III SA/Łd 406/11
WyrokWSA w Łodzi2011-09-28
Skład orzekający: Małgorzata Łuczyńska, Irena Krzemieniewska, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów może wprowadzić zmiany w operacie ewidencji gruntów na podstawie dokumentów sprzed założenia ewidencji i wbrew późniejszym wpisom wynikającym z postępowania scaleniowego?Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów dokonuje aktualizacji danych wyłącznie na podstawie dokumentów źródłowych powstałych po wprowadzeniu danych do ewidencji, takich jak prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne i decyzje administracyjne. Nie może natomiast samodzielnie rozstrzygać sporów o prawa własności ani wprowadzać zmian sprzecznych z późniejszymi, obowiązującymi wpisami ewidencyjnymi, zwłaszcza gdy dokumenty przedstawione przez stronę są niespójne lub wcześniejsze niż obecny stan ewidencji.Stan faktyczny
C. W. złożył wniosek o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów dotyczących działek w obrębie D. gm. R. na podstawie aktów notarialnych z 1961 roku oraz odpisów z ksiąg wieczystych. Organ I instancji częściowo uwzględnił wniosek, ale odmówił zmiany dotyczącej działki nr 843, wskazując na niezgodność stanu prawnego w ewidencji z dokumentami przedstawionymi przez C. W. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję do WSA w Łodzi, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących ewidencji gruntów i postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 września 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2011 roku sprawy ze skargi C. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ujawnienia zmian w operacie ewidencji gruntów oddala skargę.
C. W. wystąpił z wnioskiem o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów obrębu D. gm. R. na podstawie: aktów notarialnych z dnia [...] października 1961 roku, Rep. A [...] i Rep. A [...], odpisów z ksiąg wieczystych o nr KW [...] i KW [...] w odniesieniu do działek aktualnie oznaczonych numerami 9, 10, 33, 32 i 843.
Decyzją z dnia [...], znak [...] Starosta [...] po rozpatrzeniu wniosku C. W. działając w oparciu o treść art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2010r. Nr 193, poz. 1287) oraz § 44 ust. 2, § 46, § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) i art. 104 k.p.a. orzekł o wprowadzeniu zmian w rejestrze ewidencji gruntów poprzez utworzenie jednostki rejestrowej gruntowej z działek oznaczonych nr 9 o pow. 0, 59ha, nr 32 o pow. 0,65ha, nr 10 o pow. 0,62ha i nr 33 o pow. 0,72ha położonych w obrębie D. gm. R. i wpisanie jako współwłaścicieli: N. A. W. w 96/960 części, M. S. W. w 96/960 części, I. J. W. w 96/960 części, K. K. W. w 96/960 części, C. M. W. w 64/960 części, J. L. W. w 304/960 części, M. C. w 144/960 części, E. B. w 16/960 części, B. T. S. w 16/960 części, J. A. W. w 16/960 części, M. T. P. w 16/960 części i odmówił wprowadzenia zmian w rejestrze ewidencji gruntów w odniesieniu do działki nr 843 o pow. 3, 14 ha w obrębie D. w jednostce rejestrowej gruntowej nr [...], której właścicielami są N. i J. małż. W. W uzasadnieniu decyzji organ administracji podniósł, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego i analizy dokumentacji geodezyjnej ustalono, że w roku 1963 założono ewidencję gruntów wsi D. na podstawie nowego pomiaru według stanu użytkowania. Zgodnie z protokołem ustalenia stanu władania gruntem obrębu D. gm. R., który znajduje się w operacie podstawowym nr ewidencyjny [...], jako posiadacza gruntów oznaczonych numerami działek nr 799 o pow. 0,98 ha, nr 800 o pow. 0,84 ha i nr 561 o pow. 0,55ha, wpisano E. W., natomiast jako posiadacza gruntów oznaczonych nr 801 o pow. 0,38ha, nr 802 o pow. 0,30 ha, nr 558 o pow. 1,25 ha, nr 559 o pow. 1,70 ha wpisano J. W. W roku 1972 wszczęto postępowanie scaleniowe gruntów wsi D. gm. R. z wyłączeniem zwartych kompleksów lasów i gruntów leśnych, których obszary przekraczały 10 ha zwartej powierzchni. Z wykazów gruntów posiadanych przed scaleniem wynika, że J. W. posiadał grunty o łącznej pow. 3,68 ha, natomiast E. W. o łącznej pow. 1,82 ha. N. i J. małż. W. w zamian za działki o nr 558 i 559 otrzymali działkę nr 843 o pow. 3,14 ha. Pozostałe ich grunty nie były objęte scaleniem, jednakże w wyniku przeprowadzonych prac zmieniono oznaczenia działek i ich powierzchnię. W rejestrach sporządzonych w roku 1974 jako posiadaczy działek o nr 10 o pow. 0,62 ha i nr 33 o pow. 0,72ha wpisano N. i J. małż. W., natomiast w przypadku działek oznaczonych nr 9 o pow. 0,59 ha i nr 32 o pow. 0,65ha wpisano E. W. Dokonując porównania mapy z 1928 roku przedłożonej przez C. W. z aktualną mapą ewidencyjną wynika, że działka leśna o nr 44 "A" obejmuje działki aktualnie oznaczone numerami 8 i 31 o ogólnej pow. 2.37 ha, które zgodnie z zapisami w rejestrze ewidencji stanowią własność osób trzecich, wpisanych na podstawie aktu notarialnego nr [...] z dnia [...] października 2005 roku (Kw [...]), natomiast działka leśna o nr 44a "A" obejmuje działki aktualnie oznaczone numerami 9, 10, 33 i 32 o ogólnej pow. 2,58ha. Działki te są objęte jedną księgą wieczystą nr [...], w której wpisani są jako współwłaściciele po 1/4 części J. W., E. W., J. W. i K. W. Działki opisane na planie z 1928 roku o nr 44 i 44a "B" zostały objęte postępowaniem scaleniowym. Z porównania tych map z mapą scaleniową wynika, iż działka o nr 843 w swoich granicach zawiera część nieruchomości 44 i część działki 44a "B" objętych księgą wieczystą nr [...] sporządzoną na podstawie aktu notarialnego nr [...] oraz nr [...] z dnia [...] października 1961 roku i aktu notarialnego nr [...] z dnia [...] marca 1962 roku. Dla dawnej działki 44a "B'' brak jest odpowiednika w dzisiejszej ewidencji gruntów. Działka ta podzielona jest na szereg innych, a dla większości z nich są założone księgi wieczyste, które determinują wpis właściciela. Z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego wynika, że J. W., E. W. i K. W. nie żyją. W dniu 8 września 2010 roku C. W. przedłożył prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w P. w sprawie stwierdzenia nabycia spadku po K. W. z dnia [...] marca 2010 roku, sygn. akt [...], postanowienie Sądu Rejonowego w B. w sprawie stwierdzenia nabycia spadku po E. W. z dnia [...] sierpnia 2010 roku, sygn. akt [...]. W dniu [...] listopada 2010 roku do Urzędu Geodezji i Kartografii wpłynęło postanowienie Sądu Rejonowego w B. w sprawie stwierdzenia nabycia spadku po zmarłym J. W. Mając na uwadze poczynione ustalenia faktyczne organ wskazał, że zgodnie z § 46 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z: prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, dokumentacji architektonicznego-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów. W niniejszej sprawie przyczyną odmowy wprowadzenia wnioskowanych przez stronę zmian w operacie ewidencji gruntów była niezgodność stanu prawnego wykazanego w ewidencji gruntów ze stanem ujawnionym w księdze wieczystej nr [...] i treścią aktów notarialnych.
Od powyższej decyzji C. W. złożył odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł., w którym zarzucił organowi I instancji niedostateczne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu przedstawił swoje stanowisko uzasadniające jego uprawnienia do działki o aktualnym numerze 843. Podniósł, że działka gruntów o numerze 843 o pow. 3,14 ha w obrębie D. utworzona została na bazie działek C. W. i bratowej N. W. Działki własnościowe C. W. i N. W. graniczą ze sobą w tym samym położeniu geograficznym i nigdy nie były przesuwane w wyniku pomiarów komasacyjnych. Ich połączenie i nadanie im wspólnej numeracji, a następnie przypisanie tej własności J. i N. W. wydaje się skarżącemu dziwne. C. W. załączył do odwołania dokumentację potwierdzającą jego prawo własności do w/w działki.
Decyzją z dnia [...], znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji podzielając argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podniósł, że dawne działki o nr 44a i 44 "A" obejmują teren oznaczony obecnie numerami działek 8, 9, 10, 31, 32 i 33. Grunty te nie były objęte scaleniem. Dla działek 8 i 31 (część dawnej działki 44 "A") prowadzona jest księga wieczysta Nr [...], która określa właścicieli tej nieruchomości, a przedstawione dokumenty uzasadniają dokonanie wnioskowanych wpisów dla działek o nr 9, 10, 32 i 33 w obrębie D. Dla dawnej działki 44 i 44a "B" brak jest odpowiednika w dzisiejszej ewidencji gruntów, teren odpowiadający zarówno działce nr 44a jak i nr 44 "B" objęty został postępowaniem scaleniowym. Działki te podzielone są na szereg innych, a dla większości z nich są założone księgi wieczyste, które determinują wpis właściciela. Zapisy w ewidencji gruntów oparte są na podstawie wpisów władania z 1963 roku dokonanych zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami oraz na przeprowadzonym w 1972 roku postępowaniu scaleniowym. Działka oznaczona nr 843 w obrębie "B" figurująca w obecnej ewidencji gruntów jest położona na części dawnej działki 44 oraz 44a, dla których wyżej wymienione akty notarialne statuowały różnych właścicieli. W ewidencji gruntów można natomiast dokonywać zmian w zakresie tytułów własności na podstawie prawomocnych orzeczeń i odpisów aktów własności, które obrazują aktualny stan prawny danej nieruchomości, w odniesieniu do działki 843 nie ma takiej możliwości.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego tj. § 45 w zw. z § 35 oraz § 46 i 47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r., w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz przepisów postępowania tj. art. 7, art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 7b ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Podniósł, że zaskarżone decyzje obciążają jego osobę konsekwencjami błędów i zaniedbań ze strony urzędów powiatowych, a w rezultacie końcowym pozbawiają go własności nabytej na podstawie wskazanych aktów prawnych, którym przeciwstawia się dowody niższej rangi (wpisy osób rzekomego władania gruntami w 1963), które nigdy nie zostały przedłożone do podpisania i akceptacji właścicielowi tegoż gruntu tj. C. W. ani jego matce E. W.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż działka o nr 843 w obrębie "B" położona jest na części dawnej działki o nr 44 i 44a, dla których wskazane akty notarialne statuowały różnych właścicieli. Strona może dochodzić swoich praw, ale po uprzednim sporządzeniu operatu geodezyjnego, który uwidoczni archiwalny zasięg działki i dokona jej podziału.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i sąd nie dostrzegł w kontrolowanym postępowaniu innych uchybień przepisom prawa materialnego lub procesowego, które uzasadniałyby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a.
Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz zasady wymiany danych ewidencyjnych reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.). Rozporządzenie to posługuje się kategorią aktualizacji operatu ewidencyjnego, która następuje z urzędu lub na wniosek, poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do danych ewidencyjnych - niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów, z których wynikają przedmiotowe zmiany (§ 45 ust. 1, § 46 ust. 1, § 47 ust. 1). Dokumenty, które mogą być podstawą zmienionego wpisu określa § 12 ust. 1 i § 46 ust. 2. Są to m.in. akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, prawomocne orzeczenia sądowe, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego opracowania geodezyjne i kartograficzne. Procedura aktualizacji ma zatem charakter rejestrowy. Wprowadzane w jej trakcie zmiany są wtórne wobec zdarzeń prawnych, z których wynikają. Jest to zatem procedura sformalizowana w zakresie określenia dokumentów stanowiących podstawę zmienionego wpisu (vide wyrok NSA z 07.05.2008 r., I OSK 719/07, Lex nr 505313, wyrok WSA w Białymstoku z 08.12.2009 r., II SA/Bk 450/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając na uwadze sformalizowany charakter procedury aktualizacji danych ewidencyjnych przyjąć należy, że obejmuje ona dwie sytuacje. Przede wszystkim jest to wymiana (uaktualnienie) danych ewidencyjnych polegająca na wprowadzeniu nowych informacji wynikających z dokumentów źródłowych, o których mowa w § 12 ust. 1 i § 46 ust. 2 rozporządzenia. W pojęciu aktualizacji mieścić się będzie również usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych, ale tylko takich, które mają charakter oczywistych - w świetle złożonych dokumentów - pomyłek (por. wyrok NSA z 07.05.2008 r., I OSK 719/07, Lex nr 505313).
Przedstawione rozumienie pojęcia aktualizacji oraz techniczno - deklaratoryjny charakter ewidencji gruntów i budynków, która jest wyłącznie systematycznie aktualizowanym zbiorem (rejestrem) informacji o gruntach, budynkach, lokalach i ich właścicielach - wyklucza dokonywanie zmian ewidencyjnych, które nie wynikają wprost z dokumentów źródłowych lub które powinny zostać rozstrzygnięte w drodze cywilnego sporu o własność. Nie można bowiem na organy ewidencyjne, które jedynie rejestrują zmiany będące wynikiem innej procedury, przerzucać kompetencji innych organów czy sądów.
Przedmiotem zgłoszonego w sprawie niniejszej żądania było wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów obrębu D. gm. R. na podstawie: aktów notarialnych z dnia [...] października 1961 roku, Rep. A [...] i Rep. A [...], odpisów z ksiąg wieczystych o nr KW [...] i KW [...] w odniesieniu do działek aktualnie oznaczonych numerami 9, 10, 33, 32 i 843. Jak wynika z akt sprawy organ uwzględnił wniosek skarżącego w zakresie wprowadzenia zmian dotyczących działek 9,10,33 i 32, do których można było przyporządkować zapisy wynikające z KW [...] oraz postanowień Sądu sygn. akt [...] z dnia [...] sierpnia 2010 roku i [...] z dnia [...] marca 2010 roku. W konsekwencji skarga dotyczy odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencyjnym polegającej na dokonaniu wpisu wskazującego, że tytuł prawny do udziału w działce o aktualnym numerze 843 należy do C. W. na mocy przedstawionych przez niego dokumentów w postaci aktów notarialnych z dnia [...] października 1961 roku, Rep. A [...] i Rep. A [...], odpisów z ksiąg wieczystych o nr KW [...] i KW [...].
Zdaniem składu orzekającego znajdujące się w aktach sprawy dokumenty nie pozwalają na uwzględnienie tego żądania, bowiem wykraczałoby to poza przedmiot postępowania aktualizacyjnego w powyżej przedstawionym rozumieniu.
W przeprowadzonym postępowaniu organy geodezyjne wykazały, że działki opisane na przedstawionym przez skarżącego planie z 1928 roku o nr 44 i 44a "B" zostały objęte postępowaniem scaleniowym. Z porównania tych map z mapą scaleniową wynika, iż działka o nr 843 w swoich granicach zawiera część nieruchomości 44 i część działki 44a "B" objętych księgą wieczystą nr [...] sporządzoną na podstawie aktu notarialnego nr [...] oraz nr [...] z dnia [...] października 1961 roku i aktu notarialnego nr [...] z dnia [...] marca 1962 roku. Dla dawnej działki 44a "B'' brak jest odpowiednika w dzisiejszej ewidencji gruntów. Działka ta podzielona jest na szereg innych, a dla większości z nich są założone księgi wieczyste, które determinują wpis właściciela. W niniejszej sprawie przyczyną odmowy wprowadzenia wnioskowanych przez stronę zmian w operacie ewidencji gruntów była niezgodność stanu prawnego wykazanego w ewidencji gruntów ze stanem ujawnionym w księdze wieczystej nr [...] i treścią aktów notarialnych. Sąd podziela wnioski organów. Należy wskazać, że sama dokumentacja przedstawiona przez skarżącego po pierwsze została sporządzona wcześniej aniżeli dokumentacja będąca podstawą wpisów znajdujących się w aktualnej ewidencji gruntów i dodatkowo zawiera niespójne dane, które uniemożliwiają jednoznaczne potwierdzenie stanowiska skarżącego. Otóż skarżący wywodząc swoje uprawnienia do działki o aktualnym numerze 843 opiera się na planie geodezyjnym z 1928 i zapisach we wskazanych powyżej aktach notarialnych i księgach wieczystych. Tymczasem z analizy tych dokumentów ( w zakresie ustalenia stanu prawnego dotyczącego aktualnej spornej dzialki nr 843) wynika, że zgodnie z aktem notarialnym z dnia Rep. "A" [...] z dnia [...] października 1961 roku C. W. nabył udział m.in. 1/3 działki o obszarze 3 ha 43 a 90 m2 z działki o numerze 44, położonej w kolonii D. Z KW Nr [...], wynika zaś udział C. W. wynoszący 1/3 nieruchomości o pow. 3, 9590 ha oznaczonej nr 44A. W tej sytuacji porównanie tych dokumentów prowadzi do wniosku, że nie zgadza się ani numeracja działek ani ich powierzchnia. Mając na uwadze, że następnie w 1963 roku założono ewidencję gruntów wsi D. na podstawie nowego pomiaru według stanu użytkowania wynikającego z operatu podstawowego nr ewidencyjny [...], a w 1972 roku przeprowadzono scalenie gruntów obejmujących m.in. działki nr 44 i 44A "B" w wyniku czego nastąpiła zmiana numeracji i powierzchni działek zasadna jest argumentacja organów o braku możliwości wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów na podstawie przedstawionych przez skarżącego w/w dokumentów. Aktualna działka nr 843 jak wynika z ewidencji gruntów posiada powierzchnię 3,14 ha.
Sąd pragnie jeszcze raz zwrócić uwagę, że organy administracji publicznej, prowadząc ewidencję gruntów, rejestrują jedynie stany prawne w oparciu o określone dokumenty i nie mogą samodzielnie rozstrzygać w kwestii uprawnień objętych tymi dokumentami. Zatem ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji (por. art. 20, art. 22 i art. 24 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne), a rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów i stąd też ma on charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Oznacza to, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej. Zgodnie z utrwalonym już w orzecznictwie poglądem, ewidencja gruntów pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, postępowanie ewidencyjne nie służy zatem kreowaniu stanu prawnego i organy ewidencyjne nie mogą we własnym zakresie rozstrzygać kwestii praw do gruntu, czy też budynku, lokalu, a zatem w postępowaniu dotyczącym wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów nie można dochodzić swych praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. Podmioty zgłaszające zmiany w ewidencji gruntów są obowiązane dostarczyć dokumenty niezbędne do wprowadzenia żądanych zmian. Istniejący zapis w ewidencji gruntów może być zmieniony tylko na podstawie później wydanych dokumentów urzędowych, przedstawiających w sposób odmienny od istniejącego w ewidencji zapisu stanu prawnego danego gruntu. Innymi słowy chodzi o takie dokumenty, które zostały sporządzone już po wprowadzeniu do ewidencji gruntów kwestionowanych danych.
Wobec powyższego w ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego naruszenia § 45 w zw. z § 35 oraz § 46 i 47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38 poz. 454). W świetle § 45 aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Do aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 35 stosuje się odpowiednio. Zgodnie z § 35 w/w rozporządzenia źródłami danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji są:
1) materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym,
2) wyniki pomiarów fotogrametrycznych,
3) wyniki terenowych pomiarów geodezyjnych,
4) dane zawarte w innych ewidencjach i rejestrach, prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów przez: sądy, organy administracji publicznej oraz państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne,
5) dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez zainteresowane osoby, organy i jednostki organizacyjne,
6) dane zawarte w dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej,
7) wyniki oględzin.
Jak zaś wynika z § 46 ust. 1 i 2 dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11.
2. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z:
1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych,
2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych,
3) dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej,
4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.
Na podstawie § 47 aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych. W celu zapewnienia wewnętrznej spójności operatu ewidencyjnego jednocześnie dokonuje się aktualizacji rzeczowych praw związanych, a w szczególności:
1) prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz własności wzniesionych na tym gruncie budynków,
2) własności lokalu oraz udziału we współwłasności gruntu,
3) własności lokalu oraz udziału w użytkowaniu wieczystym gruntu,
4) własności lokalu oraz udziału we współwłasności budynku.
W przypadku gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne lub stosuje art. 22 ust. 3 ustawy(ust. 3).
Analiza przedstawionych przepisów wykazuje, że wprowadzanie zmian w ewidencji gruntów ma charakter czynności materialno-technicznej i odbywa się na podstawie wskazanych w tych przepisach dokumentów na wniosek zainteresowanego lub z urzędu. Podstawą wprowadzania zmian są zarówno dokumenty w postaci prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych jak również dokumenty wytworzone przez organy geodezyjne w postaci opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych.
W niniejszej sprawie skarżący powołuje się na dokumenty, które istotnie co do zasady, mogą być podstawą wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, jednak nie można postawić organom geodezyjnym zarzutu naruszenia w/w przepisów w kontekście dokonanej przez nich prawidłowej analizy przedstawionych dokumentów na tle ustalonego w sprawie stanu faktycznego i prawnego. Organy uzasadniły swoje stanowisko i w ocenie Sądu znajduje ono potwierdzenie w zgromadzonym materialne dowodowym. Sąd stwierdza, że akt notarialny z 1961 roku i sporządzona na jego podstawie KW (jak wykazano wyżej dokumenty te nie są spójne) jako dowód powierzchni i oznaczenia nieruchomości nie może obecnie na nowo "odżyć" i stać się w tym zakresie podstawą do dokonania przez organy administracji zmian w ewidencji gruntów. W pojęciu "aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków mieści się wprawdzie także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych. Tym niemniej czym innym jest prostowanie błędnych wpisów w ewidencji, mających charakter oczywistych (w świetle złożonych dokumentów) pomyłek, a czym innym merytoryczne ustalanie przez organ prowadzący ewidencję m.in. przebiegu granic, ustalania ich powierzchni i osób właścicieli w sytuacji gdy przeprowadzone przez służby geodezyjne na podstawie obowiązujących przepisów postępowania i dokonane w ich następstwie zmiany w ewidencji są późniejsze w stosunku do przedstawionych przez skarżącego dokumentów. Na podstawie dowodów przedłożonych przez skarżącego nie ma możliwości wprowadzenia żądanych zmian. Uwzględnienie wniosku skarżącego wymaga bowiem jak słusznie zauważył organ odwoławczy wykonania operatu geodezyjnego, który uwidoczni na aktualnej mapie ewidencyjnej archiwalny zasięg działki wynikający z planu geodezyjnego z 1928 roku. Nie jest to jednak, jak wykazano wyżej, obowiązkiem organów geodezyjnych w toku rozpoznawania wniosku o zmianę w ewidencji gruntów, która ma charakter tylko rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. Podnoszony przez skarżącego zarzut nieuczestniczenia w postępowaniu mającym na celu założenie ewidencji gruntów jak również w postępowaniu scaleniowym, mimo, że jak wynika z załączonych przez niego dokumentów już miał wówczas tytuł prawny do spornych nieruchomości, aczkolwiek może świadczyć o nieprawidłowościach w postępowaniu służb geodezyjnych, to jednak nie zmienia oceny, że aktualnie dokumenty przedstawione przez skarżącego nie mogą spowodować wprowadzenia żądanych zmian w trybie czynności materialno-technicznej. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdza przeprowadzenie przez organy geodezyjne wnikliwego i wyczerpującego postępowania wyjaśniającego z udziałem zainteresowanego. Dowodem starannych działań organu zgodnych z przepisami prawa jest częściowe uwzględnienie wniosku skarżącego w takim zakresie w jakim było to możliwe na gruncie istniejącej ewidencji. Tym samym podjęcie przez organ rozstrzygnięcia niezadawalającego skarżącego nie świadczy jeszcze o naruszeniu art. 7 i 107 § 3 Kpa., oraz art. 7 i 7b ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, które to zarzuty w świetle ustalonego w sprawie materiału dowodowego należy uznać za niezasadne.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło