III SA/Łd 442/19

WyrokWSA w Łodzi2019-06-18

Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Ewa Alberciak, Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel lokalu ma prawo do uzyskania zaświadczenia o zameldowaniu innej osoby w tym lokalu, na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego o wydawaniu zaświadczeń, pomimo przepisów szczególnych ustawy o ewidencji ludności?
Ratio decidendi
Przepisy ustawy o ewidencji ludności dotyczące wydawania zaświadczeń o zameldowaniu są regulacją szczególną, dotyczącą osoby objętej obowiązkiem zameldowania. Nie wyłączają one jednak stosowania przepisów Działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego o wydawaniu zaświadczeń. W związku z tym, wniosek właściciela lokalu o wydanie zaświadczenia o zameldowaniu innej osoby powinien być rozpatrzony na podstawie art. 217 § 2 k.p.a., z uwzględnieniem interesu prawnego wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżący P. M., właściciel lokalu, zwrócił się o wydanie zaświadczenia o zameldowaniu na pobyt czasowy E. B.-S. w jego lokalu. Organy administracji odmówiły wydania zaświadczenia, wskazując, że zgodnie z ustawą o ewidencji ludności, zaświadczenie takie może otrzymać jedynie osoba zameldowana. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że przepisy k.p.a. o wydawaniu zaświadczeń powinny mieć zastosowanie. Po wyroku WSA oddalającym skargę, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił go, wskazując na potrzebę rozpatrzenia wniosku na podstawie art. 217 § 2 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Ł. Zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 18 czerwca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Asesor WSA Małgorzata Kowalska Protokolant Sekretarz sądowy Blanka Kuźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2019 roku sprawy ze skargi P. M. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o zameldowaniu na pobyt stały 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego P. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta Ł. postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] odmówił P. M. wydania zaświadczenia o zameldowaniu na pobyt czasowy E. B.-S. w lokalu [...] przy ul. K. 50 w Ł.. Wojewoda [...], po rozpoznaniu zażalenia P. M., postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy uzasadniając wydane orzeczenie wskazał, że P. M. wystąpił o wydanie zaświadczenia o zameldowaniu E. B.-S. na pobyt czasowy w lokalu nr [...] przy ul. K. 50 w Ł.. Wnioskodawca wyjaśnił, że jest właścicielem tego lokalu, a zaświadczenie o zameldowaniu E. B.-S. jest mu potrzebne celem przedłożenia określonym władzom. Prezydent Miasta Ł. dokonując odmowy wydania zaświadczenia powołał się na możliwość wydania takiego zaświadczenia osobie, której ono dotyczy bądź jej pełnomocnikowi. Natomiast w przypadku braku umocowania do pobrania zaświadczenia o zameldowaniu, osobie trzeciej przysługuje zgodnie z art. 46 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, możliwość wystąpienia z wnioskiem o udostępnienie danych z rejestru PESEL, rejestru mieszkańców oraz rejestru zamieszkania cudzoziemców, z jednoczesnym wskazaniem interesu prawnego bądź faktycznego w uzyskaniu żądanych danych. Wojewoda [...] wyjaśnił, że wprawdzie kwestia wydawania zaświadczeń została uregulowana w k.p.a., istotne jest jednak, że przepisy szczególne mogą kształtować w odmienny sposób przesłanki oraz tryb postępowania w sprawie wydania zaświadczenia, a także w sposób szczególny regulować treść, jaka powinna zostać nadana wydanemu przez organ zaświadczeniu. W niniejszej sprawie przepisy ustawy o ewidencji ludności stanowią lex specialis w stosunku do kodeksu postępowania administracyjnego w takim zakresie, w jakim wprowadzają odmienne reguły wydawania zaświadczeń. Zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt czasowy, wydawane jest w oparciu o regulacje art. 32 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Stanowi ono urzędowe poświadczenie obiektywnie istniejących stanów faktycznych, jakimi są fakt realizacji obowiązku meldunkowego w określonej dacie przez podmiot zobowiązany oraz fakt zamieszkiwania tego podmiotu w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem bez zamiaru stałego tam przebywania. Przepisy ustawy o ewidencji ludności stanowią, że legitymowanym do złożenia wniosku jest wyłącznie podmiot, który realizuje obowiązek meldunkowy. Zaświadczenia żądanej przez P. M. treści, to jest o zameldowaniu na pobyt czasowy E. B.-S. w lokalu nr [...] przy ulicy K. 50 w Ł. mogła żądać jedynie sama zainteresowana - E. B. –S., ewentualnie mogła umocować skarżącego do jego uzyskania w swoim imieniu. Organ odwoławczy wyjaśnił, że kolejnym trybem umożliwiającym uzyskanie zaświadczenia o zameldowaniu osoby na pobyt czasowy jest tryb wskazany w art. 45 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. W myśl tego przepisu organy prowadzące rejestr PESEL, rejestry mieszkańców oraz rejestry zamieszkania cudzoziemców, są obowiązane wydać zaświadczenie zawierające pełny odpis przetwarzanych danych dotyczących danej osoby. Także w tym przypadku osobą uprawnioną do uzyskania takiego zaświadczenia jest wyłącznie osoba, której te dane dotyczą. Również w tej sytuacji podstawę do wydania zaświadczenia stanowi jedynie art. 45 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, nie ma natomiast podstaw do posiłkowania się innymi przepisami, czyli np. art. 217 k.p.a. Skarżący chcąc uzyskać potrzebne informacje miał prawo wystąpić do organu meldunkowego z wnioskiem o udostępnienie danych z rejestru PESEL, rejestrów mieszkańców oraz rejestrów zamieszkania cudzoziemców w trybie art. 46 ustawy o ewidencji ludności, o czym został poinformowany przez organ I instancji. P. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie organu administracji publicznej II instancji, zarzucając: - naruszenie prawa materialnego poprzez przyjęcie, że w obrocie prawnym istnieją przepisy prawa materialnego, które uniemożliwiają wydanie przez organy obu instancji żądanego przez skarżącego zaświadczenia, - naruszenie prawa procesowego poprzez naruszenie przepisu art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., polegające na niewskazaniu przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę wydania zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy obu instancji nie wskazały faktycznych przyczyn odmowy wydania zaświadczenia. Powoływanie się na art. 45 ust. 2 i art. 46 ustawy o ewidencji ludności wydaje się w przedmiotowej kwestii nieporozumieniem, bowiem przepisy te nie mają w przedmiotowej sprawie w ogóle zastosowania. Przepis art. 32 ust. 2 ustawy nie stanowi o tym, że organ administracji odmówi wydania zaświadczenia o zameldowaniu właścicielowi lokalu, w którym dana osoba jest zameldowana. Powoływanie się przez organ I instancji na rzekomą ochronę danych osobowych jest chybione i niezasadne, bowiem z żadnego przepisu nie wynika zakaz wydawania zaświadczeń o zameldowaniu ze względu na rzekomą ochronę danych osobowych. Zaświadczenie nie rozstrzyga o istnieniu lub nieistnieniu obowiązku. Jest ono przejawem wiedzy, nie zaś woli organu administracji publicznej. Zaświadczenie, dzięki kompleksowej regulacji zawartej w kodeksie postępowania administracyjnego, jest instytucją jednolitą. Jednakże jego wydanie jest możliwe także na podstawie przepisów odrębnych ustaw. Tym samym art. 32 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności nie może być podstawą do wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia właścicielowi lokalu. Przepis ten jest swego rodzaju superfluum ustawowym, gdyż wskazując tak naprawdę na osobę uprawnioną do złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia i nie wyłączając jednocześnie działania przepisów k.p.a. w zakresie wydawania zaświadczeń, tym samym powiela przepisy k.p.a. w przedmiocie wydawania zaświadczeń. Należy bowiem uznać, że osoba zameldowana na pobyt czasowy ubiegając się o wydanie zaświadczenia o zameldowaniu mogłaby powołać się na ogólne przepisy k.p.a. o wydawaniu zaświadczeń i organ świadczenie takie powinien wydać. Zdaniem skarżącego odmowa wydania zaświadczenia właścicielowi lokalu jest naruszeniem zagwarantowanego konstytucyjnie prawa własności. Skoro bowiem dana osoba jest właścicielem lokalu, to ma pełną legitymację do występowania z wnioskiem o wydanie zaświadczenia w kwestii zameldowania w tym lokalu określonych osób, a organ nie ma podstaw, by temu żądaniu odmówić. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wyrokiem z dnia 15 lutego 2017 r. sygn. III SA/Łd 889/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł o oddaleniu skargi. WSA wskazał, że zgodnie z art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 722) organ dokonujący zameldowania na pobyt czasowy wydaje osobie, na jej wniosek, zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt czasowy. Podmiotem legitymowanym do złożenia takiego wniosku jest osoba zameldowana czasowo w lokalu. W ocenie Sądu organ administracji, po zapoznaniu się z wnioskiem skarżącego z dnia 13 lipca 2016 r., nie był uprawniony wydać żądanego zaświadczenia z rejestru mieszkańców. Zasadnie bowiem przyjął, że zaświadczenie takie w myśl art. 32 ust. 2 ustawy może zostać wydane jedynie osobie zameldowanej w lokalu na pobyt czasowy. Wobec powyższego organ miał obowiązek odmówić skarżącemu, jako podmiotowi niewymienionemu w ust. 2 artykułu 32 ustawy, wydania zaświadczenia o zameldowaniu na pobyt czasowy E. B.-S.. Sąd wyjaśnił, że wydawanie zaświadczeń o zameldowaniu jest konsekwencją zmian ustawowych, które odnoszą się do dowodu osobistego jako dokumentu tożsamości. W dowodzie osobistym wydanym na podstawie ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (Dz.U. Nr 167, poz. 1131 ze zm.) dane meldunkowe nie będą ujęte. Tym się różni dowód przyszły od obecnie funkcjonujących. Z tego też powodu fakt zameldowania potwierdzony jest zaświadczeniem. Brak synchronizacji miedzy wejściem w życie ustawy o dowodach osobistych i ustawy o ewidencji ludności prowadzi do tego, że w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 1 stycznia 2018 r., a więc momentu zniesienia obowiązku meldunkowego, funkcjonują stare dowody osobiste, w których zamieszczone jest miejsce zameldowania. Początkowo ustawa o dowodach osobistych miała wejść w życie 1 lipca 2011 r. Z kolei pierwotną datą wejścia w życie ustawy o ewidencji ludności miał być dzień 1 sierpnia 2011 r. Układ tych dat uzasadniał rozwiązanie przyjęte w art. 32 ustawy o ewidencji ludności. Zaświadczenie miało być wydane w sytuacji, gdy nie funkcjonowały już dotychczasowe dowody osobiste z wpisem miejsca zameldowania. Po nowelizacjach przesuwających terminy wejścia w życie obu ustaw doszło do zaburzenia racjonalności wcześniejszego rozwiązania. Konsekwencją tych zmian jest sytuacja, w której dowody osobiste wydane przed dniem 1 marca 2015 r. zachowują ważność do upływu terminów w nich określonych (art. 88 ustawy o dowodach osobistych). Równocześnie z chwilą wejścia w życie ustawy o ewidencji ludności (1 marca 2015 r.) zaczęła obowiązywać reguła z art. 32 ustawy, wymagająca zaświadczenia potwierdzającego miejsce zameldowania (Komentarz do art. 32 ustawy o ewidencji ludności. Z. Czarnik – System Informacji Prawnej Lex (Lex Omega). Podsumowując Sąd wskazał, że wydawanie zaświadczeń, w trybie art. 32 ust. 2 ustawy, osobom zameldowanym na pobyt czasowy może następować tylko tym osobom. Osobom zameldowanym na pobyt stały zaświadczenia o zameldowaniu wydawane są z urzędu na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy. Zdaniem Sądu, skarżący, jako podmiot niewymieniony w art. 32 ust. 2 ustawy, nie jest uprawniony do otrzymania zaświadczenia dotyczącego innej osoby zameldowanej czasowo w przedmiotowym lokalu. Nadto, w ocenie Sądu nie zasługiwał na uwzględnienie podniesiony w skardze zarzut naruszenia zagwarantowanego konstytucyjnie prawa własności, poprzez odmowę wydania skarżącemu zaświadczenia, bowiem odmowa wydania skarżącemu zaświadczeniu o zameldowaniu na pobyt czasowy E. B.-S. nie narusza jego własności ani nie ogranicza uprawnień w zakresie dziedziczenia prawa do lokalu. Nie pozbawia możliwości korzystania z przedmiotowego lokalu, pobierania pożytków i innych dochodów. Nie ogranicza także możliwości rozporządzania lokalem przez jego sprzedaż lub zawieranie innych umów dotyczących lokalu, np. umowy najmu. W skardze kasacyjnej P. M. zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi, jak i uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewody [...] w zaskarżonej części i poprzedzającego je postanowienia Prezydenta Miasta Ł., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2019 r. sygn. II OSK 1297/17 uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. NSA wskazał, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest zasadny. W zaskarżonym wyroku w uzasadnieniu nie rozpoznano zarzutu zastosowania w sprawie wydania zaświadczenia, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, regulujących wydanie zaświadczeń, a w szczególności art. 217 § 1 i § 2. Zdaniem NSA regulacja art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności jest regulacją szczególną, dotyczącą osoby objętej obowiązkiem zameldowania. Nie wyłącza to stosowania przepisów Działu VII Wydawanie zaświadczeń Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem wniosek właściciela lokalu należało rozpatrzeć na podstawie art. 217 § 2 k.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Ponieważ niniejsza sprawa była już wcześniej rozpatrywana przez WSA w Łodzi, a następnie wyrok WSA w Łodzi został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnić należy ponadto, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Pojęcie "wykładni prawa" użyte w art. 190 p.p.s.a. należy rozumieć wąsko jako ustalenie znaczenia przepisów prawa. Wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i prawo procesowe, przy czym z określenia "związany jest wykładnią prawa" należy wyprowadzić wniosek, że sąd pierwszej instancji nie jest związany oceną sądu kasacyjnego co do stanu faktycznego sprawy, albowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa. Związanie wykładnią prawa dokonaną w danej sprawie przez NSA oznacza, że sąd I instancji ponownie rozpoznając sprawę, nie może nie dostosować się do zapatrywania prawnego wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny. ( por . wyroki NSA: z 8.04. 2014 r. II OSK 2686/12 , z 12.08.2015 r. II FSK 1223/15 , z 29.09. 2011 r. I OSK 1130/11, z 14.12.2005 r II OSK 342/05 – powołane : "P.p.s.a. – Komentarz" pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, Wyd. C.H.BECK W-wa 2017). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie może więc formułować nowych ocen prawnych, lecz jest zobowiązany podporządkować się stanowisku wyrażonemu przez NSA w uzasadnieniu wyroku z 16 kwietnia 2019 r. sygn. II OSK 1297/17. Związanie wykładnią dokonaną w wyroku sądu kasacyjnego na podstawie powyższego przepisu oznacza w praktyce, że sąd administracyjny, ponownie rozpoznając sprawę, która została mu przekazana przez sąd kasacyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. nie może stosować postanowień art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a., a w skardze kasacyjnej nie powinny być podawane zarzuty sformułowane w oparciu o odmienną wykładnię prawa, niż dokonał tego NSA w orzeczeniu uchylającym orzeczenie sądu pierwszej instancji i przekazującym sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd rozpoznający ponownie sprawę jest także związany wskazaniami wyrażonymi w orzeczeniu NSA co do dalszego postępowania. W rozpoznawanej sprawie, jak wskazał NSA w wyroku sygn. II OSK 1297/17, nie rozpoznano zarzutu zastosowania w sprawie wydania zaświadczenia, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, regulujących wydanie zaświadczeń, a w szczególności art. 217 § 1 i § 2. Zdaniem NSA regulacja art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności jest regulacją szczególną, dotyczącą osoby objętej obowiązkiem zameldowania. Nie wyłącza to stosowania przepisów Działu VII Wydawanie zaświadczeń Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem wniosek właściciela lokalu należało rozpatrzeć na podstawie art. 217 § 2 k.p.a. Wobec powyższego przypomnieć należy, że postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń, jest postępowaniem uproszczonym, choć ma charakter prawny zbliżony do postępowania administracyjnego. W myśl art. 217 § 1 k.p.a. (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 t.j. ze zm.) organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Podkreślić trzeba, że o treści zaświadczenia decyduje treść żądania zawartego we wniosku o wydanie zaświadczenia. Osoba składająca wniosek o wydanie zaświadczenia określa bowiem jakiej ono ma być treści, tzn. jakich faktów lub stanu prawnego potwierdzenia żąda. Zaświadczenie takie wydaje się, jeżeli: 1/ urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2/ osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego ( art. 217 § 2 k.p.a.) Organ administracji zobowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 k.p.a.). Skoro tak, to organ nie może w zasadzie uchylić się od wydania zaświadczenia dotyczącego danych wynikających z prowadzonego przez siebie wykazu, czy też rejestru. Odmowa wydania zaświadczenia, w przypadku określonym w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy strona nie wykaże interesu prawnego w jego uzyskaniu. Ponadto, odmowa wydania zaświadczenia może nastąpić, zgodnie z art. 218 § 1 k.p.a., gdy fakty albo stan prawny nie wynikają z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Zaświadczenie jest czynnością materialno-techniczną i urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego, a jego istota sprowadza się do tego, że nie rozstrzyga ono o żadnych prawach lub obowiązkach i nie tworzy nowej sytuacji prawnej. Zaświadczenie jest wyłącznie przejawem wiedzy, nie zaś woli organu administracji. Wydane zaświadczenie, ze swojej istoty, ma tylko potwierdzać istnienie określonych faktów lub stanu prawnego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i w doktrynie utrwalony jest pogląd, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia jest wszczynane na podstawie żądania osoby uprawnionej. Zatem w pierwszej kolejności organ administracji, o ile jest organem właściwym, w sytuacji z art. 217 § 2 pkt 2. k.p.a. jest obowiązany ustalić w postępowaniu wyjaśniającym, czy osoba ubiegająca się o zaświadczenie ma interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Strona może występować o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w różnych sytuacjach. Jedna z nich może dotyczyć postępowania dowodowego toczącego się przed innym organem lub sądem. Jak wskazał WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 14 grudnia 2010 r. II SA/Bk 133/10, LEX nr 752260 interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia wystarczająco może wynikać z postrzeganej przez osobę ubiegającą się o zaświadczenie korzyści, jaką spodziewa się ta osoba odnieść po przedstawieniu zaświadczenia innemu organowi" (patrz M. Jaśkowska " Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" do art. 217 ). Pojęcie "interesu prawnego" użyte przepisie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. należy więc interpretować szeroko. Obejmuje ono każdą sytuację, w której uzyskanie urzędowego potwierdzenia określonego stanu faktycznego lub prawnego może, choćby hipotetycznie, wpłynąć na prawa lub obowiązki wnioskodawcy. Przyjmuje się, że odmowa wydania zaświadczenia może nastąpić wówczas, gdy osoba ubiegająca się nie wykaże interesu prawnego, gdy jej żądanie nie znajduje uzasadnienia czy potwierdzenia w dokumentach, posiadanych przez organ oraz w przypadku niewłaściwości organu, do którego skierowano żądanie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 1999 r., sygn. akt I SA 1499/99, Lex nr 48671). Biorąc powyższe pod uwagę, przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ powinien wyjaśnić i ustalić, czy skarżący posiada interes prawny w rozumieniu art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. do żądania wydania zaświadczenia. Z treści złożonego przez skarżącego wniosku nie wynika jednoznacznie w jakim celu skarżący o zaświadczenie się ubiega. Sformułowanie, że "potrzebuje zaświadczenia o zameldowaniu pod w/wym adresem Pani E. B.-S. celem przedłożenia odnośnym władzom" nie jest wystarczające do dokonania takiej oceny. Dopiero po wyjaśnieniu powyższej okoliczności organ rozstrzygnie, czy zgodnie z art. 217 § 2 k.p.a. ma podstawę do wydania zaświadczenia, czy odmówi jego wydania. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135, art. 153 i art. 190 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu postanowień organów I i II instancji. O zwrocie kosztów postępowania, na które składa się wpis od skargi w wysokości 100 zł, Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. e.o.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło