III SA/Łd 314/18

Starszy Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu 22 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzje [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na 2016 rok postanawia 1) przyznać skarżącemu R.W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie a.l. III SA/Łd 314/18 Uzasadnienie R. W. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] (Nr [...]) w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na 2016 rok. W treści skargi strona sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, załączając następnie – po wezwaniu sadu - formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (PPF). Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz nadesłanych na żądanie referendarza dodatkowych dokumentów wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z zoną i trójką dzieci (8 lat, 19 lat i 20 lat). Jest właścicielem domu o powierzchni 110 m2 oraz gospodarstwa rolnego o powierzchni 20,07 ha i gruntów leśnych o powierzchni 2,4 ha. Jako dochody wskazał dochód uzyskiwany z gospodarstwa rolnego w kwocie 2.990,78 zł netto miesięcznie. Skarżący, zgodnie z oświadczeniem, dysponuje oszczędnościami w kwocie 1.500 zł. Swoje wydatki wyliczył na ok. 2.995 zł miesięcznie (w tym wydatki bieżące związane utrzymaniem rodziny i wydatki związane z gospodarstwem rolnym). Przedstawione informacje dotyczące danych finansowych znalazły potwierdzenie w przekazanych na żądanie referendarza dokumentach. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem koniecznego utrzymania dla niej i jej rodziny. Zauważyć przy tym należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Oceniając w tym kontekście złożony wniosek należy wziąć pod uwagę następujące okoliczności faktyczne. Z jednej strony oceniając możliwości płatnicze strony referendarz wziął pod uwagę fakt, że skarżący wykazał uzyskiwanie dochodów jedynie z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w kwocie 2.990,78 zł netto miesięcznie. Z drugiej jednak strony – w ocenie referendarza – w niniejszej sprawie istotne dla podejmowanego rozstrzygnięcia jest ustalenie, że mimo sygnalizowanej przez skarżącego we wniosku trudnej sytuacji finansowej poczynienie pewnych ograniczeń uznać w jego przypadku należy za możliwe. W szczególności wobec ustalenia, że skarżący posiada oszczędności w kwocie 1.500 zł. W ocenie referendarza, w sytuacji uzyskiwania w gospodarstwie domowym wskazanych dochodów oraz posiadania oszczędności w kwocie 1.500 zł skarżący nie może zasłaniać się argumentem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (przesłanka z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) – por. m.in. orzeczenia NSA z 10 października 2007 r., II OZ 985/07, z 1 października 2010 r., I OZ 730/10; z 2 grudnia 2010 r., II OZ 1231/10. W ocenie referendarza, przedmiotowe okoliczności, tj. posiadane oszczędności – w zestawieniu z wysokością aktualnie obciążających skarżącego, na tym etapie postępowania kosztów sądowych oraz faktem, iż rozłożone byłyby one w czasie, pozwalają na przyjęcie, że skarżący jest w stanie ponieść te koszty sądowe. W tej sytuacji skarżący nie może skutecznie zasłaniać się argumentem zupełnego, całkowitego braku środków na poniesienie kosztów sądowych. Wobec tego referendarz uznał, iż wniosek skarżącego zasługuje jedynie częściowo na uwzględnienie. Wobec powyższego przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, wychodząc z założenia, iż wobec zobowiązania skarżącego do poniesienia kosztów sądowych poniesienie dalszych kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika do prowadzenia niniejszej sprawy może stanowić nadmierne obciążanie finansowe dla skarżącego. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. a.l.