III SA/Łd 435/13
WyrokWSA w Łodzi2013-07-31
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Janusz Furmanek, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okresy zatrudnienia na podstawie umów zlecenia, w których wynagrodzenie było niższe od minimalnego wynagrodzenia za pracę, mogą być zaliczone do 365 dni okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że do okresu 365 dni uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych zalicza się okresy zatrudnienia lub świadczenia usług na podstawie umowy zlecenia, w których pracownik osiągał wynagrodzenie co najmniej w kwocie minimalnego wynagrodzenia za pracę. Okresy, w których wynagrodzenie było niższe od minimalnego, nie podlegają zaliczeniu, nawet jeśli składki na Fundusz Pracy nie były odprowadzane z powodu wieku pracownika. W analizowanej sprawie skarżąca nie wykazała wymaganego okresu 365 dni, co skutkowało oddaleniem skargi.Stan faktyczny
Skarżąca A. G. została uznana za osobę bezrobotną od dnia rejestracji (7 stycznia 2013 r.), jednak odmówiono jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu niespełnienia wymogu posiadania co najmniej 365 dni okresów zaliczalnych do okresu uprawniającego do zasiłku w ciągu 18 miesięcy poprzedzających rejestrację. Organy administracji zaliczyły skarżącej 302 dni, podczas gdy ona domagała się zaliczenia dodatkowych okresów. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a i c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. G.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 31 lipca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2013 roku sprawy ze skargi A. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną i braku prawa do zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 10 ust. 2 pkt 4, ust. 7 pkt 2, art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a i c, art. 71 ust. 2 pkt 3, art. 104 ust. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. nr 69, póz. 415 z późn. zm.) Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nr [...] orzekającą o uznaniu A. G. za osobę bezrobotną od dnia rejestracji, tj. od dnia 7 stycznia 2013 r. i braku prawa do zasiłku dla bezrobotnego.
W uzasadnieniu organ wskazał następujące ustalenia faktyczne:
Na mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nr [...] A. G. uzyskała status osoby bezrobotnej od dnia rejestracji, tj. od dnia 7 stycznia 2013 r. Z uwagi na niespełnienie przesłanek warunkujących nabycie prawa do zasiłku, określonych w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy organ w tej samej decyzji orzekł o braku prawa do zasiłku dla bezrobotnego.
Od powyższej decyzji A. G. wniosła odwołanie, kwestionując zasadność rozstrzygnięcia i wnosząc o przyznanie prawa do zasiłku. Do podania skarżąca dołączyła zaświadczenie z dnia 7 stycznia 2013 r., z dnia 14 stycznia 2013 r. oraz trzy zaświadczenia z dnia [...] o uzyskaniu przychodów z tytułu umów – zleceń.
Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z [...] utrzymał w mocy decyzję organu i instancji.
W uzasadnieniu powołano brzmienie przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, definiującego pojęcie bezrobotnego.
Ponadto powołano brzmienie art. 71 tej ustawy, zgodnie z którym prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania posiada co najmniej 365 dni okresów zaliczalnych do okresu uprawniającego do nabycia prawa do zasiłku.
Organ wskazał, że okresy zaliczalne do wymaganych "365 dni" są wymienione enumeratywnie w art. 71 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 cytowanej ustawy, zgodnie z którymi prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni, bądź świadczył usługi na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo współpracował przy wykonywaniu tych umów, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca, z zastrzeżeniem art. 104b ust. 2.
Ponadto zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 3 ustawy do "365 dni" zalicza się m.in. okres pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy lub służby, renty szkoleniowej oraz przypadające po ustaniu zatrudnienia, wykonywania innej pracy zarobkowej albo zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności, okresy pobierania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli podstawę wymiaru tych zasiłków i świadczenia, z uwzględnieniem kwoty składek na ubezpieczenie społeczne, stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę.
Organ nadmienił, że zgodnie z art. 104 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy obowiązkowe składki na Fundusz Pracy, ustalone od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe bez stosowania ograniczenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r., nr 11, poz. 74 z późn. zm.) wynoszących w przeliczeniu na okres miesiąca, co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę (...) opłacają pracodawcy oraz inne jednostki organizacyjne za osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, oraz za osoby z nimi współpracujące (...). Zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, składki na Fundusz Pracy opłaca się za okres trwania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych w trybie i na zasadach przewidzianych dla składek na ubezpieczenie społeczne.
Organ zauważył, że "co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę", o którym mowa w powołanym przepisie nie odnosi się do każdego wymiaru czasu pracy w jakim zatrudniony jest pracownik, lecz tylko do tego, który jest zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy. W odniesieniu zaś do warunku obowiązkowego opłacania od wynagrodzenia za pracę składki na Fundusz Pracy podkreślić należy, iż są one opłacane za okres trwania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowego w trybie i na zasadach przewidzianych dla składek na ubezpieczenie społeczne (art. 107 ust. 1 cyt. ustawy). Podmioty zobowiązane do opłacania tych składek i sposób ich ustalania określa art. 104 ust. 1 ustawy, który stanowi, że są one ustalane od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, wynoszących (chodzi tu o kwoty) w przeliczeniu na dni miesiąca co najmniej minimalne wynagrodzenie.
Dokonując interpretacji wyżej przytoczonych przepisów organ przyjął jako zasadę, że bezrobotny winien udokumentować wymagany przez przepisy "okres uprawniający do zasiłku" w dniu dokonania rejestracji w powiatowym urzędzie pracy.
Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż A. G. w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] spełniała warunki nabycia statusu osoby bezrobotnej, bowiem była osobą niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia (...).
Osobie zarejestrowanej w powiatowym urzędzie pracy, spełniającej kryteria przyznania statusu bezrobotnego przysługuje zasiłek dla bezrobotnego, po udokumentowaniu okresu uprawniającego do jego nabycia.
Zdaniem Wojewody [...] A. G. nie spełnia warunków nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnego.
Biorąc pod uwagę okres 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji A. G. w PUP w [...], tj. okres od 6 lipca 2011 r. do 6 stycznia 2013 r. organ wskazał, że skarżąca od dnia 14 marca 2002 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. była zatrudniona w "A" w wymiarze 3/4 etatu, zaś od dnia 10 października 2011 r. do dnia 30 listopada 2011 r. (wypłata 20 grudnia 2011 r.), od dnia 6 sierpnia 2012 r. do dnia 10 września 2012 r. (wypłata 22 października 2012 r.), od dnia 1 października 2012 r. do dnia 31 października 2012 r. (wypłata 20 listopada 2012 r.), od dnia 5 listopada 2012 r. do dnia 29 listopada 2012 r. (wypłata 20 grudnia 2012 r.) świadczyła usługi na podstawie umowy cywilnoprawnej, umowy zlecenie w "A". W okresie zatrudnienia skarżąca pobierała także zasiłek chorobowy.
Żeby nabyć uprawnienia do zasiłku bezrobotny musi wykazać spełnienie warunków określonych w art. 71 ustawy, tj. musi wykazać fakt posiadania co najmniej 365 dni uprawniających do zasiłku dla bezrobotnego w okresie ostatnich 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji. Należy wskazać, że przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie przewidują w tym zakresie żadnych wyjątków. Organ administracji nie ma uprawnień do uznaniowego przyznawania zasiłków dla bezrobotnych (vide: wyrok NSA z 11.05.1998 r. nr II S.A. 345/98).
Do okresu uprawniającego do nabycia prawa do zasiłku można zatem zaliczyć okresy zatrudnienia i osiągania wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy oraz okresy świadczenia usług na podstawie umowy zlecenia, jeżeli podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca.
Do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnego zaliczono okres zatrudnienia A. G. w "A" od dnia 6 lipca 2011 r. do dnia 31 grudnia 2011 r. (179 dni), od dnia 1 marca 2012 r. do dnia 31 marca 2012 r. (31 dni), oraz okres zatrudnienia i świadczenia pracy w ramach umowy zlecenie od dnia 1 października 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. (92 dni), łącznie 302 dni.
W okresie tym, jak wynika z akt sprawy, A. G. uzyskiwała wynagrodzenie w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istniał obowiązek odprowadzenia składek na Fundusz Pracy, jak również łączna kwota wynagrodzenia pochodząca z różnych źródeł, stanowiąca podstawę wymiaru składek była wyższa niż minimalne wynagrodzenie za pracę.
Do okresu "365 dni" wymaganych do nabycia prawa do zasiłku organ nie zaliczył pozostałych okresów zatrudnienia z uwagi na nieosiąganie wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Należy wskazać, iż w okresie od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. minimalne wynagrodzenie wynosiło 1386 zł (Dz. U. z 2010 r., nr 194, poz. 1288), zaś od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. wynosiło 1500 zł (Dz. U. z 2011 r., nr 192, poz. 1141).
Organ podkreślił, że przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że prawo do zasiłku przysługuje wyłącznie osobom spełniającym warunki określone w tych przepisach.
Wobec tego, że A. G. nie spełnia przesłanek nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych, wskazanych w przepisach art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (udokumentowała okres uprawniający do zasiłku wynoszący 302 dni) za uzasadnioną organ odwoławczy uznał decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].
Na powyższą decyzję A. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie prawa procesowego - art. 7 i 8 k.p.a. poprzez rozpoznanie sprawy w sposób nieobiektywny, art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę dokumentów dotyczących zatrudnienia skarżącej oraz przepisów prawa materialnego - art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a i c w związku z art. 104 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez ich niewłaściwą wykładnię.
W ocenie skarżącej organ do okresu jej zatrudnienia nie zaliczył okresu udokumentowanego zaświadczeniem z dnia 2 stycznia 2013 r., znajdującym się w aktach sprawy.
Wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 7 maja 2013 r. referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem administracyjnym skarżąca popierała skargę. Wyjaśniała, że od sierpnia 2012 r. pracodawca nie płacił za nią składek na Fundusz Pracy ze względu na fakt, iż w dniu 22 lipca 2012 r. ukończyła 55 lat. Wskazywała, że do możliwości uzyskania zasiłku dla osób bezrobotnych zabrakło jej w ocenie organu 63 dni. Oświadczyła, że pracowała na "A" jako pracownik gospodarczy przez 11 lat. Z wykształcenia jest elektrotechnikiem o specjalizacji kinotechnik.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz.270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły przepis art.71 ust.1 pkt2 c.) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. lecz nie miało to wpływu na wynik sprawy.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. nr 69 z 2008r. poz.415 z późn. zm.).
Zgodnie z treścią art. 71 ust.1 pkt 1 i 2 a.) i c.) wymienionej ustawy prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli:
1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz
2) w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni:
a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni,
c,) świadczył usługi na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo współpracował przy wykonywaniu tych umów, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca, z zastrzeżeniem art. 104b ust. 2,
W myśl art.107 ust.1 cytowanej ustawy składki na Fundusz Pracy opłaca się za okres trwania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych w trybie i na zasadach przewidzianych dla składek na ubezpieczenia społeczne.
Zgodnie z treścią art.104 b.) ust. 2 ustawy z 20 kwietnia 2004r. składki na Fundusz Pracy, o których mowa w art. 104 ust. 1, opłaca się za osoby wymienione w art. 104 ust. 1 pkt 1-3, które nie osiągnęły wieku wynoszącego co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn.
W myśl art.2 pkt.12 a.) wymienionej ustawy minimalne wynagrodzenie za pracę oznacza kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę pracowników przysługującą za pracę w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy ogłaszaną na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Nr 200, poz. 1679, z 2004 r. Nr 240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 157, poz. 1314).
Z wymienionych przepisów wynika, że do okresu "365 dni", zaliczanego do stażu dla uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, wlicza się okresy zatrudnienia, w ciągu 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji w urzędzie pracy, w czasie którego osoba osiągała wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia od którego istnieje obowiązek spłacania składki na Fundusz Pracy. Co do zasady składki na Fundusz Pracy są opłacane w okresie obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowego. Wyjątek od tej zasady został określony między innymi w art.104b ust.2 ustawy z 20 kwietnia 2004r., który przewiduje, że składek na Fundusz Pracy nie opłaca się za kobiety, które ukończyły 55 lat i za mężczyzn, którzy ukończyli 60 lat.
Jak wyżej podniesiono generalnie do okresu "365 dni" zalicza się okresy zatrudnienia w czasie którego osoba osiągała minimalne wynagrodzenie od którego istnieje obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy. W przepisie art. 71 ust.1 pkt 2 a.) ustawy z 20 kwietnia 2004r. użyto jednak sformułowania "z zastrzeżeniem art.104a – 105" co oznacza, że zalicza się do "365 dni" także okresy zatrudnienia, w czasie którego nie odprowadza się składek na Fundusz Pracy w przypadkach określonych w art.104a – 105. Oznacza to, że zalicza się do "365 dni" także okresy zatrudnienia kobiet, które ukończyły 55 lat i mężczyzn, którzy ukończyli 60 lat mimo, że po ukończeniu przez te osoby 55-go i 60-go roku życia nie są już odprowadzane składki na Fundusz Pracy. Innymi słowy mimo, że składki na wymieniony Fundusz nie odprowadza się po osiągnięciu przez kobietę 55 lat zaś przez mężczyznę 60 lat to okresy zatrudnienia po osiągnięciu przez takie osoby tego wieku są zaliczane do stażu uprawniającego do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Przesłanką zaliczenia do "365 dni" okresu zatrudnienia jest osiąganie wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Z kolei pojęcie "minimalnego wynagrodzenia" zostało określone w art.2 pkt 12 a ustawy z 20 kwietnia 2004r. i jest to kwota minimalnego wynagrodzenia za pacę pracowników przysługująca za pracę w pełnym wymiarze czasu pracy ogłaszana na podstawie ustawy z 10 października 2002r. o minimalnym wynagrodzeniu z pracę (Dz.U. nr 200 poz.1679 z późn. zm.). W związku z czym powstała wątpliwość czy "minimalne wynagrodzenie", o którym mowa w art.71 ust.1 pkt 2 a.) ustawy z 20 kwietnia 2004r. to wynagrodzenie faktycznie otrzymywane przez pracownika czy też wynagrodzenie, które pracownik mógłby otrzymywać gdyby był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy. W przypadku bowiem pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy (np. na ¾ etatu) może się zdarzyć, że otrzymuje on wynagrodzenie w wysokości niższej od minimalnego wynagrodzenia.
Kwestia ta została już przesądzona w orzecznictwie sądów administracyjnych. Sądy stanęły na stanowisku, iż w przepisie art.71 ust.1 pkt 2 a.) ustawy z 20 kwietnia 2004r. chodzi o wynagrodzenie rzeczywiście otrzymywane przez pracownika a nie to, które pracownik mógł otrzymywać gdyby był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy. Celem wymienionego przepisu jest wyeliminowanie z kręgu osób uprawnionych do zasiłku dla bezrobotnych tych zatrudnionych, którzy nie mogą się wylegitymować uzyskaniem wynagrodzenia w wysokości (a nie proporcjonalnej wysokości) odpowiadającej minimalnemu wynagrodzeniu za pracę. W praktyce bowiem każde wynagrodzenie osób zatrudnionych przez pracodawcę, stosującego się do powszechnie obowiązujących przepisów prawa pracy, w tym także zatrudnienie w minimalnym wymiarze czasu pracy, rodziłoby uprawnienie do zasiłku gdyż byłoby ono pochodną umownie przyjętego wymiaru czasu pracy i wyliczenia dokonanego na podstawie art.8 ust.1 ustawy z 10 października 2002r. Jeżeli intencją ustawodawcy byłoby zaliczenie do "365 dni" okresów pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy, za które osiągane było wynagrodzenie proporcjonalnie zmniejszone do liczby godzin, którą dany pracownik ma przepracować w danym miesiącu to racjonalny prawodawca określiłby te kryteria przeliczenia wynagrodzenia. W ustawie z 20 kwietnia 2004r. takie kryteria nie zostały określone. W związku z czym do "365 dni" zalicza się tylko takie okresy zatrudnienia, w których pracownik faktycznie otrzymywał wynagrodzenie nie niższe od najniższego wynagrodzenia. Pogląd taki wyraził: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 17 grudnia 2010r. w spr. II SA/Po 801/10 (Lex nr 354534), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z 25 maja 2010r. w spr. II SA/Op 2201/10 (Lex nr 666249), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 8 lutego 2012r. w spr. III SA/Kr 179/11 (Lex nr 1139242), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 9 grudnia 2008r. w spr. IV SA/Gl 541/08 (Lex nr 528054) oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 5 stycznia 2011r. w spr. I OSK 1330/10 (Lex nr 951958) i z 14 marca 2013r. w spr. I OSK 1799/12 (www.cbois.nsa.gov.pl). Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych orzeczeniach.
W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną jest to czy skarżąca nabyła prawo do zasiłku dla bezrobotnych a w szczególności czy posiada ona okres "365 dni", o którym mowa w art.71 ust.1 pkt 2 ustawy z 20 kwietnia 2004r. W przekonaniu Sądu organy administracji słusznie uznały, że A. G. nie nabyła prawa do zasiłku.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżąca zarejestrowała się w urzędzie pracy w dniu 7 stycznia 2013r. a więc okres 18 miesięcy poprzedzających rejestrację to okres od 6 lipca 2011r. do 6 stycznia 2013r. W tym czasie, do dnia 31 grudnia 2012r., A. G. była zatrudniona w "A" na ¾ etatu na stanowisku pracownika gospodarczego. Nadto w tym okresie świadczyła także usługi na podstawie umowy zlecenia zawartej z "A". Umowy były zawarte w następujących okresach:
- od 10 października 2011r. do 30 listopada 2011r. – wypłata 20 grudnia 2011r. – 500 zł
- od 6 sierpnia 2012r. do 10 września 2012r. – wypłata 22 października 2012r. – 650 zł
- od 1 października 2012r. do 31 października 2012r. – wypłata 20 listopada 2012r. – 650 zł
- od 5 listopada 2012r. do 29 listopada 2012r. – wypłata 20 grudnia 2012r. – 700 zł.
Minimalne wynagrodzenie za pracę w okresie od 1 stycznia 2011r. do 31 grudnia 2011r. wynosiło 1386 zł (Dz.U. nr 194 z 2010r. poz.1288) zaś od 1 stycznia 2012r. do 31 grudnia 2012r. – 1500 zł (Dz.U. nr 192 z 2011r. poz.1141).
Do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych organy administracji zaliczyły skarżącej 302 dni i są to następujące okresy:
- od 6 lipca 2011r. do 31 grudnia 2011r. – 179 dni
- od 1 marca 2012r. do 31 marca 2012r. – 31 dni
- od 1 października 2012r. do 31 grudnia 2012r. – 92 dni.
Do "365 dni", o których mowa w art.71 ust.1 pkt a.) ustawy z 20 kwietnia 2004r. nie zostały natomiast zaliczone okresy:
- od 1 stycznia 2012r. do 29 lutego 2012r. – 60 dni
- od 1 kwietnia 2012r. do 30 września 2012r. – 183 dni.
Należy zaznaczyć, iż w okresie od 10 stycznia 2012r. do 6 lipca 2012r. A. G. przebywała na zwolnieniu lekarskim i pobierała zasiłek chorobowy. Podstawą wymiaru zasiłku chorobowego stanowiła kwota 1172,05 zł.
W okresach, które nie zostały zaliczone skarżącej do "365 dni" otrzymywała ona wynagrodzenie za pracę i zasiłek chorobowy w następujących wysokościach:
- styczeń 2012r. – 1333,59 zł
- luty 2012r. – 1276,03 zł
- od kwietnia do czerwca 2012r. – po 1137,15 zł miesięcznie
- lipiec 2012r. – 1197,91 zł
- od sierpnia do września 2012r. – po 1397,55 zł miesięcznie.
W ocenie Sądu obliczając okres "365 dni" organy administracji błędnie rozliczyły umowy zlecenia z 2012r. lecz uchybienie to nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Przy zaliczeniu umów zlecenia organy uwzględniły daty wypłaty wynagrodzenia za zlecenia a nie okresy faktycznego świadczenia usług w oparciu o te umowy. Przykładowo w przypadku umowy zlecenia od 6 sierpnia do 10 września 2012r. wypłata nastąpiła w dniu 22 października 2012r. W związku z czym organy dodały tę kwotę do wynagrodzenia za pracę za październik 2012r. i po ich zsumowaniu uznały, że łączne wynagrodzenie w tym miesiącu było wyższe od minimalnego wynagrodzenia za pracę (1397,55 zł + 650 zł = 2047,55 zł). Miesiąc październik został zatem zaliczony do "365 dni".
W przekonaniu Sądu taki sposób rozliczenia umów zlecenia nie jest prawidłowy. Do "365 dni" wlicza się bowiem okres w jakich świadczono usługę na podstawie umowy zlecenia a nie datę wypłaty wynagrodzenia za wykonane zlecenie. Wynika to z treści art.71 ust.1 pkt 2 c.) ustawy z 20 kwietnia 2004r. Data wypłaty może być bowiem odległa w czasie w stosunku do wykonanej usługi (np. może nastąpić dopiero po kilku miesiącach). Istotny jest zatem okres w jakich świadczona była usługa na podstawie umowy zlecenia a nie data wypłaty wynagrodzenia za wykonane zlecenie. W związku z czym w przypadku umowy zlecenia od 6 sierpnia 2012r. do 10 września 2012r. winno się zaliczyć otrzymane wynagrodzenie (650 zł) proporcjonalnie za miesiąc sierpień (za 26 dni – 469 zł) i za miesiąc wrzesień (za 10 dni – 181 zł). Przy takim sposobie rozliczenia wynagrodzenia za zlecenie łączna kwota wynagrodzenia ze stosunku pracy i umowy zlecenia byłaby wyższa od minimalnego wynagrodzenia w miesiącu sierpniu 2012r. (1397,55 zł + 469 zł= 1866,55 zł) i w miesiącu wrześniu 2012r. (1397,55 zł + 181 zł = 1578,55 zł). Oba miesiące tzn. sierpień i wrzesień 2012r. winny zatem zostać zaliczone do "365 dni".
Jeżeli chodzi o umowę zlecenia od 1 października do 31 października 2012r. to wynagrodzenie z tytułu tej umowy winno zostać dodane do wynagrodzenia za pracę w tym miesiącu i łączne wynagrodzenie za październik 2012r. winno wynosić 2047,55 zł(1397,55 zł + 650 zł). Organy błędnie dodały wynagrodzenie z tytułu tego zlecenia do wynagrodzenia za miesiąc listopad 2012r. gdyż wypłata miała miejsce w dniu 20 listopada 2012r.
Odnośnie umowy zlecenia od 5 listopada do 29 listopada 2012r. to wynagrodzenie z tytułu tej umowy winno zostać dodane do wynagrodzenia za pracę w tym miesiącu i łączne wynagrodzenie za listopad 2012r. winno wynieść 2097,55 zł (1397,55 zł + 700 zł). Organy błędnie dodały wynagrodzenie z tytułu tego zlecenia do wynagrodzenia za grudzień 2012r. gdyż wypłata miała miejsce w dniu 20 grudnia 2012r. Oznacza to jednocześnie, że w miesiącu grudniu 2012r. skarżąca osiągnęła jedynie wynagrodzenie za pracę w wysokości 1397,55 zł (bez wynagrodzenia za umowę zlecenia w listopadzie 2012r., które winno zostać dodane do listopada 2012r.). Miesiąc grudzień 2012r. nie zostałby zatem zaliczony do "365 dni", o których mowa w art.71 ust.1 pkt 2 ustawy z 20 kwietnia 2004r.
Reasumując tę część rozważań Sąd uznał, że organy administracji błędnie zaliczyły do "365 dni" okres od 1 października do 31 grudnia 2012r. podczas gdy zamiast tego okresu winien zostać zaliczony okres od 1 sierpnia 2012r. do 30 listopada 2012r. Okoliczność ta nie ma jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W okresie od 1 stycznia do 29 lutego 2012r., od 1 kwietnia do 31 lipca 2012r. i od 1 grudnia do 31 grudnia 2012r. otrzymywane przez skarżącą wynagrodzenie za pracę i zasiłek chorobowy były bowiem niższe od minimalnego wynagrodzenia, które wynosiło w tym czasie 1500 zł miesięcznie. W związku z czym okresy te nie podlegają zaliczeniu do staż uprawniającego otrzymanie zasiłku dla bezrobotnych. Podnieść należy, iż od dnia 1 stycznia 2012r. znacznie wzrosło minimalne wynagrodzenie za pracę (z 1386 zl do 1500 zł).
Przy prawidłowym rozliczeniu umów zlecenia do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych, w ocenie Sądu, winny zostać zaliczone następujące okresy:
- od 6 lipca 2011r. do 31 grudnia 2011r. – 179 dni
- od 1 marca 2012r. do 31 marca 2012r. – 31 dni
- od 1 sierpnia 2012r. do 30 listopada 2012r. – 122 dni.
W sumie stanowi to 332 dni. A. G. nie posiada zatem wymaganych 365 dni, o których mowa w art.71 ust.1 pkt 2 ustawy z 20 kwietnia 2004r. Nie nabyła zatem prawa do zasiłku. Organy administracji naruszyły wprawdzie przepis art.71 ust.1 pkt c.) wymienionej ustawy lecz nie miało to wpływu na wynik sprawy. Rozstrzygnięcia organów administracji co do odmowy przyznania prawa do zasiłku w ostateczności odpowiadają prawu. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę A. G.
b.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło