III SA/Łd 384/10
PostanowienieWSA w Łodzi2010-07-21
Skład orzekający: Sędzia NSA Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność organu celnego polegająca na przeprowadzeniu eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automatach o niskich wygranych, stwierdzona protokołem z kontroli, podlega kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 PPSA?Ratio decidendi
Czynność organu celnego polegająca na przeprowadzeniu eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automatach o niskich wygranych, stwierdzona protokołem z kontroli, nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Taka czynność nie rodzi obowiązków ani nie pozbawia uprawnień strony skarżącej, stanowiąc jedynie czynność faktyczną organu, bez konkretyzacji obowiązku prawnego.Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła skargę na czynność Naczelnika Urzędu Celnego polegającą na przeprowadzeniu eksperymentu na automatach o niskich wygranych, stwierdzoną protokołem z kontroli. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o Służbie Celnej, Ordynacji podatkowej, ustawy o grach i zakładach wzajemnych oraz przepisów unijnych. Naczelnik Urzędu Celnego wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, że wskazane czynności nie podlegają kontroli sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 lipca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2010 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. na czynność Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. w przedmiocie przeprowadzenia w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automatach o niskich wygranych p o s t a n a w i a: odrzucić skargę.
W dniu 28 maja 2010 roku A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na czynność Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. w przedmiocie przeprowadzenia w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automatach o niskich wygranych, stwierdzoną protokołem Nr [...] z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] w należącym do skarżącej punkcie gry na automatach o niskich wygranych mieszczącym się w restauracji "R." w Sz. Strona skarżąca wnosząc o uchylenie lub stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności, zarzuciła naruszenie art. 3 i art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 168, poz. 1323), art. 121 § 1, art. 129, art. 124 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) w zw. z art. 292, art. 197 § 1 i art. 52 i 54 ustawy o Służbie Celnej oraz art. 2 ust. 2b ustawy z dnia 29 lipca 1992 roku ustawy o grach i zakładach wzajemnych poprzez:
– przeprowadzenie zaskarżonej czynności w ramach kontroli, której podjęcie nastąpiło bez analizy ryzyka oraz w sposób automatyczny, nielosowy;
– przeprowadzenie zaskarżonej czynności mimo niewystąpienia przesłanek jej dopuszczalności oraz w sposób stronniczy, nierzetelny i niefachowy:
– brak powołania biegłego dla stwierdzenia okoliczności będących przedmiotem kontroli, mimo, iż ich stwierdzenie wymagało wiadomości specjalnych;
– błędną wykładnię art. 2 ust. 2b ustawy o grach i zakładach wzajemnych, a także -ewentualnie - art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych i uznanie w jej wyniku, iż badany automat nie spełnia warunku określonego w tym przepisie, mimo iż fakt spełniania wspomnianego warunku był uprzednio wielokrotnie badany przez szereg organów i podmiotów, zaś skarżąca nie dokonywała w badanym automacie żadnych zmian.
Ponadto Spółka zarzuciła naruszenie art. 8 i art. 9 w zw. z art. 1 akapit 1 pkt 1, 3, 4 i 11 dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego w zw. z § 4, § 5, § 8 i § 10 w zw. z § 2 pkt 1a, 2, 3 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych; art. 2, art. 7, art. 91 ust. 1-3 Konstytucji RP w zw. z art. 2 aktu dotyczącego warunków przystąpienia do Unii Europejskiej Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej oraz zasad wynikających z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Spółka zarzuciła zastosowanie przepisu art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, mimo, iż z powodu braku jego uprzedniej notyfikacji, narusza on przytoczone przepisy. Zaznaczyła, iż ewentualnie w przypadku uznania przez Sąd, iż zaskarżenie powyższej czynności jest niedopuszczalne wnosi również skargę na kontrolę przeprowadzoną w dniu [...] w należącym do niej punkcie gry na automatach o niskich wygranych, mieszczącym się w restauracji "R." w Sz. oraz ewentualnie na protokół z powyższej kontroli o Nr [...].
W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. wniósł o odrzucenie skargi. Organ zwrócił uwagę, iż zarówno czynność w postaci przeprowadzenia eksperymentu, kontroli jak również protokół sporządzony z kontroli doraźnej nie mieszczą się w katalogu aktów i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kontrola jest procesową formą ustalania zgodności z prawem określonych zachowań, działań, zaniechań i faktów. Wskazane działania – kontrola, eksperyment czy też sporządzony protokół nie rodzą żadnych obowiązków ani uprawnień po stronie kontrolowanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu, albowiem jej wniesienie jest niedopuszczalne.
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1/ decyzje administracyjne,
2/ postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
3/ postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4/ inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a/ pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5/ akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6/ akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7/ akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8/ bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Należy zauważyć, że zgodnie z przytoczonymi przepisami, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne, niż decyzje administracyjne i postanowienia, akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień bądź obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Z powyższego wynika, że akty lub czynności podlegające kontroli sądu administracyjnego muszą spełniać następujące warunki: nie mogą mieć charakteru decyzji lub postanowienia wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, winny mieć charakter publicznoprawny, być skierowane do indywidualnego podmiotu oraz dotyczyć jego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Akt lub czynność musi ustalać, stwierdzać bądź potwierdzać uprawnienia lub obowiązki określone przepisami prawa. Musi istnieć ścisły związek między ustaleniem, stwierdzeniem lub potwierdzeniem (bądź ich odmową) a możliwością realizacji uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Aktem lub czynnością, o których mowa w art.3 § 2 pkt.4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., jest indywidualny akt lub czynność o charakterze władczym, rozstrzygająca o tym czy konkretnemu podmiotowi przysługuje określone uprawnienie wynikające z przepisu prawa albo czy ciążą na nim z mocy prawa określone obowiązki. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 marca 1998r. w sprawie II SA 1155/97(ONSA nr 2 z 1999r. poz.51) oraz w postanowieniu z dnia 11 grudnia 2007 r. w sprawie II GSK 265/07(Lex nr 460717).
Z powyższych rozważań wynika, że czynność z zakresu administracji publicznej może podlegać zaskarżeniu do sądu administracyjnego jedynie wtedy, gdy z jej treści wynika przyznanie stronie uprawnień lub nałożenie na nią określonych obowiązków, a czynności te wynikają z władczego działania organu administracji publicznej.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie stanowi czynność Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. w przedmiocie przeprowadzenia w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automatach o niskich wygranych w punkcie gry należącym do skarżącej Spółki. Czynność ta wykonana została w ramach kontroli przeprowadzonej na podstawie art. 30 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 168, poz. 1323) przez funkcjonariusza Służby Celnej. W ocenie Sądu czynność ta nie może zostać uznana za "inną czynność" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Sama bowiem czynność eksperymentu opisana w protokole i polegająca na kontrolowanej przez funkcjonariuszy grze na automacie nie rodzi żadnych obowiązków dla strony skarżącej i nie pozbawia ją żadnych uprawnień. Zaskarżony "eksperyment" stanowi jedynie czynność faktyczną organu, bez konkretyzacji obowiązku znajdującego oparcie w konkretnym przepisie prawa materialnego. W związku z czym zaskarżona czynność nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
Pogląd, iż czynność przeprowadzenia eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automatach o niskich wygranych nie podlega kognicji sądu administracyjnego wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w postanowienie z 9 lipca 2010r. w spr. III SA/Po 401/10 (nie publikowany), Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w postanowienie z 22 czerwca 2010r. w spr. III SA/Wr 254/10 (nie publikowany) i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w postanowienie z 28 czerwca 2010r. w spr. I SA/Ol 539/10 (nie publikowany). Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych postanowieniach.
Dodać należy, iż pozostałe zaskarżone przez Spółkę czynności tj. kontrolę z dnia 23 marca 2010 roku oraz protokół sporządzony w wyniku jej przeprowadzenia zgodnie z treścią zarządzenia z dnia 8 lipca 2010 roku zostały na podstawie art. 57 § 3 p.p.s.a. wyłączone z akt niniejszej sprawy i zarejestrowane pod nowymi numerami (sygn. akt III SA/Łd 412/10 i III SA/Łd 413/10).
Reasumując Sąd uznał, iż skarga została wniesiona w sprawie nie podlegającej kognicji sądu administracyjnego. Mając to na uwadze, na podstawie art.58 § 1 pkt.1 p.p.s.a., skargę należało odrzucić.
a.ł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło