III SA/Łd 425/18
WyrokWSA w Łodzi2018-10-11
Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Małgorzata Kowalska, Teresa Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie informacji o przekroczeniu prędkości, jeśli strona kwestionuje fakt kierowania pojazdem i tożsamość sprawcy, a sprawa jest w toku przed sądem powszechnym?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może wydać decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie samej informacji o przekroczeniu prędkości, jeśli strona kwestionuje tożsamość kierującego pojazdem i fakt popełnienia wykroczenia, a sprawa jest w toku przed sądem powszechnym. W takiej sytuacji organ powinien zawiesić postępowanie administracyjne do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny.Stan faktyczny
Starosta wydał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy Ł. S. na okres 3 miesięcy z powodu przekroczenia prędkości o 55 km/h w obszarze zabudowanym, na podstawie informacji od Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD). Ł. S. nie przyjął mandatu za przekroczenie prędkości, ale przyjął mandat za niewskazanie kierującego pojazdem. Sprawa o wykroczenie toczyła się przed sądem powszechnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję Starosty w mocy. Ł. S. zaskarżył decyzję SKO do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o kierujących pojazdami.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...]. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Kowalska, , Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2018 roku sprawy ze skargi Ł. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego Ł. S. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.) utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zatrzymania Ł. S. prawa jazdy na okres 3 miesięcy, licząc od dnia zwrotu dokumentu.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:
W dniu 13 grudnia 2017 r. do Starostwa Powiatowego w P. wpłynęło pismo Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] informujące o przekroczeniu w dniu 11 czerwca 2017 r. przez Ł. S. prędkości w obszarze zabudowanym powyżej 50 km/h i skierowaniu do Sądu Rejonowego w G. wniosku o ukaranie.
Decyzją z dnia [...] Starosta [...] w oparciu o art. 102 ust. 1 pkt 4, ust. 1c i 1e ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 978 ze zm.) w zw. z art. 135 ust 1 pkt 1a lit. a ustawy z dnia
20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm.) w powiązaniu z art. 108 § 1 k.p.a., orzekł o zatrzymaniu Ł. S. na okres 3 miesięcy prawa jazdy kat ABCDE Nr [...], Nr druku [...], wydanego przez Starostę [...] [...] roku oraz zobowiązał Ł. S. do zwrotu ww. dokumentu do depozytu Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w P. W pkt 3 organ wskazał, że początek okresu zatrzymania prawa jazdy biegnie od daty zwrotu dokumentu do urzędu, a w pkt 4 nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że starosta otrzymując informację o przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h jest nią związany i w ramach postępowania wyjaśniającego nie jest uprawniony do podważania i weryfikowania zawartych w tej informacji danych.
W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik Ł. S. zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. - poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez uprzedniego zbadania i wyjaśnienia wszelkich okoliczności faktycznych sprawy, pozostających zresztą w kognicji sądu karnego - jako elementy konstrukcyjne stanu faktycznego w sprawie o wykroczenie;
- art. 10 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 57 § 1 i 5 k.p.a. i art. 77 k.p.a. - poprzez wydanie zaskarżonej decyzji przed zapoznaniem się z pismem odwołującego z dnia 29 sierpnia 2017 r. i uniemożliwienie odwołującemu ustosunkowania się do zebranego w sprawie materiału dowodowego, w sytuacji gdy pismo zostało nadane w terminie w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe;
- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie oraz rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji administracyjnej, w sytuacji gdy skarżący kwestionuje ustalenia policji drogowej co do popełnienia wykroczenia, nie przyjmując mandatu karnego, (właściwym do rozstrzygnięcia tych zarzutów jest prowadzący postępowanie sąd karny), co mogło mieć wpływ na treść decyzji i orzeczenie o zatrzymania dokumentu prawa jazdy kat. ABCDE wydanego przez Starostę [...] oraz prowadzić do naruszenia dyspozycji art. 8 k.p.a.
Na zasadzie art. 135 k.p.a. wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a w oparciu o art. 138 k.p.a. o uchylenie skarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, wskazanie organowi I instancji potrzeby rozważenia zawieszenia postępowania w sprawie, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o wykroczenie.
W zakresie wniosków dowodowych pełnomocnik skarżącego wniósł o zwrócenie się do GITD o nadesłanie akt postępowania toczącego się w sprawie [...], na okoliczność ustaleń poczynionych w toku postępowania, oświadczeń złożonych przez Ł. S., okoliczności ujawniających osobę kierującą pojazdem, homologacji urządzenia pomiarowego i dopuszczalnego błędu przyrządu pomiarowego.
Podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie sytuacja procesowa Ł. S. jest co najmniej niejasna, wobec złożenia oświadczenia o przyjęciu mandatu za czyn określony w art. 96 § 3 k.w. - niewskazanie na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie. Organ tymczasem zaniechał wyjaśnienia tej kwestii, mimo, iż w późniejszym okresie skarżący wskazał, że pojazdem mógł kierować S. S.. Ponadto, zarzut stawiany stronie, t.j. przekroczenie dopuszczalnej prędkości o 55 km/h mieści się w granicach błędu i nie daje pewności, co do jego zasadności. W tej sytuacji organem właściwym do rozstrzygnięcia o prawno-karnej reakcji na wykroczenie pozostaje sąd powszechny - Sąd Rejonowy w G., przed którym obecnie sprawa się toczy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po ponownym rozpoznaniu sprawy wskazało, że kwestię nadzoru nad kierującymi pojazdami regulują przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz. 978 ze zm.; zwanej dalej: ustawą). W myśl przepisu art. 96 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, kierowca i osoba posiadająca pozwolenie na kierowanie tramwajem podlegają nadzorowi w zakresie spełniania wymagań określonych dla uzyskania i posiadania dokumentu stwierdzającego posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdem lub tramwajem. W zakresie spełniania ww. wymagań nadzór sprawuje starosta (art. 96 ust. 2 pkt 2). Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Starosta wydaje decyzję, o której mowa wyżej, na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym (art. 102 ust. 1c ustawy). Natomiast w myśl przepisu art. 102 ust. 1e ustawy, okres, o którym mowa w ust. 1c, oblicza się na zasadach określonych w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego, przy czym dla ustalenia początku okresu właściwa jest data zwrotu dokumentu do organu właściwego w sprawach wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, a w przypadku zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym - data tej czynności. W dalszej części organ powołał treść art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r. - do dnia 3 czerwca 2018 r., zgodnie z którym:
1) podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4 lub wydał prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie, niezwłocznie powiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem;
2) podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 1d
i art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy wymienionej w art. 5, jest informacja, o której mowa odpowiednio w pkt 1 lub 3;
Organ odwoławczy wskazał, że z treści przytoczonych powyżej przepisów wynika jednoznacznie, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy ma charakter związany. Oznacza to, że w przypadku zaistnienia okoliczności opisanych w wdanym przepisie prawa organ administracji jest zobligowany nałożyć na obywatela, w drodze decyzji administracyjnej, określony w przepisie obowiązek. Zarówno treść tegoż obowiązku, jak i jego zakres oraz sposób jego wykonania nie podlegają uznaniu organu orzekającego w sprawie, albowiem elementy te również wynikają z treści danej normy prawnej. Zatem istota związanego charakteru decyzji administracyjnej polega na tym, że norma prawna określa sytuację faktyczną i prawną, w której powinna zapaść decyzja oraz determinuje treść takiej decyzji.
Organ odwoławczy zaznaczył, że w niniejszej sprawie organ I instancji wszczął postępowanie na wniosek Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]. Z powyższego pisma wynika, że Ł. S. w dniu 11 czerwca 2017 r. przekroczył w obszarze zabudowanym dozwoloną prędkość o 55 km/h. Skarżący nie zgodził się na przyjęcie mandatu, a w związku z czym GITD wystąpił do Sądu Rejonowego w G. z wnioskiem o ukaranie tego kierowcy. Z akt wynika, że to postępowanie nie zostało jeszcze zakończone. Niemniej, w ocenie organu II instancji, że skoro wymagana prawem informacja została złożona, to organ nie jest obowiązany oczekiwać na zakończenie postępowania przed sądem powszechnym. Wyjaśnił, że w orzecznictwie sądowadministracyjnym przyjmuje się, że ani kwestia prawidłowości pomiaru, ani też okoliczności popełnienia wykroczenia drogowego, o którym GITD powiadomił starostę, nie podlegają analizie organów administracji publicznej w trakcie postępowania prowadzonego w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Okoliczności te mogą być podniesione przez skarżącego w postępowaniu w sprawie o wykroczenie, a postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy nie może zastępować postępowania w sprawie przed sądem powszechnym. W związku z tym organ nie uwzględnił wniosków dowodowych zgłoszonych w odwołaniu. W ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji związany był informacją GITD potwierdzającą, że skarżący kierując pojazdem przekroczył dozwoloną prędkość w terenie zabudowanym o ponad 50 km/h. Skoro tak, to zobligowany był również do wydania - na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy - decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Kolegium nie znalazło przy tym podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł., Ł. S. zaskarżył powyższą decyzję w całości, zarzucając jej naruszenie:
1. art. 102 ust 1 pkt 4 u.k.p. poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, że podstawą wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest informacja o zatrzymaniu dokumentu przez policję na podstawie art. 135 ust 1 pkt 1 p.r.d., a nie rzeczywiste przekroczenie prędkości przez kierującego pojazdem o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym;
2. art. 6 k.p.a. poprzez zastosowanie normy sankcyjnej w sytuacji wieloznacznych okoliczności faktycznych niewyjaśnionych przez inny organ;
3. art. 81a § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w świetle zgromadzonego materiału;
4. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, gdyż nie podjęto wszelkich czynności niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego;
5. art. 80 k.p.a. poprzez nieprawidłowe zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że informacja GITD o zatrzymaniu prawa jazdy stanowi bezsporny dowód potwierdzający fakt przekroczenia przez skarżącego w obszarze zabudowanym prędkości ponad 50 km/h;
6. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezastosowanie, gdyż wydanie decyzji było uzależnione od uprzedniego rozpatrzenia zagadnienia wstępnego – wydania orzeczenia w przedmiocie, czy czyn polegający na przekroczeniu dozwolonej prędkości został faktycznie popełniony i czy był on przez sprawcę zawiniony.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] i poprzedzającej jej decyzji Starosty [...] z dnia [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę działań organów administracji publicznej, w tym postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym, w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Podkreślić również należy, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny I instancji rozstrzyga sprawę w granicach sprawy administracyjnej, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie sądu administracyjnego skargą oznacza m.in., że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją/postanowieniem z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego, a podstawę orzekania przez ten sąd stanowi materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku całego prowadzonego w danej sprawie postępowania, gdyż zgodnie z ar. 133 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] utrzymującą decyzję Starosty [...] z dnia [...] m. in. w przedmiocie zatrzymania na okres 3 miesięcy Ł. S. prawa jazdy kat. ABCDE Nr [...], wydanego przez Starostę [...].
W sprawie jest przy tym niesporne, że 13 grudnia 2017 r. do Starostwa Powiatowego w P. wpłynęło zawiadomienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego, że w dniu 11.06.2017 r. Ł. S. kierując pojazdem marki Volvo w lokalizacji A, przekroczył w obszarze zabudowanym dozwoloną prędkość o 55 km/h, tj. popełnił czyn z art. 92a kodeksu wykroczeń. GITD poinformował jednocześnie, że jako organ, który ujawnił popełnione naruszenie w dniu [...] skierował do Sądu Rejonowego w G. wniosek o ukaranie Ł. S..
Z uwagi na tę informację, Starosta [...] wszczął w stosunku do skarżącego postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy, powołując w treści zawiadomienia m.in. art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 978 ze zm.; dalej jako: "u.k.p."). Zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy [...] w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Stosownie natomiast do art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r. - do dnia 3 czerwca 2018 r.: "1) podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4 lub wydał prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie, niezwłocznie powiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem; 2) podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 1d i art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy wymienionej w art. 5, jest informacja, o której mowa odpowiednio w pkt 1 lub 3; 3) organ kontroli ruchu drogowego, który stwierdził kierowanie pojazdem silnikowym w okolicznościach, o których mowa w art. 102 ust. 1d albo art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy wymienionej w art. 5, niezwłocznie powiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem".
Zdaniem Sądu, przyjęty w zaskarżonej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. sposób wykładni, a następnie zastosowania w/w przepisów jest prawidłowy o tyle, o ile strona postępowania administracyjnego (kierujący) nie kwestionuje przed sądem powszechnym stwierdzonego przez GITD naruszenia (wykroczenia) zarówno co do osoby, która dopuściła się popełnienia wykroczenia, jak i co do samego faktu jego popełnienia. W ocenie Sądu, uwzględniając treść przytoczonego art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej, w sprawie nie można pominąć okoliczności, że skarżący - od samego początku i konsekwentnie - podnosił zarzut błędnego przyjęcia przez organy administracji, że w dniu 11 czerwca 2017 r., to on był kierowcą pojazdu marki Volvo, który przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, jak również kwestionował sposób pomiaru prędkości. Jak wynika bowiem z akt sprawy Ł. S. w piśmie skierowanym do GITD z dnia 29 listopada 2017 roku (k. 43) poinformował, że pojazd marki VOLVO o nr rej. [...] stanowi wyposażenie jego przedsiębiorstwa. W firmie zatrudnionych jest 3 pracowników i po przeanalizowaniu obecności na stanowisku pracy, stwierdził, że prawdopodobnie tym pojazdem, w tym czasie kierował pracownik S. S..
W sprawie niesporne jest również, że skarżący przyjął mandat karny, ale za czyn określony w art. 96 § 3 k.w. - niewskazanie na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie. Z informacji GITD z dnia 7 grudnia 2017 r. oraz załączonych do niej dokumentów wynika ponadto, iż w związku z ujawnionym przez ten organ w dniu 11.06.2017 r. naruszeniem, skierowany został w dniu [...] wniosek o ukaranie Ł. S. do Sądu Rejonowego w G..
W tych okolicznościach sprawy, w opinii Sądu, kwestią istotną dla wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, a jednocześnie niepozostającą poza sporem, było rozpatrzenie zarzutu skarżącego, zwłaszcza co do prawidłowego ustalenia, czy to właśnie on był kierowcą, który w dniu 11.06.2017 r. przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h. Ostateczne rozpatrzenie tej kwestii może natomiast nastąpić w toczącym się postępowaniu karnym, tj. w postępowaniu w sprawie o wykroczenie, w związku z odmową przyjęcia mandatu za popełnienie czynu z art. 92a k.w.
W konsekwencji uznać trzeba, że w rozpoznawanym przypadku - wbrew stanowisku SKO - załatwienie sprawy i wydanie decyzji zależy (uzależnione jest) od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. ("Organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd"). Zdaniem Sądu, z art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. wynika obowiązek wydania przez organ administracji decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, ale tylko wtedy, jeśli prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy administracyjnej odpowiada hipotezie tej normy, tj. kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. W sytuacji, kiedy na etapie postępowania administracyjnego strona stawia w tym przedmiocie zarzut, wskazując na toczące się jednocześnie postępowanie sądowe w związku z odmową przyjęcia mandatu, to wówczas kwestią najistotniejszą dla wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, czyli zastosowania sankcji administracyjnej na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., jest rozstrzygnięcie tego zarzutu poprzez ustalenie przede wszystkim kto kierował pojazdem oraz czy kierujący faktycznie przekroczył w obszarze zabudowanym dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h. Jeżeli organ dysponuje informacją od GITD o przekroczeniu przez kierującego pojazdem prędkości o więcej niż 50 km/h oraz o odmowie przyjęcia przez niego mandatu karnego za popełnienie czynu z art. 92a k.w., przy jednoczesnym przyjęciu przez skarżącego mandatu za niewskazanie na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie i w związku z tym o toczącym się postępowaniu sądowym, to w takich okolicznościach, rozstrzygnięcia na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. organ nie może opierać wyłącznie na przekazanej informacji o przekroczeniu przez stronę prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Dopiero bowiem w postępowaniu przed sądem powszechnym ustalone zostanie, czy kierującym pojazdem marki Volvo w dniu 11.06.2017 r. był Ł. S..
W opinii Sądu, nie do przyjęcia jest - zaprezentowane w zaskarżonej decyzji -stanowisko organu, że skoro organ uzyskał informację od GIDT - na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym, w przedmiocie ujawnienia przekroczenia dopuszczalnej prędkości przez kierującego pojazdem - to w takiej sytuacji "automatycznie" był on zobligowany wszcząć postępowanie w sprawie i wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy (art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p.). Sąd nie podziela także stanowiska, że rozstrzygnięcie organu w tej sprawie może opierać się wyłącznie na przekazanej organowi przez GIDT informacji. Powyższe wynika m.in. z wyroku TK z 11 października 2016 r. (K 24/15), w uzasadnieniu którego stwierdzono, że - co do zasady - omawiana procedura nie wprowadza automatyzmu i obligatoryjności zatrzymania prawa jazdy oraz umożliwia podniesienie w jej ramach zarzutu m. in. błędnego pomiaru prędkości. W/w pogląd, mimo że wyrok TK został wydany w zakresie stanu faktycznego dotyczącego kwestii przekroczenia dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym w stanie wyższej konieczności - zdaniem Sądu - ma uniwersalną wymowę. W ocenie Sądu, tylko przyjęcie takiego poglądu gwarantuje stronie postępowania efektywne środki procesowe dla skutecznej obrony jej praw w postępowaniu administracyjnym. Ewentualne błędy, zwłaszcza co do osoby kierującej pojazdem, tworzą bowiem ryzyko zastosowania sankcji zatrzymania prawa jazdy mimo tego, że w rzeczywistości prędkość przez osobę wskazaną w informacji GITD nie została przekroczona.
Skoro w sprawie - na etapie postępowania administracyjnego - strona kwestionowała fakt prowadzenia pojazdu w dniu 11 czerwca 2017 r. i przekroczenia prędkości o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanym, a organ dysponował informacją o odmowie przyjęcia mandatu karnego za popełnienie czynu z art. 92a k.w., przy jednoczesnym przyjęciu przez skarżącego mandatu za czyn z art. 96 § 3 k.w. oraz o toczącym się postępowaniu karnym, tj. postępowaniu w sprawie o wykroczenie, to brak było uzasadnienia faktycznego dla stwierdzenia, że Ł. S. jako kierujący pojazdem w dniu 11.06.2017 r. przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym i tym samym uzasadnienia prawnego do rozstrzygania na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p.
Z uwagi na to, że organy obu instancji pominęły tak istotną okoliczność, jak zaprzeczenie przez skarżącego, iż w dniu 11 czerwca 2017 r. kierował pojazdem marki Volvo i dopuścił się przekroczenia prędkości w obszarze zabudowanym o 55 km/h, zarzut wadliwości zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji, należało uznać za zasadny. Rozstrzygnięcie zarzutu w kwestii ustalenia, czy skarżący kierował w dniu 11.06.2017 r. pojazdem i przekroczył dopuszczalną prędkość o ponad 50 km/h, nastąpi bowiem w toczącym się równolegle postępowaniu karnym przed Sądem Rejonowym w G., w sprawie o sygn. akt [...]. Orzeczenie sądu powszechnego w tym zakresie, stanowi zatem w rozpoznawanej sprawie zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a., co rodzi konieczność zawieszenia niniejszego postępowania do czasu zakończenia postępowania w sprawie o wykroczenie.
Sąd ma świadomość, że - odnośnie spornych w sprawie kwestii - w orzecznictwie sądów administracyjnych istnieją rozbieżności, jednak dotyczą one przede wszystkim sytuacji, gdy w toku postępowania administracyjnego strona kwestionuje wyłącznie fakt prawidłowego pomiaru prędkości dokonanego przez organ, który ujawnił popełnienie naruszenia z art. 92a k.w. W niniejszej sprawie skarżący nie tylko kwestionuje, iż doszło do przekroczenia prędkości w obszarze zabudowanym o 55km/h, ale przede wszystkim od początku tego postępowania podnosi, iż nie był on osobą, która w dniu 11.06.2017 r. kierowała pojazdem marki Volvo, co potwierdza przyjęcie przez niego mandatu za czyn opisany w art. 96 § 3 k.w. - niewskazanie na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie. Bez ustalenia, czy w dniu 11.06.2017 r. to skarżący był osobą kierującą pojazdem marki Volvo nr rej. [...], brak jest możliwości skierowania do niego decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p.
Sąd stwierdza zatem, że w sprawie - przez nienależyte przeprowadzenie postępowania - naruszono regulacje art. 7, 8, 77, 80 i 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., a w konsekwencji art. 6 k.p.a. Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., decyzje organów obu instancji zostały uchylone. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę, organy administracji winny uwzględnić wyrażone wyżej stanowisko Sądu i przy orzekaniu wziąć pod uwagę treść wydanego względem skarżącego wyroku sądu powszechnego.
P.K.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło