III SA/Łd 436/11

Dnia 3 sierpnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.) Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2011 roku sprawy ze skargi B.P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla osoby bezrobotnej oddala skargę. bg Wojewoda [...] po rozpoznaniu odwołania B. P. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] nr [...] orzekającej o 1) uchyleniu decyzji nr [...] z dnia [...] o utracie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem 22 października 2010 r., 2) utracie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem 14 września 2010 r. – podjętej po wznowieniu postępowania postanowieniem Starosty [...] z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji oraz poprzedzające ją postanowienie. B. P. na mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...] uzyskała status osoby bezrobotnej od dnia rejestracji 20 kwietnia 2010 r. oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 28 kwietnia 20101 r. w wysokości 573,60 zł na okres trzech miesięcy, a od 28 lipca do 27 października 20101 r. w kwocie 450,40 zł. Z uwagi na otrzymanie środków na podjęcie działalności gospodarczej w ramach umowy z dnia 21 października 2010 r. pomiędzy skarżącą a Starostą [...], Starosta [...] decyzją z dnia [...] pozbawił ją statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku z dniem 22.10.2010 r. B. P. w dniu 16 grudnia 2010 r. złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. "Zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej" z dnia 15 września 2010 r. wydane przez Burmistrza Miasta Z., o wpisaniu w dniu 14 września 2010 r. do ewidencji działalności gospodarczej działalność prowadzoną przez B.P. Na skutek tej informacji Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] wznowił z urzędu postępowanie w sprawie utraty przez B.P. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem 22 października 2010 r. zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] Nr [...]. Starosta [...] decyzją z dnia [...] uchylił decyzję z dnia [...] i orzekł o utracie przez B. P. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem 14 września 2010 r. B. P. w odwołaniu podniosła, że w dniu 13 września 2010 r. złożyła wniosek o rejestrację działalności gospodarczej, lecz rozpoczęła ją w dniu 18 listopada 2010 r. W jej ocenie do tego czasu była osobą bezrobotną. Uzasadniając decyzję Wojewoda [...] omówił instytucję wznowienia postępowania administracyjnego. Podniósł, że z dniem 1 lutego 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U Nr 257, poz.1725), która zmieniła treść art.2 ust.1 pkt 2 lit.f. Przepisy tej ustawy nie zawierają przepisów przejściowych dotyczących rozstrzygania spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji. Organ odwoławczy przytoczył treść art.2 ust.1 pkt 2 lit.f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w brzmieniu obowiązującym do 31 stycznia 2011 r., w którym wyjaśniono pojęcie "bezrobotny". Treść tego przepisu w ocenie organu nie budzi wątpliwości. Skoro zatem B. P. od dnia 14 września 2010 r. posiadała wpis do ewidencji gospodarczej, to nie spełnia warunków pozwalających uznać ją za osobę bezrobotną. Wobec tego Starosta [...] na podstawie art.33 ust.4 pkt 1 wymienionej ustawy musiał wydać kwestionowaną decyzję. Wyjaśnił, że organ I instancji powziął wiadomość o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej dopiero w dniu 16 grudnia 2010 r. , a zatem istniała samoistna przesłanka wznowienia postępowania. Podkreślił, że skarżąca została pouczona o obowiązku informowania o wszelkich zmianach danych zawartych w karcie identyfikacyjnej i o okolicznościach powodujących utratę statusu osoby bezrobotnej. Wojewoda wyjaśnił, że wszelkie działania podejmowane przez Urząd Pracy odbywały się z jej udziałem i na jej wniosek, a decyzja organu I instancji odpowiada wymogom określonym w art.107 § 1 k.p.a. B. P. w skardze na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzuciła naruszenie : - art.10 k.p.a przez pozbawienie ojejej prawa co czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Decyzja organu I instancji została wydana 3 marca 2011 r., a dopiero 25 marca 2011 r. umożliwiono jej zapoznanie się z całością materiału zebranego w sprawie - art.145 w związku z art.148 § 1 i art.16 kpa przez pominięcie faktu, że pomiędzy powzięciem przez organ wiadomości o wyjściu na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych a wydaniem postanowienia minęło prawie 2 miesiące -art.75 i 77 oraz 107 kpa przez nieuwzględnienie wszystkich dowodów i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy – pominięcie jej wyjaśnień składanych w sprawie - art.14 i 50 kpa poprzez brak pisemnych zawiadomień i nadużywania pozycji organu poprzez wezwanie do stawienia się w celu dokonania czynności, która jest spóźniona i uzależnienie nadania biegu odwołaniu od dokonania tej czynności - art.2 ust.1 pkt 2 lit.f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez błędną jego interpretację. W jej ocenie jest osobą bezrobotną, gdyż wynika to z art.2 ust.1 pkt 2 lit.f w związku z art.6 ust.1 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U z 2009 r. Nr 205, poz.1585 ze zm.), który to przepis stanowi, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność, a ona takiej działalności nie prowadziła. Na potwierdzenie tego stanowiska wskazała orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 i 25 czerwca 2009 r. (IV SA/Po 579/08 i IV SA/Po 130/08). Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, powołując te same okoliczności, które uzasadniały wydanie decyzji. Dodatkowo podniósł, że sam fakt posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej bez względu na to, czy działalność ta jest prowadzona, nawet w sytuacji nie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego stanowi przesłankę uzasadniającą pozbawienie takiej osoby statusu bezrobotnego. W przepisie wymieniono bowiem dwie niezależne od siebie okoliczności (warunki), których spełnienie pozwala na uznanie takiej osoby za bezrobotną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (D.U Nr 153, poz.1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Sąd administracyjny zgodnie z art..145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153 poz.1270 ze zm.) dalej p.p.s.a uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. 3) Inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie art.145 § 1 pkt 5 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Na tej podstawie wznawia się zatem postępowanie, gdy spełnione zostaną łącznie trzy przesłanki: po pierwsze ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe. Pod tym pojęciem należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć wpływ na zmianę decyzji w kwestiach zasadniczych; po wtóre nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej, a wreszcie po trzecie – okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. W świetle powołanego przepisu, na gruncie rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że po wydaniu przez organ pierwszej decyzji ostatecznej w przedmiocie pozbawienia skarżącej statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku, wyszło na jaw, że skarżąca posiada wpis do ewidencji gospodarczej dokonany w dniu 14 września 2010 r. i wpis ten nadal figuruje, co nie jest również kwestionowane przez skarżącą. Przechodząc do rozważań w tym zakresie należy mieć na względzie, że niezbędną przesłanką do nabycia i posiadania prawa do uznania za osobę bezrobotną w świetle ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy jest spełnienie warunków określonych w art.2 ust.1 pkt.2 lit.f tej ustawy. Zagadnienie to jest istotne zważywszy, że do dnia 31 stycznia 2011 r. przepis ten stanowił, że bezrobotnym jest osoba, która – spełniając inne warunki przewidziane przez ustawę, nie posiada wpisu do ewidencji gospodarczej albo nie podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Z brzmienia tego przepisu wynikało jednoznacznie, że sam fakt posiadania przez skarżącą wpisu do ewidencji działalności gospodarczej pozbawiał ją statusu osoby bezrobotnej również w sytuacji, gdy faktycznie nie prowadziła ona takiej działalności. Nie ma znaczenia co było przyczyną wcześniejszej rejestracji. Ponadto wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze w omawianym art.2 ust.1 pkt 2 lit.f wymienione zostały dwie niezależne od siebie okoliczności, których spełnienie warunkuje uznanie określonej osoby za osobę bezrobotną. Poza omówioną wyżej druga przesłanka to niepodleganie na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Dla utraty statusu bezrobotnego wystarczy niespełnienie jednej z tych przesłanek. Skarżąca w chwili wydania decyzji z dnia 25 października 2010 r. od dnia 14 września tegoż roku nie była w rozumieniu cytowanego przepisu osobą bezrobotną, a więc Starosta [...] nie naruszył prawa uchylając tę decyzję i orzekł kwestionowaną decyzję o utracie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem 14 września 2010 r. Należy tutaj dodać, że istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji jest powrót sprawy do stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy wydaje się zatem tak jak w sytuacji, gdyby sprawa nie była rozstrzygana. Organ administracji publicznej wydający nową decyzję w sprawie stosuje zatem te przepisy prawa materialnego, które obowiązują aktualnie w dacie orzekania. Odstępstwo od tej zasady dotyczy tylko decyzji deklaratoryjnych, to jest stwierdzających wyłącznie skutek prawny, który nastąpił z mocy prawa, a więc z mocą ex tunc (wyrok NSA z 28.06.1984 r. I SA 86/84, ONSA 1984 nr 1, poz.59). W tej sprawie decyzja o utracie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku była decyzją potwierdzającą brak przesłanek do uzyskania tych praw, a zatem decyzją deklaratoryjną. Organy obu instancji prawidłowo zastosowały, mimo zmiany przepisu art.2 ust.1 pkt 2 lit.f przepis w brzmieniu obowiązującym przed 1 lutego 2011 r. Również pozostałe zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Przepisy kodeksu administracyjnego nie określają terminu, w jakim organ administracji publicznej powinien wydać postanowienie o wznowieniu postępowania po stwierdzeniu przyczyny wznowienia postępowania. Potwierdzić należy, że skarżąca przed wydaniem decyzji przez organ I instancji nie została wezwana do zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie, co stanowi naruszenie art.10 § 1 kpa, ale nie miało to znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Tak jak wezwanie organu I instancji z dnia 21 marca 2011 r. (już po wydaniu decyzji) wzywające do zapoznania się z aktami sprawy z zagrożeniem sankcjami w przypadku nie dopełnienia obowiązku "z przyczyn nieusprawiedliwionych". Skarżąca w dniu 25 marca 2011 r. przed wydaniem zaskarżonej decyzji zapoznała się z aktami sprawy i złożyła wyjaśnienia. Ponadto spór nie dotyczy ustalenia statusu faktycznego (niespornego),a interpretacji przepisu prawa materialnego. Tak więc trudno tutaj stwierdzić, że uchybienie organu I instancji mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych też względów Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a oddalił skargę.. j.m.