III SA/Łd 416/25

WyrokWSA w Łodzi2025-09-03

Skład orzekający: Agnieszka Krawczyk, Katarzyna Ceglarska-Piłat, Joanna Wyporska-Frankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące braku wymagalności obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym, oparte na rzekomym przekroczeniu delegacji ustawowej przy wydawaniu rozporządzenia Ministra Zdrowia oraz na orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego, mogą stanowić podstawę do uchylenia postanowienia o utrzymaniu w mocy decyzji oddalającej te zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika bezpośrednio z przepisów ustawowych i jest wymagalny. Rozporządzenie Ministra Zdrowia zostało wydane na podstawie upoważnienia ustawowego i uwzględniało dane epidemiologiczne oraz wiedzę medyczną, a wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie podważył istnienia obowiązku szczepień. Ponadto, brak przedstawienia przez stronę dokumentacji medycznej potwierdzającej przeciwwskazania zdrowotne do szczepień, w połączeniu z faktem, że dziecko nie zostało zaszczepione przeciwko wielu chorobom, potwierdza zasadność utrzymania w mocy postanowienia oddalającego zarzuty.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. P. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, które utrzymało w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oddalające zarzuty strony w sprawie egzekucji administracyjnej obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące braku wymagalności obowiązku, przekroczenia delegacji ustawowej przy wydawaniu rozporządzenia oraz naruszenia praw konstytucyjnych. Organy administracji oraz sąd uznały te zarzuty za bezzasadne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 3 września 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat (spr.), Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, , Protokolant asystent sędziego Krystyna Adamczewska-Reguła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2025 roku sprawy ze skargi E. P. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 8 kwietnia 2025 roku nr 54/2025/II w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Postanowieniem z 8 kwietnia 2025 r. nr 54/2025/II Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: ŁPWIS), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm., dalej: "u.p.e.a."), utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (dalej: PPIS) w Zduńskiej Woli z 15 stycznia 2025 r. nr 1/2025 znak: PSSE.NSEP.9022.65.2025.AK oddalające zarzuty E. P. w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z 15 października 2024 r. nr [...]. W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne. W związku z nieszczepieniem dziecka S. K, ur. [...] maja 2023 r., PPIS w Zduńskiej Woli upomnieniem z 16 lipca 2024 r. znak: PSSE.NSEP.966.65.2024.JK wezwał matkę dziecka E. P. do wykonania obowiązku zgłoszenia się z dzieckiem do punktu szczepień w celu wykonania zaległych szczepień ochronnych przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis) oraz odrze, nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince) i różyczce, inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae, inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae zgodnie z obowiązującym Programem Szczepień Ochronnych. W następstwie dalszego niewykonywania obowiązkowych szczepień ochronnych 15 października 2024 r. PPIS w Zduńskiej Woli wystawił tytuł wykonawczy nr [...], zobowiązując stronę do poddania dziecka zaległym obowiązkowym szczepieniom ochronnym oraz wystosował do ŁPWIS jako organu egzekucyjnego wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w stosunku do strony. Postanowieniem z 30 października 2024 r. nr 1450/2024 ŁPWIS nałożył na E. P. grzywnę w wysokości 3000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku szczepień ochronnych u dziecka S. K., wynikającego z ww. tytułu wykonawczego. 14 listopada 2024 r. zobowiązana złożyła do ŁPWIS zarzut braku wymagalności obowiązku szczepień (art. 33 § 2 pkt 6c u.p.e.a.), podnosząc, że organy nie dysponują żadnym dokumentem, który by potwierdzał, iż obowiązek, do którego wykonania wzywają zobowiązaną może być zrealizowany. Ponadto zobowiązana podniosła, że w orzeczeniu TK z 9 maja 2023 r. sygn. akt SK 81/19, które ma zastosowanie w niniejszej sprawie, zakwestionowano komunikat GIS jako źródło obowiązków w demokratycznym państwie prawa. Postanowieniem z 15 stycznia 2025 r. PPIS w Zduńskiej Woli oddalił zarzut strony. Na ww. postanowienie strona wniosła zażalenie, zarzucając mu naruszenie: 1) art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 17 ust. 2, 4 i 5 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi poprzez błędne jego zastosowanie skutkujące uznaniem, że obowiązek jest wymagalny, podczas gdy dla małoletniej nie ustalono indywidualnego kalendarza szczepień, nie zostały wykluczone przeciwwskazania do obowiązkowych szczepień ochronnych; 2) art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a poprzez brak odniesienia się przez wierzyciela w uzasadnieniu wydanego postanowienia do sytuacji indywidualnej zobowiązanej - kiedy obowiązek zaszczepienia jej córki S. przeciwko poszczególnym chorobom stał się - zdaniem wierzyciela - wymagalny, na podstawie jakich dowodów stwierdził, iż obowiązek szczepień u małoletniej jest wymagalny i może być wykonany, a jedynie poprzestał na przytoczeniu szeregu przepisów prawnych nie dokonując subsumpcji; 3) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nierozpoznanie w sposób wyczerpujący i budzący zaufanie do władzy publicznej całego materiału dowodowego; 4) art. 5 ust. 1 pkt 1b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniej jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez nią przedziału wiekowego; 5) art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego stronie prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia.  Wymienionym na wstępie postanowieniem z 8 kwietnia 2025 r. ŁPWIS utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia ŁPWIS podzielił stanowisko wierzyciela w przedmiocie oddalenia zarzutu braku wymagalności obowiązku szczepień ochronnych dziecka. Organ II instancji stwierdził, że nieuzasadniony jest podniesiony w zażaleniu zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. PPIS w Zduńskiej Woli w wydanym postanowieniu oddalającym zarzuty zobowiązanej odniósł się i uwzględnił wszystkie kwestie podnoszone przez stronę. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera jasne i precyzyjne wyjaśnienia faktyczne i prawne. Wierzyciel uzasadnił, na jakiej podstawie prawnej oraz jakie okoliczności faktyczne uwzględnił wydając określone rozstrzygnięcie W zakresie zarzutu naruszenia art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. organ II instancji wskazał, że PPIS w Zduńskiej Woli w zaskarżonym postanowieniu wskazał podstawy prawne obowiązku szczepień ochronnych. Ponadto opierał się na dokumentacji przekazanej z Poradni Podstawowej Opieki Zdrowotnej. Organ II instancji wyjaśnił następnie, że podstawę prawną wymagalności obowiązku zawiera art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2024 r., poz. 924 z późn. zm., dalej: "u.z.z.z.ch."), który stanowi, że osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ww. ustawie do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym. W myśl art. 17 ust. 1 u.z.z.z.ch., osoby określone na podstawie art. 17 ust. 10 pkt 2 u.z.z.z.ch. są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie art. 17 ust. 10 pkt 1 u.z.z.z.ch. W oparciu o art. 17 ust. 10 pkt 1 i pkt 2 u.z.z.z.ch., Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077 z późn. zm.), w którym ustalił wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, ze wskazaniem, kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym - jeśli chodzi o dzieci - w jakim okresie ich życia. Wbrew twierdzeniom strony, z przepisów tych można wyinterpretować normę prawną, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. Od wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego przeciwko danej chorobie zakaźnej zwolnić mogą jedynie przeciwwskazania zdrowotne do szczepienia. Jakkolwiek ww. rozporządzenie wskazuje 19 rok życia jako granicę poddania dziecka szczepieniom ochronnym to nie oznacza to, że wszystkie szczepienia mogą być wykonane tuż przed tą datą. Szczepienia są rozkładane w czasie, przy czym zgodnie z zasadami wakcynologii schematy szczepień dostosowane są do występowania zachorowań na poszczególne choroby, wieku i rozwoju dzieci. ŁPWIS podkreślił, że obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych, przy czym wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2023 r. poz. 2119). Oznacza to, że wynikający z przepisów obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym jest bezpośrednio wykonalny, zaś jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie poddanie dziecka szczepieniom ochronnym. Strona po pismach wzywających do podjęcia zaległych obowiązkowych szczepień u małoletniej powinna udać się wraz z dzieckiem do podmiotu leczniczego udzielającego świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej. Lekarz pracujący w ww. podmiocie udziela informacji o obowiązkowych szczepieniach ochronnych, którym podlega dziecko oraz wyznacza termin szczepienia. Organ II instancji zauważył przy tym, że zgodnie z Komunikatem Wspólnym Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej i Głównego Inspektora Sanitarnego z 23 stycznia 2020 r. dotyczącym przypadków odmowy poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnego brak jest podstawy prawnej do żądania od lekarza w ramach badania kwalifikacyjnego do szczepienia szczegółowego wyjaśnienia wszelkich wątpliwości dotyczących takich zagadnień, jak: skład i działanie szczepionki, sposób jej produkcji, dystrybucji i przechowywania, możliwych działań niepożądanych, czy szkodliwości szczepionki, statystyka odczynów poszczepiennych i kwestia odpowiedzialności materialnej za powikłania poszczepienne. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że do niezaszczepienia małoletniej doszło z powodu niewyrażenia przez stronę zgody na szczepienia, nie zaś z niedopełnienia przez lekarza obowiązków podczas wizyty szczepiennej (braku wykluczenia przeciwwskazań oraz braku ułożenia indywidualnego kalendarza szczepień). Ponadto ŁPWIS wskazał, że ze znajdującej się w aktach sprawy kserokopii karty uodpornienia małoletniej wynika, że u dziecka nie stwierdzono przeciwwskazań do szczepień, co świadczy o tym, że strona z pełną świadomością uchyla się od poddania małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Strona nie przedstawiła żadnych zaświadczeń o przeciwwskazaniach do wykonania szczepień u małoletniej. Dziecko S. K. będąc obecnie w drugim roku życia nie zostało zaszczepione przeciw dziesięciu chorobom zakaźnym. W zakresie zarzutu naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP organ II instancji wskazał, że realizacja spoczywającego na państwie obowiązku ochrony zdrowia może uzasadniać nałożenie na obywateli ustawowego obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym, w tym również nałożenia na rodziców obowiązku zaszczepienia swoich dzieci. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowym w realiach demokratycznego państwa prawnego tak dobro dziecka, jak i interes społeczny jednoznacznie wymagają, aby rodzice dziecka korzystali z osiągnięć współczesnej medycyny w sposób wolny od ideologicznych uprzedzeń i dobrowolnie poddawali dziecko szczepieniom ochronnym m.in. po to, by uniknąć stosowania przez organy państwa przymusu dla wykonania tego obowiązku i równocześnie, by chronić prawa dziecka. Odnosząc się do kwestii dotyczącej braku wymagalności obowiązku z uwagi na wydanie przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 9 maja 2023 r. sygn. akt SK 81/19 ŁPWIS wyjaśnił, że wydane orzeczenie nie oznacza zakwestionowania istnienia obowiązku szczepień ochronnych i jego wymagalności. Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z konstytucją uznał jedynie art. 17 ust. 11 u.z.z.z.ch. w zakresie, w jakim organy władzy publicznej wyinterpretowały z tych przepisów błędną normę prawną, natomiast w pozostałym zakresie umorzył postępowanie. W powołanym wyroku wskazano jedynie, że komunikat GIS nie ma takiej mocy prawnej jak rozporządzenie czy ustawa, czyli nie jest wymieniony w hierarchii aktów prawnych Konstytucji RP. Ponadto Trybunał Konstytucyjny w ww. wyroku wskazał, że zakwestionowany przepis utraci moc obowiązującą po sześciu miesiącach od publikacji wyroku w Dzienniku Ustaw RP, tj. od 12 maja 2023 r. Określenie innego terminu utraty mocy obowiązującej jest, w ocenie Trybunału, niezbędne dla zapewnienia ciągłości realizacji obowiązku szczepień ochronnych, ponieważ ustawodawca powinien dostosować stan prawny do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Przepisy odnoszące się m. in. do terminu wykonania konkretnych szczepień zostały zmienione we wskazanym powyżej terminie, a zatem skutek derogacyjny wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie zaistniał. ŁPWIS podkreślił, że powyższy wyrok nie podważa obowiązku szczepień ochronnych a jedynie formę w jakiej publikowane są terminy wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych. W związku z powyższym zarówno w dniu wystawienia tytułu wykonawczego nr [...] przez PPIS w Zduńskiej Woli, jak i w dniu wydania postanowienia organu II instancji przepisy określające obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym pozostają w mocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe rozstrzygnięcie E. P., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła naruszenie przepisów mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: 1. art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 u.z.z.z.ch. w zw. z rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych z dnia 27 września 2023 r. poprzez wyprowadzenie terminów wymagalności poszczególnych szczepień z rozporządzenia Ministra Zdrowia, mimo że zostało ono wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej z uwagi na brak uwzględnienia jakichkolwiek danych epidemiologicznych, w tym zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia, jak również poprzez prowadzenie egzekucji, mimo że obowiązek wygasł; 2. art. 5 ust. 1 pkt 1b u.z.z.z.ch. w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniej w zakresie podania poszczególnych dawek szczepionek jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez nią przedziału wiekowego, mimo iż rozporządzenie Ministra Zdrowia zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej; 3. art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania małoletniej poszczególnych dawek szczepionek, dowodów na których oparł się organ oraz dowodów, którym odmówił wiary stwierdzając, iż obowiązek zaszczepienia małoletniej przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej; 4. art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w. zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, umorzenie postępowania egzekucyjnego i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Oznacza to, że sądy administracyjne kontrolują zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami postępowania administracyjnego, a także kontrolują prawidłowość zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Kontrola dokonana przez sąd według powyższych kryteriów nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie ŁPWIS utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji oddalające zarzuty E. P. w sprawie egzekucji administracyjnej obowiązku poddania małoletniej S. K. szczepieniom ochronnym zostało podjęte z naruszeniem przepisów prawa. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm., dalej: "u.p.e.a."). Zgodnie z treścią art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Wskazać należy, że postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu tym przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Podniesione w treści zarzutów okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Zgodnie z art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Stosownie do art. 34 § 1-3 u.p.e.a. organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie, w którym oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; uznaje zarzut w całości lub w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut lub stwierdza niedopuszczalność zarzutu. Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że 15 października 2024 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Zduńskiej Woli wystawił tytuł wykonawczy zobowiązujący E. P. do poddania jej dziecka S. K. obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko: wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis) oraz odrze, nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince) i różyczce, inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae, inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae. W podstawie prawnej obowiązku organ wskazał art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 5 ust. 2, art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2024 r. poz. 924 ze zm., dalej: "u.z.z.z.ch."), oraz § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077, dalej również: "rozporządzenie"). W oparciu o powyższy tytuł wykonawczy wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne, w toku którego zobowiązana podniosła zarzut braku wymagalności obowiązku szczepień ochronnych (art. 33 § 2 pkt 6c u.p.e.a.). Sąd podzielił stanowisko organów co do niezasadności podniesionego przez stronę zarzutu. Podkreślić należy, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z.ch. osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 u.z.z.z.ch., jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy czym w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 u.z.z.z.ch.). Realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi zamieszczone w rozdziale 4 "Szczepienia ochronne". W myśl art. 17 ust. 1 u.z.z.z.ch. osoby określone na podstawie ust. 10 pkt 2 są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 u.z.z.z.ch. wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Obowiązkowego szczepienia ochronnego nie można przeprowadzić, jeżeli między lekarskim badaniem kwalifikacyjnym przeprowadzonym w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia a tym szczepieniem upłynęło 24 godziny od daty i godziny wskazanej w zaświadczeniu, o którym mowa w ust. 4 (art. 17 ust. 3 u.z.z.z.ch.). W treści art. 17 ust. 10 u.z.z.z.ch. ustawodawca zawarł upoważnienie do określenia przez ministra właściwego do spraw zdrowia w drodze rozporządzenia m.in. wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1) oraz osób lub grup osób obowiązanych do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wieku i innych okoliczności stanowiących przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby (pkt 2), przy uwzględnieniu danych epidemiologicznych dotyczących zachorowań, aktualnej wiedzy medycznej oraz zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia. Ponadto, stosownie do art. 17 ust. 11 u.z.z.z.ch. Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. W rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych określono wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem, kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia (§ 2 i 3). Liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych oraz szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą szczepionki został określony w załączniku 1 do rozporządzenia z 27 września 2023 r., stanowiącym schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży oraz w ogłaszanym co roku komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych, wydanym w oparciu o cyt. powyżej art. 17 ust. 11 u.z.z.z.ch. Z wymienionych wyżej przepisów można wyinterpretować normę prawną, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres. Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych. Wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami ustawy z 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (por. wyroki NSA: z 29 stycznia 2010 r., II FSK 1494/08 i z 6 kwietnia 2011 r., II OSK 32/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Oznacza to, że wynikający z przepisów prawa obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie przymusowe dochodzenie obowiązku, o którym mowa. Wskazać także należy, że zgodnie z treścią cyt. powyżej art. 17 ust. 2 u.z.z.z.ch. wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed samym szczepieniem (art. 17 ust. 3 u.z.z.z.ch.). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 u.z.z.z.ch.). W przypadku gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.z.ch.). Jak wynika z treści § 11 rozporządzenia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej, o której mowa w § 12 ust. 1, wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. Stosownie natomiast do treści § 12 ust. 1 rozporządzenia informacje na temat przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych wykonanych od dnia urodzenia są dokumentowane w: 1) karcie uodpornienia, której wzór jest określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia; 2) książeczce szczepień, której wzór jest określony w załączniku nr 4 do rozporządzenia; 3) Karcie Szczepień oraz innej dokumentacji medycznej, o której mowa w przepisach wydawanych na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie został przyjęty pogląd, że poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, o którym mowa w art. 17 ust. 2 u.z.z.z.ch., jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Wykonanie tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu (por. wyroki NSA: z 21 listopada 2019 r., II OSK 3322/17 i II OSK 43/18; z 18 stycznia 2022 r., II OSK 459/19, dostępne w CBOSA). Celem badania kwalifikacyjnego jest ustalenie, czy stan zdrowia danej osoby pozwala na jej zaszczepienie. Badanie takie bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne. Obowiązujące przepisy prawa nakładają zatem na rodziców obowiązek poddania dziecka badaniu kwalifikacyjnemu oraz szczepieniu ochronnemu. Z akt sprawy wynika, że skarżąca, jako rodzic, nie wywiązała się z powyższych obowiązków. Po 25 sierpnia 2023 r., kiedy wykonano u S. K. szczepienia ochronne przeciwko rotawirusom i pneumokokom, jej rodzice nie dopełniali obowiązku zgłaszania się na wizyty lekarskie celem wykonania kolejnych szczepień ochronnych u dziecka. Należy przy tym zauważyć, że o obowiązku wykonania szczepień ochronnych u dziecka rodzice byli wielokrotnie powiadamiani przez podmiot leczniczy, pod opieką którego dziecko się znajdowało, tj. 9.11.2023 r., 26.01.2024 r., 16.02.2024 r. oraz 4.04.2024 r. (por. karta uodpornienia dziecka znajdująca się w aktach sprawy). 15 lutego 2024 r. matka dziecka telefonicznie przekazała do publicznego zakładu opieki zdrowotnej wiadomość, że wraz z mężem nie wyrażają zgody na dalsze szczepienie dziecka. W konsekwencji powyższego 28 kwietnia 2024 r. podmiot leczniczy zgłosił matkę dziecka do PPIS w Zduńskiej Woli jako osobę uchylającą się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych u dziecka. Powyższe wskazuje zatem jednoznacznie, że po 25 sierpnia 2023 r. rodzice dziecka S. K. unikali wykonania obowiązku podania dziecka badaniom kwalifikacyjnym i obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Zaznaczyć należy, że obowiązek poddania się szczepieniom wynika wprost z ustawy, a więc zgoda szczepionego, bądź jego przedstawiciela ustawowego jest zbędna, a poddanie się szczepieniu jest spełnieniem obowiązku ustawowego. W wyroku z 24 września 2024 r., II GSK 840/24, Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych nie przewiduje prawa pacjenta do odmowy wyrażenia zgody na szczepienie ochronne. Wręcz przeciwnie, statuuje ogólny obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym, gdy brak jest przeciwwskazań. Jest to działanie w interesie ogółu. Jedynie w sytuacji wskazań lekarskich, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.z.ch.). W niniejszej sprawie to więc na rodzicach małoletniego dziecka (opiekunach prawnych) spoczywał prawny obowiązek, wynikający wprost z ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych, zgłoszenia się z dzieckiem do lekarza sprawującego nad nim opiekę profilaktyczną w celu przeprowadzenia badań kwalifikacyjnych w celu potwierdzenia bądź wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Podkreślenia wymaga również, że zobowiązana w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonego postanowienia nie przedstawiła żadnej dokumentacji medycznej ani zaświadczenia lekarskiego, które faktycznie wskazywałyby na istnienie przeciwwskazań zdrowotnych i konieczność długotrwałego odroczenia wykonania obowiązku szczepień ochronnych u jego dziecka. Wskutek powyższego córka skarżącej, będąc aktualnie w drugim roku życia, nie została zaszczepiona przeciwko 10 chorobom zakaźnym wymienionym w rozporządzeniu z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, tj.: wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis) oraz odrze, nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince) i różyczce, inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae, inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae. Określony w tytule wykonawczym obowiązek dotyczący obowiązkowych szczepień ochronnych był wymagalny, skoro już przed dniem jego wystawienia upłynęły terminy podania poszczególnych dawek szczepionek określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia, wydanego na podstawie art. 17 ust. 10 u.z.z.z.ch. (por. karta uodpornienia dziecka znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy). Z powyższego jednoznacznie wynika, że skarżąca z pełną świadomością uchyla się od poddania małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Nie można zgodzić się z zarzutami skargi, że w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy obowiązek zaszczepienia dziecka wygasł, bowiem doszło do doszło do przedawnienia wskazanego obowiązku. Po pierwsze przedmiotowy zarzut został podniesiony po raz pierwszy w treści skargi. Sąd administracyjny nie jest natomiast uprawniony do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy w skardze (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 25 marca 2021 r., III FSK 2889/21; z 31 maja 2022 r., III FSK 672/21, dostępne w CBOSA). Jak już wyżej wskazano zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Niezależnie od powyższego wyjaśnić należy, że w § 3 ust. 1 rozporządzenia wyznaczony został maksymalny termin wykonania obowiązku szczepienia u dzieci i młodzieży. W przypadku chorób wymienionych w tytule wykonawczym wystawionym wobec skarżącej jest to 19 rok życia (szczepienia przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), odrze, nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince) i różyczce) oraz 5 rok życia (szczepienia przeciw inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae, inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae). Dziecko skarżącej znajduje się aktualnie w drugim roku życia, wobec czego obowiązek wykonania szczepień określonych w tytule wykonawczym jest nadal aktualny. Wyjaśnić również trzeba, że wyznaczony maksymalny termin wykonania obowiązku szczepienia nie oznacza, że dopiero po upływie tego terminu obowiązek jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej. Wyznaczenie maksymalnej granicy wieku w § 3 rozporządzenia z 2023 r., przy obowiązującej regulacji ustawowej Programu Szczepień Ochronnych, nie pozwala na określenie przez zobowiązanego lub osoby odpowiedzialnej za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego, czasu poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. Określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia z 2023 r. okres, w którym powinny zostać podane dzieciom poszczególne dawki szczepionki, jest wiążący i stanowi o wymagalności obowiązku. Niewykonanie przedmiotowego obowiązku stanowi podstawę do podjęcia czynności egzekucji administracyjnej i zastosowanie środka egzekucyjnego. W związku z powyższym jako niezasadne należało ocenić zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 u.z.z.z.ch. w zw. z zw. z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit.b u.z.z.z.ch. w zw. z § 3 ww. rozporządzenia oraz art. 124 § 1 i 2 k.p.a w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. zmierzające do zakwestionowania wymagalności obowiązku wykonania szczepień ochronnych u dziecka. Wskazany obowiązek wynikał z mocy przepisów powszechnie obowiązujących w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP i był wymagalny. W rozpoznawanej sprawie wierzyciel w wystawionym tytule wykonawczym szczegółowo opisał podlegający egzekucji obowiązek, precyzyjnie wskazując, kogo i czego dotyczy z podaniem rodzaju szczepień, które powinny zostać wykonane, prawidłowo wskazując jako podstawę prawną obowiązku art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 5 ust. 2 i art. 17 ust. 1 u.z.z.z.ch. oraz § 2 i 3 rozporządzenia z 27 września 2023 r. Wymienione akty prawne ustanawiały prawną powinność poddania dziecka szczepieniom ochronnym, określając wszystkie istotne cechy przedmiotowego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres. W ocenie sądu organy rozpoznające sprawę zgromadziły materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, a następnie w sposób wyczerpujący i poprawny wyjaśniły stan faktyczny oraz oceniły zebrane dowody. Dokonana ocena dowodów została przeprowadzona w świetle przepisów mających zastosowanie w sprawie. Ocena ta nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów. Wyniki poczynionych ustaleń organy przedstawiły w uzasadnieniach wydanych w sprawie postanowień odnosząc się do zgłoszonego przez skarżącą zarzutu braku wymagalności obowiązku poddania jego dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Wbrew twierdzeniom skarżącej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał akty prawne, z których wynika wymagalność obowiązku podania małoletniej poszczególnych dawek szczepionek. Bezpodstawny jest zarzut strony, że rozporządzenie Ministra Zdrowia, na podstawie którego na stronę został nałożony obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym, zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej. W niniejszej sprawie na dzień wystawienia tytułu wykonawczego i na dzień wniesienia zarzutów obowiązywało rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077 ze zm.), wydane na podstawie art. 17 ust. 10 u.z.z.z.ch. Wskazane rozporządzenie weszło w życie 1 października 2023 r. jako akt powszechnie obowiązujący. W ocenie sądu nie ma podstaw do kwestionowania legalności ww. rozporządzenia. W projekcie rozporządzenia wskazano, że stanowi on wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2023 r. sygn. akt SK 81/19 w zakresie określenia terminów wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych oraz liczby dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, który to zakres, zgodnie z wyrokiem TK, powinien być określany w drodze rozporządzenia wydawanego przez ministra właściwego do spraw zdrowia, tj. w akcie prawa powszechnie obowiązującego. Projektowane rozporządzenie zgodnie z upoważnieniem ustawowym określa wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych, schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia, kwalifikacje osób przeprowadzających szczepienia ochronne, sposób przeprowadzania szczepień ochronnych, tryb przeprowadzania konsultacji specjalistycznych dla osób, w przypadku których lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, wzory zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, książeczki szczepień oraz karty uodpornienia, sposób prowadzenia dokumentacji medycznej dotyczącej obowiązkowych szczepień ochronnych i jej obiegu, wzory sprawozdań z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych oraz tryb i terminy ich przekazywania oraz papierową lub elektroniczną formę raportu o przypadkach niewykonania. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie budzi wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający z regulacji ustawowej, tj. wskazanych wyżej przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.z.z.z.ch., skonkretyzowany został w rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego. Ponadto z dokumentów procesu legislacyjnego wynika, że projekt omawianego rozporządzenia został poddany konsultacjom i zaopiniowaniu m.in. przez: Naczelną Izbę Lekarską, Naczelną Izbę Pielęgniarek i Położnych, Naczelną Radę Aptekarską, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego, Polskie Towarzystwo Pediatryczne, Polskie Towarzystwo Wakcynologii oraz Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. W związku z powyższym stwierdzić należy, że uchwalając przedmiotowe rozporządzenie Minister Zdrowia oprócz powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2023 r. sygn. akt SK 81/19, wbrew zarzutom skargi, uwzględnił również dane epidemiologiczne dotyczące zachorowań, aktualną wiedzę medyczną oraz zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia. W ocenie sądu stanowiska wskazanych wyżej podmiotów publicznych niewątpliwe opierały się na danych epidemiologicznych dotyczących zachorowań oraz aktualnej wiedzy medycznej popartych zaleceniami WHO. Sąd nie podziela również zarzutu, że doszło do naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 47 w zw. art. 31 ust. 1 w zw. art. 68 Konstytucji RP. Chroniona Konstytucją RP oraz wskazaną Konwencją wolność człowieka, jego prawo do decydowania o swoim życiu i zdrowiu, nie jest prawem nieograniczonym, a granicę tę stanowi prawo do życia i zdrowia innych obywateli. Prawo to doznaje więc ograniczeń, m.in. ze względu na ochronę zdrowia (art. 31 ust. 3 Konstytucji, art. 8 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności). Przepis 68 ust. 1 i 4 Konstytucji gwarantuje każdemu prawo do ochrony zdrowia i jednocześnie wskazuje na obowiązek władzy publicznej do zwalczania chorób epidemicznych. Celowi temu służą niewątpliwie programy szczepień, które zgodnie z aktualną wiedzą medyczną chronią przed zachorowaniem lub ciężkim przebiegiem choroby osoby zaszczepione, a jednocześnie mają gwarantować nierozprzestrzenianie się chorób zakaźnych i w ten sposób chronią także osoby, które ze względów medycznych nie mogą zostać zaszczepione. Ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, celem stwierdzenia, czy nie istnieją w danym przypadku i w danym momencie przeciwskazania do wykonania szczepienia. Nie można więc przyjąć, aby to rozwiązanie miało prowadzić do naruszenia praw i wolności człowieka (por. wyroki NSA: z 22 listopada 2017 r., II OSK 389/16; z 12 marca 2024 r., II GSK 1466/23, dostępne w CBOSA). Konieczność wykonania przewidzianego w przepisach prawa obowiązku poddania osoby małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym nie pozostaje zatem w sprzeczności z powołanymi w skardze przepisami Konstytucji RP oraz art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. W kontekście argumentacji skargi należy również wspomnieć, że postępowanie egzekucyjne prowadzone w celu przymuszenia do wykonania obowiązku poddania szczepieniom ochronnym nie służy ustaleniu ewentualnej odpowiedzialności odszkodowawczej za wystąpienie niepożądanych odczynów poszczepiennych. Jego przedmiotem jest wyegzekwowanie obowiązku administracyjnoprawnego, który nie został wykonany. Kontrola sądowoadministracyjna wydanych w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięć ograniczona jest do zbadania ich zgodności z prawem. Rozpoznając skargę na postanowienie w przedmiocie zarzutów sprawie egzekucji administracyjnej sąd administracyjny nie może dokonać oceny, czy ryzyko wystąpienia chorób zakaźnych jest realne, czy nie, jak również, czy uzasadnione jest medycznie wprowadzenie obowiązkowych szczepień ochronnych bez jednoczesnego powołania funduszu odszkodowawczego. Podsumowując w rozpoznawanej sprawie sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź procesowego, które uzasadniałaby uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Organy administracji słusznie uznały niezasadność zarzutów podniesionych przez stronę. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę. ds ----------------------- #

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło