III SA/Łd 403/17
WyrokWSA w Łodzi2017-08-09
Skład orzekający: Ewa Alberciak, Monika Krzyżaniak, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta Ł. był właściwy miejscowo do wydania decyzji o skreśleniu J.L. z ewidencji instruktorów, mimo że skarżący zmienił miejsce zamieszkania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezydent Miasta Ł. był właściwy do wydania decyzji o skreśleniu J.L. z ewidencji instruktorów, ponieważ decyzja dotyczyła ewidencji prowadzonej przez ten organ, a przepisy nie przewidują utraty kompetencji organu w przypadku zmiany miejsca zamieszkania instruktora. Ponadto, Sąd stwierdził, że organy administracji dopuściły się naruszeń przepisów postępowania, w tym niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy i dowolnej oceny dowodów, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skreślenia J.L. z ewidencji instruktorów przez Prezydenta Miasta Ł. z powodu rzekomego wielokrotnego przeprowadzania szkoleń niezgodnie z obowiązującym programem. Po kontrolach stwierdzono nieprawidłowości w zakresie godzin jazdy poza terenem zabudowanym oraz realizacji tematów zajęć teoretycznych. J.L. wniósł odwołanie, a następnie skargę do WSA, zarzucając m.in. niewłaściwość organu, naruszenie przepisów postępowania i błędną wykładnię prawa materialnego. WSA uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2017 r. sprawy ze skargi J.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skreślenia z ewidencji instruktorów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego J.L. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
III SA/Łd 403/17
UZASADNIENIE
Decyzją z [...] Prezydent Miasta Ł., na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 627, ze zm.), orzekł o skreśleniu J. L. z ewidencji instruktorów prowadzonej przez Prezydenta Miasta Ł.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w sprawie ustalono następujący stan faktyczny:
1. W dniu 25.09.2009 r. J. L. został wpisany do ewidencji instruktorów prowadzonej przez Prezydenta Miasta Ł. w zakresie uprawnienia do szkolenia kandydatów na kierowców kategorii "B" i "B1" i uzyskał nr ewidencyjny [...].
2. W dniu 09.04.2010 r. dotychczasowy zakres do prowadzenia szkolenia kandydatów na kierowców posiadany przez J. L., tj. kat. "B" i "B1" został rozszerzony o dodatkowe kategorie "A" i "A1".
3. W dniu 26.11.2015 r. przeprowadzona została kontrola ośrodka szkolenia kierowców prowadzonego przez J. L. w Ł. przy ul. A 177/15, w którym Ww. pełnił także funkcję instruktora. Z czynności kontrolnych został sporządzony protokół nr [...] podpisany przez zespół kontrolny oraz przedsiębiorcę. Do protokołu załączono m.in. 12 kserokopii kart przeprowadzonych zajęć osób szkolonych.
4. W dniu 27.06.2016 r. przeprowadzona została ponowna kontrola ośrodka szkolenia kierowców prowadzonego przez J. L., opisana w protokole nr [...], do którego załączono m.in. 78 kserokopii kart przeprowadzonych zajęć osób szkolonych w kontrolowanym ośrodku.
5. W wyniku wyżej opisanych kontroli oraz po przeanalizowaniu zebranego materiału dowodowego, organ stwierdził, że:
a) w kartach przeprowadzonych zajęć 15 osób szkolonych potwierdzono, iż jedynie jednokrotnie przez 2 godziny odbywane było z kandydatami na kierowców szkolenie w zakresie jazdy poza terenem zabudowanym lub po drogach o podwyższonej dopuszczalnej prędkości powyżej 70 km/h na odcinku nie krótszym niż 50 km. Z karty przeprowadzonych zajęć 1 kandydata na kierowcę wynika, iż ani razu nie przeprowadzono szkolenia z części praktycznej z zakresu, o którym mowa powyżej,
b) w kartach przeprowadzonych zajęć 42 osób szkolonych potwierdzono, iż egzamin wewnętrzny z części teoretycznej przeprowadzany był przed zakończeniem zajęć w zakresie części praktycznej, a nie jak stanowią przepisy, po zakończeniu całego cyklu szkolenia.
c) z analizy kart przeprowadzonych zajęć 3 osób szkolonych wynika, iż nie zrealizowano w ramach szkolenia podstawowego, wymaganego programem szkolenia tematu zajęć teoretycznych w zakresie: "zagrożenia związane z ruchem drogowym i prowadzeniem różnego rodzaju pojazdów w różnorodnych warunkach widoczności",
d) w karcie przeprowadzonych zajęć 2 kandydatów na kierowcę brak jest wpisu potwierdzającego przeprowadzenia w ramach szkolenia podstawowego, wymaganego przepisami tematu zajęć teoretycznych w zakresie: "zasady ruchu drogowego, w szczególności odnoszące się do ograniczeń prędkości, pierwszeństwa przejazdu, znaków i sygnałów oraz dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami i używania pojazdu",
e) w karcie przeprowadzonych zajęć 1 kandydata na kierowcę brak jest wpisu potwierdzającego przeprowadzenia w ramach szkolenia podstawowego, wymaganego przepisami tematu zajęć teoretycznych w zakresie: "wpływ na funkcje percepcyjne, podejmowane decyzje, czas reakcji lub zmianę zachowania kierującego pojazdem m. in.: alkoholu lub innego podobnie działającego środka, wahań stanu emocjonalnego, zmęczenia".
We wszystkich wskazanych powyżej przypadkach przeprowadzenia szkolenia niezgodnie z obowiązującym programem, instruktorem prowadzącym szkolenie był J. L.
6. W dniu 30.09.2016 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie skreślenia J. L. z ewidencji instruktorów ze względu na dopuszczenie się przez instruktora rażącego naruszenia przepisów poprzez wielokrotne przeprowadzenie szkolenia niezgodnie z obowiązującym programem szkolenia.
7. W dniu 12.10.2016 r. pełnomocnik J. L. złożył w Urzędzie Miasta Ł. odpowiedź na wezwanie i zawiadomienie o wszczęciu postępowania, do której załączono m.in. kserokopie kart przeprowadzonych zajęć części osób szkolonych w OSK prowadzonym przez J. L. oraz kserokopie arkuszy wewnętrznych egzaminów teoretycznych i praktycznych. W piśmie pełnomocnik wniósł o :
- umorzenie postępowania wobec braku podstaw do wydania decyzji w sprawie skreślenia instruktora z ewidencji na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 4 lit a ustawy o kierujących pojazdami;
- zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia o charakterze zależnym, tj. postępowania prowadzonego w przedmiocie zakazu prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców;
- ewentualnie, w przypadku, gdyby organ prowadzący postępowanie uznał, iż brak jest podstaw do umorzenia niniejszego postępowania lub jego zawieszenia:
- o przeprowadzenie rozprawy w trybie art. 89 § 1 k.p.a. w zw. z art. 89 § 2 k.p.a.,
- o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań wskazanych w piśmie świadków;
- o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów;
- o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania J. L.
8. Mając na uwadze treść pisma strony z dnia 12.10.2016 r., w dniu 29.11.2016 r. wystosowano na adres jej pełnomocnika pismo, w którym poinformowano, iż rozpatrzenie sprawy ulega przedłużeniu o miesiąc.
9. Dnia 13.12.2016 r., po dokonaniu analizy dokumentacji załączonej do pisma pełnomocnika strony z 12.10.2016 r., zostały wydane przez organ I instancji cztery postanowienia, którymi: odmówiono zawieszenia postępowania, odmówiono przeprowadzenia rozprawy, odmówiono dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z zeznań wskazanych w treści pisma świadków, odmówiono dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony, tj. J. L. Dnia [...]12.2016 r. zostało wydane przez organ postanowienie, w którym odmówiono dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z części dokumentów załączonych do omawianego pisma, zaś część dokumentów do niego załączonych dopuszczono jako dowody w sprawie. Omawiane postanowienia zostały skutecznie doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 22.12.2016 r.
10. Dnia 22.12.2016 r. na adres pełnomocnika strony zostało wystosowane pismo, w treści którego organ poinformował o zgromadzeniu materiału dowodowego, wystarczającego do wydania decyzji merytorycznej kończącej postępowanie oraz o możliwości zapoznania się z całością akt sprawy. Pismo doręczono 29.12.2016 r.
11. Dnia 29.12.2016 r. na adres pełnomocnika strony zostało wystosowane pismo, w treści którego poinformowano, iż ustawowy termin, w jakim winna być załatwiona sprawa, ulega przedłużeniu o miesiąc.
12. W dniu 29.12.2016 r. pełnomocnik J. L. złożył w Urzędzie Miasta Ł. zażalenie na postanowienie Prezydent Miasta Ł. z [...]grudnia 2016 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego.
13. W dniu 03.01.2017 r. do organu I instancji wpłynął wniosek pełnomocnika strony o reasumpcję postanowień Prezydent Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2016 roku w przedmiocie odmowy dopuszczenia i przeprowadzenia wnioskowanych przez J. L. dowodów przez ich zmianę i uwzględnienie wszystkich żądań strony, wobec treści art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. oraz o reasumpcję postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2016 roku w przedmiocie odmowy przeprowadzenia rozprawy poprzez jego zmianę i przeprowadzenie postępowania w trybie art. 89 § 1 k.p.a.
14. W dniu 05.01.2017 r. do Wydziału Praw Jazdy i Rejestracji Pojazdów w Departamencie Obsługi i Administracji UMŁ wpłynęła odpowiedź na pismo organu z dnia 22 grudnia 2016 r., w której pełnomocnik strony wnosił o:
- przekazanie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu zażalenia J. L. z dnia 28 grudnia 2016 r. na postanowienie Prezydent Miasta L. z dnia [...] grudnia 2016 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego, złożonego w Urzędzie Miasta Ł. w dniu 29 grudnia 2016 r., celem jego rozpoznania;
- rozpoznanie przez organ wniosku o reasumpcję postanowień Prezydent Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2016 r. oraz [...]grudnia 2016 r. w przedmiocie odmowy dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów oraz w przedmiocie odmowy przeprowadzenia rozprawy;
- wyznaczenie dla strony nowego terminu na zapoznanie się z aktami sprawy, po zakończeniu ww. postępowań.
15. Dnia 12.01.2017 r. zażalenie wraz z całością akt w sprawie zostało przekazane przez organ I instancji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł..
Mając na uwadze powyższe ustalenia Prezydent Miasta Ł. podniósł, iż § 8 ust. 3 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 13.07.2012 r. w sprawie szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, instruktorów i wykładowców (Dz. U. z 2012 r. poz. 1019, uchylonego z dniem 25.02.2016 r.) - stanowił, że zajęcia w zakresie prawa jazdy kategorii: B, B+E, C1, C, C1+E, D1+E lub T - powinny uwzględniać co najmniej 4 godziny jazdy poza obszarem zabudowanym, w tym na drogach o dopuszczalnej prędkości powyżej 70 km/h. W myśl natomiast § 8 ust. 3 pkt 3 powyższego rozporządzenia, zajęcia, o których mowa w pkt 2, z wyłączeniem zajęć w zakresie prawa jazdy kategorii T, prowadzi się łącznie na odcinku nie krótszym niż 50 km w trakcie jednych zajęć. Analogiczny zapis został powtórzony w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 4 marca 2016 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 280, ze zm.) - obowiązującym od dnia 5.03.2016 r.
W załączniku nr 1 do ww. rozporządzenia z dnia 13.07.2012 r. prawodawca określił szczegółowy program szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub tramwajem, gdzie w § 1 pkt 1 lit. c, e i h, określono, iż w ramach szkolenia podstawowego osoba szkolona uzyskuje wiadomości oraz nabywa wiedze, umiejętności i zachowania umożliwiające bezpieczne kierowanie pojazdem, w tym co najmniej dotyczące, odpowiednio do punktów:
c) "wpływu na funkcje percepcyjne, podejmowane decyzje, czas reakcji lub zmianę zachowania kierującego pojazdem, w szczególności: alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu, wahań stanu emocjonalnego, zmęczenia", e) "zagrożeń związanych z ruchem drogowym i prowadzeniem różnego rodzaju pojazdów w różnorodnych warunkach widoczności", h) "zasad ruchu drogowego, w szczególności odnoszących się do ograniczeń prędkości, pierwszeństwa przejazdu, znaków i sygnałów drogowych oraz dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami i używania pojazdu".
Organ wskazał ponadto, iż załącznik nr 3 do ww. rozporządzenia, zawiera wzór karty przeprowadzonych zajęć, w której znajdowała się oddzielna rubryka przeznaczona na potwierdzenie zrealizowania poszczególnych tematów zajęć teoretycznych.
Prezydent Miasta Ł. podkreślił, iż stosownie do treści art. 44 ust. 4 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, starosta, w ramach kontroli działalności ośrodka szkolenia kierowców, sprawdza zgodność prowadzonego kursu lub zajęć z:
a) przepisami określającymi zasady i warunki prowadzenia szkolenia,
b) informacją lub danymi, o których mowa w art. 27 ust. 1 pkt 1,
c) dokumentami, o których mowa w art. 27 ust. 1 pkt 6.
W myśl natomiast art. 46 ust. 1 pkt 4 lit. a ww. ustawy, starosta skreśla instruktora z ewidencji instruktorów w przypadku dopuszczenia się rażącego naruszenia przepisów poprzez wielokrotne przeprowadzenie szkolenia niezgodnie z obowiązującym programem szkolenia.
Organ podkreślił, iż zgodnie z zapisami ustawy o kierujących pojazdami oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia, instruktor jest odpowiedzialny za należyte, zgodne z przepisami, szkolenie adeptów kierowania pojazdem silnikowym, natomiast stwierdzone nieprawidłowości wskazują na ignorowanie określonych zasad przez stronę, a tym samym stanowią rażące naruszenie przepisów w zakresie szkolenia, a dotyczą szkolenia 16 osób, które nie odbyły lub odbyły w niepełnym wymiarze wymagane szkolenie w zakresie części praktycznej poza obszarem zabudowanym, w tym na drogach o dopuszczalnej prędkości powyżej 70 km/h na odcinku nie krótszym niż 50 km w trakcie jednych zajęć oraz 6 przypadków niezrealizowania wymaganych programem szkolenia tematów zajęć teoretycznych.
Prezydent Miasta Ł. podkreślił, iż błędnych zapisów w kartach przeprowadzonych zajęć nie można także usprawiedliwiać oczywistą omyłką pisarską gdyż w taki sposób można byłoby usprawiedliwić wszystko, m.in. fakt prowadzenia szkolenia w sposób niezgodny z obowiązującym programem, bowiem warunkiem uznania błędnego zapisu za oczywistą omyłkę pisarską jest jego oczywistość, co oznacza, iż ma być on bezsporny, widoczny na pierwszy rzut oka i nie budzący wątpliwości. Wskazał, iż mając na względzie m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 06.10.2011 r. (sygn. akt: II SA/Ol 653/11), w treści którego stwierdzono m.in., że karty przeprowadzonych zajęć odzwierciedlają rzeczywisty przebieg szkolenia, postanowieniami z dnia [...]12.2016 r. i [...]12.2016 r. odmówiono dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków jak i odmówiono dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z części dokumentów załączonych przez pełnomocnika strony do odpowiedzi na wezwanie i zawiadomienie o wszczęciu postępowania. Organ zaznaczył przy tym, część dokumentów załączonych przez stronę, nie jest tożsama z dokumentami zgromadzonymi w trakcie prowadzonego postępowania (w załączonych przez stronę 4 kartach przeprowadzonych zajęć osób szkolonych, w rubryce "tematyka zajęć teoretycznych" zostały uzupełnione o znak "X" - stanowiący potwierdzenie odbycia zajęć, w przypadku 1 kursanta zmianie uległa liczba km przejechanych w dniu 11.08.2014 r., tj. "33" w dokumencie z kontroli i "53" w dokumencie załączonym przez stronę oraz km przejechanych w dniu 07.11.2015 r. tj. "43" w dokumencie z kontroli i "53" w dokumencie załączonym przez Stronę).
Jednocześnie organ I instancji wskazał, iż dopuszczona jako dowód część dokumentów załączonych przez pełnomocnika strony (arkusze egzaminów wewnętrznych 42 osób szkolonych z części teoretycznej i praktycznej) pozwoliła ustalić bezspornie, iż egzaminy wewnętrzne w przypadku tych osób były przeprowadzane w sposób prawidłowy, tj. po zakończeniu całego cyklu szkolenia.
Odnosząc się natomiast do wniosku pełnomocnika strony o reasumpcję postanowień Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2016 roku oraz z [...] grudnia 2016 roku organ podtrzymał swoje stanowisko, określone we wzmiankowanych postanowieniach wraz z zawartymi w nich uzasadnieniami.
W odwołaniu pełnomocnik strony zarzucił powyższej decyzji:
I. jej nieważność ze względu na istotną obrazę przepisów postępowania, to jest art. 21 § 1 pkt. 3 k.p.a. w zw. z art. 19 k.p.a. w zw. z art. 33 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 43 tej ustawy, poprzez wydanie decyzji administracyjnej przez organ, który w toku postępowania utracił swą właściwość, gdyż J. L. zmienił miejsce swojego zamieszkania, obecnie mieszkając i będąc zameldowanym pod adresem ul. C 11, 95-047 J., o czym Prezydent Miasta Ł. został poinformowany pismem Starostwa Powiatowego w B. z 29 grudnia 2016 r., które zostało doręczone organowi 2 stycznia 2017 r., co implikuje twierdzenie, iż wyłącznie właściwym do wydania ewentualnej decyzji począwszy od dnia zmiany miejsca zamieszkania przez stronę jest Starosta [...], a przeto zachodzi przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt. 1 k.p.a.,
II. jej nieważność z uwagi na istotną obrazę przepisów postępowania tj.: 80 k.p.a. w zw. z art. 14 k.p.a. oraz art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a., przez wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie [...], kiedy to organ I instancji nie był w posiadaniu akt sprawy, gdyż tymi do 31 stycznia 2017 r. dysponowało SKO w Ł. z uwagi na konieczność rozpoznania zażalenia strony na postanowienie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania, a nadto wedle metryki prowadzonej procedury sygn. akt [...] projekt decyzji wraz z uzasadnieniem został sporządzony przez inspektora w dniu 27 stycznia 2017 roku, czyli na aż 4 dni przed wysyłką dokumentów akt postępowania przez organ odwoławczy, co uzasadnia twierdzenie, iż Prezydent Miasta Ł. wydał decyzję bez zaznajomienia się z materiałem dowodowym sprawy oraz bez wszechstronnego rozważania wszystkich zagadnień merytorycznych, tym bardziej, że projekt rozstrzygnięcia został uprzednio przygotowany, gdy tymczasem okoliczność za udowodnioną można uznać jedynie po dokonaniu oceny całokształtu zebranego materiału dowodowego przedtem podejmując wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w czego konsekwencji zachodzi przesłanka uzasadniająca stwierdzenie nieważności decyzji w oparciu o dyspozycję art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a.;
III. jej nieważność ze względu na rażącą obrazę przepisów postępowania w postaci art. 80 k.p.a. w zw. z art. 62 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. poprzez dokonanie ustaleń faktycznych w sprawie w oparciu analizę stanu faktycznego poczynioną przez Prezydenta Miasta Ł. w ramach postępowania prowadzonego za sygn. akt [...], które jest tożsame podmiotowo i zbieżne przedmiotowo, choć nie dokonano połączenia wskazanych spraw do ich łącznego rozpoznania, ani również nie zawieszono biegu procedury dotyczącej skreślenia strony z listy instruktorów do momentu prawomocnego rozstrzygnięcia dotyczącego zakazania J. L. wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców, czemu dowodzą tożsame sformułowania użyte w uzasadnieniach obu wydanych przez organ I instancji decyzjach administracyjnych, podczas gdy organ winien dokonać samodzielnych i niezależnych od siebie ustaleń w toku obu prowadzonych postępowań, wskutek czego ziściła się przesłanka określona art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. uprawniająca do stwierdzenia nieważności decyzji;
IV. jej nieważność ze względu na rażącą obrazę przepisów postępowania w postaci art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a. polegające na istotnym ograniczeniu uprawnień strony w ramach prowadzonej procedury administracyjnej poprzez brak merytorycznego rozpoznania wszystkich wniosków przedłożonych przez stronę przed wydaniem decyzji administracyjnej, jak również brak udzielenia stronie terminu do zaznajomienia się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz umożliwienie stronie wypowiedzenia się do zebranych dowodów, tymczasem wymienione powyżej przepisy sytuują regułę czynnego udziału strony w ramach procedury jednocześnie zobowiązując organ do wypowiedzenia się w zakresie dotyczącym wszystkich wniosków uczestników, co w ocenie skarżącego skutkuje nieważnością wydanej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a.;
V. mającą wpływ na treść decyzji obrazę przepisów postępowania a to:
a) art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 73 k.p.a. poprzez brak wyznaczenia stronie terminu na zaznajomienie się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i nieumożliwienie zapoznania się z dokumentami, na które powołuje się organ, a także wypowiedzenia się co do zebranych przez organ dowodów i materiałów wobec wydania przez Prezydenta Miasta Ł. decyzji administracyjnej w okresie rozpoznawania przez SKO zażalenia z dnia 28 grudnia 2016 r. i bez uprzedniego rozpoznania wniosków strony o dokonanie reasumpcji postanowień organu I instancji z dnia [...] grudnia 2016 roku oraz [...] grudnia 2016 roku, co daje asumpt do stwierdzenia, iż strona była jeszcze uprawniona do podejmowania czynności w sprawie nosząc się m.in. z zamiarem złożenia wniosku o wyłączenie kierownika ONiK K. S. oraz inspektora M. J. i Z. P. wobec uzasadnionych wątpliwości strony co do bezstronności wyżej wskazanych pracowników organu, podczas gdy art. 10 § 1 k.p.a. stanowi gwarancję czynnego udziału strony na każdym etapie postępowania administracyjnego w tym w szczególności uprawnia uczestnika do odniesienia się do twierdzeń organu jeszcze przed wydaniem przez niego merytorycznej decyzji, nadto in casu J. L. przedłożył przed wydaniem decyzji pisma zawierające istotne wnioski w sprawie, które nie zostały przez organ w ogóle rozpoznane a jednocześnie pozbawiono stronę prawa do złożenia kolejnych wniosków, w tym chociażby żądania wyłączenie pracowników;
b) art. 10 § 1 k.p.a. polegające na braku wyznaczenia terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym i umożliwienia stronie wypowiedzenia się w zakresie zebranych dowodów, choć wniosek o zakreślenie takowego terminu, nie krótszego niż 14 dni, po rozpoznaniu przez organ odwoławczy zażalenia strony z dnia 28 grudnia 2016 roku oraz po uprzednim rozpoznaniu przez Prezydent Miasta Ł. pozostałych wniosków strony, został sformułowany w piśmie procesowym z dnia 2 stycznia 2017 roku, przez co strona pozostawała w ekspektatywie do podejmowania dalszych czynności w sprawie, zaś wymóg ten nie został spełniony w realiach przypadku choć przepisy postępowania administracyjnego gwarantują stronie przed zakończeniem postępowania możliwość uprzedniego wypowiedzenia się w zakresie twierdzeń organu;
c) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez oparcie ustaleń faktycznych poczynionych przez organ o dokumenty w postaci kart przeprowadzonych zajęć 18 osób mimo, że dokumenty te nie zostały formalnie dopuszczone przez organ I instancji jako dowód w sprawie ze względu na brak stosownego orzeczenia, gdy tymczasem organ administracji publicznej może czynić ustalenia faktyczne jedynie poprzez przeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego, w którego ramach przeprowadzenie poszczególnych dowodów możliwe jest wyłącznie za uprzednim potwierdzeniem ich dopuszczenia stosownym postanowieniem;
d) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 76a § 2 k.p.a. w ten sposób, że organ czynił ustalenia faktyczne w oparciu o kserokopie kart przeprowadzonych zajęć, czemu organ wyraźnie przyznaje na stronie 2 uzasadnienia decyzji, zaś Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje dowodu z kserokopii dokumentu, nawet poświadczonej przez stronę postępowania, lecz wyłącznie z jego oryginału, który wyjątkowo może być zastąpiony kserokopią jedynie w przypadku, gdy zostanie on poświadczony za zgodność z oryginałem przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym;
e) art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. przez odmowę dopuszczenia i przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów, w tym w szczególności dowodów z zeznań wszystkich świadków oraz z dokumentów w postaci karty przeprowadzonych zajęć i wydruków arkusza egzaminacyjnego, co spowodowało zaniechanie wyczerpującego i należytego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, gdy tymczasem przepisy procedury administracyjnej sytuują regułę, wedle której organ administracji publicznej jest obowiązany dopuścić dowody wnioskowane przez stronę, o ile dotyczą one ważkich merytorycznie dla spawy zagadnień, a ich nieprzeprowadzenie in casu przełożyło się na błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy i niezrealizowanie przez organ zasady ustalenia prawdy obiektywnej;
f) art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. przejawiające się przyjęciem, iż wyłącznie karty przeprowadzanych zajęć odzwierciedlają rzeczywisty przebieg szkolenia, co w konsekwencji spowodowało wykreowanie sui generis hierarchii dowodów, natomiast Kodeks postępowania administracyjnego nie przy widuje tego typu rozwiązań i nie nadaje prymatu jakimkolwiek dowodom, przeto karty przeprowadzonych zajęć nie mają i nie mogą mieć szczególnego znaczenia dowodowego;
g) art. 89 § 1 k.p.a. w zw. z art. 89 § 2 k.p.a. w zw. z 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a. poprzez nieuzasadniony brak przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, podczas gdy w sprawie zawisłej przed Prezydentem Miasta Ł. wymogi jawności postępowania oraz ekonomiki procesowej wymagały prowadzenia procedury administracyjnej w tej właśnie formie;
h) art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. przez sporządzenie uzasadnienia decyzji uniemożliwiającej jej merytoryczną weryfikację, albowiem brak jest w niej odniesienia się do wszystkich twierdzeń merytorycznych wywodzonych przez stronę w toku prowadzonej procedury jak również ze względu na brak odniesień ogólnych i lakonicznych wywodów prawnych organu do realiów rozpatrywanego przypadku, zaś uzasadnienie decyzji uznaniowej winno opisywać wszystkie okoliczności istotne dla sprawy, sposób ich rozważenia i oceniania oraz przeprowadzenie logicznego wywodu wykazującego związek pomiędzy stosowanymi przez organ przepisami a stanem faktycznym sprawy, a nadto niedopuszczalnym jest uchylanie się przez organ od oceny zarzutów wyraźnie podnoszonych przez stronę;
VI. naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 46 ust. 1 pkt. 4 ustawy o kierujących pojazdami w zw. § 8 ust. 3 lit. b rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, instruktorów i wykładowców poprzez ich błędną wykładnie i nieuzasadnione przyjęcie, iż zajęcia w części praktycznej szkolenia obligatoryjnie muszą uwzględniać 4 godziny jazdy poza obszarem zabudowanym, w tym na drogach o dopuszczalnej prędkości powyżej 70 km/h na odcinkach nie krótszych niż 50 km w trakcie jednych zajęć, gdy tymczasem wymóg ten ma charakter fakultatywny, o czym świadczy sformułowanie "powinny uwzględniać" i może on zostać wyłączony choćby w warunkach vis maior a przeto jego naruszenie nie może stanowić zarzutu rażącego naruszenia warunków wykonywania działalności gospodarczej poprzez wielokrotne prowadzenie szkolenia w sposób niezgodny z programem szkolenia;
VII. błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia polegający na:
a) przyjęciu, że w przypadku 6 kursantów nie spełniono wymogu przeprowadzenia zajęć w części praktycznej uwzględniających 4 godziny jazdy poza obszarem zabudowanym, w tym na drogach o dopuszczalnej prędkości powyżej 70 km/h na odcinkach nie krótszych niż 50 km, gdy tymczasem z kart przeprowadzonych zajęć tych kursantów jednoznacznie wynika, iż warunek ten został spełniony;
b) przyjęciu, iż przypadku 6 kursantów nie zrealizowano wymaganych programem szkolenia zajęć teoretycznych, gdy zaś z list obecności przedstawionych przez stronę, które nie zostały dopuszczone jako dowód w sprawie jednoznacznie wynika, iż wszyscy wymienieni kursanci uczestniczyli w szkoleniu w pełnym wymiarze czasowym oraz rzeczowym.
Mając na względzie przedstawione uchybienia wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania a także o zobowiązanie Prezydenta Miasta Ł. do niezwłocznego przekazania Staroście [...] dokumentów akt dotyczących instruktora J. L., ewentualnie z daleko posuniętej ostrożności procesowej, z uwagi na konieczność istotnego uzupełnienia materiału dowodowego oraz przeprowadzenie rozprawy ponowiono wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy właściwemu miejscowo i rzeczowo organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Pełnomocnik strony wniósł również o załączenie w poczet akt postępowania prowadzonego za sygn. [...] dokumentów akt postępowania prowadzonego przez Prezydent Miasta Ł. Urząd Miasta Ł., Departament Obsługi i Administracji, Wydział Praw Jazd i Rejestracji Pojazdów za sygn. akt [...] a następnie dopuszczenie i przeprowadzenie z nich dowodu, tj. z karty nr 1 (pismo Starostwa Powiatowego w B. z dnia 29 grudnia 2016 roku) na okoliczność poinformowania organu I instancji o zmianie miejsca zamieszkania przez J. L., pozyskania niniejszej wiadomości przez Prezydenta Miasta Ł. w dniu 2 stycznia 2017 roku, niewłaściwości organu wydającego merytoryczną decyzję w sprawie oraz karty nr 2 (pismo Prezydenta Miasta Ł. z dnia 1 lutego 2017 roku) na okoliczność nieuzasadnionej odmowy przekazania akt instruktorskich przez organ I instancji.
Jednocześnie wobec faktu, iż organ I instancji nie dopuścił dowodów, których przeprowadzenia domagał się J. L., z daleko posuniętej ostrożności procesowej, ponowiony został wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów, szczegółowo wskazanych w treści odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]września 2016 r. oraz o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej w trybie art. 89 k.p.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu na posiedzeniu w dniu [...] odwołania J. L. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 46 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Organ odwoławczy podkreślił, że zaskarżona decyzja nie należy do kategorii decyzji uznaniowych, w związku z czym, organ administracji publicznej, stosując przepisy ustawy o kierujących pojazdami, obowiązany jest do jej wydania. Mając na względzie dyspozycję art. 46 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, Kolegium stwierdziło, że istota niniejszej sprawy sprowadza się do oceny, czy zebrany w niej materiał dowodowy dostarczył podstawę faktyczną do ustalenia, że J. L. jako instruktor nauki jazdy dopuścił się rażącego naruszenia przepisów poprzez wielokrotne przeprowadzenie szkolenia niezgodnie z obowiązującym programem szkolenia. Prezydent Miasta Ł. wydając zaskarżoną decyzję stwierdził, iż taki stan rzeczy miał miejsce albowiem:
• z kart przeprowadzonych zajęć 15 osób szkolonych wynika, iż w stosunku do tych osób przeprowadzone było wyłącznie 1-krotnie (przez 2 godziny) szkolenie w zakresie jazdy poza terenem zabudowanym lub po drogach o podwyższonej dopuszczalnej prędkości powyżej 70 km/h na odcinku nie krótszym niż 50 km;
• z 1 karty przeprowadzonych zajęć wynika, iż ani razu nie przeprowadzono z kursantką szkolenia z części praktycznej z zakresu jazdy poza terenem zabudowanym lub po drogach o podwyższonej dopuszczalnej prędkości powyżej 70 km/h na odcinku nie krótszym niż 50 km;
• z kart przeprowadzonych zajęć 42 osób szkolonych wynika, iż egzamin wewnętrzny z części teoretycznej przeprowadzany był przed zakończeniem zajęć w zakresie części praktycznej, a nie jak stanowią przepisy, po zakończeniu całego cyklu szkolenia;
• z kart przeprowadzonych zajęć 3 osób szkolonych wynika, iż nie zrealizowano w ramach szkolenia podstawowego z tymi kandydatami na kierowców, wymaganego programem szkolenia tematu zajęć teoretycznych w zakresie: zagrożenia związane z ruchem drogowym i prowadzeniem różnego rodzaju pojazdów w różnorodnych warunkach widoczności;
• z kart przeprowadzonych zajęć 2 osób, wynika, iż w stosunku do tych osób nie zrealizowano w ramach szkolenia podstawowego, wymaganego programem szkolenia tematu zajęć teoretycznych w zakresie: zasady ruchu drogowego, w szczególności odnoszące się do ograniczeń prędkości, pierwszeństwa przejazdu, znaków i sygnałów oraz dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami i używania pojazdu;
• z 1 karty przeprowadzonych zajęć wynika, iż nie zrealizowano w ramach szkolenia podstawowego z tym kandydatem na kierowcę, wymaganego programem szkolenia tematu zajęć teoretycznych w zakresie: "wpływ na funkcje percepcyjne, podejmowane decyzje, czas reakcji łub zmianę zachowania kierującego pojazdem m. in.: alkoholu lub innego podobnie działającego środka, wahań stanu emocjonalnego, zmęczenia".
Uwzględniając powyższe Kolegium stwierdziło, iż do rozpoznawanej sprawy będą miały zastosowanie następujące normy: art. 23 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, § 8 ust. 3 pkt 2 lit. b), § 8 ust. 3 pkt 3, § 10 ust. 1 i 2 oraz § 18 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, instruktorów i wykładowców, jak również §1 pkt 1 lit c) e) i h) załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia opatrzonego tytułem: "Szczegółowy program szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub tramwajem".
Organ odwoławczy stwierdził, że materiał dowodowy pozwala na autorytatywne stwierdzenie, iż po pierwsze J. L. dopuścił się przeprowadzenia szkolenia niezgodnie z obowiązującym programem szkolenia, a po drugie ilość tych naruszeń pozwala na określenie ich mianem "wielokrotnych". W konsekwencji powyższych ustaleń, Kolegium uznało, że rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta Ł. jest nie tylko zasadne ale i mające swoje umocowanie w przywołanych powyżej przepisach, co w konsekwencji stanowi o podjętym w sprawie rozstrzygnięciu.
Organ odwoławczy wskazał, iż zarzuty sformułowane przez pełnomocnika strony są chybione i w pozostają bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia właściwości miejscowej przez Prezydenta Miasta Ł. wobec zmiany adresu zamieszkania J. L. - Kolegium podniosło, że art. 46 ustawy o kierujących pojazdami, ogranicza się do wskazania, że właściwym do skreślenia instruktora z ewidencji instruktorów jest starosta, nie wskazując w tej normie wprost właściwości miejscowej tego starosty. Niemniej jednak należy mieć na uwadze dyspozycję art. 33 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy, która stanowi, iż instruktorem jest osoba, która m.in. jest wpisana do ewidencji instruktorów, przy czym ustawodawca wprost stwierdził, iż ewidencję instruktorów prowadzi starosta właściwy ze względu na miejsce ich zamieszkania (art. 33 ust. 2 ww. ustawy), co konsekwentnie oznacza, że ten starosta jest właściwy zarówno do wpisania do swojej ewidencji instruktora, jak również i to, że tylko on jest właściwy do wykreślenia tego instruktora z prowadzonej przez siebie ewidencji. Kolegium wskazało, iż kwestia ewidencji instruktorów jest uregulowana w sposób zupełnie odmienny od np. ewidencji kierowców, albowiem o ile ewidencję instruktorów prowadzi samodzielnie każdy starosta, to w stosunku do kierowców została stworzona centralna ewidencja, którą prowadzi minister właściwy do spraw informatyzacji (art. 100a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym; tj. Dz. U. z 2017r., poz. 128). Hipotetyczne przyjęcie odmiennego stanowiska, powodowałoby sytuację gdy np. Starosta [...] (właściwy obecnie dla miejsca zamieszkania J. L. do wpisania do swojej ewidencji instruktorów) dokonuje zmian w ewidencji instruktorów prowadzonej przez inny organ (w tym przypadku przez Prezydenta Miasta Ł.), podczas gdy zarówno z ustawy o kierujących pojazdami, jak i ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, nie wynika umocowanie do takiego władczego ingerowania w ewidencję instruktorów prowadzonego przez innego starostę.
Kolegium zauważyło, iż w rozpatrywanym przypadku - podążając za tezą pełnomocnika strony - skoro Prezydent Miasta Ł. nie byłby właściwy do realizacji dyspozycji art. 46 ust. 1 przedmiotowej ustawy, to konsekwentnie nie istniałby żaden inny organ właściwy miejscowo do wydania decyzji w tym zakresie, która zatem de facto nie mogłaby być wydana, pomimo ziszczenia się przesłanek opisanych w art. 46 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami. Mając zatem na uwadze, iż zaskarżona decyzja dotyczy skreślenia J. L. z ewidencji instruktorów prowadzonej przez Prezydenta Miasta Ł., organ odwoławczy stwierdził, że jedynym uprawnionym do podejmowania w tym zakresie decyzji jest wyłącznie Prezydent Miasta Ł.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów pełnomocnika Kolegium wskazało, iż chybionym jest utożsamianie postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji z postępowaniem zakończonym decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] stycznia 2017 r. znak: [...], zakazującą J. L.- prowadzącemu ośrodek szkolenia kierowców pod nazwą: "J. L. B " w Ł. przy ul. A 177/15 - wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców, albowiem są to zupełnie różne postępowania, prowadzone w oparciu o inne normy prawa materialnego, których przedmioty są odrębne, wzajemnie od siebie niezależne. Za niezasadne organ uznał także zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania Kodeksu postępowania administracyjnego, podkreślając, iż nie mają one wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Organ wskazał, iż wnioskowane przez pełnomocnika strony przeprowadzenie dowodów dotyczy okoliczności stwierdzonej wystarczająco innym dowodem tj. m.in. kartami przeprowadzonych zajęć - które odzwierciedlają rzeczywisty przebieg szkolenia (p. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 6.10.2011 r., sygn. akt: II SA/Ol 653/11), a zatem uwzględnienie tych wniosków godziłoby nie tylko w zasadę szybkości postępowania ale również przede wszystkim, poddawałoby w wątpliwość celowość przeprowadzenia tych dowodów.
W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik J. L. zarzucił:
I. istotną obrazę przepisów postępowania, to jest art. 21 § 1 pkt. 3 k.p.a. w zw. z art. 19 k.p.a. w zw. z art. 33 ust. 2 i art. 43 ustawy o kierujących pojazdami poprzez wydanie decyzji administracyjnej przez organ I instancji niewłaściwy do rozpoznania niniejszej sprawy i nieuwzględnienie powyższego faktu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ramach prowadzonego przez nie postępowania odwoławczego, podczas gdy wyłącznie właściwym do wydania ewentualnej decyzji w przedmiocie skreślenia J. L. z ewidencji instruktorów jest Starosta [...], a przeto zachodzi przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt. 1 k.p.a.,
II. rażącą obrazę przepisów postępowania w postaci art. 80 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. poprzez dokonanie ustaleń faktycznych w sprawie wyłącznie w oparciu o dane przedstawione przez Prezydent Miasta Ł. i nieprzeprowadzenie merytorycznej weryfikacji tychże informacji przez organ odwoławczy, choć organ I instancji swą analizę stanu faktycznego poczynił de facto w ramach innego postępowania administracyjnego (prowadzonego za sygn. akt [...]), które jest tożsame podmiotowo, lecz rozbieżne przedmiotowo, podczas gdy organ administracji winien dokonywać samodzielnych i niezależnych od siebie ustaleń nawet w przypadku prowadzenia dwóch postępowań względem tej samej strony, gwarantując tym jednocześnie rzetelność wydanego orzeczenia, wskutek czego in casu ziściła się przesłanka określona art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. uprawniająca do stwierdzenia nieważności decyzji;
III. rażącą obrazę przepisów postępowania w postaci art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a. i art. 136 k.p.a. polegające na istotnym ograniczeniu uprawnień strony w ramach prowadzonej procedury administracyjnej poprzez brak merytorycznego rozpoznania wszystkich wniosków przedłożonych przez stronę przed wydaniem decyzji administracyjnej w I instancji, a następnie arbitralne i nieuzasadnione ich oddalenie już po wydaniu nieostatecznego orzeczenia, jak również brak udzielenia stronie terminu do zaznajomienia się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz umożliwienie J. L. wypowiedzenia się do zebranych dowodów, co nie zostało następnie skonwalidowane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, mimo wniosku strony o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów, tymczasem wymienione powyżej przepisy sytuują regułę czynnego udziału strony w ramach procedury jednocześnie zobowiązując organ do transparentnego prowadzenia procedury administracyjnej, co w ocenie skarżącego skutkuje nieważnością wydanej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a.;
IV. istotną obrazę przepisów postępowania a to art. 80 k.p.a. w zw. z art. 14 k.p.a. oraz art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez organ odwoławczy faktu, iż merytoryczne rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta Ł. zapadło w dniu [...], kiedy to organ I instancji nie był w posiadaniu akt sprawy, gdyż tymi do dnia 31 stycznia 2017 roku dysponowało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., a nadto wedle metryki procedury prowadzonej za sygn. akt [...] projekt decyzji wraz z uzasadnieniem został sporządzony przez inspektora Z. P. w dniu 27 stycznia 2017 roku, czyli na aż 4 dni przed wysyłką dokumentów akt postępowania przez organ odwoławczy, co implicite uzasadnia twierdzenie, iż Prezydent Miasta Ł. wydał decyzję bez zaznajomienia się z całym materiałem dowodowym sprawy, bez wszechstronnego rozważania wszystkich zagadnień merytorycznych oraz bez zaznajomienia się z ostatecznym stanowiskiem strony, gdy natomiast okoliczność faktyczną za udowodnioną można uznać jedynie po dokonaniu oceny całokształtu zebranego materiału dowodowego przedtem podejmując wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, czemu w ramach całej prowadzonej procedury uchybiono, wskutek czego zachodzi okoliczność uzasadniająca stwierdzenie nieważności decyzji w oparciu o dyspozycję art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a.;
mającą wpływ na treść decyzji obrazę przepisów postępowania a to:
a) art. 127 § 2 k.p.a. w zw. z art. 138 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 6 i art. 7 k.p.a. z uwagi na nieprzeprowadzenie merytorycznego postępowania odwoławczego przez SKO w Ł. i ograniczenie się wyłącznie do bezrefleksyjnego powtórzenia argumentacji przytoczonej przez Prezydent Miasta Ł.;
b) art. 127 § 2 k.p.a. w zw. z art. 128 k.p.a. w zw. z art. 138 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez nieuzasadnioną, bezpodstawną i nieuprawnioną zmianę treści zarzutów przedstawionych przez stronę w odwołaniu od decyzji w zakresie dotyczącym uchybień procesowych Prezydent Miasta Ł., w tym w szczególności zarzutu dotyczącego faktycznego powiązania przez organ I instancji postępowań w przedmiocie skreślenia J. L. z listy instruktorów oraz zakazania prowadzenia działalności regulowanej;
c) art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 73 k.p.a. poprzez brak wyznaczenia stronie terminu na zaznajomienie się z kompletnym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie zarówno przez Prezydent Miasta Ł. jak i SKO, czym uniemożliwiono stronie wypowiedzenia się co do wszystkich zebranych przez organy dowodów i materiałów;
d) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 123 k.p.a. poprzez poczynienie ustaleń faktycznych w sprawie mimo braku formalnego dopuszczenia przez organ zarówno I jak i II instancji jakichkolwiek dowodów w sprawie, w tym przede wszystkim brak postanowień dowodowych dotyczących środków mających stanowić rzekomą podstawę orzeczenia, gdy tymczasem organ administracji publicznej może czynić ustalenia faktyczne przeprowadzając postępowanie dowodowe określone przepisami art. 75 - 88a k.p.a., które to normy w zestawieniu przede wszystkim z dyspozycjami art. 77 § 2 k.p.a. i art. 123 k.p.a. obligują organ do uprzedniego potwierdzenia dopuszczenia dowodu stosownym postanowieniem;
e) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 76a § 2 k.p.a. w zw. z § 9 Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie kontroli ośrodków szkolenia kierowców w ten sposób, że ustalenia faktyczne w sprawie zostały oparte wyłącznie o kserokopie kart przeprowadzonych zajęć, zaś Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje dowodu z kserokopii dokumentu;
f) art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. przez arbitralną nieuzasadnioną oraz bezpodstawną odmowę dopuszczenia przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów, w tym w szczególności dowodów z zeznań wszystkich świadków a także strony oraz z dokumentów w postaci karty przeprowadzonych zajęć i wydruków arkusza egzaminacyjnego, choć strona wnioskowała o ich dopuszczenie zarówno w postępowaniu przed organem I instancji jak i organem odwoławczym, co spowodowało zaniechanie wyczerpującego i należytego rozpatrzenia całego materiału dowodowego;
g) art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. przejawiające się przyjęciem, iż wyłącznie karty przeprowadzanych zajęć odzwierciedlają rzeczywisty przebieg szkolenia, co w konsekwencji spowodowało wykreowanie sui generis contra legem hierarchii dowodów;
h) art. 89 § 1 k.p.a. w zw. z art. 89 § 2 k.p.a. w zw. z 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a. poprzez nieuzasadniony brak przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, podczas gdy wymogi jawności postępowania oraz ekonomiki procesowej wymagały prowadzenia procedury administracyjnej w tej właśnie formie;
i) art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. polegające na nieustosunkowaniu się przez SKO do wszystkich zarzutów przedstawionych przez stronę w ramach odwołania od decyzji organu I instancji,
j) art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. ze względu na brak odniesienia ogólnego i powierzchownego wywodu prawnego do realiów rozpatrywanego przypadku oraz niewskazanie powodów, dla których rzekome uchybienia przypisywane przez organ J. L. mogą nosić znamiona "rażącego naruszenia prawa", gdy uzasadnienie decyzji winno zawierać argumentację wykazującą związek pomiędzy stosowanymi przez organ przepisami a stanem faktycznym sprawy;
- naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci:
a) art. 46 ust. 1 pkt. 4 ustawy o kierujących pojazdami w zw. § 8 ust. 1 i § 8 ust. 3 lit. b rozporządzenia w sprawie szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, instruktorów i wykładowców poprzez ich błędną wykładnię i nieuzasadnione przyjęcie, iż zajęcia w części praktycznej szkolenia obligatoryjnie muszą uwzględniać 4 godziny jazdy poza obszarem zabudowanym, w tym na drogach o dopuszczalnej prędkości powyżej 70 km/h na odcinkach nie krótszych niż 50 km w trakcie jednych zajęć, gdy tymczasem wymóg ten ma charakter fakultatywny, co wprost wynika ze sformułowania "powinny uwzględniać" określającego pewien idealny model szkolenia, do którego powinny zmierzać starania instruktora oraz z faktu, iż to instruktor ustala liczbę godzin zajęć w zakresie części teoretycznej i praktycznej szkolenia indywidualnie dla każdej osoby podlegającej szkoleniu, przy czym liczba godzin dla zajęć w zakresie części praktycznej szkolenia nie może być mniejsza niż 30;
b) art. 23 ust. 6 ustawy o kierujących pojazdami, z uwagi na jego niezastosowanie i nieuzasadnione przyjęcie, że rozporządzenia w sprawie szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, instruktorów i wykładowców określa sztywne standardy przeprowadzania części praktycznej szkolenia, zaś przepis ten sytuuje ogólne uprawnienie instruktora do dostosowywania programu szkolenia do poszczególnych osób ubiegających się o uzyskanie uprawnienia;
c) art. 2 i art. 7 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 46 ust. 1 pkt. 4 ustawy o kierujących pojazdami przez ich niezastosowanie i przyjęcie, iż art. 46 ustawy o kierujących pojazdami sytuuje odpowiedzialność absolutną instruktora nauki jazdy za realizację całości przedmiotu szkolenia, gdy tymczasem zasada demokratycznego państwa prawnego nakazuje uwzględniać okoliczności obiektywne, niezależne od woli i winy jednostki, jako niemogące mieć wpływu na odpowiedzialność prawnokarną, administracyjnoprawną czy cywilnoprawną, co oznaczą że nie można czynić zarzutu rażącego naruszenia prawa w sytuacji, gdy zachowanie zostało podjęte przez podmiot w warunkach vis major.
Mając powyższe na względzie wniesiono o stwierdzenie nieważności wydanych w niniejszej sprawie decyzji administracyjnych w całości i w konsekwencji umorzenie postępowania prowadzonego względem J. L. na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a., ewentualnie o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w całości oraz poprzedzającej jej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. w całości oraz umorzenie postępowania prowadzonego względem J. L. o skreślenie go z listy instruktorów na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. W oparciu o dyspozycję art. 200 p.p.s.a. wniesiono o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. L. zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przypisanych oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 9 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...].
Pismem procesowym z 10 maja 2017 r. pełnomocnik skarżącego poinformował, iż decyzją z [...] kwietnia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...] stycznia 2017 r. o nr [...] w przedmiocie zakazu wykonywania przez J. L. działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców i skreślenia przedsiębiorcy z rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców. Do pisma załączona została kserokopia przedmiotowej decyzji. W pismach procesowych z 26 maja 2017 r. oraz 27 lipca 2017 r. pełnomocnik skarżącego rozszerzył uzasadnienie skargi, odnoszące się do niektórych z podnoszonych w niej zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga J. L. jest zasadna, jednak nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 t.j. ze zm.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują, dlatego skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, organy administracji, wydając obie sporne decyzje administracyjne, dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, polegającego przede wszystkim na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, jak również na dokonaniu dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów strony skarżącej, a w konsekwencji powyższych uchybień - naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa, a także naruszenia art. 2 Konstytucji RP.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do tych zarzutów skargi, które zmierzają do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji - pkt I - IV petitum skargi. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, iż w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki wymienione w art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., które uzasadniałyby stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skreślenia J. L. z ewidencji instruktorów prowadzonej przez Prezydenta Miasta Ł.
Odnośnie do zarzutu, iż organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję, która wydana została w I instancji przez organ niewłaściwy miejscowo do jej rozpatrzenia, wskazać należy, iż Sąd podziela stanowisko Kolegium, iż organem właściwym do wydania decyzji o skreśleniu skarżącego z ewidencji instruktorów był Prezydent Miasta Ł. Skarżący w zakresie powyższego zarzutu powołał się na art. 21 § 1 pkt 3 w zw. z art. 19 k.p.a. oraz w zw. z art. 33 ust. 2 i art. 43 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 627, dalej: ustawa).
Z powołanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wynika, iż organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej - art. 19 k.p.a. Właściwość miejscową organu administracji publicznej ustala się natomiast (w innych niż wymienione w art. 21 § 1 pkt 1 i 2 sprawach) według miejsca zamieszkania (siedziby) w kraju, a w braku zamieszkania w kraju - według miejsca pobytu strony lub jednej ze stron; jeżeli żadna ze stron nie ma w kraju zamieszkania (siedziby) lub pobytu - według miejsca ostatniego ich zamieszkania (siedziby) lub pobytu w kraju - art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a.
Art. 33 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami stanowi natomiast, iż ewidencję instruktorów prowadzi starosta właściwy ze względu na miejsce ich zamieszkania, który:
1) wpisuje do ewidencji, w drodze decyzji administracyjnej, za opłatą oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, osobę spełniającą wymagania, o których mowa w ust. 1 pkt 1(4)-8;
2) nadaje instruktorowi numer ewidencyjny;
3) odmawia wpisu do ewidencji, w drodze decyzji administracyjnej, w przypadku gdy osoba:
a) nie spełnia wymagań, o których mowa w ust. 1 pkt 1(5)-8, lub
b) została skreślona z ewidencji w związku z dopuszczeniem się rażącego naruszenia przepisów w zakresie szkolenia - w okresie, o którym mowa w art. 46 ust. 5.
Stosownie do art. 43 ust. 1 ustawy, starosta, o którym mowa w art. 28 ust. 3, sprawuje nadzór w zakresie zgodności prowadzenia szkolenia osób ubiegających się o uzyskanie uprawnień do kierowania motorowerem lub pojazdami silnikowymi, kursu dla kandydatów na instruktorów i kandydatów na wykładowców oraz dla instruktorów i wykładowców, z wymaganiami określonymi w przepisach ustawy, w ramach którego:
1) rozpatruje skargi dotyczące działalności ośrodka szkolenia kierowców;
2) prowadzi kontrolę działalności ośrodka szkolenia kierowców;
3) wydaje zalecenia pokontrolne;
4) wydaje decyzję o zakazie prowadzenia przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców;
5) skreśla instruktora lub wykładowcę z ewidencji;
6) sporządza analizę, przetwarza oraz podaje do publicznej wiadomości wyniki analizy statystycznej (...).
W nawiązaniu do powyższych regulacji prawnych skarżący podniósł, iż wobec tego, że 28 grudnia 2016 r. zameldował się na pobyt czasowy (do 30.04.2017 r.) w miejscowości J. w powiecie [...], właściwym miejscowo organem do wydania w I instancji decyzji o skreśleniu go z listy instruktorów był Starosta [...], który pismem z dnia 29 grudnia 2016 r. zwrócił się do Prezydenta Miasta Ł. o przekazanie kompletu akt dotyczących J. L. (k. 74 i 77 akt sądowych). W ocenie zatem skarżącego, wydanie w dniu [...] przez Prezydenta Miasta Ł. decyzji o skreśleniu go z ewidencji instruktorów prowadzonej przez ten organ, narusza powołane wyżej przepisy dotyczące właściwości miejscowej organów administracji.
Podnosząc powyższy zarzut strona skarżąca pomija jednak treść art. 46 ust. 1 pkt 4 lit a ustawy o kierujących pojazdami, będącego materialnoprawną podstawą do wydania w rozpoznawanej sprawie decyzji o skreśleniu J. L. z ewidencji instruktorów prowadzonej przez Prezydenta Miasta Ł. Z brzmienia tego przepisu wynika, iż: "Starosta skreśla instruktora z ewidencji instruktorów w przypadku: (...)
4) dopuszczenia się rażącego naruszenia przepisów poprzez:
a) wielokrotne przeprowadzenie szkolenia niezgodnie z obowiązującym programem szkolenia (...)".
Przepis ten, na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy, nie wskazuje, który starosta jest właściwy miejscowo do wydania decyzji o skreśleniu instruktora z ewidencji. Co jest o tyle istotne, że w art. 45 ust. 1 ustawy, który stanowi podstawę do wydania decyzji o zakazie wykonywania przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców, wyraźnie ustawodawca zaznaczył, iż właściwym do wydania takiej decyzji jest "starosta, o którym mowa w art. 28 ust. 3" - tj. starosta właściwy ze względu na miejsce prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców. Gdyby zatem intencją ustawodawcy było, aby właściwym do wydania decyzji o skreśleniu instruktora z ewidencji instruktorów był wyłącznie starosta, o którym mowa w art. 33 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, to takie zastrzeżenie znalazłoby się w cytowanym wyżej przepisie art. 46 ust. 1 ustawy. Ponadto, art. 33 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, stanowiący, iż właściwym do prowadzenia ewidencji instruktorów jest starosta właściwy ze względu na miejsce ich zamieszkania, w zakresie uprawnień tych starostów związanych z prowadzeniem ewidencji nie wymienia "skreślenia instruktora z ewidencji". Przepis ten stanowi, iż starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania instruktorów uprawniony jest do prowadzenia ewidencji instruktorów i w ramach tego: wpisuje do ewidencji, nadaje instruktorowi numer ewidencyjny oraz odmawia wpisu do ewidencji.
Należy również zwrócić uwagę, iż z cytowanego wyżej art. 43 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, który reguluje zasady sprawowania nadzoru nad ośrodkami szkolenia kierowców, wynika wprost, iż to starosta, o którym mowa w art. 28 ust. 3 (tj. starosta właściwy ze względu na miejsce prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców), w ramach sprawowanego nadzoru jest uprawniony do skreślenia instruktora lub wykładowcy z ewidencji. W rozpoznawanej sprawie nie jest natomiast sporne, że wszczęcie postępowania w przedmiocie skreślenia J. L. z ewidencji instruktorów związane było z kontrolą organu, przeprowadzoną w ramach działań nadzorczych w ośrodku szkolenia kierowców: "J. L. B" Łódź, ul A 177 lok.15, której konsekwencją było wydanie w dniu [...]stycznia 2017 r. przez Prezydenta Miasta Ł. decyzji nr [...] w przedmiocie zakazu wykonywania przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców i skreślenia przedsiębiorcy z rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców (uchylonej następnie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. - k. 52 - 54 akt sądowych). W ocenie Sądu, przepis art. 43 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami dawał zatem Prezydentowi Miasta Ł. umocowanie do wydania decyzji o skreśleniu J. L. z ewidencji instruktorów w sytuacji zaistnienia przesłanki o której mowa w art. 46 ust. 1 pkt 4 lit a tej ustawy.
Podkreślić przy tym należy, iż decyzja Prezydenta Miasta Ł. z [...] dotyczy skreślenia skarżącego z ewidencji prowadzonej właśnie przez ten organ, do której został wpisany w dniu 25 września 2009 r. pod nr ewidencyjnym [...]. W przepisach ustawy o kierujących pojazdami, jak również wydanym na jej podstawie rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 7 października 2016 r. w sprawie uzyskiwania uprawnień przez instruktorów i wykładowców, opłat oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach, a także stawek wynagrodzenia członków komisji (Dz. U. z 2016 r., poz. 1791), brak jest regulacji, które wprost odnosiłyby się do trybu i sposobu postępowania organów w przypadku zmiany miejsca zamieszkania instruktora, która wpływa na zmianę właściwości organu prowadzącego ewidencję. Uznać zatem należy, iż w takim przypadku musi nastąpić wykreślenie instruktora z ewidencji do której jest wpisany i wpisanie go (po złożeniu stosownego wniosku) do nowej ewidencji - według aktualnego miejsca zamieszkania. Przyjęcie argumentacji zaprezentowanej przez stronę skarżącą, iż z chwilą zmiany miejsca zamieszkania instruktora, organ prowadzący ewidencję, do której dotychczas instruktor był wpisany traci uprawnienia do skreślenia go z tej ewidencji, powodowałoby sytuację, iż w takim przypadku brak byłoby jakiejkolwiek możliwości wykreślenia instruktora z dotychczasowej ewidencji. Organ prowadzący ewidencję, do której instruktor był wpisany przed zmianą miejsca zamieszkania, utraciłby bowiem uprawnienie do jego wykreślenia z chwilą zmiany przez instruktora miejsca zamieszkania, natomiast starosta właściwy miejscowo dla nowego miejsca zamieszkania instruktora z całą pewnością nie posiada kompetencji do skreślenia instruktora z ewidencji prowadzonej przez inny organ. Dopóki zatem instruktor jest wpisany do ewidencji instruktorów prowadzonej przez Prezydenta Miasta Ł., to ten organ jest właściwy do wydania decyzji o skreśleniu go z tej ewidencji.
Nie bez znaczenia jest przy tym, podnoszona przez organ odwoławczy okoliczność, iż przyjęcie odmiennego stanowiska mogłoby spowodować sytuację, iż działanie instruktora (w stosunku do którego prowadzone jest postępowanie w przedmiocie skreślenia z ewidencji instruktorów) polegające na celowej zmianie miejsca zamieszkania, skutkowałoby brakiem możliwości wydania decyzji o której mowa w art. 46 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami i zastosowania sankcyjnej regulacji przewidzianej w art. 33 ust. 2 pkt 3 lit. b) w zw. z art. 46 ust. 5 pkt 1 ustawy (ponowny wpis do ewidencji instruktorów, instruktora skreślonego z ewidencji, który dopuścił się rażącego naruszenia przepisów w zakresie szkolenia, może nastąpić nie wcześniej niż po upływie 2 lat od dnia, w którym decyzja o skreśleniu z ewidencji stała się ostateczna).
Argumentację strony skarżącej, odnoszącą się do naruszenia przez organ I instancji przepisów o właściwości, Sąd uznał zatem za niezasadną.
W odniesieniu do zarzutów sformułowanych w pkt II i IV skargi, wskazujących na rażącą obrazę przez organ odwoławczy podanych przez stronę przepisów postępowania administracyjnego, Sąd także uznał je za bezpodstawne.
Zarzut podniesiony w pkt II skargi łączy się przedmiotowo z zarzutami wskazanymi w pkt V lit. b i d skargi, co uzasadnia ich wspólne rozpoznanie. W ocenie skarżącego, organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa poprzez dokonanie ustaleń faktycznych w sprawie, wyłącznie w oparciu o dane przedstawione przez Prezydenta Miasta Ł. i bez przeprowadzenia merytorycznej weryfikacji tych informacji, mimo że organ I instancji poczynił analizę stanu faktycznego w ramach innego postępowania tj. [...] - dotyczącego zakazu wykonywania przez J. L. działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców i skreślenia przedsiębiorcy z rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców. Strona zarzuca również, iż dokonując ustaleń faktycznych - polegających w znacznej mierze na wykorzystaniu materiałów z postępowania [...] - organy obu instancji nie dokonały formalnego włączenia tych dokumentów do postępowania w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy instruktorów ([...]) poprzez wydanie stosownych postanowień dowodowych, natomiast organ odwoławczy nie odniósł się należycie do zarzutu strony w tym zakresie, sformułowanego w odwołaniu.
Nie ulega wątpliwości, iż na gruncie przepisów ustawy o kierujących pojazdami, właściwy organ posiada uprawnienia nadzorcze zarówno w stosunku do instruktorów nauki jazdy, jak i wobec ośrodków szkolenia kierowców, w których instruktorzy prowadzą zajęcia z kandydatami na kierowców. Konsekwencją stwierdzenia nieprawidłowości w działaniu ośrodka szkolenia kierowców może być wydanie przez organ nadzoru decyzji o zakazie prowadzenia przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców (art. 45 ust. 1 ustawy), a jeżeli nieprawidłowości te bezpośrednio wiążą się ze szkoleniami kandydatów na kierowców przeprowadzonymi przez konkretnego instruktora, to może jednocześnie zaistnieć podstawa do wydania decyzji o skreśleniu instruktora z ewidencji instruktorów (art. 46 ust. 1 ustawy). Jak wynika z akt sprawy, z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, bowiem na skutek kontroli przeprowadzonych w dniach 26.11.2015 r. i 27.06.2016 r. przez pracowników Oddziału Nadzoru i Kontroli Wydziału Praw Jazdy i Rejestracji Pojazdów w Departamencie Obsługi i Administracji UMŁ w ośrodku szkolenia kierowców prowadzonym przez J. L., stwierdzono nieprawidłowości, które w ocenie organu, dawały podstawę do wydania decyzji w trybie art. 45 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, a wobec tego, że nieprawidłowości te wiązały się bezpośrednio ze szkoleniami kandydatów na kierowców, w których szkolącym instruktorem był J. L., Prezydent Miasta Ł. uznał, że zaistniały również przesłanki do skreślenia skarżącego z ewidencji instruktorów. W takiej sytuacji jest oczywistym, że te same materiały i dokumenty zebrane przez organ w toku opisanych wyżej kontroli przeprowadzonych w ośrodku szkolenia w dużej mierze będą wykorzystane zarówno w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ośrodka szkolenia kierowców, jak i samego instruktora. Zdaniem sądu, wskazane przez stronę przepisy postępowania administracyjnego nie stoją na przeszkodzie temu, aby organ wykorzystywał dokumenty zebrane w trakcie jednego postępowania, dla potrzeb postępowania administracyjnego prowadzonego w innym przedmiocie, czy też wobec innego podmiotu. Ważne jest, aby dokumenty te były istotne dla danej sprawy oraz aby strona miała możliwość zapoznania się z tym dokumentami i odniesienia się do nich przed wydaniem przez organ merytorycznej decyzji. Art. 75 § 1 k.p.a. stanowi bowiem, iż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
Dokonując ustaleń faktycznych w postępowaniu dotyczącym skreślenia skarżącego z ewidencji instruktorów w oparciu o dokumenty zgromadzone w toku postępowania prowadzonego w stosunku do ośrodka szkolenia kierowców, organ nie naruszył zatem w ocenie Sądu przepisów postępowania administracyjnego, zwłaszcza w sposób, który podlegałby kwalifikacji jako rażące naruszenie prawa. Zgodzić się należy jednak z autorem skargi, iż treść cytowanego art. 75 § 1 k.p.a. w powiązaniu z art. 123 § 1 i 2 k.p.a. daje podstawę do stwierdzenia, iż w przypadku, gdy organ dopuszcza w prowadzonym przez siebie postępowaniu, materiały i dokumenty zebrane w toku innego postępowania administracyjnego, winno to znaleźć odzwierciedlenie w stosownym postanowieniu dotyczącym włączenia w poczet materiału dowodowego wskazanych w tym postanowieniu dokumentów. W załączonych do Sądu przez Kolegium aktach administracyjnych brak jest takiego postanowienia organu, jednak w ocenie Sądu, omawiane uchybienie procesowe uznać należy, jako pozostające bez wpływu na wynik sprawy. Postanowienie w przedmiocie dopuszczenia konkretnych dokumentów w poczet materiału dowodowego danej sprawy nie jest bowiem postanowieniem zaskarżalnym, a zatem na skutek braku wydania takiego postanowienia strona nie została pozbawiona prawa do jego weryfikacji przez organ wyższej instancji. Ponadto, w rozpoznawanej sprawie stroną postępowania w przedmiocie zakazu prowadzenia przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców, jak i skreślenia instruktora z ewidencji instruktorów jest ta sama osoba – J. L., będący właścicielem kontrolowanej B i jednocześnie instruktorem przeprowadzającym w tym ośrodku szkolenia kandydatów na kierowców. Skarżący miał zatem możliwość zapoznania się z protokołami, zawierającymi wyniki kontroli w prowadzonym przez niego ośrodku szkolenia kierowców, jak również składał w ramach tych postępowań kontrolnych stosowne wyjaśnienia. Brak wydania przez organ postanowienia o dopuszczeniu w poczet materiału dowodowego sprawy [...] dokumentów zgromadzonych w toku kontroli przeprowadzonej w należącym do strony ośrodku szkolenia kierowców, nie spowodował w ocenie Sądu, sytuacji, iż skarżący w ramach niniejszego postępowania nie miał świadomości, w oparciu jakie dokumenty i materiały będzie wydawana decyzja w przedmiocie skreślenia go z ewidencji instruktorów. Zaznaczyć trzeba również, iż w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, dotyczącego ewidencji instruktorów prowadzonej przez prezydenta Miasta Ł. z dnia 30 września 2016 r. (k. 135 akt admin.) organ I instancji wyraźnie zaznaczył, jakich ustaleń dokonano w trakcie kontroli prowadzonej w OSK J. L. B z powołaniem się na dokumenty, w oparciu o które te ustalenia zostały poczynione. Organ podkreślił przy tym, iż we wszystkich przypadkach przeprowadzenia w ośrodku szkolenia niezgodnie z obowiązującym programem, instruktorem prowadzącym szkolenie był J. L. Brak jest zatem w ocenie Sądu podstaw do uznania, że samo niewydanie przez organ postanowienia o dopuszczeniu dowodów, skutkowało pozbawieniem skarżącego jakichkolwiek uprawień w ramach kontrolowanego postępowania administracyjnego. Pisma procesowe i wnioski dowodowe składane w toku tego postępowania przez pełnomocnika skarżącego, świadczą o tym, iż strona miała wiedzę na temat dowodów i materiałów, które będą stanowiły dla organu podstawę do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie skreślenia J. L. z ewidencji instruktorów.
Zgodzić się należy również ze skarżącym, iż organ odwoławczy nie odniósł się w zaskarżonej decyzji do zarzutu strony dotyczącego faktycznego powiązania przez organ I instancji postępowań w przedmiocie skreślenia J. L. z listy instruktorów oraz zakazania prowadzenia działalności regulowanej. W tym względzie organ stwierdził, iż: "chybionym jest utożsamianie postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] stycznia 2017 r. znak: [...] zakazującej Panu J. L. - prowadzącemu ośrodek szkolenia kierowców pod nazwą: "J. L. B " w Ł. przy ul. A 177/15 - wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców, albowiem są to zupełnie różne postępowania, prowadzone w oparciu o inne normy prawa materialnego, których przedmioty są odrębne, wzajemnie od siebie niezależne". Takie stanowisko Kolegium może świadczyć o tym, że organ nie zrozumiał zarzutu strony podniesionego w pkt III odwołania, jednak brak jest podstaw do uznania, aby takie działanie organu naruszało przepisy postępowania w sposób, mający istotny wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy.
Dla Sądu z kolei, niezrozumiałym jest zarzut rażącego naruszenia prawa, podniesiony przez pełnomocnika strony w punkcie IV skargi. Wskazano w nim, iż istotna obraza przez organ odwoławczy przepisów postępowania tj. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 14 k.p.a. oraz art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. nastąpiła poprzez nieuwzględnienie faktu, iż merytoryczne rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta Ł. zapadło w dniu [...], kiedy to organ I instancji nie był w posiadaniu akt sprawy, gdyż tymi do dnia 31 stycznia 2017 roku dysponowało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., a nadto wedle metryki procedury prowadzonej za sygn. akt [...] projekt decyzji wraz z uzasadnieniem został sporządzony przez inspektora Z. P. w dniu 27 stycznia 2017 roku, czyli na aż 4 dni przed wysyłką dokumentów akt postępowania przez organ odwoławczy, co implicite uzasadnia twierdzenie, iż Prezydent Miasta Ł. wydał decyzję bez zaznajomienia się z całym materiałem dowodowym sprawy, bez wszechstronnego rozważania wszystkich zagadnień merytorycznych oraz bez zaznajomienia się z ostatecznym stanowiskiem strony, gdy natomiast okoliczność faktyczną za udowodnioną można uznać jedynie po dokonaniu oceny całokształtu zebranego materiału dowodowego przedtem podejmując wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, czemu w ramach całej prowadzonej procedury uchybiono.
W ocenie Sądu, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest to, w którym momencie sporządzony został projekt decyzji oraz to, czy w momencie podpisania decyzji organ fizycznie dysponował kompletem dokumentów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym, bowiem powołane wyżej przepisy wymagają - na co słusznie zwróciła strona uwagę - aby decyzja wydana została po zaznajomieniu się przez organ z całym materiałem dowodowym sprawy oraz po wszechstronnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Czynności powyższe dokonywane są przez organ w toku całego postępowania administracyjnego, a nie tylko w dniu podpisywania decyzji. Ponadto okoliczność, iż akta sprawy przesłane zostały do organu wyższej instancji, nie powoduje, iż organ przesyłający traci możliwość wglądu i korzystania z tych dokumentów. Sąd nie dopatrzył się zatem rażącego naruszenia prawa w powyższym zakresie.
W odniesieniu natomiast do zarzutu z punktu III skargi, dotyczącego rażącej obrazy przepisów postępowania w postaci art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a. i art. 136 k.p.a., polegającej na istotnym ograniczeniu uprawnień strony w ramach prowadzonej procedury administracyjnej poprzez brak merytorycznego rozpoznania wszystkich wniosków przedłożonych przez stronę przed wydaniem decyzji administracyjnej w I instancji, a następnie ich oddalenie już po wydaniu nieostatecznego orzeczenia, jak również brak udzielenia stronie terminu do zaznajomienia się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz umożliwienia wypowiedzenia się do zebranych dowodów, to Sąd uznał ten zarzut za zasadny, jednak opisane wyżej uchybienia procedury administracyjnej ocenił przy tym, jako mające istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, nie dawało natomiast podstawy do stwierdzenia ich nieważności. Naruszenie przepisów postępowania przez organy obu instancji - w sposób opisany poniżej - nie miało w ocenie Sądu charakteru rażącego. Zarzut opisany w pkt III skargi, powiązany jest z zarzutami sformułowanymi w jej punkcie V lit. a, c, f, g, h, i oraz j i dlatego Sąd dokona ich wspólnego rozpatrzenia.
Sąd podziela pogląd pełnomocnika skarżącego, iż doszło w rozpoznawanej sprawie do naruszenia art. 10 k.p.a. jak również art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. w powiązaniu z art. 75 § 1 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 78 § 1 k.p.a. oraz 80 k.p.a. W ocenie Sądu, odmowa przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów z przesłuchania świadków (kursantów) oraz strony na okoliczność faktycznego przebiegu zakwestionowanych przez organ szkoleń teoretycznych i praktycznych, z powołaniem się przez organy obu instancji na zgromadzone w sprawie dowody oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 06.10.2011 r. sygn. II SA/Ol 653/11, z treści którego organ wyczytał m.in., że: "karty przeprowadzonych zajęć odzwierciedlają rzeczywisty przebieg szkolenia", narusza w istotny sposób powołane wyżej przepisy postępowania administracyjnego, a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie może bowiem odmawiać przeprowadzenia dowodu, powołując się na to, że na podstawie innych dowodów doszedł do przeciwnych wniosków. Stanowi to istotne naruszenia obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i uzasadnia obawy o prowadzenie postępowania, pod z góry przesądzone rozstrzygnięcie sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania do organów państwa. Powyższe godzi również w prawo strony do udziału w postępowaniu. Takiego działania organu nie może też usprawiedliwiać zasada szybkości postępowania, gdyż nie jest to nadrzędna zasada rządząca postępowaniem administracyjnym, a ponadto odnosi się ona do sprawnego prowadzenia postępowania, ale z zachowaniem jego standardów.
Odnosząc się do argumentacji zaprezentowanej przez Prezydenta Miasta Ł. w postanowieniach z dnia [...]grudnia 2016 r. o odmowie przesłuchania strony i wskazanych przez nią świadków, podtrzymanej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy, podkreślić na wstępie należy, iż wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych nie są źródłem prawa powszechnie obowiązujacym, a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu tego sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie - art. 153 p.p.s.a. Powołany przez organy obu instancji wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wydany w sprawie II SA/Ol 653/11 nie mógł zatem stanowić podstawy do odmowy przeprowadzenia w niniejszym postępowaniu wnioskowanych przez stronę dowodów. Zwłaszcza, że w treści uzasadnienia tego wyroku brak jest powoływanej przez organ tezy, iż: "karty przeprowadzonych zajęć odzwierciedlają rzeczywisty przebieg szkolenia". WSA w Olsztynie stwierdził jedynie, iż: "Z § 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 r. w sprawie szkolenia egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów (Dz. U. Nr 217, poz. 1834, ze zm.) zwanego dalej: rozporządzeniem z dnia 27 października 2005 r. wynika, że potwierdzenia przeprowadzenia poszczególnych zajęć teoretycznych i praktycznych dokonuje każdorazowo osoba prowadząca zajęcie i osoba szkolona poprzez stosowne wpisy w karcie przeprowadzonych zajęć. Wpisy te mają odzwierciedlać rzeczywisty przebieg szkolenia, co następnie decyduje o dopuszczeniu do egzaminu wewnętrznego (§ 6 ust. 2 Programu szkolenia kandydatów na kierowców lub motorniczych, stanowiącego załącznik nr 3 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 r.)." Sąd powołał się zatem na przepisy regulujące kwestie związane ze sposobem dokonywania przez instruktora wpisów w kartach szkoleń kandydatów na kierowców i zaznaczył, że wpisy te, co do zasady powinny odzwierciedlać rzeczywisty przebieg szkolenia. Nie oznacza to wcale jednak, że w każdym przypadku taki rzeczywisty przebieg szkolenia odzwierciedlają. Gdyby tak było, to zapis zawarty w art. 46 ust. 1 pkt 4 lit c ustawy o kierujących pojazdami, a dotyczący przesłanki do skreślenia instruktora z ewidencji instruktorów z powodu dopuszczenia się rażącego naruszenia przepisów poprzez potwierdzenie nieprawdy w dokumentacji dotyczącej szkolenia, byłby regulacją martwą. Sam ustawodawca przewidział zatem sytuację, że dokumentacja dotycząca szkolenia nie będzie potwierdzała rzeczywistego przebiegu tego szkolenia. Ponadto, nie można wykluczyć, iż nastąpi omyłkowe dokonanie wpisu do karty szkolenia - chociażby poprzez wpisanie znaku "X" w nieprawidłowej rubryce, czy też wpis do karty naniesiony będzie z opóźnieniem. Przyjęta a priori w rozpoznawanej sprawie przez organy obu instancji teza, iż: "karty przeprowadzonych zajęć odzwierciedlają rzeczywisty przebieg szkolenia", nie może zatem zostać uznana za prawdziwą, bez przeprowadzenia stosownego postępowania dowodowego w tym zakresie.
W trakcie postępowania administracyjnego skarżący podnosił, iż w tych przypadkach, w których organ dopatrzył się na podstawie kart szkolenia, iż niektórzy kursanci nie uczestniczyli we wszystkich wymaganych tematach zajęć teoretycznych, to z list obecności tych kursantów na wykładach wynika, że byli obecni w trakcie takich zajęć, a na skutek przeoczenia nie została wypełniona odpowiednia rubryka karty. Skarżący domagał się przesłuchania tych kursantów, w celu wykazania, że w rzeczywistości uczestniczyli oni we wszystkich wymaganych przepisami prawa zajęciach teoretycznych. Odmowa przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie narusza, w ocenie Sądu, wskazane wyżej przepisy postępowania administracyjnego, podobnie jak brak przesłuchania tych kursantów, co do których skarżący starał się wykazać, że przeprowadził z nim zajęcia praktyczne w wymaganym zakresie i stosownej liczbie godzin, a zapisy w ich kartach szkoleń nie zostały we właściwym czasie skorygowane.
W tym miejscu podkreślić trzeba, iż organ prowadzący postępowanie, na podstawie art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a., obowiązany jest w postępowaniu wyjaśniającym podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, w szczególności do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Jedynie ustalone w taki sposób fakty mogą być uznane za udowodnione i stanowić materiał dowodowy będący niezbędną podstawą do wydania decyzji administracyjnej oraz jej uzasadnienia. W samej decyzji organ administracyjny jest zobowiązany do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy oraz wskazania faktów, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
W ocenie Sądu, postępowanie, w którym zapadła zaskarżona decyzja Kolegium oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, dotknięte są wadami wynikającymi z istotnego naruszenia zasad i przepisów postępowania administracyjnego, odnoszących się do kwestii gromadzenia materiału dowodowego i jego oceny. Zarówno bowiem organ odwoławczy, jak i organ I instancji, nie dopełnili obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w stopniu wystarczającym do jej rozstrzygnięcia. Nie można się bowiem zgodzić ze stanowiskiem organu I Instancji, podtrzymanym przez Kolegium, że w rozpoznawanym stanie faktycznym zeznania kursantów nie będą miały dla sprawy istotnego znaczenia. Przypomnieć należy, że stosownie do dyspozycji art. 75 k.p.a., jako dowód może posłużyć wszystko co jest zgodne z prawem i może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Podkreślić także trzeba, że Kodeks postępowania administracyjnego nie wskazuje dowodów "mocniejszych" oraz "słabszych", przyjmując zasadę równej mocy środków dowodowych (Kodeks postępowania administracyjnego - komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2014, s. 316) i nie wprowadzając ograniczeń co do rodzaju dowodów, którym należy przyznać pierwszeństwo w ustaleniu istnienia danego faktu (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego - komentarz, Warszawa 2009, s. 317).
W niniejszej sprawie organ nie wezwał w charakterze świadków kursantów, których karty zostały zakwestionowane w postępowaniu w celu ustalenia i stwierdzenia, czy wyjaśnienia składane przez skarżącego są zgodne z prawdą. Należy więc podzielić stanowisko strony skarżącej, że organ winien dopuścić dowód z zeznań wskazanych przez stronę świadków na okoliczność czy ich szkolenie odbywało się zgodnie z wymogami rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 13.07.2012 r. w sprawie szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, instruktorów i wykładowców. Jeżeli natomiast po przesłuchaniu świadków i skonfrontowaniu ich wyjaśnień z zebranymi w sprawie dokumentami, pozostaną w sprawie wątpliwości, organ winien także rozważyć zasadność przeprowadzenia wnioskowanej przez stronę rozprawy administracyjnej. Stosownie bowiem do art. 89 § 1 i 2 organ administracji publicznej przeprowadzi, z urzędu lub na wniosek strony, w toku postępowania rozprawę, w każdym przypadku gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania lub gdy wymaga tego przepis prawa. Organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ winien mieć również na uwadze, że jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę (art. 86 k.p.a.).
Ograniczenie w rozpoznawanej sprawie dyspozycji dowodowej strony jest tym bardziej nieuzasadnione, że przedmiotem postępowania jest podmiotowe prawo do wykonywania określonego zawodu. Prawo to znajduje umocowanie konstytucyjne, zatem jego pozbawienie – uzasadnione przyczynami wskazanymi w ustawie, wymaga przeprowadzenia wszechstronnego i wnikliwego postępowania dowodowego z zachowaniem wszelkich gwarancji proceduralnych (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1393/13, opubl. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ograniczenie prawa dowodowego strony naruszyło zasady wynikające z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, 78 § 2 i art. 80 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy zadaniem organów będzie ponownie rozpoznać wnioski dowodowe skarżącego i uzupełnić postępowanie dowodowe we wskazanym wyżej zakresie.
Poprzez nieuzasadniony brak uwzględnienia wniosków dowodowych strony doszło także w niniejszej sprawie do naruszenia przez organy administracji zasady wyrażonej w art. 10 k.p.a. Prawo do zgłaszania przez stronę wniosków dowodowych, zagwarantowane w art. 78 § 1 k.p.a., jest bowiem uszczegółowieniem ogólnej zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania zawartej w art. 10 § 1 k.p.a. Zgodzić należy się również ze stroną skarżącą, iż Prezydent Miasta Ł. nie zapewnił stronie w należyty sposób możliwości zapoznania z zebranymi przez ten organ dokumentami oraz wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem decyzji. Z akt sprawy wynika bowiem, iż w dniu 29 grudnia 2016 r. doręczono pełnomocnikowi skarżącego informację (z dnia 22 grudnia 2016 r.) o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, z jednoczesnym wskazaniem, że merytoryczna decyzja kończąca postępowanie zostanie wydana w terminie 7 dni od otrzymania tej informacji. W dniu 2 stycznia 2017 r. wysłane zostało natomiast przez stronę skarżącą do organu I instancji pismo, z wnioskiem o zakreślenie nowego 14 dniowego terminu do zapoznania się z aktami sprawy, po rozpoznaniu przez SKO zażalenia z dnia 28 grudnia 2016 r. na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania [...] oraz po rozpoznaniu złożonego przez nią wniosku o reasumpcję postanowień dowodowych z dnia [...]grudnia 2016 r. Jednocześnie w dniu 29 grudnia 2016 r. organ wystosował do strony pismo z informacją, że ustawowy termin załatwienia sprawy ulega przedłużeniu o miesiąc. Na pismo z dnia 2 stycznia 2017 r. strona nie uzyskała odpowiedzi organu, natomiast w dniu [...] Prezydent Miasta Ł. wydał decyzję o skreśleniu J. L. z ewidencji instruktorów. Dodać należy, że rozstrzygnięcie przez Kolegium zażalenia strony na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania wpłynęło do organu I instancji w dniu 1 lutego 2017 r., brak jest w aktach informacji o dacie doręczenia tego postanowienia pełnomocnikowi strony skarżącej. Zestawienie powyższych dat oraz treść wymienianej między stroną a organem korespondencji wskazują na to, że skarżący faktycznie nie miał możliwości zapoznania się z kompletem dokumentów zgromadzonych w sprawie przez wydaniem merytorycznej decyzji przez organ I instancji. Organ nie odpowiedział bowiem na pismo pełnomocnika strony o wyznaczenie nowego terminu na zapoznanie się z kompletem dokumentów, przedłużony został termin na rozpoznanie sprawy w stosunku do tego, który wynikał z pisma organu z dnia 22 grudnia 2016 r., a do lutego 2017 r. trwała przed SKO procedura zażaleniowa w odniesieniu do postanowienia w sprawie zawieszenia postępowania. Wydanie zatem przez Prezydenta Miasta Ł. decyzji w dniu [...] nastąpiło, w ocenie Sądu, z naruszeniem prawa strony do czynnego udziału w sprawie, co w zestawieniu z odmową przeprowadzenia przez organ I instancji wnioskowanych przez stronę dowodów i złożeniem przez nią kolejnych wniosków dowodowych w odwołaniu od decyzji, których organ również nie uwzględnił, daje podstawę do stwierdzenia, że mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić trzeba, że z akt sprawy nie wynika również, aby skarżący został zawiadomiony przez organ odwoławczy o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy obu instancji winny zatem zapewnić stronie możliwość czynnego udziału w każdym stadium postępowania, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 10 § 1 k.p.a.
Wskazać również należy, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., mimo, że utrzymuje w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, zawiera w uzasadnieniu odmienne stanowisko, co do rodzaju i ilości popełnionych przez instruktora naruszeń przepisów w zakresie szkolenia kandydatów na kierowców. Jest to o tyle istotne, że z treści art. 46 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o kierujących pojazdami wynika, że skreślenie instruktora z ewidencji instruktorów następuje w sytuacji dopuszczenia się przez niego rażącego naruszenia przepisów poprzez wielokrotne przeprowadzenie szkolenia niezgodnie z obowiązującym programem szkolenia. Zatem rodzaj i ilość popełnionych przez instruktora naruszeń przepisów dotyczących szkolenia kandydatów na kierowców, a także dokonana przez organ ocena tych naruszeń ma podstawowe znaczenie dla ustalenia, czy zaistniała przesłanka o której mowa w cytowanym wyżej przepisie, do skreślenia instruktora z ewidencji. Z decyzji Prezydenta Miasta Ł. wynika, że organ ten uznał, iż rażące naruszenie przez skarżącego przepisów w zakresie szkolenia dotyczy szkolenia 16 osób, które nie odbyły lub odbyły w niepełnym wymiarze wymagane szkolenie w zakresie części praktycznej poza obszarem zabudowanym, w tym na drogach o dopuszczalnej prędkości powyżej 70 km/h na odcinku nie krótszym niż 50 km w trakcie jednych zajęć oraz 6 przypadków niezrealizowania wymaganych programem szkolenia tematów zajęć teoretycznych. W odniesieniu do stwierdzonego w trakcie kontroli uchybienia polegającego na przeprowadzeniu w stosunku do 42 osób szkolonych egzaminu wewnętrznego z części teoretycznej przed zakończeniem zajęć praktycznych, a nie jak stanowią przepisy, po zakończeniu całego cyklu szkolenia, organ I instancji stwierdził w swojej decyzji, iż dokumenty załączone w toku postępowania administracyjnego przez pełnomocnika strony (arkusze egzaminów wewnętrznych osób szkolonych części teoretycznej i praktycznej) pozwoliły ustalić, iż egzaminy wewnętrzne w przypadku 42 osób były przeprowadzone w sposób prawidłowy, tj. po zakończeniu całego cyklu szkolenia.
Organ odwoławczy przyjął tymczasem w uzasadnieniu swojej decyzji, iż skarżący dopuścił się naruszenia § 18 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 13.07.2012 r. w sprawie szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, instruktorów i wykładowców poprzez przeprowadzenie w stosunku do 42 osób egzaminu wewnętrznego z części teoretycznej przed zakończeniem zajęć z części praktycznej. Stanowisko Kolegium w powyższym zakresie jest niezrozumiałe, bowiem w uzasadnieniu swojej decyzji organ nie wyjaśnił, dlaczego nie zgadza się z argumentacją przedstawioną przez Prezydenta Miasta Ł., co do tego, że egzaminy wewnętrzne w przypadku 42 osób były przeprowadzone przez skarżącego w sposób prawidłowy jak również nie dokonał ponownej oceny przedłożonych przez stronę dokumentów w celu wykazania, iż doszło do naruszenia powołanego wyżej przepisu rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 13.07.2012 r. Takie postępowanie organu odwoławczego narusza w istotny sposób art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 1 i 3 k.p.a., jak również godzi w zasadę dwuinstancyjności postępowania, gdyż na etapie postępowania przed organem II instancji doszło w istocie do rozszerzenia stawianych stronie zarzutów, a jak wyżej zaznaczono, rodzaj i ilość popełnionych przez instruktora naruszeń przepisów dotyczących szkolenia kandydatów na kierowców, a także dokonana przez organ ocena tych naruszeń pod kątem spełnienia przesłanki rażącego naruszenia przepisów ma podstawowe znaczenie dla ustalenia, czy zaistniała przesłanka o której mowa w art. 46 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, do skreślenia instruktora z ewidencji.
W odniesieniu do zarzutu podniesionego w pkt V lit e skargi, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 76a § 2 k.p.a. w zw. z § 9 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie kontroli ośrodków szkolenia kierowców w ten sposób, że ustalenia faktyczne w sprawie zostały oparte wyłącznie o kserokopie kart przeprowadzonych zajęć, zaś Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje dowodu z kserokopii dokumentu, wskazać należy, że jest on niezasadny. Skoro bowiem z § 9 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie kontroli ośrodków szkolenia kierowców (Dz. U. z 2013 r., poz. 84) wynika, iż osoba kontrolująca ośrodek szkolenia może sporządzać kopie, odpisy, wydruki i wyciągi z dokumentów prowadzonych w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, a zgodność kopii, odpisów, wydruków i wyciągów z oryginałami potwierdza osoba kontrolująca i kontrolowany lub osoba przez niego upoważniona, to uznać należy, że tak zgromadzone materiały mogą stanowić następnie podstawę do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie skreślenia przedsiębiorcy z rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców oraz skreślenia instruktora z ewidencji instruktorów. Powołany przez skarżącego art. 76a § 2 k.p.a. odnosi się do dokumentów składanych do akt sprawy przez stronę postępowania, a nie do materiałów, które zgromadzone zostały przez organ w wyniku czynności kontrolnych podjętych w oparciu o ustawowe upoważnienie i które potwierdzone zostały przez kontrolowanego za zgodność z oryginałem.
Wobec powyższego Sąd doszedł do przekonania, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają opisane wyżej przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Z powodu ujawnionych uchybień procesowych, rozważenie przez Sąd podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, należy uznać za przedwczesne.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania (pkt 2 wyroku) znajduje uzasadnienie w treści art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.
k.ż.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło