III SA/Łd 400/17

Dnia 20 lipca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , Protokolant pomocnik sekretarza Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2017 roku sprawy ze skargi Ł.S. na decyzję Rektora [...] w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1. uchyla zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję Dziekana [...] w Ł. nr [...]; 2. zasądza od Rektora [...] w Ł. na rzecz skarżącego Ł.S. kwotę 200 ( dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia (...), nr (...) Rektor Wyższej Szkoły Finansów i Informatyki im. prof. (...) w Ł. działając w oparciu o treść art. 104 w zw. z art 107 i w zw. z art. 127 w zw. z art 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 207 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005r.- Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz.U z 2016r., poz. 1842 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wyższej Szkoły Finansów i Informatyki im. prof. (...) w Ł. z dnia (...) L.dz.(...) o skreśleniu Ł. S. z listy studentów. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. Decyzją z dnia (...) Dziekan Wyższej Szkoły Finansów i Informatyki im. prof. (...) w Ł. na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 207 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym skreślił Ł. S. z dniem (...) z listy studentów. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na podstawie Regulaminu Studiów student zobowiązany jest do składania indeksu i kart egzaminacyjnych do zaliczenia semestru w sposób i terminie przewidzianym w § 24 w/w regulaminu. Niezłożenie przez studenta karty egzaminacyjnej lub indeksu będzie uznane przez Dziekana za rezygnację ze studiów. Organ podał, że z opinii promotora dr E. M. wynika, że Ł.S. nie zaliczył seminarium dyplomowego ani w piątym, ani w szóstym semestrze. W piątym semestrze nie ustalił tematu pracy dyplomowej, nie określił jej zakresu, nie sporządził planu pracy i nie przygotował ogólnego spisu bibliografii, a było to warunkiem koniecznym do zaliczenia przedmiotu w piątym semestrze. W semestrze szóstym natomiast nie napisał pracy, nawet nie przedstawił jednego rozdziału do oceny promotora. Ponadto nie zaliczył wszystkich przedmiotów objętych programem kształcenia (tj. Podstawy makroekonomii, wykładu do wyboru w języku angielskim i Wstęp do ekonomii matematycznej). Zgodnie z § 38 Regulaminu Studiów 2015, student, który nie złożył pracy dyplomowej przed upływem terminów wynikających z ust. 3 i 4, zostaje skreślony z listy studentów. Stosownie zaś do treści § 24 ust. 10, niezaliczenie semestru/roku skutkuje także skreśleniem z listy studentów. Od powyższej decyzji Ł. S. złożył odwołanie, w którym wnosząc o uchylenie decyzji wskazał, że przytoczony § 24 Regulaminu Studiów, który jest dostępny na platformie e-learningowej w zakładce wirtualny dziekanat stanowi w ust. 1, że student uczestniczący w pracach badawczych może wystąpić z wnioskiem o zaliczenie niektórych zajęć z przedmiotu, z którym tematycznie związana jest dana praca. Decyzję w tej sprawie podejmuje Dziekan po wcześniejszej akceptacji prowadzącego dany przedmiot i zasięgnięciu opinii kierownika prac badawczych, w których uczestniczył student. Zgodnie z ust. 2 udział studenta w pracach obozu naukowego może być podstawą zaliczenia w całości lub w części praktyki zawodowej, jeżeli program obozu odpowiada wymogom określonym w programie studiów dla danej praktyki. Decyzję w tej sprawie podejmuje Dziekan na podstawie opinii opiekuna naukowego obozu oraz opiekuna praktyk studenckich. Powyższe zapisy Regulaminu nie określają precyzyjnie sposobu i terminu do złożenia indeksu, czy kart egzaminacyjnych, celem zaliczenia semestru. Podał, że zgodnie z zaleceniem dr W. W.-G. skontaktował się z dr S. w celu uzgodnienia możliwości zaliczenia przedmiotów: Wstęp do ekonomii matematycznej - ćwiczenia oraz Podstawy makroekonomii - ćwiczenia. W dniu 5 października 2016r. skierował do ww. wykładowcy wiadomość mailową w sprawie wyjaśnienia przyczyn, jakimi kierował się dr L. K. nisko oceniając zadania oraz wypowiedzi na forum z przedmiotu Wstęp do ekonomii matematycznej -ćwiczenia, a także wskazania możliwości zaliczenia przedmiotu Podstawy makroekonomii -ćwiczenia. Niestety nie uzyskał odpowiedzi, w efekcie powyższego ponowił wiadomość tej samej treści w dniu 22 października 2016r. Odpowiedź na zapytanie otrzymał w dniu 28 października 2016r., w której to dr S. wskazał, że postara się w ciągu dwóch tygodni uzyskać dostęp do wypowiedzi i zadań z "kursu", jednocześnie sugerując, że można przesłać zadania i wypowiedzi na forum za pośrednictwem poczty e-mail. Wobec wskazanego przez wykładowcę czasokresu, w dniu 17 listopada 2016 r. skierował pytanie w sprawie oceny z przedmiotu wstęp do ekonomii matematycznej - ćwiczenia oraz uzupełnienia treści z przedmiotu podstawy makroekonomii -ćwiczeń. Odpowiedź na zadane pytania uzyskał dopiero w dniu 28 grudnia 2016r. Zgodnie z dyspozycją wskazaną przez dr S. w odpowiedzi z tego samego dnia przesłał w załączeniu wykonane zadania z przedmiotu Wstęp do ekonomii matematycznej - ćwiczenia, jednocześnie wskazując, że jest w stanie uzupełnić zadania i wypowiedzi na forum z przedmiotu Podstawy makroekonomii - ćwiczenia. W kolejnych wiadomościach skarżący przesłał wypowiedzi na forum, a w dniu 16 stycznia 2017r. przesłał rozwiązania zadań z przedmiotu "Podstawy makroekonomii - ćwiczenia". Nadmienił, że w roku akademickim 2014/2015 w momencie, gdy prowadzącym przedmiot Wstęp do ekonomii matematycznej - ćwiczenia był dr L. K. również w terminie wskazanym przez wykładowcę dostarczył zadania oraz wypowiedzi na forum, czego bezspornym dowodem są wiadomości z wykładowcą za pośrednictwem platformy e-learning oraz wyciąg z platformy e-learningowej przesłany przez pracownika dziekanatu potwierdzający daty dosłania zadań oraz wypowiedzi na forum. Bezzasadnym wobec powyższego było bezpodstawne uchylenie się przez dr L. K. od zaliczenia przedmiotu w momencie, gdy wymagania przedstawione przez wykładowcę zostały spełnione. Kolejny przedmiot "wykład do wyboru w języku angielskim" został zaliczony. Zgodnie z dyspozycją określoną w zasadach oceniania pracy studenta, warunkiem uzyskania zaliczenia jest uzyskanie minimalnej ilości punktów tj. 50. Na obecną chwilę pomijając brak noty w zakładce "oceny" za wypowiedz na forum w jednym z modułów, podał, że posiada 52 punkty, a z uwzględnieniem ilości punktów wskazanych pod wypowiedzią - 67. Kwestią wątpliwą pozostaje uzyskanie wpisu w indeksie i karcie egzaminacyjnej, o który wielokrotnie prosił wykładowcę w wiadomościach za pośrednictwem platformy e-learning, pytając o możliwość uzyskania wpisu. Skarżący wskazał, że zaliczenie przedmiotu "Seminarium dyplomowe", który jest ściśle powiązany ze sporządzeniem i złożeniem pracy dyplomowej, zostawił jako ostatni przedmiot do zaliczenia. Jak wynika z wiadomości na platformie e-learningowej, prowadził konwersację z promotorem dr E. M. w sprawie ustalenia tematu pracy i sposobu realizacji zagadnienia. Ponadto zgodnie z sugestią promotor, zawartą w wiadomości z dnia 1 lipca 2016r. - postanowił w pierwszej kolejności uzyskać zaliczenia z przedmiotów. Istotny problem wobec zaliczenia przedmiotów stanowi brak lub utrudniony kontakt z wykładowcami, który też wielokrotnie zgłaszał Dziekan. Pomimo tego, w obecnym stanie nie wprowadzono żadnych zmian, a w konsekwencji powyższego skarżący zmuszony był złożyć wniosek o przedłużenie sesji egzaminacyjnej oraz terminu do złożenia pracy dyplomowej. Zaznaczył, że w decyzji z dnia 3 listopada 2016r. w sprawie przedłużenia sesji egzaminacyjnej/złożenia pracy dyplomowej, nie wskazano precyzyjnie terminu do złożenia pracy dyplomowej oraz zakończenia przedłużonej sesji egzaminacyjnej. Domniemywać zatem należy, że w sprawie terminu złożenia pracy dyplomowej zgodnie z § 39 ust. 2 Regulaminu Studiów taki czasookres wynosi trzy miesiące, co pośrednio wynika z informacji zawartej w decyzji Rektora Wyższej Szkoły Finansów i Informatyki im. Prof. (...) w Ł, z dna 25 sierpnia 2016r., w której zawarto zapis "niezależnie od powyższego postanowiono umożliwić zaliczenie zaległych przedmiotów, złożenie pracy dyplomowej i złożenie egzaminu dyplomowego w nieprzekraczalnym terminie do dnia 30 września 2016r. z możliwością przedłużenia o 3 miesiące, zaś w przypadku sesji egzaminacyjnej Regulamin Studiów nie wskazuje precyzyjnego terminu. Skarżący podkreślił, że istotne utrudnienie w sporządzaniu pracy dyplomowej stanowi ograniczony kontakt z wykładowcami. Wskazany problem wielokrotnie był przedmiotem rozmów z Dziekanem, niestety bezskutecznie. Uchybienia w tym zakresie sięgają absurdalnych terminów, przekraczających wielokrotność terminu wskazanego w zasadach szczególnych Regulaminu zajęć on-line, tj. § 3 ust. 1 pkt 1/4. Powołany zapis regulaminu poddaje w wątpliwość, że taki obowiązek winien być wypełniany przez wykładowców w zakresie pełnionych obowiązków w uczelni. Pomimo wymienionych trudności skarżący podniósł, że starał się kontaktować z promotorem dr E. M. i przesłał plan pracy. Promotor uchyla się od udzielania odpowiedzi, czym bezpośrednio uniemożliwia sporządzenie i złożenie pracy dyplomowej. Wymaganie od studenta wykonania obowiązków z jednoczesnym utrudnianiem, czy też umożliwianiem spełnienia żądania jest co najmniej absurdalne. Brak reakcji lub też spóźniona reakcja na kierowane zapytania skutecznie utrudnia podjęcie stosownych czynności, aby spełnić wymagania, które to dziekan wskazuje, jako niezrealizowane z winy studenta. Niedopełnienie obowiązków przez wykładowców nie może obciążać negatywnymi konsekwencjami studenta. Takie działanie wskazywałoby na bezprawny charakter funkcjonowania uczelni. Rzutuje to nie tylko na niemożliwość uzyskania zaliczenia obowiązkowych przedmiotów przez studenta, ale też generuje bezzasadne koszty w postaci dodatkowych opłat czesnego. Wobec powyższego decyzja sporządzona zostało w oparciu o nieznany mu regulamin studiów, jak również nieaktualne fakty. Wskazuje, że Regulamin studiów dostępny za pośrednictwem platformy e-learning zarówno w dniu doręczenia decyzji, jak i w dniu sporządzenia niniejszego odwołania nie wskazuje na kwestie wymienione przez organ. Decyzją z dnia (...) Rektor Wyższej Szkoły Finansów i Informatyki im. prof. (...) utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazał, że przyczyną skreślenia z listy studentów było niezłożenie: 1) indeksu i kart egzaminacyjnych z wymaganymi zaliczeniami, 2. gotowej pracy licencjackiej przed zakończeniem roku akademickiego, tj. przed dniem 30 września 2016r. Terminy zaliczeń oraz złożenia pracy na mocy decyzji Dziekana z dnia 3 listopada 2016r. zostały na wniosek przedłużone zgodnie z Regulaminem Studiów o trzy miesiące tj. do 31 grudnia 2016r. Po tym terminie Regulamin Studiów pozostawia Dziekanowi tylko jedną decyzję, tj. decyzję o skreśleniu z listy studentów. Na wniosek studenta Dziekan może podjąć decyzję o powtarzaniu semestru, jednakże skarżący takiego wniosku nie złożył. Brak postępu na studiach, których efektem jest brak zaliczeń, mają podstawy w permanentnym niewykorzystaniu możliwości kontaktów z wykładowcami i niepodejmowania prób zaliczenia przedmiotów. Rektor podkreślił, że tylko w ostatnim roku skarżący nie uczestniczył w żadnym ze zjazdów w ramach programu nauczania. Podał, że temat pracy licencjackiej, plan pracy uzgodniony z promotorem oraz bibliografię do tematu student winien złożyć przed zakończeniem semestru letniego, a po uzyskaniu przedłużenia sesji egzaminacyjnej, do dnia 31 grudnia 2016r. Tymczasem dopiero po skreśleniu z listy studentów, tj. w dniu 29 stycznia 2017r. skarżący wysłał propozycję planu pracy do promotora. Gotowa praca winna być złożona do szkoły przed upływem daty przedłużenia, tj. przed dniem 31 grudnia 2016r. Brak wypełniania powyższego elementu, stoi w sprzeczności z twierdzeniem skarżącego o staraniach w przygotowywaniu pracy licencjackiej. Zdaniem Rektora brak rokowań w zakończeniu studiów jest ewidentny. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zarzucając naruszenie: 1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez: wydanie decyzji przez nieokreślony podmiot, Rektora dr A. B., bez szczegółowego określenia organu wydającego decyzję, za który działał Rektor dr A. B., zaniechanie zawarcia w decyzji uzasadnienia faktycznego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i brak jego oceny w oparciu o art. 80 k.p.a., a w konsekwencji nie zawarcie w motywach rozstrzygnięcia istotnych dla sprawy ustaleń i wniosków; 2) art. 10 § 1 K.p.a. poprzez: niezawiadomienie strony postępowania o zebraniu całości materiałów dowodowych, uniemożliwienie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a w tym wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych przed wydaniem decyzji; 3) art. 15 K.p.a. w zw. z art. 207 ust. 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, poprzez wydanie aktu administracyjnego przez Rektora Wyższej Szkoły Finansów i Informatyki im. prof. (...) w Ł. jednocześnie, jako organ pierwszej instancji, jak i organ drugiej instancji rozpatrujący odwołanie od decyzji organu I instancji; 4) art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym poprzez błędne założenie organu I instancji, jakoby student nie uzyskał zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie; 5) § 7 umowy o pobieranie nauki poprzez błędne założenie organu I instancji, jakoby student nie uzyskał zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; przeprowadzenie dowodów wskazanych w uzasadnieniu i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podtrzymując argumentację przedstawioną w odwołaniu skarżący podkreślił, że przedstawiona w załączeniu do skargi dokumentacja obiektywnie potwierdza brak uchybienia z jego strony wobec terminu uzyskania absolutorium oraz złożenia pracy dyplomowej, który to upłynął dopiero w lutym 2017r., zaś decyzja wydana przez Dziekana uczelni była przedwczesna. Wskazał, że nie można zgodzić się z twierdzeniem Rektora, iż terminy zaliczeń oraz złożenia pracy zostały przedłużone na mocy decyzji Dziekana z dnia 3 listopada 2016r. na wniosek skarżącego o trzy miesiące do dnia 31 grudnia 2016r. Bieg terminu należy liczyć od dnia przyznania prawa studentowi, tj. uprawomocnienia decyzji organu. Logiczna kalkulacja nakazuje twierdzić, iż skarżący nie mógł z dniem 31 grudnia 2016 r. uchybić terminom, gdyż te mijały dopiero w miesiącu lutym 2017r. Odnosząc się do stwierdzenia dotyczącego braku postępu w nauce, skarżący wskazał, że przedstawione przez niego dowody potwierdzają, że ze szczególną dbałością realizował program nauczania i podejmował próby kontaktu z wykładowcami. Wielokrotnie jednak wykładowcy przekraczali naznaczony regulaminem zajęć on line termin udzielania odpowiedzi na zadawane pytania. Uchybienia w tym zakresie sięgają absurdalnych terminów, przekraczających wielokrotność terminu określonego zasadami szczególnymi Regulaminu zajęć online § 3 ust. 1 pkt 1.4. Zapis Regulaminu nie poddaje w wątpliwość, iż winien być realizowany przez wykładowców w zakresie pełnionych na uczelni obowiązków. Gwarancja odpowiedzi powinna być zapewniona w trakcie przedłużonej sesji egzaminacyjnej. Utrudniony kontakt z wykładowcami skutecznie uniemożliwiał skarżącemu zaliczenie przedmiotów oraz sporządzenie i złożenie pracy dyplomowej w terminie. Pomimo nadmienionych trudności podejmował próby kontaktu z promotorem dr E. M. i przesłał plan pracy. Wykładowca jednak uchylił się od udzielenia odpowiedzi, co też znacząco wpłynęło na wstrzymanie dopełnienia obowiązków studenta. Takie stanowisko prowadzących zajęcia student wielokrotnie zgłaszał Dziekanowi, m.in. w wiadomości mailowej z dnia 10 stycznia 2017r. Wobec powyższego nie sposób uznać, że organ II instancji wywiązał się z zapewnienia gwarantowanego decyzją o nr 3/2016/N. Organ poprzez zaniechanie obowiązków służbowych uniemożliwił skarżącemu uzyskanie zaliczeń i złożenie pracy dyplomowej w terminie. Utrudniał wykonanie skarżącemu żądanych przez uczelnię czynności, by pobierać od niego dodatkowe opłaty, a ostatecznie bezprawnie skreślić z listy studentów. Odnosząc się zaś do wad proceduralnych i formalnych aktu administracyjnego, skarżący wskazał, że organ II instancji nie zrealizował ustawowego obowiązku zgromadzenia całości materiału dowodowego przyczyniającego się do wyjaśnienia sprawy i zapewnienia stronie prawa wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji. Całkowicie pominął wskazywane w złożonym przez skarżącego odwołaniu uchybienia organu I instancji, a w tym również wzmiankę o powoływaniu się na niedostępny dla studentów Regulamin studiów. Rektor Wyższej Szkoły Finansów i Informatyki zlekceważył wskazane w odwołaniu próby kontaktu z wykładowcami stwierdzając, że skarżący nie wykorzystał możliwości kontaktu z wykładowcami oraz nie podejmował prób zaliczenia przedmiotów. Skarżący wskazał, że stanowczo nie zgadza się z twierdzeniem organu, że propozycję planu pracy złożył po skreśleniu z listy studentów. Decyzja o skreśleniu z listy studentów została wydana w dniu (...), a w ustawowym terminie skarżący wniósł odwołanie. Decyzja uzyskała status prawomocnej dopiero w dniu doręczenia decyzji organu II instancji. W zaskarżonej decyzji organ powołał, jako podstawę prawną art. 207 ust. 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, co wskazuje, że jakoby decyzja miała stanowić decyzję organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Rektor Wyższej Szkoły Finansów i Informatyki im. prof. (...) wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów zgłoszonych przez skarżącego wskazał, że zgodnie z Regulaminem studiów zamieszczonym na platformie internetowej oraz art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, dziekan może skreślić studenta z listy studentów w przypadku m.in. braku postępów w nauce, nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie, niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów, a także m.in. ust. 1 pkt 3 niezłożenie w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego, przy czym rozdział 5 Regulaminu studiów precyzuje, że niezłożenie indeksu oraz kart okresowych osiągnięć studenta w przewidzianym terminie oznacza termin wynikający z podziału roku akademickiego umieszczony w zarządzeniu rektora dla semestru zimowego i 30 września w przypadku semestru letniego. Odnosząc się do kwestii wpisów do indeksu i kart okresowych osiągnięć studenta dot. zaliczeń przedmiotów: podstawy makroekonomii, wstęp do ekonomii matematycznej, wykład do wyboru w języku obcym, Rektor wskazał, że w dalszym ciągu brak jest tych wpisów w dokumentacji skarżącego. Wprawdzie skarżący dokonał już uzupełnienia powyższych przedmiotów, aczkolwiek zrobił to poza terminami wynikającymi z planu studiów, co niewątpliwie nie przemawia na jego korzyść. Ł. S. jako student WSFil im. prof. (...) był zobowiązany do napisania pracy licencjackiej w ramach przedmiotu seminarium dyplomowe, którą powinien złożyć do końca 2015r. celem jej obrony i ukończenia studiów. Seminarium dyplomowe trwa dwa semestry, w których student ma do zrealizowania określone zadania. W pierwszej części seminarium (semestr V studiów, zimowy) są to kwestie dotyczące: 1) określenia tematu pracy i opisu jej zakresu, 2) opracowania hipotez badawczych i struktury pracy, 3) sporządzenia wstępnego wykazu bibliografii. Skarżący nie zrealizował żadnego z tych zadań, wobec powyższego nie uzyskał zaliczenia z przedmiotu seminarium dyplomowe w semestrze zimowym w roku akademickim 2014/2015. W kolejnej części seminarium dyplomowego (semestr VI studiów, letni) student powinien zrealizować następujące zadania: 1) przygotowanie l rozdziału pracy, 2) napisanie II i III rozdziału pracy, 3) opracowanie wstępu, zakończenia i bibliografii, 4) złożenie ostatecznej wersji pracy licencjackiej. Skarżący nie zrealizował powyższych zadań, jak również nie uzupełnił zadań z l części seminarium dyplomowego. Kontakt na platformie e-learningowej w sprawie seminarium dyplomowego nawiązał 25 marca 2015r. przekazując informację, iż postara się coś zdziałać w temacie pracy licencjackiej. Następnie w dniu 29 kwietnia 2015r. zwrócił się z pytaniem ewentualnej obrony w następnym semestrze. Deklarował, że rozpocznie pisanie pracy po nadrobieniu zaległości na platformie. W sprawie późniejszego złożenia pracy kontaktował się jeszcze w dniu 5 czerwca. Do końca 2015r. Ł. S. nie złożył pracy do obrony, a nawet nie określił tematu i struktury pracy. Kolejne kontakty w sprawie pracy dyplomowej następowały w 2016 roku, tj. 21 czerwca w sprawie napisania i złożenia pracy dyplomowej, 22 czerwca poinformował, iż zapozna się z zasadami pisania pracy i przystąpi do określenia tematu i struktury pracy, 30 czerwca i 5 lipca zwrócił się z pytaniem dot. terminu złożenia pracy dyplomowej oraz terminu jej obrony, 7 lipca zwrócił się z pytaniem, w jakim terminie zobowiązany jest ustalić temat pracy dyplomowej. Skarżącemu zostały zaproponowane zostały trzy tematy do wyboru: -Dochody i wydatki wybranej gminy w latach 2012-2014, -Wykorzystanie informacji sprawozdawczych w analizie finansowej wybranego przedsiębiorstwa, -Funkcjonowanie podatku dochodowego od osób fizycznych w latach 2012-2014. W dniu 23 października 2015r. poinformował, że chce napisać pracę na temat wpływu podatków na rozwój gospodarczy. Dr E. M. udzieliła odpowiedzi, iż proponowany temat jest zbyt obszerny i ogólnikowy, zasugerowała, aby ograniczyć go do podatku dochodowego od osób fizycznych w określonym przedziale czasowym. Wyjaśniła, iż zaproponowany przez nią temat "funkcjonowanie podatku dochodowego od osób fizycznych w latach 2012-2014" student może zrealizować na podstawie danych z urzędu skarbowego we własnej miejscowości albo posłużyć się danymi zamieszczonymi na stronie internetowej Ministerstwa Finansów. W dniu 20 grudnia skarżący odpowiedział, iż temat go zainteresował i zapytał czy może napisać pracę na podstawie ankiet przeprowadzonych w grupie 100 osób wraz z oparciem merytorycznie pracy na przeprowadzonych badaniach, jak również sporządzić zestawienie uzyskiwanych przez państwo dochodów z tego tytułu. Przeprowadzenie ankiet zostało zaakceptowane przez promotora, jednocześnie ze wskazaniem, iż niezbędne jest też przeprowadzenie analizy podatków od osób fizycznych w ujęciu makroekonomicznym. Następnie Ł. S. zwrócił się 3 stycznia 2017 roku z pytaniem: Czy najpierw ma przygotować listę pytań, przesłać do akceptacji, przeprowadzić badania i w oparciu o wyniki przeprowadzić analizę makroekonomiczną? Dr E. M. zasugerowała, aby w pierwszej kolejności sprecyzował temat i opracował plan pracy. Wyjaśniła jak wygląda ogólna struktura pracy i odesłała zainteresowanego do zapoznania się z zasadami pisania pracy zamieszczonymi na platformie w przedmiocie seminarium dyplomowe. Wskazała, iż może sporządzić kwestionariusz ankiety i przysłać go do sprawdzenia. Jednocześnie zasugerowała, aby zrezygnował z przeprowadzenia ankiety i ograniczył pracę do analizy dochodów podatkowych w zakresie podatków dochodowych od osób fizycznych zamieszczonych na stronie Ministerstwa Finansów. Ankieta wydaje się dość trudnym zadaniem. W mailu z 19 stycznia 2017r. skarżący zaakceptował propozycję napisania pracy na temat danych podatkowych w zakresie podatku dochodowego. Plan pracy został przesłany do promotora w dniu 29 stycznia 2017r. Następnie w dniach 5, 7 i 11 lutego 2017r. skarżący zwracał się z pytaniami dotyczącymi terminu złożenia pracy oraz opinii na temat planu pracy. W okresie przerwy semestralnej dr E. M. przebywała na urlopie. Niezwłocznie po jego zakończeniu, tj. w dniu 13 lutego 2017r. skarżący otrzymał opinię na temat planu pracy wraz z dwiema propozycjami schematu pracy. Wobec powyższego, zdaniem organu nie można się zatem zgodzić ze stwierdzeniem, że student ze szczególną dbałością realizował program nauczania, tym bardziej, iż studia winien skończyć w 2015r. W tym czasie Ł. S. zdążył zaliczyć dopiero 4 semestry. Przez ten czas miało miejsce kilka aktualizacji Regulaminu studiów, z którymi jako student winien się zapoznać tym bardziej, że dostęp do tego dokumentu nie jest utrudniony. Odnosząc się do kwestii przedłużenia sesji egzaminacyjnej i terminu złożenia pracy dyplomowej organ wskazał, że w dniu 29 września 2016r. skarżący wystąpił z pismem do Dziekana w sprawie przedłużenia sesji egzaminacyjnej i terminu złożenia pracy dyplomowej. Decyzją z dnia 30 września 2016r. Dziekan przychylił się do powyższej prośby. Należy podkreślić, że przedłużenie terminu złożenia pracy dyplomowej można uzyskać po pozytywnej opinii promotora na temat stopnia zaawansowania pracy dyplomowej (w procentach). Niestety 30 września 2016 r. skarżący nie zdołał nawet wybrać tematu pracy, a mimo to Wyższa Szkoła Finansów i Informatyki wyszła naprzeciw potrzebom studenta i dziekan przedłużyła termin złożenia pracy dyplomowej o 3 miesiące, czyli do dnia 31 grudnia 2016r., co wprost wynika z Regulaminu studiów. Wobec przedstawionych powyżej argumentów organ stwierdził, że skarżący pomimo zgłoszenia licznych zarzutów i przedstawionej korespondencji prowadzonej w formie elektronicznej w żaden sposób nie wykazał, że wydana decyzja naruszyła wskazane przez niego przepisy prawa. Jednocześnie nie udowodnił również, by jego zachowanie w toku studiów nie zasługiwało na skreślenie z listy studentów. Nie wystarczy bowiem tylko wysyłać wiadomości e- mail do wykładowców, by uzyskać status studenta wywiązującego się z nałożonych na niego obowiązków. Tym bardziej, iż mimo starań i wielu prób, jak twierdzi skarżący postępy w zaliczeniach przedmiotów były niewielkie, a brak realnego zaangażowania w przygotowanie pracy dyplomowej i w konsekwencji brak jej złożenia w terminie skutkował wydaniem rozstrzygnięcia o skreśleniu z listy studentów. Skarżący swym zachowaniem i zgłoszonymi zarzutami uwidocznił również swą nieznajomość ogólnodostępnego Regulaminu studiów, co stanowiło jego obowiązek, co tym bardziej prowadzi do wniosku, że jego postawa nie zasługuje na aprobatę i uwzględnienie twierdzeń zawartych w skardze. W dniu 19 lipca 2017r. do akt sprawy wpłynęło pismo procesowe skarżącego z dnia 18 lipca 2017r., stanowiące uzupełnienie skargi, w którym zaakcentował, że decyzja o skreśleniu z listy studentów została wydana bez uprzedniego wszczęcia postępowania administracyjnego, co w konsekwencji pozbawiło skarżącego prawa do obrony jego słusznych interesów i uczestnictwa w prowadzonym postępowaniu w każdym jego stadium. Skarżący podkreślił, że zaskarżone rozstrzygnięcie narusza również dyspozycję art. 107 § 3 K.p.a., ponieważ uzasadnienie nie zawiera faktów uznanych za udowodnione oraz nie wskazuje dowodów, na których oparł się organ i przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności. Skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci załączonej do pisma dokumentacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) dalej p.p.s.a., stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, je jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżone rozstrzygnięcie sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzją oraz poprzedzająca ja decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., stanowi przesłankę do ich uchylenia. W niniejszej sprawie kontroli sądu poddana została decyzja Rektora Wyższej Szkoły Finansów i Informatyki im. prof. (...) w Ł. z dnia (...) utrzymująca w mocy decyzję Dziekana Wyższej Szkoły Finansów i Informatyki im. prof. (...) w Ł. z dnia (...) w przedmiocie skreślenia Ł. S. z listy studentów. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz.U. z 2016r. poz. 1842 ze zm.) oraz Regulamin Studiów w Wyższej Szkole Finansów i Informatyki im. prof. (...) w Ł., stanowiący załącznik do Uchwały Senatu Nr 1 z dnia 26 marca 2015r. Przesłanki warunkujące skreślenie studenta z listy studentów zostały określone w art. 190 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym. Zgodnie z treścią art. 190 ust. 1 cyt. ustawy, kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej skreśla studenta z listy studentów, w przypadku: 1) niepodjęcia studiów; 2) rezygnacji ze studiów; 3) niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego; 4) ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni. Kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku: 1) stwierdzenia braku postępów w nauce; 2) nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie; 3) niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów; 4) niepodpisania przez studenta przedłożonej przez uczelnię umowy o warunkach odpłatności za studia lub usługi edukacyjne (art. 190 ust. 2 ustawy). Od decyzji, o której mowa w art. 190 ust. 1 i 2 ustawy, stronie przysługuje odwołanie do rektora, a decyzja rektora jest ostateczna (art. 190 ust. 3 tej ustawy). Szczegółowo powyższe kwestie doprecyzowuje regulamin studiów, określony odrębnie dla każdej uczelni (art. 160 ustawy). Regulamin Studiów w Wyższej Szkole Finansów i Informatyki im. prof. (...) w Ł. w § 30 ust. 1 stanowi, że Dziekan skreśla studenta z listy studentów w przypadku: 1) niepodjęcia studiów (student nie złożył ślubowania, nie podpisał umowy o pobieranie nauki i nie zgłosił się na zajęcia bez usprawiedliwienia w ciągu miesiąca od ich uruchomienia, 2) rezygnacji ze studiów (student złożył pisemne oświadczenie o rezygnacji ze studiów, chociaż wcześniej nabył prawa studenckie poprzez ślubowanie i immatrykulację), 3) niezłożenia w terminie pracy dyplomowej (student nie wystąpił o przedłużenie terminu złożenia pracy) lub nieprzystąpienie do egzaminu dyplomowego, 4) ukarania karą dyscyplinarną wydania z Uczelni. Stosownie natomiast do treści § 30 ust. 2 Regulaminu Studiów, dziekan może skreślić studenta z listy studentów w przypadku: 1) braku postępów w nauce – udokumentowany przez prowadzącego zajęcia brak osiągnięć studenta w trakcie semestru np. nieuczęszczania na zajęcia, niewykonywanie prac, 2) nieuzyskanie zaliczenia semestru w określonym terminie, 3) uzyskania oceny niedostatecznej z zaliczenia lub egzaminu komisyjnego, 4) niewniesienia, w określonym terminie, opłat związanych z odbywaniem studiów. Ponadto zgodnie z § 30 ust. 3 Regulaminu, pisemna decyzja o skreśleniu z listy studentów podpisana przez Dziekana powinna zawierać: datę jej podjęcia, podstawę prawną, uzasadnienie oraz pouczenie o prawie odwołania się od tej decyzji. Decyzje o skreśleniu z listy studentów są uznawane za indywidualne akty administracyjne. Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 207 ust. 1 ustawy, należy stosować do nich, jako do decyzji o charakterze administracyjnym, przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 23), dalej K.p.a. oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Przy czym przepis art. 207 ust. 1 ustawy nakazuje stosować powołaną procedurę administracyjną "odpowiednio". Następstwem, zawartego w powołanym przepisie odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów K.p.a., jest obowiązek rektora uczelni rozpatrującego odwołanie od decyzji orzekającej o skreśleniu z listy studentów, do poszanowania przepisów dotyczących postępowania administracyjnego, w tym przepisów dotyczących decyzji administracyjnej. W szczególności zwrócić należy uwagę na przepis art. 107 § 1 K.p.a., regulujący niezbędne elementy decyzji, do których należą: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Ponadto z art. 107 § 3 K.p.a. wynika, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowany został bowiem pogląd, zgodnie z którym uzasadnienie decyzji, stanowiące jej obowiązkowy składnik, jest wyrazem prawidłowego przeprowadzenia przez organ procesu rozpoznawczego i dedukcyjnego w zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną jej część. Z tego względu motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła poznać tok rozumowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia oraz zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Konsekwentnie niezrealizowanie dyspozycji art. 107 § 3 K.p.a. i brak właściwego uzasadniania decyzji narusza zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd zaskarżonej decyzji. Podkreślenia również wymaga, że prawidłowo sporządzone uzasadnienie daje również możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Pamiętać bowiem należy, że nie jest rolą sądu administracyjnego zastępowanie organu administracji w podejmowaniu rozstrzygnięć administracyjnych, a zwłaszcza poszukiwanie w całokształcie sprawy motywów, jakimi kierowano się przy wydaniu decyzji. Motywy te muszą wprost wynikać z decyzji, umożliwiając sądowi administracyjnemu pełną kontrolę prawidłowości działań organu, które doprowadziły do wydania decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2014r., II OSK 2890/12; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2015r., I OSK 1503/14; wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2016r., II OSK 1064/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2016r., IV SA/Po 958/15; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 września 2016r., IV SA/Gl 555/16, www.cbois.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Rektora Wyższej Szkoły Finansów i Informatyki im. prof. (...) w Ł. z dnia (...), jak i poprzedzająca ją decyzja Dziekana Wyższej Szkoły Finansów i Informatyki im. prof. (...) w Ł. z dnia (...) nie spełnia wszystkich wymogów, o których mowa w art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. W pierwszej kolejności podnieść należy, iż organ odwoławczy w sposób nieprawidłowy wskazał na podstawę prawną wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Rozpatrując bowiem odwołanie skarżącego od decyzji wydanej w sprawie fakultatywnego skreślenia z listy studentów, którą to kwestię reguluje powołany art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, organ odwoławczy ograniczył się jedynie do wskazania art. 104 w zw. z art. 107, art. 127 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 207 ust. 2 powołanej ustawy. Właściwa podstawa prawna skreślenia skarżącego z listy studentów nie została także wskazana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto organ odwoławczy zarówno w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, jak i w jej uzasadnieniu nie wskazał żadnego przepisu Regulaminu Studiów w Wyższej Szkole Finansów i Informatyki im. prof. (...) w Ł. regulującego kwestie skreślenia studenta z listy studentów z powodu braku postępów w nauce, czy niezłożenia w terminie pracy dyplomowej. Wskazanie przez ustawodawcę na "odpowiednie" stosowanie przepisów k.p.a., przesądza o szczególnym charakterze postępowania przed organami szkoły wyższej i o dopuszczalności jedynie pewnych odstępstw od uregulowanych w K.p.a. zasad. Na pewno uznać należy, iż organy nie mogą w sposób dowolny stosować ogólnych przepisów regulujących postępowanie administracyjne. Odpowiednie stosowanie przepisów K.p.a. oznacza, że rozstrzygnięcia przez organy szkoły wyższej, w indywidualnych sprawach studentów, jak również postępowania w których one zapadają, muszą zachowywać chociażby minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia spraw i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony, przy zachowaniu autonomii szkoły wyższej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2000r. sygn. akt SK 19/99, opublik. w OTK nr 7, poz. 258). Stosownie do cyt. powyżej art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy, kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Użycie w cytowanym przepisie słowa "może" wskazuje na uznaniowy charakter rozstrzygnięcia zapadłego na tej podstawie. Brak zaliczenia semestru lub roku, niekoniecznie zatem musi stanowić podstawę do skreślenia z listy studentów, lecz może być przesłanką innego rozstrzygnięcia wobec studenta (np. warunkowego wpisu na kolejny semestr), przewidzianego regulaminem studiów. Z utrwalonego już orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że nawet działając w ramach uznania administracyjnego organ nie przestaje być związany jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, jaką jest zasada prawdy materialnej (obiektywnej), obligująca organ do podjęcia wszelkich kroków celem dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w zgodzie z rzeczywistym stanem rzeczy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. – por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 31 maja 2011 r., sygn. akt III SA/Lu 118/11). Co więcej – decyzje wydawane w ramach uznania administracyjnego poddane są szczególnym rygorom w zakresie uzasadnienia, które powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu. Z uzasadnienia decyzji uznaniowej powinno zatem wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Niedopuszczalne jest uchylanie się od oceny zarzutów podnoszonych przez stronę, natomiast organ w przypadku rozstrzygnięcia negatywnego dla strony powinien wykazać, że nie mógł inaczej orzec z uwagi na konkretne okoliczności prawne lub faktyczne występujące w danej sprawie. W przeciwnym wypadku organ naraża się na skuteczny zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego (art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.) oraz wadliwie sporządzonego uzasadnienia (art. 107 § 3 k.p.a.), a więc dowolności (arbitralności) rozstrzygnięcia. W utrwalonym orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie przyjmuje się, że w przypadku, gdy prawo materialne pozostawia rozstrzygnięcie organu uznaniu administracyjnemu, zatem umożliwia organowi wybór rodzaju rozstrzygnięcia, obowiązkiem organu jest załatwić sprawę po dokładnym wyważeniu interesu społecznego i słusznego interesu strony (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2011 roku, w spr. I OSK 2006/10 i z dnia 18 listopada 1993 roku, w spr. III ARN 49/93). Rozstrzygnięcia wydane w tego typu sprawach powinny być zatem starannie uzasadnione, z odniesieniem się do okoliczności danej sprawy. W ocenie sądu decyzja organu odwoławczego powyższym wymogom nie odpowiada. W uzasadnieniu decyzji Rektor podkreślił jedynie, że tylko w ostatnim roku skarżący nie uczestniczył w żadnym ze zjazdów w ramach programu nauczania. Podał, że temat pracy licencjackiej, plan pracy uzgodniony z promotorem oraz bibliografii do tematu student winien złożyć przed zakończeniem semestru letniego, a po uzyskaniu przedłużenia sesji egzaminacyjnej, do dnia 31 grudnia 2016r. Tymczasem dopiero po skreśleniu z listy studentów, tj. w dniu 29 stycznia 2017r. skarżący wysłał propozycję planu pracy do promotora. Gotowa praca winna być złożona do szkoły przed upływem daty przedłużenia, tj. przed dniem 31 grudnia 2016r. Brak wypełniania powyższego elementu, stoi w sprzeczności z twierdzeniem skarżącego o staraniach w przygotowywaniu pracy licencjackiej. Brak rokowań w zakończeniu studiów jest, zdaniem Rektora ewidentny. Treść zaskarżonej decyzji nie zawiera jakiegokolwiek odniesienia się przez organ do podniesionej w odwołaniu argumentacji i zarzutów postawionych przez skarżącego. Tymczasem z nałożonego na organ administracyjny, na mocy art. 107 § 3 K.p.a. obowiązku uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, wynika konieczność rozpoznania wszystkich żądań, wniosków i zarzutów strony oraz ustosunkowanie się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Ustalenia w tym zakresie powinny być konkretne i precyzyjne, zaś uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Do powyższych kwestii, organ odniósł się dopiero w przesłanej do sądu odpowiedzi na skargę z dnia 18 kwietnia 2017r. Odpowiedź organu administracji publicznej na skargę jest jedynie pismem procesowym, a nie rozstrzygnięciem podlegającym kontroli sądu i nie może uzupełniać zaskarżonej decyzji przez zamieszczenie w niej ocen i rozważań, które zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji. Brak poczynienia przez organ odwoławczy jakichkolwiek ustaleń faktycznych odnoszących się do argumentów podniesionych w odwołaniu świadczy o zupełnej dowolności organu, będącej zaprzeczeniem swobody rozstrzygania w ramach uznania administracyjnego. Ponadto wobec zawartości przedłożonych przez organ akt administracyjnych i sporządzonej na powyższą okoliczność notatki służbowej z dnia 20 lipca 2017r. nie budzi najmniejszej wątpliwości, skarżący nie został zawiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów. Brak jest również potwierdzenia, aby organ pierwszej, czy też drugiej instancji umożliwił skarżącemu przed wydaniem decyzji wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zgodnie natomiast z art. 61 § 4 K.p.a. o wszczęciu postępowania administracyjnego należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ naruszył zasadę informowania stron, określoną w art. 9 K.p.a. W konsekwencji zaś naruszył zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, określoną w art. 10 K.p.a., bowiem właśnie zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania w sprawie jest jednym z aspektów jej realizacji. Zgodnie z tym przepisem, organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zasada czynnego udziału w postępowaniu jest dochowana wtedy, gdy organ administracji zapewni stronie warunki do realizowania jej uprawnień do podejmowania czynności procesowych, w tym także składania wyjaśnień. Obowiązek ten nie został w niniejszej sprawie dochowany. W rozpoznawanej sprawie organy obydwu instancji, przed wydaniem decyzji, nie rozpatrzyły sprawy wszechstronnie. Skarżący nie został zawiadomiony o toczącym się postępowaniu, organy prowadzące postępowanie pozbawiły stronę możliwości przedstawienia swego stanowiska, a tym samym obrony swych praw. Nie zastosowały się również do obowiązku wyczerpującego rozważenia i oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a kwestii istotnych dla wyjaśnienia sprawy nie ujęły w uzasadnieniach wydanych rozstrzygnięć. Taki stan rzeczy skutkuje naruszeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., co z kolei oznacza, że rozpoznawana sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona. Reasumując, przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy będą miały na względzie zaprezentowane powyżej wywody, dokonają również wnikliwej analizy sytuacji skarżącego, umożliwiając mu przedstawienie swoich argumentów. Przeprowadzone w taki sposób postępowanie powinno znaleźć odzwierciedlenie w rozstrzygnięciu i jego uzasadnieniu sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 K.p.a. Z przytoczonych powyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dziekana Wyższej Szkoły Finansów i Informatyki im. prof. (...) w Ł. z dnia (...). O kosztach postępowania orzeczono stosownie do treści art. 200 p.p.s.a. B.K.