdzona przez męża, którego obwinia o znęcanie się nad nią. Decyzją z dnia [...]Prezydent Miasta Ł. orzekł o wymeldowaniu J. T. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...]w Ł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że J. T. opuścił miejsce pobytu stałego, a lokal nr [...] przy ul. [...] w Ł. przestał pełnić funkcję jego centrum życiowego. Zdaniem organu dalsze utrzymywanie zameldowania J.T. w przedmiotowym lokalu mieszkalnym stanowiłoby utrzymywanie fikcji meldunkowej w ewidencji ludności, która ma charakter porządkowy i powinna odzwierciedlać stan faktyczny zgodny z rzeczywistością. Organ podkreślił, że strona opuściła lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...]w Ł. w lutym 2013r. i przez pół roku od momentu opuszczenia lokalu nie poczyniła żadnych kroków prawnych w celu przywrócenia utraconego posiadania. Dopiero w dniu 21 listopada 2013r., a więc już w trakcie prowadzonego postępowania w przedmiocie wymeldowania J. T. złożył do Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł. pozew o przywrócenie utraconego posiadania. Odwołując się orzecznictwa sądów administracyjnych organ zaznaczył, że w przypadku przywrócenia przez sąd powszechny posiadania lokalu osobie, która została uprzednio z danego lokalu wymeldowania, istnieje możliwość powtórnego zameldowania, o ile zamierza nadal na stałe zamieszkiwać w danym lokalu mieszkalnym. Reasumując organ podkreślił, że dalsze utrzymywanie zameldowania J. T. w przedmiotowym lokalu mieszkalnym byłoby utrzymywaniem fikcji meldunkowej, albowiem strona nie przebywa w spornym lokalu. J. T. opuścił miejsce pobytu stałego w lutym 2013r. i zaprzestał korzystania z lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przez pół roku zainteresowany nie czynił żadnych kroków prawnych w celu odzyskania swobodnego dostępu do lokalu, uczynił to dopiero w trakcie postępowania o wymeldowanie, składając pozew do sądu powszechnego o przywrócenie posiadania lokalu. Od powyższej decyzji J. T. złożył odwołanie. Podkreślił, że jest najemcą spornego lokalu, a wystąpienie żony z wnioskiem o wymeldowanie odczytuje, jako zamiar pozbawienia go prawa do lokalu wynikający z pobudek materialnych żony i manipulacją ze strony rodziny. Skarżący podkreślił, że jest osobą w podeszłym wieku (ponad 80 lat), niepełnosprawną wymagającą stałej opieki medycznej, a żona nie interesuje się jego stanem zdrowia. Podał, że z uwagi na utrudnioną możliwość korzystania z lokalu mieszkalnego (wymiana zamka w drzwiach i odmowa udostępnienia klucza) korzysta z domu dziennego pobytu. Wskazał, że żona pomimo, że zna numer telefonu i adres córki u której przebywa nie kontaktuje się z nim i nie odwiedza. Podkreślił, że gdyby nie pomoc i opieka córki, ze względu na podeszły wiek i stan zdrowia nie poradziłby sobie sam. Wskazał, że został pozbawiony dachu nad głową, dostępu do lokalu mieszkalnego i nie może liczyć na opiekę ze strony żony - J. T. Oświadczył ponadto, że nie wymelduje się z miejsca pobytu stałego w sytuacji pogarszającego się stanu zdrowia i pozbawienia go dostępu do lokalu przez żonę. Podał, że podjął działania mające na celu przywrócenie utraconego posiadania lokalu. Do odwołania J.T. załączył oświadczenie, w treści którego opisał swoją aktualną sytuację zdrowotną i utrudnienia spowodowane brakiem dostępu do lokalu. Wskazał, że u córki przebywa czasowo, z uwagi na stan zdrowia i braku możliwości przebywania w miejscu zameldowania na pobyt stały. Decyzją z dnia [...]Wojewoda [...] i uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił wymeldowania J. T. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...]w Ł. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że maierialnoprawną podstawę prawną wydanej w niniejszej sprawie decyzji stanowi art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z tym przepisem organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W sytuacji, gdy ktoś opuszcza swoje miejsce stałego pobytu, czyli przestaje w nim przebywać, a nie zgłasza powyższego i nie dopełnia obowiązku wymeldowania się, zachodzą przesłanki do wydania decyzji o wymeldowaniu, przy czym w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i dobrowolny. Rozpoznając niniejszą sprawę organ odwoławczy odmiennie, niż organ pierwszej instancji, ocenił stan faktyczny sprawy uznając, że wobec J. T. nie występują przesłanki do wymeldowania z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...]w Ł. Dokonując oceny przedmiotowej decyzji organ zwrócił uwagę, że Prezydent Miasta Ł. rozpoznał już, w oddzielnym postępowaniu okoliczności opuszczenia lokalu przez J. T., albowiem w dniu [...] wydał decyzję o odmowie wymeldowania J. T. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...]w Ł. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek żony – J. T. i zakończone zostało ostateczną decyzją. Organ meldunkowy stwierdził wówczas, że J.T. nie opuścił lokalu w sposób trwały, albowiem opuszczenie lokalu spowodowane było jego złym stanem zdrowia (pobytem w szpitalu) i koniecznością zapewnienia przez córkę opieki, a także zabezpieczeniem opieki byłej żonie, w okresie, kiedy córka przebywała w sanatorium. Mając na uwadze powyższe okoliczności organ wskazał, że w niniejszej sprawie bezspornym jest, że J. T. w maju 2013 r. wymieniła dolny zamek w drzwiach do lokalu mieszkalnego i nie udostępniła klucza mężowi w sytuacji, kiedy Prezydent Miasta Ł. podjął niekorzystne dla niej rozstrzygnięcie, odmawiając wymeldowania męża z pobytu stałego (decyzja z dnia[...]). J.T. nie pozostał bierny wobec zaistniałej sytuacji i podejmował działania na rzecz przywrócenia dostępu do lokalu, deklarując jednocześnie zamiar powrotu do lokalu (pismo z dnia 25 listopada 2013 r., protokół przesłuchania z dnia 3 grudnia 2013 r.), jednak żona – J. T. nie wyrażała zgody i nie udostępniła klucza do lokalu. W okresie od daty wymiany zamka w drzwiach do lokalu, tj. w maju 2013r. do dnia wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego, tj. do dnia [...]skarżący występował do organów Policji z prośbą o udzielenie pomocy w dostępie do lokalu (protokół z dnia 26 listopada 2013 r.), podjął indywidualną próbę wejścia do lokalu w dniu 25 sierpnia 2013 r. (protokół przesłuchania J. T. z dnia 19 listopada 2013 r.) i zwracał się do żony o udostępnienie klucza do lokalu. Ponadto, jak ustalono skarżący opłaca czynsz za mieszkanie, co drugi miesiąc, a ostatnia wpłata miała miejsce w grudniu 2013 r. Natomiast w dniu 21 listopada 2013 r. wystąpił z pozwem do sądu powszechnego o przywrócenie naruszonego posiadania. Na dzień wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie sąd nie rozpatrzył pozwu J. T. Zdaniem organu przedstawione powyżej okoliczności faktyczne wskazują, że J.T. nie zerwał więzi z lokalem mieszkalnym, w którym jest zameldowany, podejmuje działania zmierzające do powrotu do lokalu, a przeprowadzone w dniu 17 grudnia 2013r. oględziny lokalu potwierdziły, że w mieszkaniu znajdują się rzeczy osobiste należące do skarżącego. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu pierwszej instancji, że J.T. wystąpił do sądu z opóźnieniem, w związku z podjęciem postępowania o jego wymeldowanie. W orzecznictwie administracyjnym ugruntował się bowiem pogląd, że ochrona posiadania jako stanu faktycznego jest krótkotrwała, gdyż roszczenie posesoryjne ograniczone jest terminem zawitym i wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku (art. 344 § 2 k.c.), od chwili dokonania naruszenia Złożenie wniosku do sądu, w terminie półrocznym, po dokonaniu naruszenia, mieści się zatem w ustawowo określonym terminie i nie może stanowić negatywnej przesłanki w toczącym się postępowaniu. Oceniając zaistniałe okoliczności faktyczne organ odwoławczy podkreślił, że w orzecznictwie administracyjnym wyrażono pogląd, że możliwa do przezwyciężenia w postępowaniu prawnym przyczyna opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, wynikająca z przeszkód faktycznych stosowanych przez najemcę, właściciela lub osobę pozostającą w lokalu, nie wyłącza dopuszczalności zastosowania trybu wymeldowania. Podjęcie decyzji w tym trybie uzależnione jest od ustalenia, czy osoba, której postępowanie dotyczy, podejmowała środki prawne, zmierzające do przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu i powrotu do mieszkania. Po wymianie zamka w drzwiach wejściowych przez J. T. (w maju 2013 r.), skarżący podejmował działania na rzecz powrotu do spornego lokalu i uzyskania klucza do mieszkania, co oznacza, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające wymeldowanie z pobytu stałego. Odnosząc się do treści pisma z dnia 25 listopada 2013r., w którym skarżący wystąpił z wnioskiem do organu pierwszej instancji o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu zakończenia postępowania sądowego, organ meldunkowy wskazał, że organ I instancji nie ustosunkował się do wniosku mając jednak na uwadze fakt, że organ odwoławczy podjął korzystne rozstrzygnięcie dla skarżącego uznano, że na obecnym etapie postępowania nie występuje konieczność rozpoznania powyższego wniosku. Na powyższą decyzję J. T. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w której wnosząc o uchylenie decyzji wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...]podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.)- dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości bada legalność zaskarżonego aktu, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest ocena legalności decyzji Wojewody [...] z dnia [...]uchylającej w całości decyzję organu I instancji i orzekającej o odmowie wymeldowania J. T. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...]w Ł. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.). Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. - kreującym uprawnienia orzecznicze organu odwoławczego, organ ten wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Podkreślić przy tym należy, że powołany przepis uprawnia organ odwoławczy do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i wydania orzeczenia co do istoty sprawy (decyzji reformatoryjnej), a taka sytuacja stanowi przedmiot rozważań w niniejszej sprawie, jedynie w sytuacji, gdy zaskarżona odwołaniem decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zebrany przy tym materiał dowodowy i jego analiza w świetle obowiązujących przepisów prowadzi organ odwoławczy do wniosku, że sprawę należy rozpatrzyć inaczej, niż miało to miejsce w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy, w ramach swoich uprawnień kontrolnych, ocenia zatem materiał dowodowy, uwzględniając stan faktyczny stwierdzony w czasie wydania decyzji przez organ w pierwszej instancji, jak i zmiany stanu faktycznego, które zaistniały pomiędzy wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji, a wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. W sytuacji jednakże kiedy organ odwoławczy jedynie kwestionuje rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, nie wskazując na zaistniałe braki w stanie faktycznym sprawy i nie stwierdzając potrzeby przeprowadzenia postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego ma on obowiązek zastosować instytucję reformacji i wydać decyzję orzekającą co do istoty sprawy (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2009r., sygn. akt II OSK 1441/08, Lex nr 597285). W niniejszej sprawie organ odwoławczy zasadnie przyjął, że postępowanie dowodowe przed organem pierwszej instancji zostało przeprowadzone prawidłowo (tj. nie wymaga jakiegokolwiek uzupełnienia postępowanie wyjaśniające) i słusznie ocenił, że orzekający w sprawie organ pierwszej instancji dokonał błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy cyt. powyżej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym, zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy, jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Oznacza to, że do wymeldowania w trybie administracyjnym niezbędne jest spełnienie następujących przesłanek: faktyczne opuszczenie lokalu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Przesłanki te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, że z sytuacją faktycznego opuszczenia lokalu mamy do czynienia wówczas, gdy osoba dobrowolnie rezygnuje z zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, zatem zrywa wszelkie z nim więzi, koncentrując swe centrum życiowe w innym lokalu. Warunkiem decydującym o wymeldowaniu danej osoby jest więc ustalenie przez organ administracji, czy dana osoba faktycznie opuściła bez wymeldowania się dotychczasowe miejsce pobytu stałego i czy opuszczenie to miało charakter trwały i dobrowolny. Za miejsce stałego pobytu danej osoby uważa się miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, między innymi takie jak: mieszkanie, nocowanie, spożywanie posiłku, czy też przyjmowanie wizyt rodziny lub znajomych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest również jednolity pogląd, zgodnie z którym o opuszczeniu miejsca pobytu stałego można mówić jedynie wtedy, gdy ma ono charakter trwały i dobrowolny. O trwałości opuszczenia miejsca pobytu świadczy upływ czasu, tj. okres pozostawania poza miejscem dotychczasowego pobytu. O dobrowolności opuszczenia decyduje natomiast samodzielna rezygnacja z przebywania pod danym adresem, niewywołana przymusem fizycznym albo psychicznym innej osoby. Jeżeli bowiem strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego bądź uniemożliwiono jej dostęp do lokalu np. wobec wymiany zamków w drzwiach, to nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 marca 2003 r., sygn. akt V SA 2323/02, LEX nr 159183; z dnia 17 września 2003 r., sygn. akt V SA 402/03, LEX nr 159179; z dnia 3 kwietnia 2000 r., sygn. akt V SA 1784/99, LEX nr 49415; z dnia 21 marca 2001 r., sygn. akt V SA 2950/00, LEX nr 80643; z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123). Jednocześnie należy wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest również pogląd, że możliwa do przezwyciężenia w postępowaniu prawnym przyczyna opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, wynikająca z przeszkód faktycznych stosowanych przez najemcę, właściciela lub osobę pozostałą w lokalu, nie wyłącza dopuszczalności zastosowania trybu wymeldowania ustanowionego w omawianym przepisie. Podjęcie decyzji w tym trybie uzależnione jest od ustalenia, czy osoba, której postępowanie dotyczy, podejmowała środki prawne zmierzające do przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu i powrotu do mieszkania. W sytuacji zatem, gdy opuszczenie lokalu nastąpiło na skutek przeszkód stawianych przez jego właściciela (współwłaściciela) to o dobrowolnym opuszczeniu lokalu w rozumieniu powołanego przepisu można mówić wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, umożliwiających powrót do lokalu, lub gdy podjęte środki okazały się nieskuteczne. (por. wyroki NSA w sprawach o sygn. akt: V SA 1424/99, V SA 108/00, V SA 3078/00). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że w niniejszej sprawie bezspornym jest, że J. T. po raz drugi wystąpiła z wnioskiem o wymeldowanie męża – J. T. z pobytu stałego w lokalu nr [...], przy ul. [...]w Ł. Postępowanie zainicjowane pierwszym wnioskiem zakończyło się wydaniem w dniu [...]przez Prezydenta Miasta Ł. ostatecznej decyzji o odmowie wymeldowania J. T. z przedmiotowego lokalu mieszkalnego. W motywach uzasadnienia decyzji organ meldunkowy stwierdził wówczas m.in., że J.T. nie opuścił lokalu w sposób trwały, albowiem opuszczenie lokalu spowodowane było złym stanem zdrowia (pobytem w szpitalu), koniecznością zapewnienia mu przez córkę opieki, a także zabezpieczeniem opieki byłej żonie w okresie pobytu córki w sanatorium. Po wydaniu wskazanej powyżej decyzji, w maju 2013r. J. T. wymieniła dolny zamek w drzwiach do lokalu mieszkalnego i nie udostępniła klucza do lokalu mężowi. Z analizy akt sprawy wynika, że J.T. podejmował liczne działania mające na celu przywrócenie dostępu do lokalu, deklarując jednocześnie zamiar powrotu do lokalu (pismo z dnia 25 listopada 2013 r., protokół przesłuchania z dnia 3 grudnia 2013 r.), jednak żona – J. T. nie wyraziła zgody na powrót do lokalu i nie udostępniła klucza do lokalu. W okresie od daty wymiany zamka w drzwiach do lokalu, tj. od maja 2013r. do dnia wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, tj. do dnia [...] J.T. występował do organów Policji z prośbą o udzielenie pomocy w dostępie do lokalu (protokół z dnia 26 listopada 2013 r.), podjął indywidualną próbę wejścia do lokalu w dniu 25 sierpnia 2013 r. (protokół przesłuchania J. T. z dnia 19 listopada 2013 r.) i zwracał się do żony o udostępnienie klucza do lokalu. Ponosił wydatki związane z utrzymaniem lokalu opłacając czynsz co drugi miesiąc (ostatnia wpłata miała miejsce w grudniu 2013r.), natomiast w dniu 21 listopada 2013 r. złożył pozew do sądu powszechnego o przywrócenie naruszonego posiadania. Na dzień wydania rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy pozew o przywrócenie naruszonego posiadania nie został rozpoznany. Przeprowadzone natomiast w dniu 17 grudnia 2013r. oględziny lokalu potwierdziły, że w lokalu mieszkalnym znajdują się rzeczy osobiste należące do J. T. W ocenie sądu należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że w ustalonym stanie faktycznym obowiązujące przepisy prawa dostarczyły podstaw do orzeczenia o odmowie wymeldowania J. T. z miejsca pobytu stałego. Kwestie dotyczące dobrowolności opuszczenia lokalu przez J. T. należało bowiem rozważyć w aspekcie podejmowanych przez stronę licznych działań w celu umożliwienia dostępu do lokalu i w konsekwencji podjęcia przysługujących środków prawnych w celu przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu i powrotu do mieszkania. Sprawa o przywrócenie posiadania nie została zakończona przed wydaniem przez organ pierwszej instancji decyzji o wymeldowaniu, samo jednak żądanie przez daną osobę udzielenia jej przez sąd cywilny ochrony posesoryjnej danego lokalu może mieć wpływ na ocenę przez organ meldunkowy przesłanki dobrowolności opuszczenia przez nią tego lokalu. Wytoczenie powództwa posesoryjnego (art. 344 § 1 k.c.) może bowiem wskazywać na fakt, że dana osoba, korzystając z tego środka prawnego, stara się powrócić do lokalu, z którego wbrew swojej woli została usunięta. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że nieskorzystanie we właściwym czasie z tego środka prawnego świadczyć może - w zależności od okoliczności konkretnej sprawy - o dobrowolnej zmianie miejsca pobytu przez daną osobę (wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., V SA 3078/00, Lex nr 78937, wyrok NSA z dnia 26 października 2006 r., II OSK 1244/05, niepubl.). Wytoczenie przez osobę wnioskowaną do wymeldowania powództwa o przywrócenie posiadania ma istotne znaczenie w postępowaniu meldunkowym, ale nie jako zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., lecz jako element stanu faktycznego, który organ administracji ma obowiązek wziąć pod uwagę oceniając zaistnienie przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Podjęcie zatem skutecznych środków prawnych zmierzających do powrotu do miejsca zameldowania, powoduje, że opuszczenie miejsca stałego zameldowania przez J. T. nie nosi cechy dobrowolności w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zdaniem sądu za brakiem dobrowolności, jak i brakiem zamiaru opuszczenia przez J. T. dotychczasowego miejsca zameldowania przemawia przede wszystkim fakt, że strona skorzystała we właściwym czasie z przysługującego jej środka prawnego, tj. wytoczyła powództwo posesoryjne w trybie art. 344 § 1 k.c., mające na celu przywrócenie naruszonego posiadania, a przed wniesieniem powództwa próbowała innymi wskazanymi powyżej środkami odzyskać dostęp do lokalu. Okoliczność natomiast, że w chwili obecnej J.T. nie koncentruje swojego centrum życiowego w miejscu stałego zameldowania nie może być uznana za przejaw woli opuszczenia przedmiotowego lokalu. Z poczynionych bowiem przez organy administracji ustaleń faktycznych wynika jednoznacznie, że przyczyna opuszczenia lokalu nie była dobrowolna, a powrót do lokalu został stronie uniemożliwiony poprzez wymianę zamka w drzwiach. Do dnia wydania decyzji mimo kierowanych do żony próśb o udostępnienie kluczy, czemu J. T. nie zaprzecza, klucze nie zostały J. T. udostępnione. W tej sytuacji zeznania sąsiadów, że rzadko widują J. T. w miejscu zamieszkania są spowodowane okolicznościami niezależnymi od niego. J.T. nie zerwał więc więzów z dotychczasowym miejscem zameldowania, aktualnie ze względu na zły stan zdrowia i podeszły wiek oraz zaistniałą sytuację jest zmuszony do korzystania ze świadczeń domu dziennego pobytu i nocowania u córki lub byłej żony. Przeprowadzone natomiast przez organ meldunkowy oględziny lokalu potwierdziły, że w lokalu pozostały należące do strony rzeczy osobiste, a wniesienie powództwa posesoryjnego uzasadnia i potwierdza wolą zamieszkiwania J. T. w spornym lokalu, którego jest najemcą wraz z żoną J. T. Uznając w związku z powyższym, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka dobrowolnego i trwałego opuszczenia lokalu przez J. T., Wojewoda [...] orzekł prawidłowo o odmowie wymeldowania z miejsca pobytu stałego. Reasumując stwierdzić należy, że poczynione w niniejszej sprawie ustalenia faktyczne i prawne, dokonane przez organ administracji publicznej (Wojewodę[...]), wynikają z prawidłowej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i są zgodne z przepisami prawa materialnego obowiązującymi w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. Na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz. 461) sąd przyznał adwokatowi P. K. kwotę 295,20 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. k.ż.