III SA/Łd 364/13

Dnia 10 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant specjalista Aneta Brzezińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2013 roku sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (Dz. U. z 2013 r. poz, 267 t.j.) po rozpoznaniu odwołania M. M. od decyzji Starosty B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy: W dniu [...] do Starosty Powiatowego w [...] wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o cofnięcie M. M. uprawnień do kierowania pojazdami z uwagi na przekroczenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Decyzjami z dnia [...] nr [...], [...], [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. stwierdziło nieważność trzech decyzji Starosty [...] w przedmiocie: przywrócenia M. M. cofniętego uprawnienia prawo jazdy kategorii B z dnia [...], cofnięcia M. M. uprawnień prawo jazdy kategorii B z dnia [...], skierowania M. M. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z dnia [...]. Decyzje te są prawomocne (pismo k. 17 akt admin.). W związku z powyższym zawiadomieniem z dnia 5 listopada 2012 r. Starosta [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia M. M. uprawnienia do kierowania pojazdami. Decyzją z dnia [...] organ I instancji na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 ze zm.) orzekł o cofnięciu skarżącemu uprawnień kategorii B. Na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W odwołaniu z dnia 29 listopada 2012 r. M. M. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez wydanie decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnień, podczas gdy skarżący w dacie wydania decyzji ukończył szkolenie dla kandydatów ubiegających się o uprawnienie do kierowania pojazdami oraz zdał w wynikiem pozytywnym egzamin państwowy, co stanowi podstawę do przywrócenia tych uprawnień. Strona zarzuciła także naruszenie prawa procesowego – art. 107 k.p.a. poprzez brak prawidłowego uzasadnienia decyzji, bez wskazania faktów i dowodów, które stanowiły podstawę wydanego rozstrzygnięcia. Strona wskazała także na naruszenie art. 108 k.p.a. poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności bez wskazania w treści uzasadnienia przyczyn jego nadania. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. M. M. podniósł, że w dniu 15 maja 2011 r. dopuścił się czynu z art. 86 § 1 k.w., za który to czyn wyrokiem nakazowym w dniu 16 września 2011 r. Sąd Rejonowy w B. nałożył na niego jedynie karę grzywny. Przed datą zdarzenia z dnia 15 maja 2011 r. skarżący kilkakrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, czego skutkiem było przekroczenie ilości punktów karnych ponad 20. Przystąpił do egzaminu na prawo jazdy i zdał go w dniu 16 lipca 2012 r. z wynikiem pozytywnym, a mimo to Komendant Policji wystąpił z wnioskiem o cofnięcie skarżącemu uprawnień. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazano, że stosownie do art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie przekroczenia, w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy, liczby 20 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego; decyzja o cofnięciu uprawnienia wydawana jest na wniosek Wojewódzkiego Komendanta Policji w [...]. Ponadto organ wyjaśnił, że przepis ten koresponduje z § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488), w myśl którego komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania kierowcy wpisanego do ewidencji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w stosunku do kierowcy, który w ciągu roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy przekroczył liczbę 20 punktów za naruszenia. Organ odwoławczy wyjaśnił, że z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami wynika, że M. M. w okresie od dnia 25 lutego 2011 r. do dnia 15 maja 2011 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, otrzymując łącznie 26 punktów karnych, tj.: dnia 25.02.2011 r., P., spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego - kolizja drogowa - 6 punktów; dnia 26.02.2011 r. B., przekroczenie prędkości powyżej 50 km/h - 10 punktów karnych, dnia 15.05.2011 r., Z., spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego -kolizja drogowa, kierowanie pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości lub będąc pod wpływem środka odurzającego -10 punktów. Skarżącemu po raz pierwszy wydano prawo jazdy w dniu 17 czerwca 2010 r. Organ odwoławczy wskazał, że M. M. przekroczył dopuszczalną liczbę 20 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, w okresie 1 roku od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy, i że są to punkty ostateczne, co jasno wynika z ww. wniosku Policji (wniosek ten sporządza się wyłącznie na podstawie wpisów ostatecznych, o czym przesądza § 7 ust. 2 rozporządzenia w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego). Stwierdzona okoliczność obligowała więc organ I instancji do cofnięcia skarżącemu posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że do osoby posiadającej status "kierowcy pierwszorocznego" nie ma zastosowania instytucja przywrócenia uprawnień, o której mowa w art. 140 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym. Zgodnie bowiem z tym przepisem decyzję o przywróceniu kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie. Nie dotyczy to sytuacji, gdy podstawa cofnięcia uprawnienia było przekroczenie, w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy, liczby 20 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Zdaniem organu odwoławczego, aby osoba taka uzyskała ponowne uprawnienia musi poddać się po raz kolejny ustawowej procedurze ubiegania się o stosowne uprawnienia, a zatem m. in. ukończyć szkolenie dla osób ubiegających się o uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie określonych kategorii praw jazdy, a następnie zdać wymagany egzamin państwowy. Podnoszona kwestia poddania się przez skarżącego egzaminowi w dniu 16 lipca 2012 r. z wynikiem pozytywnym, zdaniem Kolegium, nie ma żadnego znaczenia w świetle przywołanej wcześniej podstawy prawnej cofnięcia uprawnień. Organ wskazał, że w sprawie nie ma znaczenia, że skarżący poddał się badaniom lekarskim. Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje także okoliczność, że wyrokiem z dnia [...] sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w B. nie orzekł w stosunku do skarżącego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych za wykroczenie popełnione w dniu 15 maja 2011 r. Organ zauważył, że innym wyrokiem tego Sądu z dnia [...] sygn. akt [...] za czyn z art. 178a § 1 k.k., popełniony także w dniu 15 maja 2011 r., orzeczono w stosunku do skarżącego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres jednego roku. Kwestia ta jednak nie ma wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym. Organ odwoławczy przyznał rację skarżącemu, że Starosta B. nie uzasadnił wyczerpująco swego stanowiska w sprawie, jak również nie podał przyczyn nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, uznając jednocześnie, że wadliwości te nie mają wpływu na wynik sprawy. Kolegium wyjaśniło, że nadanie rygoru decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami było uzasadnione ze względu na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego. W skardze z dnia [...] M. M. zarzucił naruszenie art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez wydanie decyzji cofającej uprawnienia w sytuacji, gdy skarżący zdał z wynikiem pozytywnym, egzamin państwowy, co stanowi podstawę do przywrócenia uprawnień. Skarżący wskazał także na naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 w związku z art. 62 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji brak wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie złożonego wniosku o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami kat. B, ewentualnie o nadanie uprawnień w zakresie tej kategorii. W ocenie strony organy naruszyły także art. 107 k.p.a. poprzez brak prawidłowego uzasadnienia decyzji polegający na tym, że uzasadnienie skarżonej decyzji nie podaje podstaw braku rozstrzygnięcia wniosku skarżącego w przedmiocie przywrócenie uprawnień do prowadzenia pojazdów kat. B, w sytuacji, gdy wniosek został załączony do akt postępowania i zawiera żądanie strony, która nie zostało rozstrzygnięte. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, podtrzymując argumentację zawartą w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga M. M. jest niezasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 powołanej ustawy). Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j. ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl natomiast przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Oceniając wydane w sprawie rozstrzygnięcie przy zastosowaniu powyższych kryteriów Sąd uznał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] w przedmiocie cofnięcia M. M. uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B jest zgodna z prawem. Istotę sporu w przedmiotowej sprawie stanowi ustalenie, czy organ zasadnie cofnął skarżącemu posiadane uprawnienie do kierowania pojazdem, w sytuacji przekroczenia w okresie 1 roku od wydania po raz pierwszy prawa jazdy, liczby 20 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Skarżący, kwestionując wydane rozstrzygnięcie, wskazuje, że skoro ukończył z wynikiem pozytywnym szkolenie dla kandydatów ubiegających się o uprawnienie do kierowania pojazdem oraz zdał egzamin państwowy to organ powinien przywrócić mu posiadane uprawnienie. Tymczasem Kolegium stoi na stanowisku, że instytucja przywrócenia uprawnienia do kierowania pojazdami nie dotyczy kierowcy, któremu cofnięto uprawnienia z uwagi na przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), który stanowi, że decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie przekroczenia, w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy, liczby 20 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego; decyzja o cofnięciu uprawnienia wydawana jest na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji. Stan faktyczny ustalony w sprawie jest bezsporny. Skarżący w okresie od dnia 25 lutego 2011 r. do dnia 15 maja 2011 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za które przypisano mu łącznie 26 punktów karnych. Stanowiło to podstawę skierowania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] do Starosty B. wniosku o cofnięcie uprawnień (k. 4 akt admin.). Jak wynika bowiem z treści § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488) komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania kierowcy wpisanego do ewidencji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w stosunku do kierowcy, który w ciągu roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy przekroczył liczbę 20 punktów za naruszenia. Jednocześnie zauważyć należy, że skarżącemu po raz pierwszy wydano prawo jazdy w dniu 17 czerwca 2010 r. Przedmiotowy wniosek o cofnięcie uprawnień sporządzony został na podstawie wpisów ostatecznych, co znajduje swoje odzwierciedlenie w treści § 7 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. – wniosek, o którym mowa w ust. 1, sporządza się wyłącznie na podstawie wpisów ostatecznych, na formularzu, którego wzór określony jest w załączniku nr 7 do rozporządzenia. Zdaniem Sądu organy orzekające w przedmiotowej sprawie zasadnie uznały, że świetle art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym zachodziła podstawa do cofnięcia M. M. uprawnienia do kierowania pojazdami. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego skarżący przekroczył dopuszczalny limit punktów i otrzymał łącznie 26 punktów za naruszenie poszczególnych przepisów ruchu drogowego. W sytuacji skarżącego, któremu prawo jazdy po raz pierwszy wydano w dniu 17 czerwca 2010 r., dopuszczalny limit punktów karnych wynosił 20. Zauważyć należy, że wydanie decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami nie jest pozostawione swobodnemu uznaniu organu administracji. W sytuacji zaistnienia przesłanek wskazanych w treści omawianego przepisu organ administracji zobowiązany jest do wydania decyzji cofającej uprawnienia. Zauważyć przy tym należy, że cofnięcie uprawnień ma charakter prewencyjny, zabezpieczający, dotyczący sytuacji, gdy jest wielce prawdopodobne, że kierowca ze względu na kwalifikacje nie jest w stanie kierować pojazdem w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego i nienarażający kogokolwiek na szkodę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2008 r. sygn. I OSK 2028/06, Baza orzeczeń CBOIS). Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że są one niezasadne. Skarżący podnosi, że Kolegium dopuściło się naruszenia art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, bowiem nie wzięło pod uwagę okoliczności, że skarżący w dacie wydania decyzji ukończył szkolenie dla kandydatów ubiegających się o uprawnienie do kierowania pojazdem oraz zdał z wynikiem pozytywnym egzamin państwowy. Zdaniem skarżącego stanowi to podstawę do przywrócenia posiadanych uprawnień. W ocenie Sądu stanowisko to nie zasługuje na aprobatę. Z treści przepisu art. 140 ust. 2 ustawy Prawo ruchu drogowym wynika, że decyzję o przywróceniu kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, z wyjątkiem przypadku określonego w ust. 1 pkt 3, wydaje starosta po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że instytucja przywrócenia uprawnień nie ma zastosowania do kierowcy, który w okresie 1 roku od wydania po raz pierwszy prawa jazdy przekroczył dopuszczalny limit punktów karnych, czyli w takim stanie faktycznym jak w rozpoznawanej sprawie. Brak jest zatem podstaw do uznania, że w sprawie mogło dojść do naruszenia art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy przez pominięcie faktu, że zachodziły podstawy do wydania skarżącemu decyzji o przywróceniu uprawnienia do kierowania pojazdami. Ponadto w ocenie Sądu warunkiem ponownego uzyskania uprawnienia do kierowania pojazdami jest wcześniejsze prawomocne jego cofnięcie. W zakresie natomiast wskazywanego naruszenia art. 7 k.p.a. w związku z art. 62 k.p.a. Sąd uznał, że również nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 7 k.p.a. statuuje ogólną zasadę postępowania administracyjnego, z której wynika, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei przepis art. 62 k.p.a. stanowi, że w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Powołując się na treść ww. przepisów skarżący wskazuje, że organ odwoławczy nie rozpoznał złożonego wniosku o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, jak również nie nadał uprawnień w zakresie tej kategorii. Jak wynika z akt administracyjnych, odwołanie od decyzji Starosty B. wpłynęło do tego organu w dniu 3 grudnia 2012 r. (data prezentaty – k. 22 akt admin.), natomiast wniosek o przywrócenie uprawnień wpłynął w dniu 4 grudnia 2012 r. Co prawda, w dniu 6 grudnia 2012 r. Starosta B. przekazał przedmiotowy wniosek Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] celem dołączenia do akt sprawy wraz za przekazanym odwołaniem (k. 23 akt admin.). Natomiast organ II instancji zwrócił Staroście B. przedmiotowy wniosek jako właściwemu do jego rozpoznania w trybie art. 65 § 1 k.p.a. (k. 34 akt admin.). Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy przede wszystkim należy jednak podkreślić, że przedmiotem oceny w tym postępowaniu, w świetle art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, jest decyzja dotycząca cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami, nie zaś decyzja w przedmiocie przywrócenia uprawnienia. W przedmiocie wniosku o przywrócenie uprawnień toczy się odrębne postępowanie. Reasumując, w rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, gdyż zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawę do wydania decyzji. Co prawda, zaskarżone rozstrzygnięcie nie odpowiada całkowicie wymogom stawianym przez treść art. 107 § 3 k.p.a. (Dz. U. z 2013 poz. 267 t.j.), niemniej jednak nie miało to wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ocena okoliczności faktycznych jest prawidłowa i logiczna, a ustalony przez organ i niekwestionowany przez stronę stan faktyczny w pełni uzasadniał zastosowanie art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi. b.a.