III SA/Łd 30/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2012 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na nieodpłatne używanie w nazwie znaku towarowego nazwy miejscowości [...] 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. orzeka, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Uchwałą z dnia [...], nr [...] Rada Gminy P. wyraziła zgodę producentowi płytek ceramicznych "A" Spółce z o.o. z siedzibą w T. na nieodpłatne używanie w nazwie znaku towarowego nazwy miejscowości P. Jako podstawę prawną podjętej uchwały wskazała art. 18 ust. 2 pkt 5 i pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. – Dz.U. z 2001r., nr 142, poz. 1591 ze zm.), zwanej dalej u.s.g., oraz art. 120 i art. 121 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. – Dz.U. z 2003r., nr 119, poz. 1117 ze zm.). W skardze na powyższą uchwałę Wojewoda [...] wniósł o stwierdzenie jej nieważności w całości i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej uchwale Wojewoda [...] zarzucił istotne naruszenie prawa, tj. art. 7 Konstytucji RP w związku z art. 18 ust. 2 pkt 5 i pkt 15 u.s.g. oraz art. 120 i art. 121 ustawy Prawo własności przemysłowej. W uzasadnieniu Wojewoda [...] zarzucił, że zaskarżoną uchwałą Rada Gminy P. naruszyła konstytucyjną zasadę praworządności wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP. Oznacza ona, iż każde działanie organu władzy, w tym rady gminy, musi mieć oparcie w obowiązującym prawie, a Rada podejmując uchwałę winna w sposób ścisły wypełniać delegację ustawową. Odstąpienie od tej zasady stanowi istotne naruszenie prawa. Przepis art. 18 ust. 2 pkt 5 u.s.g. wskazuje na kompetencję Rady do uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, zaś art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy nie zawiera kompetencji do władczego dysponowania przez Radę nazwą miejscowości, jedynie odsyła do kompetencji rady zastrzeżonych ustawami. Z powołanego przez Radę w podstawie prawnej uchwały art. 120 i art. 121 ustawy Prawo własności przemysłowej takiej kompetencji wywieźć również nie można, bowiem przepisy te zawierają definicję znaku towarowego i określają, co może być takim znakiem (art. 120) oraz dopuszczają udzielenie prawa ochronnego na jego stosowanie (art. 121). Ustawodawca w art. 131 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej stwierdził, że nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia zawierające nazwę lub skrót nazwy miast lub miejscowości (...), jeżeli zgłaszający nie wykaże się uprawnieniem, w szczególności zezwoleniem właściwego organu Państwa albo zgodą organizacji, na używanie oznaczenia w obrocie. Przepis ten należy odczytać w ten sposób, że inne ustawy mogą określić upoważnienie do udzielenia takiej zgody, a w takim przypadku jej uzyskanie przez zgłaszającego umożliwi udzielenie prawa ochronnego. W dniu 11 lipca 2011r. organ nadzoru wezwał Radę Gminy P. do uchylenia we własnym zakresie wskazanej uchwały. Jednakże pismem z dnia 29 lipca 2011r. Wójt Gminy P. nie zgodził się z argumentami przedstawionymi przez organ nadzoru i stwierdził, że uwagi te są nietrafne i bezpodstawne. Jedynym organem uprawnionym do wyrażenia zgody na używanie w znaku towarowym nazwy miejscowości jest rada gminy. Nie zgadzając się z tymi wyjaśnieniami, Wojewody [...] stwierdził, że takiego upoważnienia do używania nazwy miejscowości w znaku towarowym nie można wywieźć z domniemania kompetencji Rady Gminy we wszystkich sprawach należących do zakresu działania gminy, w przypadku, gdy przepis prawa nie wskazuje organów gminy jako właściwych do wydawania zezwoleń na używanie w znakach towarowych takiej nazwy. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy P. wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu Rada Gminy P. podniosła, że zaskarżona uchwała została podjęta na wniosek Przedsiębiorcy A Spółki z o.o. z siedzibą w T. Zgodnie z art. 131 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej nie udziela się praw ochronnych na oznaczenie towaru jeżeli zawierają nazwę polskich miast lub miejscowości, jeżeli zgłaszający nie wykaże się uprawnieniem w szczególności zezwoleniem właściwego organu Państwa albo zgodą organizacji na używanie oznaczenia w obrocie. Zgodę na rejestrację znaku towarowego zawierającego nazwę miejscowości wydaje Urząd Patentowy po wyrażeniu stosownej zgody przez jednostkę samorządu terytorialnego. W wyroku z dnia 18 marca 2003r., sygn. akt II SA/Wr 2928/02 NSA sprzeciwił się przede wszystkim komercyjnemu (odpłatnemu) wykorzystaniu nazwy miejscowości przez Radę Gminy, nie sprzeciwił się natomiast wyrażeniu przez radę zgody na używanie nazwy miejscowości w trybie art. 131 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej. MSWiA odmówiło wyrażenia zgody na używanie nazwy miejscowości w znaku towarowym jako niewłaściwe w sprawie. W tej sytuacji jedynym uprawnionym organem jest Rada Gminy. W przeciwnym wypadku w znakach towarowych nie mogłyby występować nazwy miejscowości, co byłoby niezasadne i niedopuszczalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności mająca umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tą zasadą sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz zawartą w niej argumentacją. Sąd administracyjny dokonuje kontroli według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydawania zaskarżonego aktu. Na wstępie należy wskazać, że w myśl art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Konstytucyjną zasadą praworządności są związane organy samorządu terytorialnego, w tym rada gminy. Jest ona władna podjąć uchwały tylko na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów. W przedmiotowej sprawie Rada Gminy P. podjęła zaskarżoną uchwałę na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 i 15 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. - Dz.U. z 2001r., nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 120 i 121 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej (t.j. – Dz.U. z 2003r., nr 119, poz. 1117 ze zm.). Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym – do wyłącznej właściwości rady gminy należy uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z pkt 15 tego przepisu do wyłącznej właściwości rady gminy należy stanowienie w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy. W myśl art. 120 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej – znakiem towarowym może być każde oznaczenie, które można przedstawić w sposób graficzny, jeżeli oznaczenie takie nadaje się do odróżnienia towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa (ust. 1). Znakiem towarowym w rozumieniu ust 1, może być w szczególności wyraz, rysunek, ornament, kompozycja kolorystyczna, forma przestrzenna, w tym forma towaru lub opakowania, a także melodia lub inny sygnał dźwiękowy (ust. 2). Stosownie do art. 120 ust. 3 ustawy Prawo własności przemysłowej ilekroć w ustawie jest mowa o: 1. znakach towarowych – rozumie się przez to także znaki usługowe; 2. towarach – rozumie się przez to w szczególności wyroby przemysłowe rzemieślnicze, płody rolne oraz produkty naturalne, zwłaszcza wody, minerały, surowce, a także z zastrzeżeniem art. 174 ust. 3 usługi; 3. znakach towarowych podrobionych – rozumie się przez to użyte bezprawnie znaki identyczne lub takie, które nie mogą być odróżnione w zwykłych warunkach obrotu od znaków zarejestrowanych, dla towarów objętych prawem ochronnym; 4. znakach wcześniejszych rozumie się przez to znaki zgłoszone lub zarejestrowane z wcześniejszym pierwszeństwem. Zgodnie z art. 121 w/w ustawy – na znak towarowy może być udzielone prawo ochronne. Żaden z tych przepisów nie stanowi podstawy do podjęcia uchwały o treści uchwały zaskarżonej. Jednocześnie wskazać należy, iż żaden przepis prawa nie wskazuje organów gminy jako właściwych do wydawania zezwoleń na używanie w znakach towarowych nazw miast i miejscowości. Takiego upoważnienia nie można wywieść z domniemania kompetencji rady gminy we wszystkich sprawach należących do zakresu działania gminy, gdyż jest to stwierdzenie zbyt daleko idące. Wprawdzie kwestia nazw miast i miejscowości na terenie gminy jest zagadnieniem o charakterze publicznym i o znaczeniu lokalnym, jednakże nie stanowi to automatycznie prawa (kompetencji) do władczego dysponowania nimi przez radę gminy. Nazwa miasta lub miejscowości nie jest też prawem majątkowym gminy którym może ona dysponować i wyrażać zgodę na jej używanie (por. wyrok z dnia 18 marca 2003r., sygn. akt II SA/Wr 2928/02 – opubl. OwSS 2004 nr 1, Lex nr 82059). Stanowisko Rady Gminy P. nie jest zasadne. Nie wskazano żadnego przepisu prawa, który upoważniałby radę gminy do wyrażenia zgody na wykorzystanie nazwy miasta i nie ma przy tym znaczenia czy jest to wykorzystanie odpłatne czy nieodpłatne. Sąd w tym składzie nie podzielił poglądu Rady Gminy P., że w cytowanym powyżej wyroku Naczelny Sąd Administracyjny sprzeciwił się przede wszystkim komercyjnemu (odpłatnemu) wykorzystaniu nazwy miejscowości przez radę gminy, nie sprzeciwił się natomiast wyrażeniu przez radę zgody na używanie nazwy miejscowości w trybie art. 131 ust. 2 pkt 2 ustawy prawo własności przemysłowej. Przede wszystkim takiego sformułowania nie ma w tym wyroku. Zgodnie z art. 131 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, jeżeli zawierają one nazwę lub skrót polskich miast lub miejscowości, jeżeli zgłaszający się nie wykaże się uprawnieniem, w szczególności zezwoleniem właściwego organu Państwa na używanie oznaczenia w obrocie. Przepis ten określa przeszkodę w udzielaniu prawa ochronnego. Ma ona charakter względny, bowiem prawo ochronne może być udzielone, jeżeli zgłaszający wylegitymuje się zezwoleniem właściwego organu Państwa na zawarcie w oznaczeniu nazwy lub symbolu wymienionych w tym przepisie. Art. 131 ust. 2 pkt 2 ustawy nie konstytuuje jednak uprawnienia do orzekania o zgodzie na ich odpłatne bądź nieodpłatne wykorzystanie. Należy go odczytywać w ten sposób, iż inne ustawy mogą określać upoważnienie do udzielania takiej zgody przez wskazany organ ("wylegitymuje się zezwoleniem właściwego organu Państwa") a w takim przypadku jej uzyskanie przez zgłaszającego umożliwi udzielenie prawa ochronnego (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12 czerwca 2008r., sygn. akt IV SA/Po 146/08 – Lex nr 566760). W tym przypadku jednak żadna ustawa nie określa upoważnienia do udzielania takiej zgody. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 147 § 1 i art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. A.D.