III SA/Łd 344/09
WyrokWSA w Łodzi2009-09-23
Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Irena Krzemieniewska, Ewa Alberciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres pobierania renty rodzinnej przez osobę niezdolną do pracy może być zaliczony do 365-dniowego okresu zatrudnienia lub równorzędnej działalności, wymaganego do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych?Ratio decidendi
Okres pobierania renty rodzinnej, nawet jeśli osoba jest niezdolna do pracy, nie może być zaliczony do 365-dniowego okresu wymaganego do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy enumeratywnie wymienia okresy, które mogą być traktowane jako równorzędne z zatrudnieniem, a renta rodzinna nie znajduje się na tej liście. Renta rodzinna i renta z tytułu niezdolności do pracy są odrębnymi świadczeniami, mimo że niezdolność do pracy może być przesłanką do ich przyznania.Stan faktyczny
Skarżąca D. M. została uznana za osobę bezrobotną, ale bez prawa do zasiłku. Organ pierwszej instancji i Wojewoda utrzymali w mocy tę decyzję, wskazując, że skarżąca nie spełnia warunku 365 dni zatrudnienia lub równorzędnej działalności w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację. Skarżąca argumentowała, że przez część tego okresu pobierała rentę rodzinną z tytułu niezdolności do pracy, co powinno być zaliczone do wymaganego okresu. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę na decyzję Wojewody.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia WSA Ewa Alberciak, , Protokolant Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 23 września 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi D. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę.
Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] orzekł o uznaniu D.M. za osobę bezrobotną od dnia rejestracji, tj. od dnia [...] r. i braku prawa do zasiłku dla bezrobotnego.
D. M. odwołała się od decyzji organu administracji pierwszej instancji do Wojewody Ł., wnosząc o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnego. Uzasadniając odwołanie stwierdziła, iż w okresie od 15 września 2003 r. do 31 lipca 2008 r. była inwalidką z powodu ciężkiej choroby nowotworowej. Od dnia 15 września 2003 r. miała przyznaną rentę inwalidzką z tytułu swojego zatrudnienia. Ze względu na to, że w tym okresie nie żył już jej mąż nabyła, w związku z chorobą, prawo do renty rodzinnej po nim. W związku ze zbiegiem prawa do więcej niż jednego świadczenia ZUS wypłacał z urzędu rentę rodzinną, jako świadczenie wyższe. Strona skorzystała z prawa do nieco wyższego świadczenia. Jednak przez cały czas choroby, tj. od dnia 15 września 2003 r. do dnia 31 lipca 2008 r., była uprawniona do pobierania renty inwalidzkiej.
Wojewoda Ł. decyzją z dnia [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego orzeczenia wyjaśnił, iż zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75 ustawy, jeżeli nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był m.in. zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy ( ...). Ponadto w myśl art. 71 ust. 2 pkt 3 w/w ustawy do " 365 dni" zalicza się również okresy pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy lub służby, renty szkoleniowej oraz przypadające po ustaniu zatrudnienia, wykonywania innej pracy albo zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności, okresy pobierania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli podstawę wymiaru tych zasiłków i świadczenia, z uwzględnieniem kwoty składek na ubezpieczenie społeczne, stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę.
D. M. przed dokonaniem rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy nr [...] w Ł. od dnia 1 kwietnia 2003 r. do dnia 31 lipca 2008 r. pobierała rentę rodzinną. Nie wykazała natomiast, aby w okresie 12 miesięcy przed dokonaniem w/w rejestracji była zatrudniona lub pracowała zarobkowo. Nie spełnia zatem warunków, aby uzyskać prawo do zasiłku dla bezrobotnych, na podstawie przytoczonych wyżej przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Do wymaganych " 365 dni" nie może być bowiem zaliczony okres pobierania renty rodzinnej, gdyż zgodnie z cytowanymi przepisami do okresu uprawniającego do zasiłku mogą zostać zaliczone wyłącznie okresy pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty szkoleniowej. Renta rodzinna nie została wymieniona w przepisach cytowanej ustawy jako samodzielna podstawa przyznania bezrobotnemu prawa do zasiłku. Analiza przepisów Działu III rozdziału 1 i rozdziału 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.) wskazuje, że renta rodzinna i renta z tytułu niezdolności do pracy, to dwa różne świadczenia, przyznawane na podstawie różnych przepisów, które przysługują na wniosek, po spełnieniu różnych kryteriów, mimo iż podstawą ich przyznania jest niezdolność do pracy. Renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny osoby, która w chwili śmierci miała ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy lub spełniała warunki wymagane do uzyskania jednego z tych świadczeń. Do tej renty uprawniony jest m.in. małżonek ( wdowa, jeżeli w chwili śmierci męża osiągnęła wiek 50 lat lub była niezdolna do pracy). Wynika to z treści art. 65 – 70 ustawy emerytalnej. Renta z tytułu niezdolności do pracy to z kolei renta przyznawana na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Renta ta jest wypłacana osobom niezdolnym do pracy ( częściowo lub całkowicie), które przed uzyskaniem tej renty podlegały przez określony czas stosownemu ubezpieczeniu i opłacały składki na ubezpieczenie w ZUS lub w KRUS.
D. M.nabyła prawo do renty rodzinnej w związku ze swoją niezdolnością do pracy. Z zaświadczenia ZUS z dnia [...] wynika, że skarżąca spełniała również warunki do pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy, jednakże renty tej faktycznie nie pobierała. Na podstawie art. 95 ustawy emerytalnej ZUS dokonywał wypłaty renty rodzinnej jako korzystniejszej. Okoliczność ta nie ma jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż do okresu " 365 dni" można zaliczyć jedynie okres pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy. Spełnienie warunków do przyznania tego świadczenia, jednakże bez jego faktycznego pobierania, nie może zatem stanowić podstawy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, w sytuacji gdy osoba pobierała w tym czasie inne świadczenie wypłacane z funduszy publicznych, niewymienione w art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
D. M. zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, podnosząc iż jest ona krzywdząca i niezgodna z prawem. W uzasadnieniu skargi wyjaśniła, że prawo do renty rodzinnej nabyła tylko i wyłącznie z tytułu niezdolności do pracy. Dlatego też zgodnie z art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy okres pobierania renty rodzinnej powinien zostać zaliczony do okresu pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy. Zgodnie z powyższym uprawniona jest do otrzymania zasiłku dla osoby bezrobotnej.
Wojewoda Łódzki w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) - dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W ocenie sądu organy administracji publicznej rozpoznając niniejszą sprawę nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
W myśl art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( tekst jedn. Dz.U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) – dalej ustawy - prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, jeżeli nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, prac interwencyjnych, robót publicznych, a ponadto gdy w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres 365 był zatrudniony lub wykonywał inną działalność zarobkową, wymienioną w punkcie 2 ustępu 1 powołanego artykułu ustawy. Do okresu 365 dni, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, zalicza się również okresy enumeratywnie wymienione w art. 71 ust. 2 ustawy, w tym okresy służby wojskowej, urlopu wychowawczego udzielonego na podstawie odrębnych przepisów, pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej oraz przypadające po ustaniu zatrudnienia, wykonywania innej pracy zarobkowej albo zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności okresy pobierania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli podstawę wymiaru tych zasiłków i świadczenia, z uwzględnieniem kwoty składek na ubezpieczenie społeczne, stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę.
Skarżąca, rejestrując się w dniu 18 sierpnia 2008 r. jako bezrobotna, nie spełniała warunków przewidzianych w art. 71 ust. 1 i ust. 2 ustawy. W okresie 18 miesięcy przed zarejestrowaniem nie była nigdzie zatrudniona i nie prowadziła działalności zarobkowej. W okresie od dnia 1 kwietnia 2003 r. do 31 lipca 2008 r. pobierała rentę rodzinną. Okoliczność, że w tym okresie mogła otrzymywać rentę z tytułu niezdolności do pracy, jednakże wybrała rentę rodzinną, nie ma wpływu na nabycie przez skarżącą uprawnienia do zasiłku dla osoby bezrobotnej. Przepis art. 71 ust. 2 ustawy określa wyczerpująco sytuacje uznawane za równorzędne wykonywaniu pracy. Do stażu zasiłkowego zalicza się tylko okresy pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy, a nie także renty rodzinnej. Przepisy ustawy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, nie dają organom administracji publicznej oraz sądom uprawnienia do uznaniowego traktowania oraz rozstrzygania o problematyce uregulowanej tym aktem prawnym.
Renta z tytułu niezdolności do pracy i renta rodzinna są odrębnymi świadczeniami przewidzianymi w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.). Niezdolność do pracy jest jedną z przesłanek nabycia prawa do renty rodzinnej. Nie oznacza to jednak, że renta rodzinna wypłacana osobie niezdolnej do pracy jest tożsama z rentą z tytułu niezdolności do pracy. Np. inną podstawą przyznania prawa do renty rodzinnej jest wychowywanie przez wdowę dziecka uprawnionego do renty po zmarłym mężu ( art. 70 ust.1 pkt 2 powołanej ustawy o emeryturach i rentach). Tym samym także w świetle przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, okres pobierania renty rodzinnej, także przez osobę niezdolną do pracy, nie może być traktowany jako równorzędny z okresem otrzymywania renty z tytułu niezdolności do pracy.
Powyższa wykładnia przepisu art. 71 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy dokonana została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 kwietnia 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 2503/04 ( publ. System Informacji Prawnej Lex nr 166520). Wojewódzki Sąd administracyjny w Łodzi, w tym składzie, w pełni aprobuje powyższe stanowisko.
Biorąc pod uwagę wyżej wymienione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. , oddalił skargę.
T.P.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło