III SA/Łd 427/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 marca 2011 r. wniosku J. U. i W. U. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 września 2009 r., sygn. akt III SA/Łd 427/09 w sprawie ze skargi J. U. i W. U. na uchwałę Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład zasobu Gminy Łódź postanawia: odrzucić wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 16 września 2009 r. odrzucił skargę J.U. i W. U. na uchwałę Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 6 marca 2002 r. Nr LXXXV/1765/02 w przedmiocie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład zasobu Gminy Łódź. Odpisy postanowienia doręczono skarżącym w dniu 9 października 2009 r. W dniu 16 października 2009 r. skarżący złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem referendarza z dnia 23 października 2009 r. przyznano skarżącym prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Odpisy tego postanowienia zostały im doręczone w dniu 30 października 2009 r. Na dokumentach potwierdzenia odbioru korespondencji znajdują się podpisy każdego z adresatów. Działający z urzędu adwokat J. M. pismem z dnia 24 listopada 2009 r. poinformował Sąd, iż nie jest w stanie skontaktować się ze skarżącymi. Skarżący nie zareagowali na jego pisemną prośbę o niezwłoczne skontaktowanie się i podpisanie pełnomocnictwa. W dniu 9 lutego 2010 r. pełnomocnik skarżących wniósł skargę kasacyjną na postanowienie z dnia 16 września 2009 r. Jednocześnie złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku stwierdził, że skarżący podpisali pełnomocnictwo do prowadzenia sprawy dopiero 3 lutego 2010 r., wobec czego dopiero w tym dniu miał możliwość zaznajomienia się z aktami sprawy. W piśmie z dnia 24 listopada 2010 r. sprostował datę podpisania pełnomocnictw podaną we wniosku z 3 na 2 lutego 2010 r. Pełnomocnik podniósł, że nie zachowanie terminu do sporządzenia i wniesienia kasacji nastąpiło bez winy pełnomocnika i mocodawców. Sąd postanowieniem z dnia 18 marca 2010 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik skarżących wniósł zażalenie na to postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 maja 2010 r. sygn. akt I OZ 344/10 uchylił postanowienie Sądu I instancji z dnia 18 marca 2010 r. Wskazał, że Sąd Wojewódzki nie ustalił przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, ani daty ustania tej przyczyny oraz czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie. Ponadto nie poddał ocenie, czy postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy mogło mieć wpływ na brak winy skarżących we wniesieniu skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2010 r. ponownie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 16 września 2009 r. Pełnomocnik skarżących wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 26 sierpnia 2010 r. Wyjaśnił, iż zgodnie z wyjaśnieniami uzyskanymi od W. U. ciężki stan zdrowia jego żony J.U. w okresie pomiędzy 30 października 2009 r. a 2 lutego 2010 r. uniemożliwiał udzielenia pełnomocnictw pełnomocnikowi przydzielonemu z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 października 2010 r. sygn. akt I OZ 769/10 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż należy zwrócić uwagę na przyczynę odmowy przywrócenia terminu. Zdaniem Sądu I instancji skarżący wbrew przytoczonym przez siebie przeszkodom mogli udzielić ustanowionemu dla nich pełnomocnikowi, pełnomocnictwa wcześniej niż 2 lutego 2010 r. Tym samym data ustania przyczyny uchybienia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz złożenia wraz z wnioskiem samej skargi kasacyjnej była wcześniejsza. Skarżący nie udowodnili, aby J.U. w okresie od 30 października 2009 r. do 2 lutego 2010 r. znajdowała się w szpitalu oraz, że pomoc udzielana jej przez W.U. była niezbędna i uniemożliwiała tego rodzaju oświadczenia, chociażby przez samego W.U.. Wreszcie sam adwokat M.nie wykazał, ze nie miał możliwości skontaktowania się ze skarżącymi. Skarżący nie udowodnili również, że sami podjęli próbę skontaktowania się z adw. M., choć zostali poinformowani, o tym kto został ustanowiony ich pełnomocnikiem. Nie wykazali również, że od chwili powzięcia w tym przedmiocie wiadomości nie mieli możliwości podjęcia kontaktu z pełnomocnikiem, którego kancelaria jest położona w tym samym mieście, w którym mieszkają. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż dokonując analizy przytoczonych okoliczności i dochodząc do wniosku, że skarżący dysponowali możliwością wcześniejszego udzielenia pełnomocnictwa ustanowionemu w ramach przyznanego im prawa pomocy pełnomocnika, a zatem, że przyczyna uchybienia terminu ustała wcześniej niż oświadczyli we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej Sąd I instancji powinien przedmiotowy wniosek odrzucić. Merytorycznemu rozpoznaniu podlegałby wniosek, gdyby Sąd Wojewódzki przyjął, że strona w ciągu 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminowi dokonała tej czynności. W przedmiotowej sprawie, z uwagi na obligatoryjność sporządzenia skargi kasacyjnej przez podmioty wyszczególnione w art. 175 p.p.s.a. oraz z uwagi na fakt, że skarżący wystąpili do Sądu o przyznanie prawa pomocy również w zakresie ustanowienia pełnomocnika, należałoby przyjąć, iż przyczyna uchybienia terminu trwałaby do momentu obiektywnej możliwości jak najszybszego udzielenia przez skarżących pełnomocnictw do sporządzenia skargi kasacyjnej. Biorąc pod uwagę szybkość pracy Sądu oraz doręczenia korespondencji zawierające orzeczenie o przyznaniu w tym zakresie prawa pomocy, a także informacji o tożsamości ustanowionego pełnomocnika, często będzie przekraczać termin do dokonania czynności. Stąd, tak jak w przedmiotowej sprawie niezłożenie skargi kasacyjnej w przepisanym terminie będzie miało z reguły charakter niezawiniony. Stan taki będzie trwał do momentu, kiedy udzielenie pełnomocnikowi umocowania do sporządzenia skargi kasacyjnej stanie się możliwe. Wówczas w terminie 7 dni od dnia udzielenia pełnomocnictwa zobligowany jest złożyć wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, gdyż w tej właśnie dacie ustała przyczyna uchybienia terminu do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Warunkiem uznania, że strony złożyły wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności w przepisanym terminie, jeżeli jej dokonanie jest uzależnione od przyznanego prawa pomocy w postaci ustanowionego pełnomocnika z urzędu, było udowodnienie przez wnioskodawcę, że nie istniała obiektywna możliwość wcześniejszego udzielenia pełnomocnictwa. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przekazując sprawę do ponownego rozpoznania i ocenienia czy postępowanie przedmiocie przyznania skarżącym prawa pomocy mogło mieć wpływ na brak winy w przekroczeniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd I instancji zobowiązany został do ustalenia, czy w terminie 7 dniowym od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu złożono wniosek, czy też istniała możliwość wcześniejszego udzielenia adw. J.M. pełnomocnictwa, a przez to wcześniejsze niż w dniu 2 lutego 2010 r. ustanie przyczyny uchybienia terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Konsekwencją dokonanych ustaleń będzie odmowa przywrócenia terminu, bądź odrzucenie wniosku w tym przedmiocie. Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia 9 grudnia 2010 r. pełnomocnik skarżących został wezwany do złożenia, w terminie 7 dni: 1. Pisma z dnia 9 listopada 2009 r. ( wraz z potwierdzeniem jego nadania na adres skarżących), w którym wezwał skarżących do niezwłocznego skontaktowania się z nim celem podpisania pełnomocnictwa, 2. Dokumentacji potwierdzającej okres choroby i leczenia skarżącej J. U. z uwzględnieniem końcowej daty leczenia ( np. złożenie wypisu ze szpitala), 3. Oświadczenia skarżącej, iż w trakcie choroby mąż musiał się nią opiekować cały czas, 4. Oświadczenia skarżącego, iż opiekował się żoną bez przerwy i uzasadnienia konieczności sprawowania tej opieki całodobowo oraz wskazania daty ustania konieczności sprawowania opieki nad żoną, 5. Wyjaśnienia skarżącego dlaczego mimo otrzymania odpisu postanowienia z dnia 23 października 2009 r. o przyznaniu prawa pomocy, informacji z Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł. o wyznaczeniu pełnomocnika adw. M., a także monitu pełnomocnika z dnia 9 listopada 2009 r. , nie podjął próby choćby telefonicznego nawiązania kontaktu z pełnomocnikiem. Pełnomocnik skarżących w dniu 23 grudnia 2010 r. złożył w Sądzie kopię wezwania z dnia 9 listopada 2009 r. skierowanego do skarżących. W wezwaniu zawarto prośby o niezwłoczne skontaktowanie się z adwokatem, a ponadto złożenie dokumentów, którymi skarżący dysponują. Poinformowano, iż delegacja Okręgowej Rady Adwokackiej nie zastępuje pełnomocnictwa i bez podpisania druku pełnomocnictwa adwokat nie może w ich imieniu podejmować żadnych czynności, w szczególności wnieść skargi kasacyjnej. Adw. J.M. przedstawił potwierdzenie nadania na poczcie w dniu 9 listopada 2009 r. przesyłki poleconej , zawierającej w/w wezwanie. W piśmie procesowym z dnia 23 grudnia 2010 r. poinformował Sąd, że nie jest w posiadaniu pozostałych dokumentów wskazanych w wezwaniu. Wyjaśnił, iż w dniu 21 grudnia 2010 r. wezwał skarżących do dostarczenia przedmiotowych dokumentów. Zobowiązał się do złożenia tych dokumentów po ich otrzymaniu. Skarżący do dnia wydania niniejszego postanowienia nie złożyli żadnych wyjaśnień dotyczących kwestii wskazanych w zarządzeniu z dnia 9 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 87 § 1 i § 2 p.p.sa. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Zgodnie zaś z art. 88 p.p.s.a. spóźniony wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 13 października 2010 r. sygn. akt I OZ 769/10 uchylającego postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 sierpnia 2010 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wskazał, iż ustalenia wymaga moment, kiedy w rzeczywistości ( obiektywnie) ustała przyczyna uchybienia terminu do dokonania czynności. Sąd zobligowany jest opierać się na twierdzeniach wnioskodawcy popartych stosownymi dowodami. W rozpoznawanej sprawie uzyskanie twierdzeń i dokumentacji wnioskodawców dotyczących przebiegu choroby J. U. i konieczności sprawowania stałej opieki nad nią przez męża okazało się niemożliwe. Również, mimo wezwań Sądu, pełnomocnik nie był w stanie uzyskać od skarżących jakichkolwiek oświadczeń i dokumentów, które pozwalałyby ustalić okres choroby i leczenia J. U.. Wszelkie informacje dotyczące okoliczności związanych z uchybieniem terminu do dokonania czynności i ustania tych przyczyn zostały przedstawione Sądowi przez pełnomocnika. Pełnomocnik skarżących w zażaleniu z dnia 6 kwietnia 2010 r. ( k. 89 akt) powołał się na oświadczenie skarżącego o chorobie żony w okresie od 30 października 2009 r. do 2 lutego 2010 r. Podobnie w piśmie z dnia 24 listopada 2009 r. ( k. 122) powołał się na ogólnikowe informacje uzyskane w tym zakresie od W. U.. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu wiadomo z urzędu, że w sprawie sygn. III SA/ Łd 558/09 rozpoznawanej w tym samym Sądzie J. U.w dniu 11 grudnia 2009 r. udzieliła pełnomocnictwa procesowego adwokatowi B.Z.. Zatem w dniu 11 grudnia 2009 r. była w stanie udzielić pełnomocnictwa także adwokatowi J. M. do działaniu w jej imieniu w sprawie niniejszej. W tym dniu J. U.i W. U.dysponowali już pełną dokumentacją w zakresie przyznania im pomocy prawnej i osobie adwokata, który miał ich reprezentować w postępowaniu sądowym. W dniu 30 października 2009 r. doręczono im postanowienie Sądu o przyznaniu pomocy prawnej. Okręgowa Rada Adwokacka w Ł. pismem z dnia 3 listopada2009 r. poinformowała skarżących o delegowaniu do zastępstwa z urzędu adw. J. M. W dniu 9 listopada 2009 r. adw. J. M.poinformował skarżących listem poleconym o konieczności podpisania pełnomocnictwa. W ocenie Sądu 11 grudnia 2009 r. jest także dniem, w którym najpóźniej W.U. nie musiał sprawować stałej opieki nad chorą żoną. Mógł zatem skontaktować się z adw. J. M. celem podpisania pełnomocnictwa. W. U., mimo wezwania Sądu, nie wykazał, by taką opiekę musiał sprawować po dniu 11 grudnia 2009 r. Skoro przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 11 grudnia 2010 r., to skarżący tego dnia lub bezpośrednio po nim powinni byli skontaktować się, choćby telefonicznie, z adwokatem celem podpisania pełnomocnictwa upoważniającego do sporządzenia skargi kasacyjnej i wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wówczas w terminie 7 dni od dnia udzielenia pełnomocnictwa, pełnomocnik zobowiązany byłby złożyć wniosek o przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, gdyż ustała przyczyna uchybienia terminu do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Przyjąć zatem należy, ze w przypadku starannego działania skarżących wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności złożony zostałby jeszcze w miesiącu grudniu 2009 r. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wniesiono w dniu 9 lutego 2010 r., a zatem po upływie 7 dniowego terminu wskazanego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Zaznaczyć również trzeba, że skarżący nie udowodnili istnienia obiektywnych trudności uniemożliwiających udzielenie pełnomocnictw adw. J. M.w drugiej połowie grudnia 2009 r., a także w okresie stycznia 2010 r. oraz w dniu 1 lutego 2010 r. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należało na podstawie art. 88 p.p.s.a. wniosek odrzucić. T.P.