III SA/Łd 407/16

WyrokWSA w Łodzi2016-11-16

Skład orzekający: Ewa Cisowska-Sakrajda, Janusz Nowacki, Krzysztof Szczygielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną może obejmować zarzuty dotyczące zasadności i dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, czy też ogranicza się wyłącznie do kwestii formalnoprawnych związanych z przebiegiem tej czynności?
Ratio decidendi
Skarga na czynność egzekucyjną, uregulowana w art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ma charakter subsydiarny i służy kontroli prawidłowości stosowania środków egzekucyjnych. W ramach tej skargi dopuszczalne jest badanie wyłącznie czynności egzekucyjnych, które nie są objęte zakresem innych środków prawnych, takich jak zarzuty na prowadzenie egzekucji. Kognicja organów w postępowaniu skargowym jest ograniczona do kwestii formalnoprawnych dotyczących sposobu i formy dokonania czynności egzekucyjnych, a nie do merytorycznej zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności pieniężnej z rachunku bankowego, kwestionując zasadność wszczęcia postępowania egzekucyjnego na podstawie nieostatecznej decyzji podatkowej. Organ egzekucyjny (Naczelnik Urzędu Skarbowego) oraz organ odwoławczy (Dyrektor Izby Skarbowej) oddaliły skargę, uznając, że zarzuty skarżącej wykraczają poza zakres skargi na czynność egzekucyjną, która dotyczy wyłącznie kwestii formalnoprawnych. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podtrzymując swoje zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 16 listopada 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.) Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant specjalista Aneta Brzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2016 roku sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę. III SA/Łd 407/16 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...]., nr [...] orzekające o oddaleniu skargi M.P. na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności pieniężnej. Wskazując jako podstawę tego postanowienia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2016r. poz. 23), zwanej dalej k.p.a.; oraz art. 17 §1, art. 18, art. 54 § 1, §5, §6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2014r. poz. 1619 ze zm.), zwanej dalej u.p.e.a., stwierdził, że na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 7 grudnia 2015r., nr [...] obejmującego należności skarżącej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wszczął wobec M. P. postępowanie egzekucyjne a organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 15 grudnia 2015r., nr [...] dokonał zajęcia prawa majątkowego zobowiązanej stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Zawiadomienie o tym zajęciu zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności – A Bank w dniu 18 grudnia 2015r., natomiast skarżącej, wraz z odpisem tytułu wykonawczego, w dniu 16 grudnia 2015r. W odpowiedzi na powyższe zajęcie A Bank przekazał na konto organu egzekucyjnego kwotę 8,15 zł, która to kwota została zaksięgowana w całości na poczet powstałych kosztów egzekucyjnych. Następnie Dyrektor podniósł, że po rozpatrzeniu skargi na dokonaną czynność egzekucyjną, Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] postanowieniem z dnia [...] nr [...] oddalił tę skargę jako nieuzasadnioną. W zażaleniu na to postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie: art. 80 § 1 u.p.e.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że zachodzą przesłanki do zajęcia przedmiotowej wierzytelności; art. 7 § 1 w zw. z art. 26 § 5 u.p.e.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że w chwili doręczenia zawiadomienia o zajęciu wierzytelności zobowiązana posiadała wierzytelność wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]; art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a. poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych nie będących przedmiotem postępowania; art. 59 § 1 pkt 10 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i nie wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania, w sytuacji gdy wskazane w treści zawiadomienia o zajęciu wierzytelności nie powinny podlegać zajęciu. Z powyższych względów pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie czynności egzekucyjnych oraz o wstrzymanie egzekucji. Postanowienie to Dyrektor Izby Skarbowej w [...] postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy. Powołując treść art. 54 § 1 u.p.e.a., wskazał, że zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora, wniesioną w terminie określonym w art. 54 § 4 u.p.e.a., tj. w terminie 14 dni, od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej. Rozpoznanie wniesionej skargi następuje w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 54 § 5 u.p.e.a.). Ponadto w myśl art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Dalej organ odwoławczy wskazał, że zarówno w doktrynie, jak i w judykaturze utrwalony został pogląd, zgodnie z którym w ramach skargi na czynność egzekucyjną mogą być podnoszone wyłącznie zarzuty dotyczące prawidłowości działania egzekucyjnego bądź egzekutora w świetle przepisów regulujących sposób i formę przeprowadzenia czynności egzekucyjnych, tzn. zarzuty formalnoprawne. Rozszerzenie zakresu skargi poza te zarzuty prowadziłoby bowiem do zbędnego powielania środków prawnych przewidzianych ustawą o postępowaniu egzekucyjnym, określonych między innymi w art. 33 u.p.e.a. Powyższe czyniło by instytucję skargi na czynności egzekucyjne środkiem konkurencyjnym w stosunku do środków odrębnie uregulowanych w przepisach prawa, a służących zaskarżeniu określonych czynności egzekucyjnych. W przedmiotowej sprawie w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej nie doszło do żadnych uchybień formalnoprawnych, co do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego. Kwestionowane zajęcie wierzytelności zostało dokonane przez organ właściwy, zastosowany środek egzekucyjny jest wymieniony w art. 1a pkt 12 u.p.e.a., a zawiadomienie o jego zastosowaniu spełnia wymogi formalne przewidziane przepisami prawa. Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, iż wykraczają one poza zakres przedmiotowy skargi na czynności egzekucyjne. W zakresie wniosku o wstrzymanie egzekucji wskazał zaś, iż stosownie do treści art. 54 § 6 u.p.e.a. wniesienie skargi na czynności egzekucyjne nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny może jednak, w uzasadnionych przypadkach wstrzymać prowadzenie postępowania egzekucyjnego, do czasu rozpatrzenia skargi na czynności egzekucyjne. W niniejszej sprawie, z uwagi na rozpatrzenie wniesionej przez zobowiązaną skargi, wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego stał się bezprzedmiotowy. W skardze na to postanowienie M. P., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła naruszenie: 1.przepisów prawa podatkowego proceduralnego, tj. zasady zaufania zawartej w art. 120 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania w sposób staranny i merytoryczny, a w konsekwencji do rozstrzygnięcia wątpliwości w przedmiotowej sprawie na niekorzyść podatnika; zasady prawdy obiektywnej zawartej w art. 122 O.p. poprzez zaniechanie ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz nie zgromadzenie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co doprowadziło do nie wyjaśnienia istotnych okoliczności w sprawie; art. 125 § 1 O.p. stanowiącej, iż postępowanie podatkowe powinno być prowadzone wnikliwie, poprzez nieprzeprowadzenie postępowania podatkowego niemal w całym zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia niniejszego postępowania; art. 180, art. 181, art. 187 § 1 i § 2, oraz art. 194 § 3 w zw. z art. 122 O.p., poprzez niepodjęcie wszelkich środków mających na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy; art. 191 O.p., poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i w konsekwencji do wydania tej "decyzji" na niekorzyść podatnika; art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 O.p., poprzez sformułowanie uzasadnienia faktycznego i prawnego "decyzji" nie zawierającego pełnego wskazania dowodów, którym organ dał wiarę i przyczyn, dla których innym dowodom jej nie dał, jak również nie wskazanie okoliczności faktycznych, których w zw. z brzmieniem art. 192 O.p. nie można uznać za udowodnione; zasady zaufania zawartej w przepisie art. 239 O.p. poprzez jego błędne zastosowanie, skutkujące wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie na niekorzyść podatnika; 2. przepisów prawa materialnego, tj.: art. 7 § 1 w zw. z art. 26 § 5 u.p.e.a., poprzez błędne zastosowanie i ustalenie, iż w chwili doręczenia zawiadomienia o zajęciu wierzytelności zobowiązana posiadała wierzytelność wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]; art. 27 § 1 pkt. 11 u.p.e.a. poprzez błędne jego zastosowanie i w konsekwencji wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych nie będących przedmiotem postępowania; art. 59 § 1 pkt. 10 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nie wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy wskazane w treści zawiadomienia o zajęciu wierzytelności nie powinny podlegać zajęciu. Mając powyższe zarzuty na uwadze pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, a także o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wniósł o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2016r., III SA/Łd 47/16, odmówiono skarżącej prawa pomocy, zaś postanowieniem z dnia 19 września 2016r., III SA/Łd 47/16, odmówiono wstrzymania zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016r. poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego postanowienia, a jedynie uwzględniając skargę może je uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że sąd ocenia czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Analiza ta dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego aktu, a sąd - rozpatrując skargę w granicach danej sprawy - nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonej kognicji nie wykazała, że zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. W konsekwencji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie doszło do naruszenia przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2012r., poz. 115 ze zm.), zwanej dalej u.p.e.a., w zw. z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 poz. 267 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest prawidłowość dokonanej przez organ egzekucyjne czynności egzekucyjnej (zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego), a w konsekwencji zasadność postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] o oddaleniu skargi M. P. na tę czynność egzekucyjną. Skargę na czynność egzekucyjną normuje art. 54 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skargę tą wnosi się stosownie do art. 54 § 4 u.p.e.a. w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 54 § 5 u.p.e.a. w sprawie skarg, o których mowa w § 1 i 2, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie. W przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności (art. 54 § 5a u.p.e.a.). Wniesienie skargi, o której mowa w § 1, nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ nadzoru może jednak, w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego (art. 54 § 6 u.p.e.a.). Określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucją postępowania egzekucyjnego. Ma ona charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015r., II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015r., II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015r., III SA/Wa 3396/14, wyrok NSA z dnia 24 października 2014r., II GSK 1377/13). Skarga w tym trybie przysługuje na dokonane przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty. Kontroli w tym trybie mogą zatem podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi są zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 1a pkt 2 u.p.e.a. wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego. Służą więc kontroli prawidłowości stosowania przez organy egzekucyjne środków egzekucyjnych, zmierzających do bezpośredniego wyegzekwowania należności. W postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się nadto pogląd, zgodnie z którym w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a., kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015r., II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015r., II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015r., III SA/Wa 3396/14). Podkreślenia wymaga również, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. Przybysz P.M., Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015r., wyd. VII, komentarz do art. 54). Rozpatrzenie zarzutów w postępowaniu skargowym byłoby obejściem prawa i naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia (tak np. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015r., II FSK 1688/13). Powyższa zasada sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja w ramach, których dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich, a w szczególności z uwagi na przedmiot zaskarżenia, skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty, dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek. Rodzajowa tożsamość przedmiotu zaskarżenia skargi oraz innych środków prawnych nie oznacza, że określonemu podmiotowi przysługuje możliwość wyboru środka prawnego. Dyferencjacja środków prawnych następuje bowiem nie tylko poprzez zróżnicowanie przedmiotu zaskarżenia, ale także poprzez zastosowanie kryteriów odnoszących się do innych elementów konstrukcji środków prawnych. Zasadą jest zatem wniesienie jednego środka prawnego, a nie dwóch konkurujących wobec siebie (tak wyrok NSA z dnia 24 października 2014r., II GSK 1377/13). Zważywszy na powyższą regulację prawną podnieść trzeba, że - jak wynika ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego - w ramach prowadzonego wobec M.P. postępowania egzekucyjnego, w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 7 grudnia 2012r. obejmujący należności skarżącej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...], działając jako organ egzekucyjny, zawiadomieniem z dnia 15 grudnia 2015r., nr [...] dokonał zajęcia prawa majątkowego zobowiązanej, stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone zobowiązanej w dniu 16 grudnia 2015r., natomiast dłużnikowi zajętej wierzytelności - A Bank Polska S.A. w [...] w dniu 18 grudnia 2015r. (zwrotne potwierdzenia odbioru, akta administracyjne). Kwestionując prawidłowość wszczęcia postępowania egzekucyjnego, jak i dokonanej czynności egzekucyjnej, skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia 26 grudnia 2015r., wniosła skargę na czynności egzekucyjne. Sposób sformułowania zarzutów tej skargi wskazuje, że zdaniem strony skarżącej w sprawie brak było możliwości skutecznego prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w oparciu o nieostateczną decyzję organu podatkowego, której rygor natychmiastowej wykonalności wydany został według skarżącej z istotnym naruszeniem prawa. Tym samym brak było podstaw do zastosowania kwestionowanej czynności egzekucyjnej. Powyższe dowodzi, że w skardze nie wskazano argumentacji odnoszącej się do zasadności zastosowania przez organ kwestionowanej czynności egzekucyjnej - zajęcia rachunku bankowego. Z tego względu Sąd z urzędu dokonał oceny prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia, przyjmując za normatywny wzorzec kontroli art. 89 u.p.e.a., stanowiący podstawę dokonania przedmiotowego zajęcia. Zgodnie z § 1 tegoż przepisu organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednoczesne wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług (art. 89 § 2 u.p.e.a.). Natomiast przepis art. 89 § 3 u.p.e.a. stanowi, że jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny: 1) wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy: a) uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego, b) przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania, c) i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność; 2) zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem; 3) doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, a także odpis wniosku, o którym mowa w art. 90 § 1. Warunkiem skuteczności dokonanej czynności egzekucyjnej (zajęcia egzekucyjnego) zmierzającej do zastosowania egzekucji z innych wierzytelności pieniężnych jest przy tym dopełnienie przez organ egzekucyjny obowiązków wynikających z art. 67 § 1 i § 2 u.p.e.a., tj. wystawienie zawiadomienia o zajęciu, zawierającego elementy wyszczególnione w powołanym przepisie - w tym wskazanie osoby zobowiązanego w sposób umożliwiający jego identyfikację, a ponadto oznaczenie zajmowanej wierzytelności pieniężnej. Oceniając prawidłowość dokonania spornej między stronami w sprawie czynności organu egzekucyjnego wedle wskazanych w tych przepisach kryteriów stwierdzić trzeba, że czynność ta spełnia te wymagania. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] działając jako właściwy rzeczowo i miejscowo organ egzekucyjny, podjął czynności egzekucyjne polegające na zastosowaniu środka egzekucyjnego, przewidzianego w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a, tj. zajęcia rachunku bankowego skarżącej, dochowując jednocześnie wszystkich wymogów przewidzianych w art. 89 § 1 i § 3 u.p.e.a. Zastosowany środek egzekucyjny jest środkiem stosowanym w egzekucji należności pieniężnych. Wystawione zawiadomienie o zajęciu tej wierzytelności odpowiada zaś wzorowi stanowiącemu załącznik nr 5 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2014r. poz. 655), które to rozporządzenie obowiązywało w dacie sporządzenia zawiadomienia o zajęciu z dnia 15 grudnia 2015r. Zresztą zostało ono sporządzone na standardowo przyjętym formularzu. Ponadto przedmiotowe zawiadomienie zawiera wszystkie niezbędne elementy wymienione w art. 67 § 2 u.p.e.a., zaś zakwestionowana czynność egzekucyjna, dokonała została w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w oparciu o wskazany wcześniej tytuł wykonawczy. W konsekwencji powyższej analizy uznać należało, że Naczelnik US w [...] - rozpatrując skargę M.P. wniesioną na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. - zasadnie orzekł o jej oddaleniu, co następnie zaakceptował Dyrektor Izby Skarbowej w [...] .Wydane w sprawie rozstrzygnięcia organu zarówno w I, jak i w II instancji wydane zostały w zgodzie z obowiązującymi przepisami regulującymi postępowanie egzekucyjne i postępowanie administracyjne, którego przepisy mają odpowiednie zastosowania w egzekucji na podstawie art. 18 u.p.e.a. Bez wpływu na wynik niniejszej sprawy pozostają natomiast zarzuty skargi naruszenia prawa materialnego, tj. art. 7 §1 w zw. z art. 26 § 5, art. 27 §1 pkt 11, art. 59 § 1 pkt 10 u.p.e.a. Zarzuty te odnoszą się bowiem do kwestionowanej przez skarżącą zasadności i dopuszczalności wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego w stosunku do osoby zobowiązanej, a więc kwestii, które jak już wskazano nie mogą być podnoszone w ramach instytucji skargi na czynności egzekucyjne, lecz zarzutu na prowadzenie egzekucji. Za niezasadne w ocenie Sądu uznać także należało zarzuty skargi, co do naruszenia wskazanych w niej przepisów ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie bowiem z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Z powyższego wynika zatem, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stosuje się przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, a tym samym, wbrew stanowisku pełnomocnika zobowiązanej, nie mogło dojść do naruszenia wskazanych w skardze przepisów art. 120, art. 122, art. 125 § 1, art. 180, art. 181, art. 187 § 1 i § 2, art. 194 § 3, art. 210 § 1 pkt 6 i art. 239 O.p. Co prawda w udzielonej odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w [...] domniemywa, iż zamiarem strony skarżącej było zarzucenie naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego (w szczególności art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), niemniej jednak - pomijając fakt reprezentowania skarżącej przez profesjonalnego pełnomocnika, co obligowało go do należytej staranności w prowadzeniu sprawy przed sądem – podnieść należy, że w skardze nie wykazano na czym miałoby polegać naruszenie wynikające z tych przepisów zasad i czy miało ono wpływ na treść rozstrzygnięcia, zwłaszcza, że co już Sąd wskazał analiza akt nie potwierdza tego, by w sprawie organ nie wyjaśnił istotnych dla zajęcia rachunku bankowego okoliczności faktycznych, czy dokonał ich wadliwej oceny. W tym zakresie podnieść też trzeba, że istotne znaczenie mogłyby mieć wyłącznie okoliczności faktyczne dotyczące zajęcia rachunku bankowego. Te zaś zostały w wystarczający sposób wykazane na co zwrócono uwagę w uzasadnieniu zaskarżonego aktu. Argumenty uzasadnienia skargi mają nadto charakter czysto teoretyczny (co do rozumienia i znaczenia wynikających z tych przepisów zasad), jak i są ogólnikowe i lakoniczne (nie odnoszące tych rozważań do okoliczności faktycznych sprawy). Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił Ab/

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło