III SA/Łd 298/08
WyrokWSA w Łodzi2009-02-04
Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Małgorzata Łuczyńska, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny może odmówić zastosowania rozporządzenia, które zostało uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją, nawet jeśli termin jego utraty mocy obowiązującej został odroczony?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może odmówić zastosowania przepisu rozporządzenia, który został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, nawet w okresie odroczenia utraty mocy obowiązującej tego przepisu. W sytuacji, gdy decyzje administracyjne zostały wydane na podstawie niekonstytucyjnego aktu prawnego, a skarżący cierpi na schorzenie, które nie zostało uznane za chorobę zawodową z powodu tej niekonstytucyjności, odmowa zastosowania tych przepisów i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania po uchwaleniu zgodnych z Konstytucją regulacji jest zgodna z zasadami demokratycznego państwa prawnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję o odmowie stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej – byssinozy. Organy administracji uznały, że nie zostały spełnione przesłanki do stwierdzenia choroby zawodowej, mimo narażenia na pył włókienniczy, ponieważ badania lekarskie nie wykazały cech charakterystycznych dla byssinozy, a rozpoznane schorzenia mogły mieć przyczyny pozazawodowe. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania i błędy w ustaleniach faktycznych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów zastępstwa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 lutego 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi –Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2009 roku sprawy ze skargi M. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej 1.uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. nr [...] z dnia [...]; 2. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. na rzecz skarżącego M. M. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. decyzją z dnia [...], Nr [...] znak: ([...]), po rozpatrzeniu odwołania M. M., utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]) o odmowie stwierdzenia u M. M. choroby zawodowej pod postacią byssinozy.
Jak wynika z treści decyzji z dnia 6 grudnia 2007 roku, organ I instancji odmówił stwierdzenia u M. M. choroby zawodowej pod postacią byssinozy wymienionej w pozycji 9 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 104 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 roku Nr 122, poz. 851 ze zm. ). W uzasadnieniu organ wskazał, że M. M. zatrudniony był w okresie od dnia 24 lipca 2000 roku do chwili obecnej w Zakładach "A" Z. K. na stanowisku specjalisty d/s programowania i technologii produkcji. W toku postępowania administracyjnego M. M. został przebadany w Poradni Chorób Zawodowych w Ł. (orzeczenie lekarskie Nr [...] z dnia [...]) oraz w Klinice Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. (orzeczenie lekarskie Nr [...] z dnia [...]). Oba orzeczenia stwierdzały brak podstaw do rozpoznania określonej choroby zawodowej.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji stwierdził brak podstaw do uznania u M. M. choroby zawodowej pod postacią byssinozy, ponieważ nie został spełniony warunek konieczny zawarty w § 2 ust. 1 rozporządzenia. Przepis ten stanowi, iż przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanej "narażeniem zawodowym". Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. przeprowadził postępowanie wyjaśniające w zakładzie pracy i ustalił, że do obowiązków zawodowych zainteresowanego należało programowanie i nastawianie szydełkarek płaskich, obrabianie wzorów dziewiarskich na maszynach, ustalanie parametrów technologicznych wyrobów dziewiarskich, nadzorowanie jakościowe i ilościowe bieżącej produkcji, współpraca produkcyjna z prasowaczkami elementów dziewiarskich i z oddziałem szwalni swetrowej, usuwanie prostych awarii na szydełkarkach płaskich. Charakter pracy strony wymagał przebywania na dziewiarni swetrowej i szwalni swetrowej, gdzie był narażony na pył włókienniczy w tym zawierający pył bawełny.
Załączone do akt administracyjnych orzeczenia lekarskie stwierdziły brak podstaw do potwierdzenia u strony wystąpienia choroby zawodowej. Z dokumentacji medycznej wynika, że M. M. był trzykrotnie hospitalizowany, kiedy to wykonano u niego szereg badań układu oddechowego (spirometrię, bronchoskopię z pobraniem biopsji i morfologiczną ocenę popłuczyn z drzewa oskrzelowego). Po obserwacjach szpitalnych rozpoznano przewlekłe zapalenie oskrzeli, torbiel prawej nerki, nerwicę wegetatywną oraz przebytą chorobę wrzodową żołądka i dwunastnicy. Wykonane w trakcie diagnostyki badania nie ujawniły natomiast cech byssinozy.
Analiza narażenia zawodowego, przeszłości chorobowej oraz wyników badań, zdaniem organu I instancji, nie dają podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią byssinozy. O rozpoznaniu choroby zawodowej decyduje nie tylko praca w narażeniu na działanie czynnika szkodliwego, który został udokumentowany w karcie oceny narażenia zawodowego, ale również skutki zdrowotne o typowym obrazie klinicznym wywołane jego działaniem. W ocenie organu, w stanie faktycznym sprawy, ten drugi warunek nie został spełniony.
W odwołaniu od powyższej decyzji M. M. wniósł o jej uchylenie i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Po rozpatrzeniu odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z przepisem § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku, przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanej "narażeniem zawodowym". Do stwierdzenia choroby zawodowej przez właściwy organ konieczne jest orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej wydane przez upoważnioną, zgodnie z § 5 w/w rozporządzenia, jednostkę organizacyjną służby zdrowia.
Z analizy przebiegu zatrudnienia i narażenia zawodowego wynika, że M. M. w latach 1996 – 1998 był zatrudniony u trzech pracodawców bez narażenia na pył bawełny. W latach 1998-2000 był zatrudniony na stanowisku technologa oddziały dziewiarni w Zakładzie "B" S.A. w K. w narażeniu 1/3 zmiany roboczej na pył włókienniczy (stężenie pyłu wynosiło 2,1 mg/m3 powietrza przy NDS 4 mg/m3. Od 2000 roku jest zatrudniony w Zakładach "A." Z. K. na stanowisku specjalisty ds. oprogramowania i technologii w narażeniu, w latach 2000 – 2005, przez okres od 1/2 do 2/3 zmiany roboczej m.in. na pył włókienniczy (stężenie pyłu na stanowisku dziewiarza i szwaczki wynosiło od 0,89 do 1,33 mg/m3 powietrza przy NDS 4 mg/m3). W skład pyłu włókienniczego w zależności od przerabianego surowca wchodził także pył bawełny. Większą część 2005 roku przebywał on jednak na zwolnieniach lekarskich. Od dnia 10 lutego 2006 roku, przebywa na urlopie wychowawczym. Informacja dotycząca charakterystyki wykonywanej pracy na poszczególnych stanowiskach i stosowanych substancji jest zawarta w karcie oceny narażenia zawodowego.
M. M., w toku postępowania, został poddany dwukrotnie badaniom specjalistycznym w uprawnionych do orzekania o chorobach zawodowych jednostkach organizacyjnych służby zdrowia tj. Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. (orzeczenie Nr [...] z dnia [...]) oraz w Klinice Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. (orzeczenie lekarskie Nr [...] z dnia [...]). W wyniku przeprowadzonych badań specjalistycznych i konsultacji, analizie narażenia zawodowego i całości zgromadzonej dokumentacji medycznej M. M. uzyskał dwukrotnie orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią byssinozy. W tak ustalonym stanie faktycznym organ I instancji stwierdził brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej pod określoną postacią.
W ocenie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. odwołanie M. M. nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie zawiera merytorycznych argumentów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji uznając, że materiał zgromadzony w toku postępowania wyczerpująco uzasadnia brak podstaw do stwierdzenia u strony choroby zawodowej. Organ podkreślił, że w wyniku badań i konsultacji specjalistycznych, nie rozpoznano u odwołującego się cech klinicznych charakterystycznych dla określonej choroby zawodowej. Uzasadnienia tych orzeczeń są wyczerpujące. Wyniki badań lekarskich nie pozwalają przyjąć, że czynniki szkodliwe środowiska pracy tj. pył włókienniczy zawierający pył bawełny spowodowały u odwołującego się chorobę zawodową w postaci byssinozy. Natomiast pozwalają uznać, że co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem przyczyną rozpoznanych u strony schorzeń są czynniki pozazawodowe. Takie stwierdzenie wyklucza możliwość orzeczenia o wystąpieniu u odwołującego się choroby zawodowej, gdyż zgodnie z przepisem § 2 ust. 1 rozporządzenia, za chorobę zawodową można uznać chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych tylko wtedy, gdy można bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem stwierdzić na podstawie wyników badań oraz oceny narażenia zawodowego, że została ona spowodowana czynnikami szkodliwymi środowiska pracy. W skardze na powyższą decyzję M. M. wniósł o jej uchylenie wskazując, że w toku postępowania doszło do naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności osoby, które występowały w imieniu pracodawcy nie złożyły stosownego pełnomocnictwa, powołani świadkowie nie zostali pouczeni o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, organ zaniechał przesłuchania dwóch świadków powołanych przez skarżącego i bezpodstawnie uchylał jego pytania. Decyzje wydane w sprawie zostały oparte na orzeczeniach lekarskich, które zawierały wiele błędów w ustaleniach faktycznych, oparte zostały na nieprawdziwych ustaleniach w karcie oceny narażenia zawodowego.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Skarga M. M. jest uzasadniona.
W myśl art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz.1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art.134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 154 poz.1270 z późn. zm.) sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji należy uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008r. w spr. P 23/07 (Dz.U. nr 116 poz.740). W wyroku tym Trybunał orzekł, iż zarówno art.237 § 1 pkt.2 i 3 Kodeksu pracy( w zakresie w jakim nie określa wytycznych dotyczących treści rozporządzenia) jak i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. nr 132 poz.1115) są niezgodne z art.92 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Równocześnie Trybunał orzekł, iż przepisy te tracą moc obowiązującą z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Wyrok Trybunału został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z 2 lipca 2008r.
W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny uznał, iż art.237 § 1 pkt.2 i 3 Kodeksu pracy ani jego pozostałe przepisy nie zawierają jakichkolwiek wytycznych dotyczących treści aktu wykonawczego. Takich wytycznych nie można zrekonstruować również z treści innej ustawy, w tym zwłaszcza z obowiązującego w dacie wydania rozporządzenia Rady Ministrów, art.7 ustawy z 12 czerwca 1975r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. nr 30 z 1983r. poz.144 z późn. zm.) stanowiącego, że "za choroby zawodowe uprawniające do świadczeń przewidzianych w ustawie uważa się choroby określone przepisami wydanymi na podstawie art.231 pkt.2 Kodeksu pracy"(obecnie art.237 § 1 pkt.2 K.p.). Konsekwencją sformułowania takiego wniosku jest uznanie przez Trybunał niezgodności art.237 § 1 pkt.2 i 3 K.p. z art.92 ust.1 Konstytucji, przez to, że zawarte w nim upoważnienie do wydania rozporządzenia nie określa wytycznych dotyczących treści tego aktu. Powoduje to skutki także w stosunku do ściśle powiązanego z nim rozporządzenia Rady Ministrów, które – jako oparte na niekonstytucyjnej delegacji ustawowej – jest również niezgodne z Konstytucją.
Zgodnie z treścią art.190 ust.1 Konstytucji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.
W myśl zaś art.190 ust.3 Konstytucji orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Termin ten nie może przekroczyć osiemnastu miesięcy, gdy chodzi o ustawę, a gdy chodzi o inny akt normatywny – dwunastu miesięcy.
Wyrok Trybunału w sprawie P 23/07 został ogłoszony w dniu 2 lipca 2008r. i z tym dniem wszedł on w życie. Od dnia 2 lipca 2008r. rozpoczął zatem bieg dwunastomiesięczny termin po upływie którego tracą moc art.237 § 1 pkt.2 i 3 Kodeksu pracy oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002r. Utrata mocy obowiązującej wymienionych przepisów nastąpi więc najpóźniej 3 lipca 2009r.
Trybunał Konstytucyjny uzasadniając odroczenie utraty mocy obowiązującej niezgodnych z Konstytucją przepisów wskazał, iż "zakwestionowane w niniejszej sprawie przepisy są niezbędnym elementem porządku prawnego i służą realizacji istotnych uprawnień pracowniczych. Aby pozostawić ustawodawcy czas na przygotowanie koniecznych zmian legislacyjnych, a jednocześnie zapobiec powstaniu luki w prawie, uniemożliwiającej wydawanie decyzji w sprawach stwierdzenia chorób zawodowych, Trybunał postanowił odroczyć utratę mocy obowiązującej zaskarżonych przepisów. Wyznaczony przez Trybunał termin odroczenia powinien być wystarczający dla wprowadzenia w życie regulacji zgodnej z Konstytucją".
W rozpoznawanej sprawie decyzje organów administracji zostały wydane na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002r., które wyrokiem Trybunału zostało uznane za niekonstytucyjne.
Należy zaznaczyć, iż w sytuacji gdy decyzja została wydana na podstawie aktu normatywnego, który został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą strona może żądać wznowienia postępowania administracyjnego(art.145a § 1 kpa). Termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania wynosi 1 miesiąc od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału (art.145a § 2 kpa). W sytuacji kiedy Trybunał orzekł inną niż dzień ogłoszenia orzeczenia, datę utraty mocy obowiązującej przepisu, to termin miesięczny, o którym mowa w art.145a § 2 kpa, biegnie od dnia utraty mocy kontrolowanego przepisu. W przypadku orzeczenia Trybunału z 19 czerwca 2008r. oznacza to, iż termin miesięczny do złożenia skargi o wznowienie postępowania administracyjnego rozpocząłby bieg 3 lipca 2009r.
Zasadniczą kwestią w niniejszej sprawie jest to czy w sytuacji gdy Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność rozporządzenia, odraczając jednocześnie termin utraty mocy obowiązującej aktu, to sądy mogą odmówić stosowania niekonstytucyjnego aktu czy też winny go dalej stosować. W orzecznictwie sądowym wyrażany jest pogląd, iż w razie stwierdzenia przez Trybunał niezgodności przepisu rozporządzenia z Konstytucją sąd może odmówić zastosowania tego przepisu również w okresie odroczenia utraty mocy obowiązującej tego przepisu. Sądy mogą wówczas same zadecydować jakie przepisy należy zastosować kierując się dążeniem do zagwarantowania maksymalnego przestrzegania Konstytucji. W takich przypadkach należy brać pod uwagę przedmiot regulacji objętej niekonstytucyjnym przepisem, przyczyny naruszenia i znaczenie wartości konstytucyjnych naruszonych takim przepisem, powody dla których Trybunał odroczył termin utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego przepisu a także okoliczności rozpoznawanej przez sąd sprawy i konsekwencje stosowania lub odmowy zastosowania niekonstytucyjnego przepisu. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 lutego 2006r. w spr. II OSK 1403/05 (Wokanda nr 5 z 2006r. poz.35) oraz Sąd Najwyższy w wyroku z 7 grudnia 2007r. w spr. III CZP 125/07 (Lex nr 322105).
Również w piśmiennictwie przyjmuje się pogląd, iż w przypadku określenia przez Trybunał Konstytucyjny innego terminu uraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego przepisu sądy mają możliwość, w okresie "odroczenia", odmowy stosowania przepisu niekonstytucyjnego. Pogląd taki wyraził Janusz Trzciński w glosie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 23 października 2007r. w spr. P 10/07 (Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego nr 1 z 2008r.) oraz Janusz Trzciński i Roman Hauser w "Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego" (Wydawnictwo LexisNexis Warszawa 2008r. str. 70 i 85). Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych orzeczeniach oraz w wymienionych publikacjach.
Zgodnie z treścią art.178 ust.1 Konstytucji sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. W myśl zaś art.4 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sędziowie sądów administracyjnych w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Z wymienionych przepisów wynika, iż w konkretnej sprawie sąd nie jest związany aktem wykonawczym. W każdej sprawie sąd bada czy akt wykonawczy jest zgodny z Konstytucją i ustawą. W przypadku stwierdzenia niezgodności takiego aktu z Konstytucją lub ustawą sąd może odmówić jego zastosowania mimo jego obowiązywania. Należy bowiem odróżnić kwestię obowiązywania aktu prawnego od odmowy jego stosowania przez sąd. Kwestia zgodności przepisów rozporządzenia z 30 lipca 200r. z Konstytucją została już rozstrzygnięta wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P 23/07. Skoro kwestia niekonstytucyjności wymienionego rozporządzenia została już przesądzona orzeczeniem Trybunału to sąd nie musi uzasadniać przyczyn niekonstytucyjności tego aktu prawnego.
W niniejszej sprawie sąd odmówił zastosowania niezgodnego z Konstytucją rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002r. Sąd wziął przy tym pod uwagę przedmiot regulacji objętej niekonstytucyjnym przepisem, przyczyny naruszenia i znaczenie wartości konstytucyjnych naruszonych tymi przepisami, powody dla których Trybunał odroczył termin utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów oraz okoliczności rozpoznawanej przez sąd sprawy i konsekwencje stosowania lub odmowy stosowania niekonstytucyjnych przepisów. Mając na uwadze wszystkie wymienione okoliczności sąd uznał, iż w niniejszej sprawie należy uwzględnić orzeczenie Trybunału i odmówić stosowania niekonstytucyjnych przepisów rozporządzenia z 30 lipca 2002r. mimo odroczenia terminu utraty ich mocy obowiązującej. W sytuacji bowiem gdy skarżący cierpi na schorzenie, które nie zostało uznane za chorobę zawodową na podstawie niekonstytucyjnych przepisów rozporządzenia należy odmówić zastosowania tych przepisów zaś sprawa dotycząca stwierdzenia czy skarżący cierpi bądź nie cierpi na chorobę zawodową powinna zostać rozpoznana na podstawie przepisów, które zostaną uchwalone w zgodzie z Konstytucją RP. Rozpoznanie niniejszej sprawy na podstawie niekonstytucyjnych przepisów i odsyłanie na drogę ewentualnego wznowienia postępowania byłoby sprzeczne z regułami demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Pogląd, iż sprawy dotyczące stwierdzenia bądź odmowy stwierdzenia choroby zawodowej nie powinny być rozpoznawane na podstawie niekonstytucyjnych przepisów rozporządzenia z 30 lipca 2002r., mimo odroczenia terminu utraty mocy obowiązującej tego aktu prawnego, wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 listopada 2008r. w spr. II OSK 1435/08 (nie publikowany). Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w tym wyroku.
Reasumując sąd odmówił zastosowania w niniejszej sprawie niekonstytucyjnych przepisów rozporządzenia z 30 lipca 2002r. W związku z czym sąd nie dokonał merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji. Decyzja ta jak również poprzedzająca ją decyzja organu administracji I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.1a.) ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...].
Organy administracji prowadząc ponownie postępowanie administracyjne powinny rozpatrzyć sprawę strony skarżącej niezwłocznie po uchwaleniu przepisów regulujących kwestię chorób zawodowych w zgodzie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej.
Z uwagi na to, iż skarga została uwzględniona, na podstawie art.200 ustawy z 30 sierpnia 2002r. w związku z § 18 ust.1 pkt.1c.) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163 poz.1348 z późn. zm.) sąd zasądził od organu administracji na rzecz skarżącego kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
a.ł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło