III SA/Łd 414/25

Dnia 18 września 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Dańczak, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 18 września 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi F. S. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 30 kwietnia 2025 roku nr GIK-II.7221.28.2025 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego F. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. nakazuje zwrócić skarżącemu F. S. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 100 (sto) złotych tytułem nadpłaconego wpisu od skargi, zaksięgowaną w dniu 9 maja 2025 roku, pod pozycją 1670. Postanowieniem z 30 kwietnia 2025 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej również: organ II instancji) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Starosty Zgierskiego z 21 marca 2025 r. W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne: Wnioskiem z 11 marca 2025 r. F. S. (dalej: skarżący, strona lub strona skarżąca) ponownie zwrócił się z prośbą do Starostwa Powiatowego w Zgierzu o ujawnienie projektu ustalenia klasyfikacji gruntów złożonego 19 sierpnia 2021 r. za nr [...]. Postanowieniem z 21 marca 2025 r. Starosta Zgierski na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w zakresie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów dla działki [...] położonej w obrębie J., gmina Z. na podstawie projektu ustalenia klasyfikacji gruntów przyjętego do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Zgierzu za nr [...] w dniu 19 sierpnia 2021 roku, polegającej na zmianie 0,0382 ha użytku LsV na użytek oznaczony symbolem RVI. Jak wynika z akt sprawy skarżący w piśmie z 8 kwietnia 2025 r. wniósł zażalenie na powyżej wskazane postanowienie, zaskarżając je w całości, zarzucając naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie zachodziły przesłanki do jego zastosowania. Tym samym strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Powołanym na wstępie postanowieniem z 30 kwietnia 2025 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po przeprowadzeniu postępowania wstępnego w sprawie zażalenia strony na postanowienie Starosty Zgierskiego z 21 marca 2025 r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w zakresie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów dla działki [...] położonej w obrębie J., gmina Z. na podstawie projektu ustalenia klasyfikacji grantów przyjętego do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Zgierzu za nr [...] w dniu 19.08.2021 roku, polegającej na zmianie 0,0382 ha użytku LsV na użytek oznaczony symbolem RVI stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Organ II instancji powołując treść art. 141 § 2 k.p.a., zgodnie z którym zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie, wskazał, że jak wynika z akt sprawy, zaskarżone postanowienie zostało doręczone stronie skarżącej w trybie art. 43 k.p.a. 2 kwietnia 2025 r. Oznacza to, że biegnący od dnia 3 kwietnia 2025 r. siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upłynął z dniem 9 kwietnia 2025 r. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, zażalenie zostało złożone w siedzibie Starostwa Powiatowego w Zgierzu 10 kwietnia 2025 r., a zatem po upływie terminu do jego wniesienia. Organ wyjaśnił przy tym, że skuteczności czynności procesowej – w niniejszym przypadku wniesienia zażalenia - jest uzależniona przede wszystkim od zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowemu terminowi powoduje bezskuteczność zażalenia, czego następstwem jest ostateczność postanowienia. Wprawdzie art. 58 k.p.a. przewiduje możliwość przywrócenia terminu, m.in. również do wniesienia zażalenia, ale jest ona uwarunkowana prośbą zainteresowanego, który obowiązany jest uprawdopodobnić, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przy czym sama możliwość wniesienia takiej prośby jest uwarunkowana terminem, którego przywrócenie jest niedopuszczalne. Termin ten wynosi siedem dni i jest liczony od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wszystkie te ograniczenia i uwarunkowania mają służyć m.in. ochronie praw nabytych na podstawie ostatecznego postanowienia. Skarżący prośby takiej nie złożył. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zaskarżył powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowało niezasadnym ustaleniem uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, to jest art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. przez ich zastosowanie i stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sytuacji, kiedy zażalenie zostało wniesione w terminie, który upływał 10 kwietnia 2025 r., a nie 9 kwietnia 2025 r. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia a także zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania w sprawie według norm przepisanych. Ponadto, strona wniosła o przeprowadzenie, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., dowodów z następujących dokumentów: koperty, w której znajdowała się przesyłka o numerze [...], wraz z adnotacją Placówki Poczty Polskiej Łódź 1 na potwierdzenie faktu, że skarżący odebrał przesyłkę z postanowieniem Starosty Zgierskiego 3 kwietnia 2025 r. oraz wydruku ze strony internetowej śledzenia przesyłek Poczty Polskiej S.A. dotyczącego przesyłki o numerze [...] na potwierdzenie faktu, że przesyłkę z postanowieniem Starosty Zgierskiego odebrano 3 kwietnia 2025 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Nadto, organ wyjaśnił, że prowadząc postępowanie wstępne w sprawie zażalenia skarżącego na postanowienie Starosty Zgierskiego ŁWINGiK dysponował tylko znajdującym się w aktach sprawy potwierdzeniem odbioru postanowienia GK.6620.38.2025.ISG (przesyłka o numerze [...]), na którym widnieje data doręczenia 2 kwietnia 2025 r. Organ argumentował, że zwrotne potwierdzenie odbioru stanowi dowód doręczenia stronie rozstrzygnięcia organu, a brak pokwitowania odbioru nie powinien być kompensowany wydrukiem z systemu śledzenia przesyłek, lecz sanowany poprzez wszczęcie postępowania reklamacyjnego. Strona nie zainicjowała postępowania reklamacyjnego, wobec tego dołączone do skargi: wydruk z internetowej strony śledzenia przesyłek i kopia koperty (przesyłka [...]) z adnotacją "list wydano dnia 03.04.2025 r." nie stanowią, zdaniem organu, dowodu doręczenia. Dowodem tym jest potwierdzenie odbioru postanowienia dołączone do akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta, na mocy § 2 art. 1 wskazanej ustawy sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Ze wskazanych powyżej przepisów wynika, że sąd bada legalność, tj. zgodność z prawem zaskarżonego aktu, a mówiąc ściślej, czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli m.in. przedmiotem skargi są postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kontrola dopuszczalności zażalenia jest pierwszą czynnością, jaką podejmuje organ drugiej instancji po jego otrzymaniu. Z kolei warunkiem skuteczności czynności procesowej, w tym przypadku wniesienia zażalenia, jest zachowanie ustawowego terminu do jego złożenia. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bowiem bezskuteczność zażalenia. Organ drugiej instancji był zatem zobowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy zażalenie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie, co też w niniejszej sprawie zostało uczynione. Zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. W niniejszej sprawie kwestią sporną wymagającą rozstrzygnięcia jest ustalenie, czy skarżący wniósł zażalenie po upływie terminu 7 dni od doręczenia mu postanowienia z 21 marca 2025 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów dla działki [...] położonej w obrębie J., Gmina Z. na podstawie projektu ustalenia klasyfikacji gruntów przyjętego do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Zgierzu za nr [...] w dniu 19 sierpnia 2021 roku, polegającej na zmianie 0,0382 ha użytku LsV na użytek oznaczony symbolem RVI. Przy czym organ na podstawie załączonego do akt administracyjnych potwierdzenia odbioru przesyłki przyjął, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone skarżącemu 2 kwietnia 2025 r., a zatem bieg siedmiodniowego terminu do złożenia zażalenia zgodnie z art. 57 § 1 k.p.a. rozpoczyna się 3 kwietnia 2025 r. i upływa 9 kwietnia 2025 r. W niniejszej sprawie zażalenie zostało wniesione przez stronę 10 kwietnia 2025 r., a zatem – jak przyjął organ - po terminie. Z kolei strona skarżąca, kwestionując powyższe rozstrzygnięcie, podnosi, że stanowisko organu jest błędne, wskazując, że przedmiotowe postanowienie odebrała 3 kwietnia 2025 r. w placówce Poczty Polskiej Łódź 1, co potwierdza załączona do skargi koperta wraz z adnotacją o dacie jego doręczenia, jak i wydruk z elektronicznego systemu śledzenia przesyłek Poczty Polskiej. Tym samym w ocenie strony termin do wniesienia zażalenia upływał 10 kwietnia 2025 r., a nie jak przyjął organ 9 kwietnia 2025 r. Sąd opierając się na analizie materiału dowodowego sprawy, w tym wniosków dowodowych zawartych w skardze, doszedł do przekonania, iż stanowisko organu II instancji nie jest prawidłowe. W ocenie sądu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozwala podzielić stanowiska organu o skutecznym doręczeniu w dniu 2 kwietnia 2025 r. przesyłki zawierającej postanowienie z 21 marca 2025 r. Znajdujące się w aktach sprawy administracyjnej zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki, tzw. żółta zwrotka, nie potwierdza bowiem w sposób stanowczy stanowiska organu o doręczeniu przesyłki we wskazanej dacie. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru niewątpliwie widnieje własnoręczny podpis skarżącego stanowiący potwierdzenie doręczenia mu przesyłki listowej. Niemniej jednak data doręczenia, tj. 2 kwietnia 2025 r., nie została sporządzona własnoręcznie przez stronę, lecz przez użycie datownika, co w świetle stanowiska strony o odbiorze przesyłki 3 kwietnia 2025 r. oraz przedłożonych przez nią dowodów w postaci koperty w której znajdowała się przesyłka o numerze [...] wraz z adnotacją Poczty Polskiej Łódź 1 oraz wydruku ze strony internetowej śledzenia przesyłek Poczty Polskiej S.A. dotyczącego przesyłki, budzi wątpliwości w zakresie faktycznej daty odbioru przez skarżącego przedmiotowego postanowienia organu. Wątpliwości w tym zakresie organ w niniejszym postępowaniu nie usunął, ograniczył się on bowiem jedynie do przyjęcia, że strona odebrała przesyłkę 2 kwietnia 2025 r. Tymczasem skarżący już w zażaleniu wskazał, że zaskarżone przez niego postanowienie z 21 marca 2025 r. odebrał wraz z uzasadnieniem 3 kwietnia 2025 r. Trudno zatem uznać za prawidłowe stanowisko przyjęte przez organ, że to skarżący zamieścił datę 2 kwietnia 2025 r. datownikiem na potwierdzeniu odbioru. Wskazać w tym miejscu należy, że wypełnione druki potwierdzenia odbioru Poczty Polskiej, tzw. żółte zwrotki, nie mają przymiotu dokumentów urzędowych. Jako dokument urzędowy kwalifikowane jest jedynie zwrotne potwierdzenie odbioru korespondencji w zakresie doręczania pism sądowych, tzw. białe zwrotki i żadne przepisy prawa nie nadają tzw. żółtej zwrotce mocy dokumentu urzędowego. Jedynie zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo Pocztowe (tekst jedn. Dz.U. z 2025, poz. 366 ze zm.), potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego (por. np. postanowienie Sądu Rejonowego Poznań Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu z dnia 24 maja 2021 r., sygn. akt II Co 591/21, Lex/el nr 3210258). W ocenie sądu o ile skierowanie do skarżącego przesyłki z tzw. "żółta zwrotką", samo w sobie nie przesądza oczywiście o wadliwości doręczenia, jednak w świetle zarzutów podnoszonych przez skarżącego, doręczenie to budzi wątpliwości co do daty doręczenia, o zasługiwało na szczególną uwagę. Podkreślić należy, że adresat pisma nie powinien ponosić jakichkolwiek negatywnych konsekwencji niezawinionych przez siebie uchybień przy doręczaniu mu korespondencji, będących wynikiem zaniedbań organu lub podmiotu dokonującego doręczenia, a wszelkie pojawiające się w tym zakresie wątpliwości powinny być interpretowane i oceniane na jego korzyść. Prawidłowo dokonane doręczenie uznawane jest za jeden z kluczowych warunków przestrzegania praw strony w postępowaniu administracyjnym (por. np. postanowienie NSA z dnia 15 września 2011 r., sygn. akt II GSK 1761/11 – opublikowane [w:] https://cbois.nsa.gov.pl/doc/4BDC353A46). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przepisy dotyczące doręczeń pism (w tym także decyzji i postanowień) stanowią w istocie gwarancje przestrzegania przez organ administracji publicznej zasady demokratycznego państwa prawnego. Regulacje te mają chronić obywatela przed nadużyciami ze strony administracji. Zatem nie mogą być interpretowane niejako "na szkodę" obywatela w sytuacji, gdy ten podejmuje wszelkie starania mające zapewnić mu prawo do wniesienia skutecznego środka zaskarżenia od wydanego rozstrzygnięcia. Wszelkie nieprawidłowości w zakresie doręczeń powinny więc obciążać organy administracji publicznej i nie powinny być interpretowane na szkodę jednostki (por. np. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 2259/12; wyrok NSA z dnia 19 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 2734/14; wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 3/08 - wszystkie dostępne [w:] CBOSA). W ocenie sądu zaistniałe w sprawie wątpliwości co do rzeczywistej daty odbioru przedmiotowej przesyłki organ powinien usunąć we własnym zakresie. W przypadku braku możliwości ustalenia okoliczności innych, niż wynikające z dokumentów przekazanych przez stronę, trzeba uznać, że postanowienie z 21 marca 2025 r, doręczono stronie 3 kwietnia 2025 r. W tym stanie rzeczy sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Orzeczenie o zwrocie należnych skarżącej kosztów postępowania sądowego uzasadnia przepis art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. O zwrocie nadpłaconego wpisu od skargi sąd orzekł na podstawie art. 225 p.p.s.a. a.kr