III SA/Łd 442/21
WyrokWSA w Łodzi2021-08-05
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Monika Krzyżaniak, Paweł Dańczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ocena projektu w ramach konkursu o dofinansowanie, przeprowadzona przez Instytucję Pośredniczącą, naruszyła zasady przejrzystości i rzetelności, w szczególności w zakresie oceny kryterium "Wpisywanie się projektu we właściwy typ projektu" oraz "Związek pomiędzy zidentyfikowanymi problemami/potrzebami a działaniami mającymi je rozwiązać/zaspokoić oraz produktami i rezultatami projektu"?Ratio decidendi
Ocena projektu przez Instytucję Pośredniczącą została przeprowadzona z naruszeniem zasady przejrzystości i rzetelności, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uznał, że organ oceniał projekt w oparciu o wymogi nieujęte w dokumentacji konkursowej, co jest niedopuszczalne. W związku z tym sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia.Stan faktyczny
Wnioskodawcy złożyli wniosek o dofinansowanie projektu "Nowe usługi w firmie Ax. s.c." w ramach konkursu mającego na celu łagodzenie skutków pandemii COVID-19. Projekt zakładał dywersyfikację działalności poprzez wdrożenie nowych usług i zakup niezbędnego sprzętu. Instytucja Pośrednicząca (COP w Łodzi) negatywnie oceniła projekt pod względem kilku kryteriów merytorycznych, w tym "Wpisywanie się projektu we właściwy typ projektu" i "Związek pomiędzy zidentyfikowanymi problemami/potrzebami a działaniami mającymi je rozwiązać/zaspokoić oraz produktami i rezultatami projektu". Wnioskodawcy wnieśli protest, który został nieuwzględniony. Następnie złożyli skargę do WSA w Łodzi, zarzucając nierzetelną ocenę projektu i wprowadzenie w błąd.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, w związku z czym przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w Łodzi. Zasądził również od Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w Łodzi solidarnie na rzecz skarżących kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 sierpnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Asesor WSA Paweł Dańczak (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza – Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2021 roku sprawy ze skargi G. P. i P. I. na informację Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od etapu oceny merytorycznej projektu 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w Ł.; 2. zasądza od Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w Ł. solidarnie na rzecz G. P. i P. I. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Informacją z [...], znak: [...] Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w Ł. działając na podstawie art. 58 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 818 ze zm.), dalej ustawa wdrożeniowa, nieuwzględniło protestu G.P. i P.I. wspólników spółki cywilnej Ax. od negatywnej oceny merytorycznej projektu pn. "Nowe usługi w firmie Ax. s.c." oznaczonego numerem wniosku o dofinansowanie [...], złożonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014 – 2020, Osi priorytetowej II: Innowacyjna i konkurencyjna gospodarka, Działania II.3: Zwiększenie konkurencyjności MŚP, Poddziałania II.3.1: Innowacje w MŚP, nr konkursu [...].
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Konkurs o nr [...] na dofinansowanie projektów został ogłoszony 9 czerwca 2020 r. Nabór wniosków o dofinansowanie trwał od 16 czerwca 2020 r. do 13 lipca 2020 r. Regulamin konkursu, który został opublikowany w dniu ogłoszenia konkursu na stronie internetowej organizatora konkursu, tj. Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w Ł., został przyjęty uchwałą Zarządu Województwa [...] z 9 czerwca 2020 r., Nr 536/20. Regulamin konkursu określa zasady ogłaszania konkursu, warunki uczestnictwa, sposób i formę składania wniosków, sposób i kryteria oceny wniosków, zakres i sposób dokonywania poprawy i uzupełnień wniosków, zasady podejmowania decyzji o przyznaniu dofinansowania oraz procedurę odwoławczą. Stosownie do art. 40 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, ogłoszenie o konkursie zostało podane do publicznej wiadomości na stronie internetowej www.cop.lodzkie.pl, www.rpo.lodzkie.pl orazwww.funduszeeuropejskie.gov.pl.
W ramach przedmiotowego konkursu na dofinansowanie projektów wnioskodawcy – G.P. i P.I. wspólnicy spółki cywilnej Ax. złożyli 10 lipca 2020 r. wniosek o dofinansowanie projektu pn. "Nowe usługi w firmie Ax. s.c."
Zgodnie z § 13 Regulaminu konkursu projekt złożony przez wnioskodawcę podlega ocenie przeprowadzonej przez KOP na podstawie kryteriów wyboru projektów, stanowiących Załącznik nr 3 do Regulaminu. Ocena projektu składa się z etapu oceny formalnej i oceny merytorycznej. Projekt został pozytywnie oceniony pod względem spełnienia kryteriów oceny formalnej i został przekazany do oceny merytorycznej, o czym wnioskodawca został poinformowany pismem z dnia ... listopada 2020 r.
Na podstawie § 15 Regulaminu konkursu, ocena merytoryczna dokonywana jest przez członków KOP będących pracownikami Instytucji Pośredniczącej (IP) na podstawie kryteriów merytorycznych dostępu (z przypisanymi wartościami logicznymi Tak/Nie/Nie dotyczy) i punktowych. Ocena merytoryczna ma na celu weryfikację wniosku o dofinansowanie na podstawie następujących kryteriów merytorycznych dostępu:
- kryterium nr 1: "Wpisywanie się projektu we właściwy typ projektu";
- kryterium nr 2: "Projekt nie dotyczy działalności i sektorów wyłączonych ze wsparcia":
- kryterium nr 3: "Wykonalność finansowa projektu";
- kryterium nr 4: "Kwalifikowalność kosztów w projekcie oraz ich zasadność i adekwatność";
- kryterium nr 5: "Zgodność poziomu i wnioskowanej kwoty dofinansowania z regulaminem konkursu"',
- kryterium nr 6: "Realność wskaźników";
- kryterium nr 7: "Związek pomiędzy zidentyfikowanymi problemami/potrzebami a działaniami mającymi je rozwiązać/zaspokoić oraz produktami i rezultatami projektu".
W ramach kryteriów merytorycznych dostępu nr 1, 3, 4, 5, 6 i 7 istnieje możliwość poprawienia wniosku o dofinansowanie, w zakresie wynikającym z rekomendacji członków KOP sformułowanych w procesie oceny. W takim przypadku, IP informuje wnioskodawcę o konieczności dokonania poprawy wniosku oraz wyznacza termin 7 dni na jej dokonanie, licząc od dnia następującego po dniu wysłania wezwania. Wniosek jest kierowany do poprawy tylko w przypadku spełnienia wszystkich pozostałych kryteriów merytorycznych dostępu.
Wnioskodawca uzupełnia lub poprawia wniosek o dofinansowanie wyłącznie w zakresie wskazanym w wezwaniu IP. Niedopuszczalnym jest dokonanie przez wnioskodawcę innych zmian we wniosku o dofinansowanie, niż wskazane w wezwaniu. W przypadku gdy wprowadzone do wniosku o dofinansowanie poprawki wykraczają poza zakres określony przez IP lub wnioskodawca nie dostarczy uzupełnionego/poprawionego wniosku w wyznaczonym terminie, ocena projektu prowadzona będzie na podstawie pierwotnie złożonego wniosku o dofinansowanie.
Poprawienia wniosku może dokonać KOP za zgodą wnioskodawcy, wyrażoną w formie pisemnej. Termin na wyrażenie przez wnioskodawcę zgody wynosi 3 dni, licząc od dnia następującego po dniu wysłania informacji o uzupełnieniu/poprawie. Termin ten będzie uznany za zachowany w przypadku wysłania skanu pisma drogą mailową. Jeśli wnioskodawca nie wyrazi zgody na uzupełnienie lub poprawę wniosku przez członka KOP lub nie dochowa terminu na wyrażenie zgody, ocena projektu prowadzona będzie na podstawie pierwotnie złożonego wniosku o dofinansowanie.
Poprawa kryterium merytorycznego dostępu nr 1 "Wpisywanie się projektu we właściwy typ projektu" jest możliwa w następującym zakresie:
a) dokumentów i informacji o spadku sprzedaży towarów lub usług w rozumieniu art. 15g ust. 9 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, 567,568 i 695),
b) dokumentów i informacji potwierdzających negatywną sytuację przedsiębiorcy spowodowaną pandemią COVID-19.
Poprawa kryterium merytorycznego dostępu nr 3 "Wykonalność finansowa projektu" jest możliwa w następującym zakresie:
a) informacje na temat źródeł finansowania projektu,
b) dokumenty potwierdzające finansowanie projektu,
c) dokumenty i informacje niezbędne do oceny czy wnioskodawca, nie był przedsiębiorcą znajdującym się w trudnej sytuacji w rozumieniu unijnych przepisów dotyczących pomocy państwa na dzień 31 grudnia 2019 r.,
d) oświadczenia, zgodnie z którym jednostka gospodarcza (rozumiana jako grupa przedsiębiorstw tworzących jeden podmiot gospodarczy w rozumieniu orzecznictwa europejskiego z zakresu prawa konkurencji), której częścią jest Wnioskodawca, nie jest przedsiębiorcą znajdującym się w trudnej sytuacji w rozumieniu unijnych przepisów dotyczących pomocy państwa.
Poprawa kryterium merytorycznego dostępu nr 4 "Kwaiifikowalność kosztów w projekcie oraz ich zasadność i adekwatność" jest możliwa w następującym zakresie:
a)zgodność wydatków z katalogiem wydatków kwalifikowanych (czy wydatki przypisano do odpowiedniej kategorii wydatków, czy w projekcie nie przewidziano wydatków niekwalifikowalnych),
b) adekwatność zakresu wydatków do celu projektu,
c) adekwatność wartości wydatków do zakresu projektu i cen rynkowych,
d) opis i uzasadnienie poszczególnych wydatków.
Kryterium merytoryczne dostępu nr 4 zostanie uznane za niespełnione, jeśli niezgodne z zasadami kwalifikowalności, niecelowe lub zawyżone wydatki przekroczą 20% łącznych kosztów kwalifikowanych (decydująca jest różnica między wartością kosztów kwalifikowanych deklarowanych przez wnioskodawcę a wartością kosztów kwalifikowanych po modyfikacjach sugerowanych przez członków KOP). Jeśli wydatki wskazane przez wnioskodawcę, jako kwalifikowane a niezgodne z zasadami kwalifikowalności, niecelowe lub zawyżone, nie przekroczą 20% łącznych kosztów kwalifikowanych, możliwa jest poprawa wniosku o dofinansowanie w trybie określonym w § 15 ust. 4 i 6 Regulaminu konkursu.
Poprawa kryterium merytorycznego dostępu nr 5 "Zgodność poziomu i wnioskowanej kwoty dofinansowania z regulaminem konkursu" jest możliwa w następującym zakresie:
a) prawidłowość obliczeń matematycznych,
b)prawidłowość zastosowania limitu dotyczącego maksymalnej kwoty dofinansowania projektu określonego w niniejszym Regulaminie,
c) prawidłowość zastosowania intensywności i limitów wsparcia, w szczególności wynikających z przepisów dotyczących pomocy publicznej i pomocy de minimis,
d) prawidłowość zastosowania limitów na poszczególne kategorie kosztów,
e) prawidłowość zastosowania limitów na wkład niepieniężny,
f) prawidłowość zastosowania limitu na pomoc de minimis - 200 tys. EUR dla jednego przedsiębiorstwa w okresie trzech lat podatkowych oraz 100 tys. EUR dla jednego przedsiębiorstwa prowadzącego działalność zarobkową w zakresie drogowego transportu towarów w okresie trzech lat podatkowych,
g) prawidłowość zastosowania limitu na pomoc w celu wspierania polskiej gospodarki w związku z wystąpieniem pandemii COVID-19 - 800 tyś. brutto EUR dla jednego przedsiębiorstwa,
h) wartości wkładu finansowego Wnioskodawcy.
Poprawa kryterium merytorycznego dostępu nr 6 "Realność wskaźników" jest możliwa w zakresie doboru wskaźników do projektu oraz określenia wartości wskaźników adekwatnie do zakresu rzeczowego, nakładów, sposobu realizacji i celów projektu.
Poprawa kryterium merytorycznego dostępu nr 7 "Związek pomiędzy zidentyfikowanymi problemami/potrzebami a działaniami mającymi je rozwiązać/zaspokoić oraz produktami i rezultatami projektu" jest możliwa w zakresie informacji i założeń biznesowych planowanego przedsięwzięcia wskazanych we wniosku o dofinansowanie i załącznikach.
Zgodnie z kryteriami wyboru projektów, stanowiącymi Załącznik nr 3 do Regulaminu, w ramach kryterium merytorycznego dostępu nr 2 "Projekt nie dotyczy działalności i sektorów wyłączonych ze wsparcia" brak jest możliwości poprawienia wniosku i załączników, a jego niespełnienie skutkuje odrzuceniem wniosku.
Zgodnie z § 15 ust. 15 Regulaminu konkursu, niespełnienie przez projekt któregokolwiek z kryteriów merytorycznych dostępu nr 1-7 powoduje, że projekt nie podlega ocenie na podstawie kryteriów merytorycznych punktowych i uzyskuje ocenę negatywną. Pozytywny wynik oceny merytorycznej uzyskują natomiast projekty, które spełniają wszystkie kryteria merytoryczne dostępu oraz uzyskały wymagany procent maksymalnej liczby punktów - tzw. minimum punktowe. Minimum punktowe dla projektów wynosi 40% maksymalnej liczby punktów możliwej do uzyskania ze wszystkich kryteriów merytorycznych punktowych.
W wyniku oceny merytorycznej wniosek o dofinansowanie projektu pn. "Nowe usługi w firmie Ax. s.c." został negatywnie oceniony pod względem zgodności z kryteriami merytorycznymi dostępu nr 1 "Wpisywanie się projektu we właściwy typ projektu"; nr 4 "Kwalifikowalność kosztów w projekcie oraz ich zasadność i adekwatność"; nr 5 Zgodność poziomu i wnioskowanej kwoty dofinansowania z regulaminem konkursu, nr 6 "Realność wskaźników" oraz nr 7 "Związek pomiędzy zidentyfikowanymi problemami/potrzebami a działaniami mającymi je rozwiązać/zaspokoić oraz produktami i rezultatami projektu". W związku z powyższym projekt nie podlegał dalszej ocenie. IP pismem z dnia 9 listopada 2020 r. (doręczonym w dniu 18 listopada 2020 r.) poinformowała wnioskodawców o negatywnym wyniku oceny merytorycznej projektu.
W dniu 2 grudnia 2020 r. do Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w Ł. wpłynął protest wnioskodawców od negatywnego wyniku oceny merytorycznej. Odnosząc się do wyniku oceny w ramach kryterium nr 1: "Wpisywanie się projektu we właściwy typ projektu", strona podała, że przedstawiła wymagane informacje finansowe oraz opisała problemy, jakie wystąpiły w wyniku pandemii COVID-19 wykazując spadek obrotów, który został potwierdzony dokumentami finansowymi. Wnioskodawcy wskazali, iż przedmiotem projektu, który ma na celu wyjście z trudnej sytuacji spowodowanej pandemią jest dywersyfikacja działalności firmy poprzez wdrożenie nowych usług frezowania nawierzchni drogowych oraz układanie podbudów i nawierzchni asfaltowej. Podkreślili, że realizacja projektu zapewni firmie dostęp do szerszej grupy odbiorców co umożliwi kontynuowanie od dawna obranej ścieżki rozwoju. Zdaniem wnioskodawców ocena merytoryczna projektu została przeprowadzona w sposób błędny, nie została dokonana w oparciu o kryteria oceny, ale w oparciu o ogólne zapisy Regulaminu. Nie zgadzając się z przeprowadzoną oceną Skarżący podkreślił, że nie został wezwany do poprawy pomimo takiej możliwości, która wynika z zapisów Załącznika nr 3 do Regulaminu konkursu.
Odnosząc się z kolei do wyniku oceny w ramach kryterium nr 4 skarżący podali, że ocena została dokonana bez żadnego merytorycznego uzasadnienia bowiem oceniający uznali je za niespełnione z uwagi na niespełnienie kryterium nr 1 oraz nr 7. Zdaniem strony z uwagi na szczegółowe uzasadnienie spełnienia kryterium nr 1 "Wpisywanie się projektu we właściwy typ projektu" oraz kryterium nr 7 "Związek pomiędzy zidentyfikowanymi problemami/potrzebami a działaniami mającymi je rozwiązać/zaspokoić oraz produktami i rezultatami projektu" kryterium nr 4 należy również uznać za spełnione.
Nie zgadzając się z kolei z wynikiem oceny w ramach kryterium nr 5 oraz kryterium nr 6 skarżący podkreślili, że brak jest merytorycznego uzasadnienia przeprowadzonej oceny.
Odnosząc się z kolei do wyniku oceny w ramach kryterium nr 7 autorzy protestu wskazali, że w opisie uzasadnienia nie znalazły się zapisy spójne z logicznego punktu widzenia. Wnioskodawcy podkreślili, że po realizacji inwestycji nadal będą zajmowali się tym samym zakresem działalności do czego posiadają konieczne i wieloletnie doświadczenie. Powołując się na wprowadzenie do Regulaminu konkursu wskazali, że wprowadzone zmiany w postaci wdrożenia nowych usług zmienią pozycję i zabezpieczą przedsiębiorstwo przed kolejnymi ograniczeniami wynikającymi z obostrzeń pandemicznych. Ponadto protestujący zarzucili, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób swobodny, dowolny i osobistą interpretacją zapisów wniosku o dofinansowanie.
Wskazaną na wstępie informacją z [...] COP w Ł. nie uwzględniło protestu G.P. i P.I. wspólników spółki cywilnej Ax. od negatywnej oceny merytorycznej projektu pn. "Nowe usługi w firmie Ax. s.c."
W uzasadnieniu wskazano, że w niniejszej sprawie przedmiotem oceny była argumentacja wnioskodawców dotycząca spełnienia zakwestionowanych w proteście kryteriów merytorycznych dostępu nr 1, 4, 5, 6 i 7. Należało więc rozstrzygnąć, czy objęcie wnioskowanego projektu dofinansowaniem nie naruszy warunków uczestnictwa w konkursie, zasad naboru i oceny wniosków o dofinansowanie.
Ocena projektów dokonywana jest na podstawie kryteriów wyboru projektów dla Poddziałania II.3.1 Innowacje w MŚP, Osi priorytetowej II: Innowacyjna i konkurencyjna gospodarka Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020, stanowiących Załącznik nr 3 do Regulaminu konkursu. Rozpatrzenie protestu sprowadzało się więc do weryfikacji prawidłowości oceny projektu w zakresie spełnienia kryteriów wyboru projektów oraz zbadania słuszności zarzutów podniesionych przez wnioskodawcę w proteście. W trakcie badania zasadności protestu w celu potwierdzenia prawidłowości dokonanej oceny powołany został ekspert, będący w wykazie kandydatów na ekspertów regionalnych, zatwierdzonym uchwałą Zarządu Województwa [...].
Rozpatrując zasadność protestu w zakresie oceny kryterium nr 1 "Wpisywanie się projektu we właściwy typ projektu" COP wskazało, że zgodnie z Regulaminem konkursu (tj. wprowadzeniem), konkurs kierowany jest głównie do przedsiębiorców zainteresowanych szeroko rozumianym przeprofilowaniem prowadzonej działalności (sposobu świadczenia usługi) lub zupełną zmianą branży, w której działają. Konkurs jest również kierowany do przedsiębiorców, którzy muszą wprowadzić zmiany w prowadzonej działalności wymuszone wystąpieniem epidemii COVID-19.
Głównym celem konkursu nr [...], jest natomiast niwelowanie negatywnych skutków pandemii w działalności gospodarczej sektora MŚP, co wynika wprost z § 5 ust. 3 Regulaminu konkursu, który stanowi, że pomoc udzielana jest mikroprzedsiębiorcom, małym i średnim przedsiębiorcom na cele inwestycyjne lub obrotowe, nakierowane na łagodzenie skutków wystąpienia pandemii COVID-19. Mając na uwadze zapisy dokumentacji aplikacyjnej oraz argumentację wnioskodawców przedstawioną w proteście, zdaniem COP nie można zgodzić się ze stanowiskiem strony, że opisane w projekcie przedsięwzięcie, polegające na nabyciu wielofunkcyjnego urządzenia w postaci zakupu frezarki drogowej do asfaltu i rozścielacza do asfaltu, jest rozwiązaniem wpisującym się w cele i idee konkursu.
Z zapisu § 5 ust 2 Regulaminu konkursu, wynika, że typem projektu podlegającym dofinansowaniu był projekt polegający na wsparciu MŚP negatywnie dotkniętych skutkami epidemii COVID-19. Regulacja jest czytelna i nie wprowadzała w błąd uczestników konkursu, także opis kryterium nr 1 wprost wskazuje, jakie projekty spełniają warunek wpisywania się w wymagany Regulaminem typ projektu, tj. w ramach kryterium ocenie podlegać będzie, czy projekt dotyczy wsparcia inwestycji w MŚP negatywnie dotkniętych skutkami epidemii COVID -19, a ocena, czy MŚP są dotknięte negatywnie skutkami epidemii COVID-19 zostanie dokonana na podstawie dokumentów księgowych potwierdzających spadek obrotów, wzrost zapasów, dokumentów księgowych lub umów potwierdzających zerwanie łańcucha dostaw, dokumentów księgowych lub innych dokumentów potwierdzających zerwanie/rozwiązanie współpracy z dotychczasowymi partnerami finansowymi i klientami lub innych dokumentów wskazujących negatywne skutki dla przedsiębiorstwa w skutek epidemii COVID-19. Przy dokonaniu oceny należy także wziąć pod uwagę uzasadnienie spadku obrotów i innych negatywnych zdarzeń dla przedsiębiorcy wyłącznie skutkami epidemii COVID-19 oraz wpływu planowanej inwestycji na zmniejszenie negatywnych skutków epidemii COVID-19.
Warunkiem spełnienia kryterium była zatem nie tylko pozytywna weryfikacja, że wnioskodawca faktycznie został dotknięty negatywnymi skutkami epidemii COVID-19 (weryfikowane na podstawie złożonych dokumentów), ale także wykazanie, że spadek obrotów i inne negatywne zdarzenia dla przedsiębiorcy zostały spowodowane wyłącznie skutkami epidemii COVID-19, a planowana inwestycja wpłynie na zmniejszenie negatywnych skutków epidemii COVID-19. Dokonując oceny ww. zakresie kluczowe znaczenie miało przedstawione we wniosku uzasadnienie wystąpienia negatywnych dla przedsiębiorcy skutków spowodowanych wyłącznie wystąpieniem pandemii, a także opis potrzeby realizacji projektu, z którego w sposób niebudzący żadnych wątpliwości powinno wynikać, że realizacja projektu wpłynie na poprawę sytuacji przedsiębiorcy dotkniętego negatywnymi skutkami wystąpienia epidemii COVID-19 i potencjalnie zapobiegnie jego likwidacji lub zmniejszeniu zatrudnienia w tym przedsiębiorstwie. Protestujący słusznie wskazali, że zgodnie z dokumentacją konkursową a w szczególności załącznikiem nr 3 do Regulaminu konkursu deklarowany spadek obrotów był oceniany na podstawie dokumentów finansowych lecz do dokumentacji aplikacyjnej, dokumenty finansowe nie zostały załączone. Za spełniony uznano warunek, że wnioskodawca jest MŚP dotkniętym negatywnymi skutkami epidemii COVID -19. Potwierdzają to zapisy pkt B.3 wniosku w którym podano "pandemia spowodowała ograniczone możliwości działania Firmy, tj.: wykonywania robót i ich sprzedaży. Część pracowników narodowości ukraińskiej przebywająca na przełomie lutego i marca na urlopach w wyniku zamknięcia granic nie mogła wrócić i podjąć pracy. Natomiast inna grupa pracowników -cudzoziemców, którzy w późniejszym czasie wyjechali w sprawach rodzinnych nie mogli wrócić z powodu kwarantanny i różnych zrozumiałych obaw. Bardzo utrudniony dostęp do urzędów administracji samorządowej i państwowej spowodował wstrzymanie procedur administracyjnych związanych z realizacją inwestycji. Przedsiębiorstwa współpracujące z nami ograniczyły do siebie dostęp, dostawy materiałów stały się opóźnione, niesystematyczne i ograniczone. Planowane szkolenia (operatorów maszyn i urządzeń oraz w zakresie nowych technologii) zostały przeniesione na bliżej nieokreślony termin. Możliwości załatwiania spraw administracyjnych związanych z rejestracją samochodów i maszyn a w szczególności z ich naprawą i utrzymaniem zostały bardzo ograniczone poprzez wstrzymanie działalności wielu firm handlowych i usługowych".
Wnioskodawcy w dokumentacji aplikacyjnej zawarli sposoby na zniwelowanie negatywnych skutków wystąpienia epidemii, tj.
-w pkt C.3 wniosku wskazano "aby przeciwdziałać negatywnym skutkom epidemii COVID-19, to znaczy zapewnić w firmie dodatkowe usługi oraz zwiększyć swoją konkurencyjność na rynku planujemy wdrożyć do działalności przedsiębiorstwa technologię, dla której konieczne jest nabycie zaplanowanych maszyn oraz wartości niematerialnych i prawnych co stanowi zakres rzeczowy projektu";
- pkt E.1 wniosku podano, że "podstawowym celem projektu w perspektywie długoterminowej jest wzmocnienie pozycji rynkowej firmy poprzez poszerzenie oferty i zdobycie nowych rynków zbytu. Środkiem do osiągnięcia powyższego celu jest unowocześnienie zaplecza produkcyjnego, które będzie bazą uzasadniającą kontynuowanie działalności rozwojowej. Brak możliwości wprowadzania nowych rozwiązań ograniczał zasadność prowadzenia prac rozwojowych. Dzięki realizacji projektu wzrośnie rozpoznawalności naszej marki, co powinno przełożyć się na łatwiejsze pozyskiwanie nowych klientów" (...) oraz "obecnie bowiem firma nie dysponuje odpowiednim zapleczem technicznym (przede wszystkim sprzętowym), do tego, aby świadczyć nowe usługi. Natomiast realizacja zamierzonych w projekcie działań w pełni umożliwi wnioskodawcy osiągnięcie wszystkich założonych celów i rezultatów przedsięwzięcia. Dzięki realizacji projektu aktualne cele oraz potrzeby inwestycyjne wnioskodawcy zostaną zaspokojone".
Zdaniem COP przedstawiona powyżej argumentacja wnioskodawców nie jest wystarczająca do uznania kryterium nr 1 za spełnione. Protestujący wykazał i uzasadnił spadek obrotów, wyjaśnił również, że w wyniku realizacji projektu nastąpi rozszerzenie jego działalności, bowiem oferowana będzie nowa usługa, to jednak we wniosku w żaden sposób nie odniósł się do "wpływu planowanej inwestycji na zmniejszenie negatywnych skutków epidemii COVID-19", tj. w jaki sposób inwestycja opisana w projekcie wpłynie na zniwelowanie negatywnych skutków wystąpienia pandemii, wielkość sprzedaży, poprawę sytuacji finansowej wnioskodawcy i czy nowe usługi pozwolą osiągnąć przychody, a w efekcie zyski. Brak jest danych o zapotrzebowaniu na usługi, czy prognoz przychodów z tego segmentu.
Wnioskodawca we wniosku o dofinansowanie zawarł ogólne informacje, że klienci oczekują bardziej konkurencyjnych cen, krótkiego terminu realizacji usług, czy wysokiej jakości świadczonych usług. Przedstawiona w tym zakresie argumentacja potwierdza jedynie konieczność dostosowania się wnioskodawcy do potrzeb rynku lecz w żadnym wypadku nie uzasadnia realizacji działań mających wpływ na zmniejszenie negatywnych skutków epidemii.
Zapisy dokumentacji aplikacyjnej nie pozwalają na stwierdzenie, że podjęte działania w całokształcie zniwelują straty, jakimi wnioskodawca został dotknięty na skutek epidemii COVID-19. Z uwagi na fakt, że wniosek należy rozpatrywać całościowo odnosząc się do wszystkich jego aspektów COP podkreśliło, że w obszarze działalności wnioskodawców nastąpi wprowadzenie usługi frezowania asfaltu oraz modernizacja posiadanego parku maszynowego o nowy sprzęt, co w świetle zaistniałej już sytuacji podaje w dużą wątpliwość, czy tego typu działania w ogóle spowodują łagodzenie skutków wystąpienia pandemii COVID-19.
Konkurs został ogłoszony dla przedsiębiorców dotkniętych negatywnie pandemią COVID-19. Zdaniem COP wnioskodawcy co prawda wykazali przyczynę wystąpienia trudnej sytuacji: pandemia spowodowała zamknięcie granic w efekcie czego część zatrudnionych pracowników narodowości ukraińskiej nie mogła wrócić i podjąć pracy, jak również utrudniony był dostęp do urzędów administracji samorządowej i państwowej (spowodowało to wstrzymanie procedur administracyjnych związanych z realizacją inwestycji), nie można jednak potwierdzić, iż zaplanowane przez protestujących inwestycje będą miały wpływ na polepszenie jego sytuacji ekonomicznej. Planując wydatki inwestycyjne związane z zakupem sprzętu budowlanego wnioskodawcy w dalszym ciągu będzie w takim samym stopniu wrażliwy na działania czynników związanych z szeroko rozumianą pandemią COVID-19 i walką z zagrożeniami jak do tej pory. Rozszerzenie zakresu świadczonych usług nie uchroni protestujących od negatywnych skutków pandemii. Nie można także stwierdzić, że zdywersyfikowanie swojej działalności poprzez zakup frezarki drogowej do asfaltu oraz rozścielacza do asfaltu również zapobiegnie negatywnym skutkom pandemii. Wnioskodawcy nie uargumentowali, w jaki sposób nowa usługa wpłynie na ich działalność, a w szczególności czy wpłynie na zniwelowanie negatywnych skutków wystąpienia pandemii, wielkość sprzedaży, poprawę sytuacji finansowej i czy nowa usługa pozwoli osiągnąć przychody a w efekcie zyski. Zgodnie z opisem kryterium: "przy dokonaniu oceny należy także wziąć pod uwagę uzasadnienie spadku obrotów i innych negatywnych zdarzeń dla przedsiębiorcy wyłącznie skutkami epidemii COVID-19 oraz wpływu planowanej inwestycji na zmniejszenie negatywnych skutków epidemii COVID-19". Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności nie można stwierdzić, jaki wpływ na zmniejszenie negatywnych skutków epidemii COVID-19 będzie miała zaplanowana w projekcie inwestycja. Jak wynika z zapisów wniosku o dofinansowanie w ramach projektu wnioskodawcy zaplanowali typowe działania inwestycyjne, służące dalszemu rozwojowi przedsiębiorstwa. Przedmiotowy konkurs nie jest jednak klasycznym konkursem inwestycyjnym, w ramach którego finansowane są projekty polegające na poszerzeniu dotychczas świadczonych usług. Nie wiadomo zatem, w jaki sposób realizacja takich celów, jak zakup frezarki drogowej do asfaltu oraz rozścielacza do asfaltu miałyby wpłynąć na zniwelowanie negatywnych skutków wystąpienia epidemii COVID-19.
Wnioskodawcy wskazali (punkt C.3 wniosku o dofinansowanie), że: "(...) planowana inwestycja stworzy firmie możliwość podniesienia potencjału rozwojowego, co w konsekwencji przełoży się na wzrost przychodów z prowadzonej działalności. Zastosowanie wybranego rozwiązania jest w pełni adekwatne do naszych aktualnych potrzeb jak również jest odpowiedzią na zidentyfikowany problem jakim jest w chwili obecnej obniżony poziom zysków a w związku z negatywnymi skutkami kryzysu wywołanego pandemią. Zaplanowane przez nas działania umożliwią zrealizowanie z sukcesem całego projektu, a dzięki temu zapewnimy naszym klientom pełną satysfakcję z oferowanych usług. Dzięki realizacji projektu znacząco wzmocni się nasza pozycja konkurencyjna, a pośrednio wpłynie to również na wzmocnienie pozycji konkurencyjnej woj. łódzkiego (...)".
Protestujący podali także w punkcie E.1 wniosku, iż: "(...) realizacja projektu zapewni naszej firmie dostęp do szerszej grupy odbiorców, wyższą sprzedaż i wynikające z niej wyższe zyski, które umożliwią kontynuowanie od dawna obranej ścieżki rozwoju. Wybrane rozwiązanie jest optymalne pod względem ekonomicznym, technologicznym i jest kontynuacją realizacji ciągłego i systematycznego rozwoju firmy (...)" oraz "(...) W oparciu o unowocześniony park maszynowy zrealizujemy podstawowy cel naszej firmy jakim jest wyjście z trudnej sytuacji spowodowanej pandemią a jednocześnie dojdzie do dywersyfikacji działalności naszej firmy wprowadzimy do oferty nowe usługi, co przyczyni się do realizacji celu strategicznego, jakim jest zadowolenie klienta i utrzymanie jego zaufania do naszej firmy. Podstawowym celem projektu w perspektywie długoterminowej jest wzmocnienie pozycji rynkowej firmy poprzez poszerzenie oferty i zdobycie nowych rynków zbytu. Środkiem do osiągnięcia powyższego celu jest unowocześnienie zaplecza produkcyjnego, które będzie bazą uzasadniającą kontynuowanie działalności rozwojowej (...)".
Na podstawie przytoczonych powyżej zapisów dokumentacji aplikacyjnej można wnioskować, że protestujący kładą przede wszystkim nacisk na wzrost konkurencyjności swojego przedsiębiorstwa, a deklaracje, że realizacja projektu pozwoli na zniwelowanie negatywnych skutków pandemii nie są poparte żadnymi konkretnymi argumentami. Brak w tym obszarze konkretnych zapisów uniemożliwia pozytywną ocenę wpływu projektu na działalność wnioskodawców.
W ocenie COP autorzy protestu nie przedstawili żadnych danych, a opisane we wniosku inwestycje posłużą przede wszystkim poprawie jakości oferowanych usług i zwiększeniu konkurencyjności firmy o nową usługę, której wpływ na działalność wnioskodawców nie został określony. Zdaniem COP realizacja projektu ma na celu nie tyle wyjście z trudnej sytuacji finansowej, co odpowiedź na zapotrzebowanie rynku, co potwierdzają przytoczone zapisy wniosku o dofinansowanie. Zaplanowana w projekcie inwestycja ma charakter rozwojowy, służący rozszerzeniu zakresu oferowanych usług, co jedynie potwierdza, że projekt nie wpisuje się w określony w Regulaminie, typ konkursu. Ocena wpływu planowanej inwestycji na zmniejszenie negatywnych skutków epidemii COVID-19 powinna również wynikać z zawartych w treści wniosku uzasadnień popartych danymi finansowymi, w szczególności założeniami i prognozami finansowymi dotyczącymi rezultatów realizacji projektu. Takich danych wnioskodawcy nie zawarli w treści wniosku (tj. pkt E.10), a zatem ocena wpływu inwestycji na zmniejszenie negatywnych skutków pandemii w kontekście wprowadzonych zmian w działalności wnioskodawcy nie jest tym bardziej możliwa. Bez znaczenia w tym wypadku byłyby złożone przez wnioskodawców uzupełnienia (korekta wniosku) w ramach kryterium merytorycznego dostępu nr 7, ponieważ wnioskodawcy w żaden sposób nie uwiarygodnili, że zaprezentowana w projekcie inwestycja w jakikolwiek sposób spełni warunek określony w Regulaminie konkursu, tj. że planowana inwestycja wpłynie pozytywnie na zmniejszenie negatywnych skutków epidemii COVID-19. Rozwojowy charakter zaplanowanej w ramach projektu inwestycji, służący przede wszystkim rozszerzeniu dotychczasowych usług, jedynie potwierdził fakt niewpisywania się wnioskodawców w określony Regulaminem wymóg. Realizacja zaplanowanych w ramach projektu inwestycji nie wpłynie na poprawę jego sytuacji gospodarczej wnioskodawcy, potencjalnie zapobiegnie jedynie likwidacji lub zmniejszeniu zatrudnienia w przedsiębiorstwie.
W ramach realizacji projektu nastąpi jedynie wzmocnienie najbardziej dochodowej działalności wnioskodawcy. Nie zmieni to jednak struktury dochodów przedsiębiorstwa. W dalszym ciągu wnioskodawca będzie prowadził tę samą działalność gospodarczą, a inwestycja w dodatkowe wyposażenia jedynie wzmocni konkurencyjność wnioskodawców w stosunku do innych podmiotów świadczących podobne usługi. Zaplanowana w ramach projektu działalność ma na celu wzmocnienie pozycji wnioskodawców na lokalnym rynku, jednak nie będzie to dotarcie do nowych rynków, jak twierdzi wnioskodawca. Zmiany wprowadzane w wyniku realizacji projektu nie ustabilizują źródeł przychodów, na co niejednokrotnie wskazują wnioskodawcy. Inwestycja wzmocni technologicznie przedsiębiorstwo, zwiększy jego pozycję na rynku, jednak nie spowoduje zmian w samej strukturze dochodów. Autorzy protestu nie uwzględniają natomiast okoliczności, że przedmiotem konkursu nie była dywersyfikacja świadczonych usług a wprowadzenie w ramach dotychczasowej działalności takich zmian, które zniwelują negatywne skutki epidemii COVID-19.
Mając na uwadze przedstawione okoliczności, bez względu, czy projekt wnioskodawców dotyczyłby przeprofilowania, czy też nie, COP stwierdziło, że wnioskodawcy nie wprowadzą zmian, które były wymuszone wystąpieniem pandemii. Zapisy dokumentacji aplikacyjnej w żadnym wypadku nie potwierdzają, że realizacja projektu wynika jedynie z faktu wystąpienia epidemii.
Odnosząc się do kwestii, że wnioskodawcy nie zostali wezwani do uzupełnienia dokumentacji w wymaganym zakresie COP odwołując się do treści §15 pkt 8 Regulaminu konkursu wskazało, że wnioskodawca może zostać wezwany do poprawy przedmiotowego kryterium w zakresie: dokumentów i informacji o spadku sprzedaży towarów lub usług w rozumieniu art. 15g ust. 9 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz dokumentów i informacji potwierdzających negatywną sytuację przedsiębiorcy spowodowaną pandemią COVID-19. Wnioskodawca nie mógł zostać wezwany do korekty wniosku o dofinansowanie, ponieważ dokumentacja konkursowa nie przewidywała możliwości jej uzupełnienia.
Podsumowując COP wskazało, że ocena przedmiotowego kryterium została dokonana prawidłowo, zgodnie z zapisami zawartymi w Regulaminie. Spełnienie kryteriów oceniane jest na podstawie treści złożonego wniosku aplikacyjnego, który w przypadku prawidłowego uwzględnienia między innymi zapisów zawartych w Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie, pozwala na właściwe odniesienie się do kryteriów oceny merytorycznej, określonych w dokumentacji konkursowej. Wymóg zamieszczania stosownych informacji w dokumentacji aplikacyjnej wynika wprost z zasad oceny poszczególnych kryteriów. Zaprezentowana przez autora wniosku o dofinansowanie argumentacja gwarantować musi dojście do takich samych wniosków i przemyśleń, do jakich doszedł wnioskodawca, jedynie na podstawie informacji zawartych w dokumentacji aplikacyjnej. Niewątpliwie więc to na wnioskodawcy ciąży obowiązek takiego zaprezentowania swojego zamierzenia inwestycyjnego w składanym wniosku aplikacyjnym, by czytającym go oceniającym nasuwały się wnioski co do treści projektu zbieżne z intencją jego autora. Niedochowanie w tym wypadku należytej staranności w sporządzeniu dokumentacji aplikacyjnej nie świadczy o błędnie przeprowadzonej przez Instytucję ocenie, bowiem obowiązek starannego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej, zgodnie z wymogami konkursu, ciąży zawsze na wnioskodawcy.
Odnosząc się do negatywnej oceny projektu w ramach kryterium nr 4 "Kwalifikowalność kosztów w projekcie oraz ich zasadność i adekwatność", COP wskazał, że kryterium zostało uznane za niespełnione z uwagi na niespełnienie kryteriów nr 1 oraz nr 7. Niewpisywanie się wnioskodawców w typ projektu określony w § 5 ust 2 Regulaminu konkursu powoduje, że ewentualne rekomendowanie wniosku do poprawy w jakimkolwiek zakresie było bezcelowe, bowiem w świetle negatywnej oceny kryterium nr 1 potencjalne uzupełnienia dokonane przez wnioskodawcę nie miałyby wpływu na ostateczną ocenę wniosku o dofinansowanie. Niespełnienie zatem kryterium nr 1 powoduje, że wszystkie zaplanowane w projekcie wydatki mają charakter niecelowych. Zachodzi bowiem ścisła zależność pomiędzy wpisywaniem się projektu we właściwy typ projektu, zgodny z Regulaminem konkursu, a możliwością pozytywnej oceny kwalifikowalności kosztów przedstawionych przez wnioskodawcę. Nie można więc uznać zaplanowanych wydatków za zasadne i celowe, albowiem projekt nie wpisuje się w przewidziany Regulaminem konkursu typ projektu, a zatem jego realizacja jest nieuzasadniona zarówno pod kątem zaplanowanych wydatków jak i osiągnięcia wartości wybranych wskaźników. Ponowna analiza dokumentacji aplikacyjnej dokonana na etapie procedury odwoławczej potwierdza prawidłowość dokonanej oceny, a z uwagi na podtrzymanie stanowiska na etapie procedury odwoławczej w ramach kryterium nr 1, tym samym kryterium nr 4 zostało ocenione negatywnie.
Odnosząc się oceny kryterium merytorycznego dostępu nr 5 "Zgodność poziomu i wnioskowanej kwoty dofinansowania z regulaminem konkursu" COP wyjaśniło, że pomimo że niespełnienie kryterium nr 1 nie przesądza automatycznie o niespełnieniu innego kryterium, gdyż nie wynika to z wytycznych określonych w dokumentacji konkursowej, to jednak kryterium nr 5 jest kryterium szczególnym, a jego ocena jest ściśle skorelowana oceną kryterium nr 4. Pomimo odmiennego sposobu oceny poszczególnych kryteriów, które pozwalają rozpatrzeć projekt z różnych punktów widzenia jego wykonalności to informacje przedstawiane w dokumentacji aplikacyjnej mogą być brane pod uwagę podczas oceny w ramach różnych kryteriów, co może również powodować, że wynik oceny danego kryterium rzutuje na ocenę innego kryterium. Powyższe postępowanie jest zasadne z punktu widzenia metodyki oceny. Z uwagi na fakt, że zaplanowane w ramach projektu wydatki zostały uznane za niecelowe (co zostało szczegółowo wyjaśnione w ramach oceny merytorycznej kryterium nr 4), nie jest możliwa pozytywna ocena kryterium dotyczącego poziomu wnioskowanej kwoty dofinansowania i jej zgodności z Regulaminem konkursu, ponieważ kryterium analizowane jest w odniesieniu do wysokości kosztów kwalifikowanych, będącej efektem szacowania dokonanego przez wnioskodawcę na etapie konstruowania wniosku aplikacyjnego. W rezultacie powoduje to, że poziom i wnioskowana kwota dofinansowania nie są zgodne z zapisami dokumentacji konkursowej. W świetle zatem uznania wydatków za niekwalifikowalne, w ramach kryterium nr 5 projekt mógłby być skorygowany, ale tylko w przypadku, gdy łączna wartość kosztów uznanych za niekwalifikowalne nie przekraczałaby 20% i zostałyby spełnione pozostałe wymogi określone w kryterium. Mając jednak na uwadze przede wszystkim rozstrzygnięcie w ramach kryterium nr 4, korekta montażu finansowego w tym wypadku nie znajduje uzasadnienia, bowiem wynik oceny kryterium nr 5 jest m.in. konsekwencją uznania wszystkich wydatków za niekwalifikowane jako nieadekwatne i niecelowe ze względu na niespełnienie kryterium nr 1.
Zgodnie natomiast z zapisem zawartym w § 15 pkt 4 Regulaminu konkursu, wniosek jest kierowany do poprawy tylko w przypadku spełnienia wszystkich pozostałych kryteriów merytorycznych dostępu. Z uwagi na powyższe kryterium merytoryczne dostępu nr 5 uznano za niespełnione.
Weryfikując z kolei prawidłowość przeprowadzonej oceny w ramach kryterium nr 6 "Realność wskaźników" COP wskazało, że zachodzi ścisła zależność pomiędzy poszczególnymi kryteriami, a możliwością pozytywnej oceny realności wskaźników przedstawionych w dokumentacji aplikacyjnej. Mając zatem na uwadze rozstrzygnięcia w ramach pozostałych kryteriów, oceniający słusznie uznali, iż zadeklarowane przez wnioskodawcę wartości wskaźników nie będą mogły zostać osiągnięte. Negatywna ocena pozostałych kryteriów merytorycznych, skutkująca brakiem możliwości dofinansowania w znaczący sposób wpływa na przyjęte przez wnioskodawcę wskaźniki. Wobec powyższego z uwagi na fakt, że projekt nie spełniał przede wszystkim kryterium merytorycznego nr 1 (jak również innych kryteriów), oznaczało to w konsekwencji, że wskaźniki, które przyjęli wnioskodawcy nie zostaną osiągnięte.
Odnosząc się do negatywnej oceny w ramach kryterium nr 7 "Związek pomiędzy zidentyfikowanymi problemami/potrzebami a działaniami mającymi je rozwiązać/zaspokoić oraz produktami rezultatami projektu, COP wskazało, że wnioskodawcy przedstawili opisy, które nie potwierdzają, że projekt przyczyni się do polepszenia sytuacji przedsiębiorcy dotkniętego negatywnymi skutkami wystąpienia epidemii COVID-19 i potencjalnie zapobiegnie likwidacji przedsiębiorstwa lub zmniejszeniu zatrudnienia w tym przedsiębiorstwie.
Wnioskodawcy konstruując wniosek byli zobowiązani do wskazania, w jaki sposób projekt przyczyni się do polepszenia sytuacji ekonomicznej firmy oraz do przedstawienia sposobów, które mają zapobiec jej likwidacji. COP podkreśliło, że projekt tworzy spójną koncepcję oraz przemyślaną całość i poddawany jest w takiej formie, w jakiej został złożony. W sytuacji, gdy wnioskodawcy nie dopełnili ciążącego na nim obowiązku prawidłowego sporządzenia wniosku, nie może przerzucać odpowiedzialności za swoje zaniechania na oceniających i wymagać od nich interpretacji wniosku zgodnie z zamiarem wnioskodawców. Nie ma zatem podstaw prawnych do żądania od IP, aby interpretowała wątpliwości na korzyść wnioskodawców, to oni muszą bowiem zadbać o to, aby przekonać instytucję przyznającą pomoc, że projekt gwarantuje realizację celów danego działania.
Analizując argumentację wnioskodawców, zdaniem COP nie można uznać, iż planowana inwestycja umożliwi wnioskodawcom uzyskanie przychodów w czasie zastoju gospodarczego wywołanego epidemią COVID-19. Nie można bowiem jednoznacznie stwierdzić, iż przedmiotowy projekt zapobiegnie ewentualnej likwidacji firmy oraz potencjalnemu zmniejszeniu zatrudnienia. Protestujący zamierzają rozszerzyć zakres świadczonych usług ale planowana inwestycja polegająca na doposażeniu przedsiębiorstwa nie stanowi potwierdzenia, że zabezpieczy przedsiębiorstwo przed ryzykiem utraty dochodów w sytuacji ponownego zastoju gospodarczego. Zaplanowane w projekcie wydatki pozwalają wnioskować, iż zwiększą one jedynie konkurencyjność przedsiębiorstwa. Potwierdzają to także zapisy dokumentacji aplikacyjnej, tj. pkt E. 10: "Projekt znacząco poprawi kondycję firmy, jego wpływ będzie znaczący i trwały w zakresie rozwoju przedsiębiorstwa, przyczyni się do wzmocnienia pozycji rynkowej wnioskodawcy oraz ma pozytywne oddziaływanie na rynek branżowy w województwie". Wnioskodawcy w dalszym ciągu będą jednak świadczyć te same usługi i dokładnie tak samo będą podatni na sytuację gospodarczą. Zgodnie z opisem kryterium nr 7, wnioskodawca powinien przedstawić prognozy korzyści finansowych wynikających z realizacji projektu oraz podstawy do uznania, iż inwestycja da bezpieczeństwo ekonomiczne w przyszłości. Argumenty przedstawione w proteście oraz we wniosku o dofinansowanie mają charakter opisowy, bez wskazania danych, które mogłyby być podstawą weryfikacji opisów. Wnioskodawcy co prawda przedstawili listy intencyjne oraz referencje, z których wynika, iż powierzone zadania wykonywali w sposób rzetelny, niemniej jednak nie stanowią one wystarczającego potwierdzenia uzyskania potencjalnych korzyści wynikających z realizacji projektu. Z zamieszczonych w dokumentacji aplikacyjnej informacji nie wynika, iż przedmiotowy projekt będzie warunkiem koniecznym do utrzymania się na rynku, a planowana inwestycja będzie ratunkiem ekonomicznym dla wnioskodawców. Pomimo, że postanowienia § 15 ust. 14 Regulaminu konkursu umożliwiają wezwanie autora protestu do złożenia uzupełnień w zakresie założeń biznesowych, to brak spełnienia pozostałych kryteriów powoduje, że potencjalne rekomendowanie poprawy wniosku byłoby bezcelowe, gdyż ewentualne uzupełnienia dokonane przez wnioskodawcę nie miałyby wpływu na ostateczną ocenę wniosku o dofinansowanie. Zgodnie z informacjami zawartymi we wniosku, projekt nie przewiduje działań wymuszonych wystąpieniem epidemii COVID-19, w wyniku których będzie można uznać, że jego realizacja wpłynie na poprawę sytuacji przedsiębiorcy dotkniętego negatywnymi skutkami wystąpienia COVID-19 i potencjalnie zapobiegnie likwidacji lub zmniejszeniu zatrudnienia w jego przedsiębiorstwie, co oznacza, że pierwotna ocena negatywna jest zasadna, a kryterium nr 7 słusznie uznano za niespełnione.
Podsumowując COP wskazało, że podtrzymuje negatywną ocenę merytoryczną projektu w ramach kryteriów nr 1,4,5,6 oraz 7.
COP wyjaśniło, że w świetle zapisów Regulaminu konkursu występowanie o dodatkowe wyjaśnienia nie ma charakteru obowiązkowego i jest zasadne jedynie wówczas, gdy członek KOP uzna to za konieczne (np. gdy sformułowania wniosku są niezrozumiałe). Zgodnie z załącznikiem nr 3 do Regulaminu konkursu, w ramach kryteriów nr 1, 3, 4, 5, 6 i 7 istnieje jedynie: "możliwość poprawienia wniosku i załączników", co nie jest równoznaczne z obowiązkiem wezwania wnioskodawcy do poprawy/uzupełnienia wniosku. Zatem, jeśli oceniający projekt dysponuje danymi, które jego zdaniem są wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia, to o takie dodatkowe wyjaśnienia czy informacje nie występuje. W sytuacji, jaka miała miejsce w przypadku niniejszego projektu, z uwagi na niespełnienie przede wszystkim kryterium merytorycznego dostępu nr 1, wezwanie do uzupełnienia wniosku i ponowna jego ocena w określonych obszarach nie znajdowało żadnego uzasadnienia, ponieważ zgodnie z § 15 ust. 4 Regulaminu konkursu, wniosek mógł być kierowany do poprawy lub uzupełnienia tylko w przypadku spełnienia wszystkich pozostałych kryteriów merytorycznych. Niespełnienie przez projekt któregokolwiek z kryteriów merytorycznych dostępu nr 1-7 powoduje, że projekt uzyskuje ocenę negatywną. Możliwość poprawienia wniosku o dofinansowanie ma jedynie charakter uprawnienia oceniających, które może być wykorzystane w określonych okolicznościach, aby umożliwić rozstrzygnięcie ewentualnych wątpliwości co do treści wniosku, czy też zrozumienia intencji wnioskodawcy. W rozpatrywanym przypadku projektu żadna z tych sytuacji nie wystąpiła, ponieważ przyczyną zakwestionowania wniosku w zakresie kluczowego kryterium nie były jego niejasności, ale fakt, że zawarte w nim, zrozumiałe informacje, potwierdzały jednoznacznie, że projekt nie wpisuje się we właściwy typ projektu (kryterium nr 1), który to - mając na uwadze cel przedmiotowego konkursu - zadecydował o niezasadności realizacji projektu.
Istotą postępowania konkursowego jest wykazanie w składanej dokumentacji aplikacyjnej wszystkich wymaganych elementów w sposób jednoznaczny, czytelny, spełniający wszystkie wskazane zakresy. Jeżeli wniosek tych treści nie zawiera, bądź czyni to w sposób niejednoznaczny, to zawsze będzie to wpływało na wynik oceny projektu. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek sporządzenia wniosku o dofinansowanie w sposób staranny, kompletny, odpowiadający założeniom danego programu operacyjnego i uwzględniający kryteria oceny. Wszelkie błędy i wady dokumentacji obciążają wnioskodawcę. Nie ma podstaw prawnych do żądania od instytucji zarządzających i pośredniczących, aby interpretowały wątpliwości na korzyść wnioskodawcy. To wnioskodawca musi zadbać o to, aby przekonać instytucje rozdysponowujące pomoc, że jego projekt gwarantuje realizację celów danego działania.
Wymagania i procedury wynikające z dokumentacji konkursowej obowiązują zarówno wnioskodawców, jaki i instytucję przeprowadzającą konkurs wobec tego powinny być przestrzegane i egzekwowane z należytą starannością i dokładnością. Odnosi się to do każdej fazy postępowania konkursowego. IP dopełniła wszelkich obowiązków wynikających z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Przeprowadzony Konkurs był jawny, z zapewnieniem publicznego dostępu do informacji o zasadach jego przeprowadzenia (§ 3 ust. 7 Regulaminu konkursu). Każdy z wnioskodawców miał równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Regulamin konkursu był dostępny dla wszystkich aplikujących na stronie www.cop.lodzkie.pl i w jasny sposób określał wymogi oraz warunki w procedurze konkursowej, obowiązujące wszystkich wnioskodawców. Na wnioskodawcy zgłaszającym do konkursu projekt, ciąży obowiązek uważnego zapoznania się z priorytetami konkretnego programu operacyjnego, z przyjętym Regulaminem konkursu, a następnie z pozostałą dokumentacją konkursową, jak również starannego i odpowiadającego założeniom konkursu, przygotowania dokumentacji aplikacyjnej.
W skardze wniesionej [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżących zaskarżając w całości informację COP w Ł. z [...] (doręczoną 23 kwietnia 2021 r.) zarzucił naruszenie:
1) art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej poprzez przeprowadzenie przez IP oceny projektu wnioskodawców w sposób nierzetelny, co skutkowało błędną oceną merytoryczną projektu w zakresie spełnienia kryteriów merytorycznych nr 1, 4, 5, 6 i 7, w sytuacji gdy projekt jako rozszerzający i dywersyfikujący dotychczasową działalność wnioskodawców powodujący istotne przebranżowienie przedsiębiorcy wpisuje się we właściwy typ projektu, o którym mowa w Załączniku Nr 3 do Regulaminu konkursu;
2) art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej poprzez przeprowadzenie przez IP oceny projektu w sposób nie zapewniający równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania, w sytuacji gdy wnioskodawcy wystąpili do IP z zapytaniem, czy jeżeli nie zamierzają się przebranżowić ale wprowadzić do oferty nowy produkt (usługę) tzw. dywersyfikacja produkcji zakładu poprzez wprowadzenie produktów uprzednio nieprodukowanych w zakładzie, czy spełniony zostanie wskazany w Regulaminie warunek zmiany prowadzonej dotychczas działalności gospodarczej?, a jeśli nie to wnieśli o szerszą interpretację zapisów Regulaminu. Wnioskodawcy uzyskali odpowiedź pozytywną, że w "w ramach kryterium ocenie podlegać będzie, czy projekt dotyczy wsparcia MŚP negatywnie dotkniętych skutkami epidemii COVID-19. Dywersyfikacja wpisuje się w założenia konkursu", a zatem wnioskodawcy zostali wprowadzeni w błąd;
3) art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej poprzez przeprowadzenie przez IP oceny projekty w sposób nierzetelny, tj. poprzez zaniechanie oceny merytorycznej kryteriów nr 4, 5 i 6 oraz stwierdzenie, że z uwagi na nie spełnienie kryterium nr 1 i 7 zaplanowane wydatki, zgodność poziomu wnioskowanej kwoty dofinansowania, jak i określone wskaźniki uznaje się za nierealne i nieadekwatne w sytuacji gdy IP nie mogła arbitralnie zadecydować o odmowie oceny projektu pod kątem spełnienia ww. kryteriów;
4) art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej w zw. z § 15 ust. 4 i 5 Regulaminu konkursu poprzez niewezwanie wnioskodawców do uzupełnienia/poprawy wniosku w zakresie kryterium nr 6, co miało wpływ na nieuwzględnienie protestu wnioskodawców, którzy na etapie konkursu nie posiadali wiedzy o zastrzeżeniach co do spełnienia kryterium "Realności wskaźników".
W oparciu o postawione zarzuty pełnomocnik skarżących wniósł o uwzględnienie skargi, stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci korespondencji email prowadzonej pomiędzy wnioskodawcą a pracownikiem COP na okoliczność wprowadzenia w błąd wnioskodawców.
W uzasadnieniu skargi odnosząc się do oceny kryterium merytorycznego nr 1 pełnomocnik podkreślił, że głównym celem projektu oprócz zapobiegania negatywnym skutkom pandemii jest dywersyfikacja działalności firmy poprzez wdrożenie nowych usług, tj.
- frezowanie nawierzchni drogowych, do których niezbędnym sprzętem jest frezarka drogowa,
- układanie podbudów i nawierzchni asfaltowej, do czego niezbędny jest rozściełacz.
Zakup wskazanych powyżej środków trwałych umożliwi wprowadzenie nowych usług i rozszerzy zakres realizowanych zamówień, w których do tej pory firma nie mogła być konkurencyjna. Planowany dodatkowo zakup oprogramowania do kosztorysowania ułatwi aplikowanie o niedostępne dotychczas zadania i składanie ofert w obszarach dotychczas nie dostępnych z racji ograniczeń technicznych i technologicznych. Biorąc pod uwagę zakres projektu nie byłoby konieczności i zasadności jego realizacji w sytuacji nie wystąpienia pandemii COVID-19. Odwołując się do zapisów wniosku o dofinansowanie pełnomocnik podkreślił, że aby przeciwdziałać negatywnym skutkom epidemii COVID-19, to znaczy zapewnić w firmie dodatkowe usługi oraz zwiększyć swoją konkurencyjność na rynku wnioskodawcy planują wdrożyć do działalności przedsiębiorstwa nową technologię dla realizacji której niezbędne jest nabycie ww. środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych co stanowi zakres rzeczowy projektu. Realizacja projektu prowadzi do wzrostu potencjału wykonywanych usług poprzez dywersyfikację obecnie prowadzonej działalności.
Pełnomocnik wyjaśnił również, że planowany dodatkowo zakup oprogramowania do kosztorysowania ułatwi aplikowanie o niedostępne dotychczas zadania i składanie ofert w obszarach dotychczas nie dostępnych z racji ograniczeń technicznych i technologicznych. Biorąc pod uwagę zakres projektu nie byłoby konieczności i zasadności jego realizacji w sytuacji nie wystąpienia pandemii COVID-19. Zdaniem pełnomocnika wskazane w treści zaskarżonej informacje, że zmiany w działalności wnioskodawcy polegają tylko i wyłącznie na poszerzeniu zasobów, są sprzeczne z danymi zawartymi we wniosku o dofinansowanie, bowiem zmiany polegają na dywersyfikacji działalności i wbrew zawartej opinii zostały wymuszone wystąpieniem epidemii COVID-19. COP nie uwzględniło faktu, że projekt wnioskodawcy polega na wprowadzeniu radykalnych zmian, a jego realizacja prowadzi do wzrostu potencjału wykonywanych usług poprzez dywersyfikację obecnie prowadzonej działalności, a zaplanowana inwestycja będzie prowadzić do utrzymania oraz do utworzenia miejsc pracy.
Odnosząc się do oceny kryterium merytorycznego nr 7 pełnomocnik skarżących ponownie podkreślił, że projekt ma na celu dywersyfikację działalności, a zaproponowane zmiany zostały wymuszone wystąpieniem epidemii. Podkreślił, że w dokumentacji aplikacyjnej wykazano, że inwestycja przyczyni się nie tylko do utrzymania miejsc pracy ale także do utworzenia nowych. Błędna jest interpretacja IP, albowiem zapisy wniosku o dofinansowanie potwierdzają, że projekt zabezpieczy wnioskodawców przed kolejnymi zdarzeniami wywołanymi pandemią. Do dokumentacji aplikacyjnej zostały załączone listy intencyjne, z których wynika, że istnieje zapotrzebowanie na oferowane usługi, a stwierdzenie przez oceniających, że inwestycja nie zabezpieczy wnioskodawców w przyszłości przed problemami, jakie dotknęły firmę w okresie epidemii COVID-19 sugeruje, w ocenie pełnomocnika, że ocena została przeprowadzona w sposób dowolny i subiektywny.
W odpowiedzi na skargę z dnia 4 czerwca 2021 r. COP w Ł. podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej informacji, wniosło o oddalenie skargi w całości jako bezzasadnej.
W pierwszej kolejności COP podkreśliło, że skarżący nie wykazali, by pierwotna ocena projektu i jej weryfikacja na etapie procedury odwoławczej nastąpiła z naruszeniem zasad wyboru projektów do dofinansowania, sformułowanych w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Zarzuty opierają się na subiektywnej opinii skarżącego co do sposobu weryfikacji wniosku i stanowią próbę przeniesienia ciężaru odpowiedzialności za niespełnienie wymogów opisanych w kryteriach oraz negatywny wynik oceny projektu na organ.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze COP wskazało, że IP nie naruszyła art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, ponieważ ocenie podlegała cała złożona przez wnioskodawcę dokumentacja aplikacyjna, na podstawie której w oparciu o obowiązujące kryteria oceny, jak i pozostałe zapisy dokumentacji konkursowej organ dokonał stosownego rozstrzygnięcia. Merytoryczna weryfikacja projektu według kryteriów wartościujących opiera się na swobodnej ocenie, a podstawą kwestionowania dokonanej oceny nie może być odmienna interpretacja wnioskodawcy.
Zdaniem COP nie można również zgodzić się, że doszło do naruszenia art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej poprzez przeprowadzenie przez IP oceny projektu wnioskodawcy w sposób nie zapewniający wnioskodawcy równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania, w sytuacji gdy inny wnioskodawca otrzymał odpowiedź, wprowadzającą skarżącego w błąd co do założeń konkursu. IP dopełniła wszelkich obowiązków wynikających z art. 37 ustawy wdrożeniowej. Przeprowadzony konkurs był jawny z zapewnieniem publicznego dostępu do informacji o zasadach jego przeprowadzania. Każdy z wnioskodawców miał równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektu do dofinansowania. Dokumentacja konkursowa dostępna była dla wszystkich aplikujących na stronie www.cop.lodzie.pl i w jasny sposób określała wymogi oraz warunki w procedurze konkursowej, obowiązujące wszystkich wnioskodawców. W przypadku dodatkowych pytań odnośnie wnioskodawca miał możliwość uzyskania informacji: telefonicznie, mailowo lub na czacie dostępnym na stronie www.cop.lodzkie.pl - lub do spotkania on-line na platformie TEAMS. Wnioskodawca miał również możliwość skorzystania z innego kanału komunikacji w celu uzyskania stosownych informacji.
Każdy projekt oceniany jest indywidualnie, na podstawie złożonej dokumentacji aplikacyjnej wraz z jej załącznikami. Zarówno w ramach procedury wyboru projektów do dofinansowania, jak i podczas procedury odwoławczej analizie zostały poddane treści zamieszczone przez stronę skarżącą i na tej podstawie organ wydał stosowne rozstrzygnięcie. Powoływanie się przez stronę na innego wnioskodawcę i uzyskane przez niego informacje nie mają wpływu na prawidłowość przedmiotowego rozstrzygnięcia, jak również nie mogą świadczyć o błędach w przeprowadzonej oceny. W szczególności odpowiedź na pytanie: "czy dywersyfikacja wpisuje się w założenia konkursu?" nie wprowadza w błąd. Z odpowiedzi tej nie wynika, że wszystkie projekty polegające na dywersyfikacji otrzymają pozytywną, ocenę, ani też, że stanowi ona warunek konieczny do uzyskania wsparcia. Odnosząc się do zgłoszonego wniosku o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, tj. korespondencji e-mail pomiędzy wnioskodawcą a pracownikiem COP na okoliczność wprowadzenia w błąd wnioskodawców do założeń projektu w zakresie dywersyfikacji, jak i konieczności przebranżowienia, COP wskazało, że nie może się ustosunkować, ponieważ do skargi nie została załączona żadna korespondencja e-mail, a zatem nie ma możliwości chociażby potwierdzenia wiarygodności informacji, na które powołują się skarżący.
Za nieuzasadniony COP uznało także zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, z uwagi na przeprowadzenie przez IP oceny projektu wnioskodawcy w sposób nierzetelny poprzez zaniechanie merytorycznej oceny kryteriów 4, 5 i 6, w sytuacji, gdy Instytucja nie mogła arbitralnie zadecydować o odmowie oceny projektu pod kątem wskazanych kryteriów. W zaskarżonej informacji wskazano w sposób szczegółowy, dlaczego kryteria nr 4, 5 oraz 6 zostały uznane za niespełnione. Projekt tworzy spójną koncepcję i oceniany jest na podstawie kryteriów merytorycznych. Pomimo odmiennego sposobu oceny poszczególnych kryteriów, które pozwalają rozpatrzeć projekt z różnych punktów widzenia jego wykonalności, informacje przedstawiane w dokumentacji aplikacyjnej mogą być brane pod uwagę podczas oceny w ramach różnych kryteriów, co może również
powodować, iż wynik oceny danego kryterium rzutuje na ocenę innego kryterium. Powyższe postępowanie jest zasadne z punktu widzenia metodyki oceny. Niespełnienie kryterium nr 1 w sposób decydujący wpływa więc na pozostałe aspekty
oceniane w ramach poszczególnych kryteriów, co szczegółowo wyjaśniono w zaskarżonej informacji.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej w zw. z § 15 ust. 4 i 5 Regulaminu konkursu COP wyjaśniło, że możliwość wezwania do złożenia wyjaśnień/uzupełnienia dokumentacji aplikacyjnej określona w Regulaminie konkursu jest uprawnieniem fakultatywnym i nie może służyć następczemu dopasowywaniu treści wniosków o dofinansowanie do wymagań kryteriów konkursowych. W świetle zapisów Regulaminu konkursu, zwracanie się o dodatkowe wyjaśnienia ma charakter nieobowiązkowy i jest zasadne jedynie wówczas, gdy członek KOP uzna to za konieczne. W sytuacji, jaka miała miejsce w przypadku niniejszego projektu, z uwagi na niespełnienie pozostałych kryteriów (a przede wszystkim kryterium merytorycznego dostępu nr 1). wezwanie do uzupełnienia wniosku i ponowna jego ocena w określonych obszarach nie znajdowało żadnego uzasadnienia, bowiem w świetle stwierdzonych okoliczności, mając na uwadze zapisy § 15 ust 4 Regulaminu konkursu wniosek mógł być kierowany do poprawy lub uzupełnienia tylko w przypadku spełnienia wszystkich pozostałych kryteriów merytorycznych.
Wskazana w § 15 ust. 4 Regulaminu konkursu, instytucja możliwości poprawienia wniosku o dofinansowanie ma jedynie charakter uprawnienia ekspertów, które może być wykorzystane w określonych okolicznościach, aby umożliwić rozstrzygnięcie ewentualnych wątpliwości co do treści wniosku, zrozumienia intencji wnioskodawcy. W przypadku projektu skarżących żadna z tych sytuacji nie wystąpiła, bowiem przyczyną zakwestionowania wniosku w zakresie kluczowego kryterium nie były jego niejasności ale fakt, że zawarte w nim zrozumiałe informacje, potwierdzały jednoznacznie, iż projekt nie wpisuje się we właściwy typ projektu (kryterium nr 1). który to - mając na uwadze cel przedmiotowego konkursu - zadecydował o niezasadności realizacji całego projektu.
Odnosząc się natomiast do zarzutów w zakresie oceny kryterium nr 1 i 7 COP podkreśliło, że zgodnie z Regulaminem konkursu (wprowadzenie) - konkurs kierowany jest głównie do przedsiębiorców zainteresowanych szeroko rozumianym przeprofilowaniem prowadzonej działalności (sposobu świadczenia usługi) lub zupełną zmianą branży, w której działają. Konkurs był również kierowany do przedsiębiorców, którzy musieli wprowadzić zmiany w prowadzonej działalności wymuszone wystąpieniem epidemii COVID-19. Jak podano w zaskarżonej informacji głównym celem konkursu było natomiast niwelowanie negatywnych skutków pandemii w działalności gospodarczej sektora MŚP. Zgodnie z zapisem zawartym w § 5 ust. 2 Regulaminu konkursu, typem projektu podlegającym dofinansowaniu był projekt polegający na wsparciu MŚP negatywnie dotkniętych skutkami epidemii COVID-19. Regulacja była czytelna i nie wprowadzała w błąd uczestników konkursu.
Warunkiem spełnienia kryterium była zatem nie tylko pozytywna weryfikacja, że wnioskodawca faktycznie został dotknięty negatywnymi skutkami epidemii COVID-19 (weryfikowane na podstawie złożonych dokumentów) ale także wykazanie, że spadek obrotów i inne negatywne zdarzenia dla przedsiębiorcy zostały spowodowane wyłącznie skutkami epidemii COVID-19 a planowana inwestycja wpłynie na zmniejszenie negatywnych skutków epidemii COVID-19. Dokonując oceny ww. zakresie kluczowe znaczenie miało więc przedstawione we wniosku uzasadnienie wystąpienia negatywnych dla przedsiębiorcy skutków spowodowanych wyłącznie wystąpieniem pandemii, a także opis potrzeby realizacji projektu, z którego w sposób niebudzący żadnych wątpliwości powinno wynikać, że realizacja projektu wpłynie na poprawę sytuacji przedsiębiorcy dotkniętego negatywnymi skutkami wystąpienia COVID-19 i potencjalnie zapobiegnie likwidacji tego przedsiębiorstwa. Organ w zaskarżonej informacji wskazał, iż zaplanowana w ramach niniejszego projektu inwestycja, co potwierdzały też zapisy dokumentacji aplikacyjnej łączyła się przede wszystkim ze wzrostem konkurencyjności przedsiębiorstwa i poszerzeniem oferty w zakresie już świadczonych usług. Wnioskodawcy co prawda wykazali spadek obrotów w ramach dotychczas prowadzonej działalności oraz podali okoliczności, które ten spadek obrotów spowodowały ale co podkreślił organ w zaskarżonej informacji, nie miał możliwości dokonania oceny, czy zaproponowane w projekcie rozwiązanie stanowi adekwatną odpowiedź na zdiagnozowane problemy i tym samym, czy inwestycja wpłynie na zniwelowanie negatywnych skutków wywołanych epidemią COVID-19.
Zgodnie z zapisami Regulaminu konkursu (tj. § 15 ust. 8) wnioskodawca nie mógł być wezwany do korekty dokumentacji w zakresie uzupełnienia uzasadnienia wpływu planowanej inwestycji na zmniejszenie negatywnych skutków epidemii COVID-19.
COP podkreśliło, że przytoczone powyżej zapisy dokumentacji konkursowej wprost wskazywały, czego dotyczy przedmiotowy konkurs. Skarżący zatem dysponowali wiedzą, jakie typy projektu podlegają dofinansowaniu. Podana przez wnioskodawców argumentacja potwierdza jedynie błędne podejście do niniejszego konkursu, którego celem nie było wsparcie innowacji, czy wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw lecz niwelowanie negatywnych skutków pandemii w działalności gospodarczej sektora MŚP. Organ w zaskarżonej informacji szczegółowo uzasadnił, że podjęte działania w całokształcie nie zniwelują straty, jakimi wnioskodawcy zostali dotknięci. Powodem niespełnienia kryterium nr 1 nie był brak dywersyfikacji, czy zmian w projekcie, ale brak wystarczającego uzasadnienia, że przedmiotowy projekt jest odpowiedzią na skutki wywołane pandemią COVID-19 i potencjalnie zapobiegnie jego likwidacji. Ocena natomiast wpływu planowanej inwestycji na zmniejszenie negatywnych skutków epidemii COVID-19 powinna również wynikać z zawartych w treści wniosku uzasadnień popartych danymi finansowymi, w szczególności założeniami i prognozami finansowymi dotyczącymi rezultatów realizacji projektu. Takich danych wnioskodawcy nie zawarli w treści wniosku, a zatem ocena wpływu inwestycji na zmniejszenie negatywnych skutków pandemii w kontekście wprowadzonych zmian w działalności wnioskodawcy tym bardziej nie mogła być pozytywna. Bez znaczenia w tym wypadku byłyby także złożone przez wnioskodawców uzupełnienia w ramach kryterium nr 7, ponieważ wnioskodawcy w żaden sposób nie uwiarygodnili, że zaprezentowana w projekcie inwestycja w jakikolwiek sposób spełnia warunek określony w Regulaminie konkursu (tj. że spadek obrotów był efektem wyłącznie wystąpienia pandemii i że planowana inwestycja wpłynie pozytywnie na zmniejszenie negatywnych skutków epidemii COVID-19).
Ponowna analiza dokumentacji aplikacyjnej na etapie procedury odwoławczej potwierdziła więc zastrzeżenia oceniających ww. zakresie. Wnioskodawcy zgodnie z opisem kryterium nr 7 powinni przedstawić prognozy korzyści finansowych wynikających z realizacji projektu oraz podstawy do uznania, że inwestycja zabezpieczy ich na przyszłość w na wypadek pandemii. Tymczasem argumenty zawarte we wniosku i proteście mają charakter jedynie opisowy, bez wskazania danych, które mogłyby być podstawą weryfikacji cytowanych opisów.
Podsumowując przeprowadzoną ocenę w ramach kryterium nr 1 i 7 COP wskazało, że Regulamin konkursu w sposób wystarczająco jasny, czytelny i przejrzysty określał warunki uczestnictwa, sposób i formę składania wniosków oraz kryteria i sposób ich oceny. Skarżący nie wykazali działania organu z naruszeniem zasad określonych w tym przepisie. Sama natomiast okoliczność, że strona skarżąca nie zgadza się z oceną wynikającą z Regulaminu konkursu i całokształtu dokumentacji konkursowej nie może skutkować uznaniem, że organ działał w sposób naruszający zasady wynikające z art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Postępowanie w zakresie ubiegania się o dofinansowanie jest prowadzone w oparciu o zasady i reguły, które wynikają z ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 818 ze zm. - dalej jako: "ustawa" lub "ustawa wdrożeniowa"). Wynika z nich przede wszystkim, że projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów (art. 37 ust. 2 ustawy). Według zaś art. 2 pkt 13a ustawy wdrożeniowej przez kryteria wyboru projektów rozumie się kryteria umożliwiające ocenę projektu opisanego we wniosku o dofinansowanie projektu, wybór projektu do dofinansowania i zawarcie umowy o dofinansowanie projektu albo podjęcie decyzji o dofinansowaniu projektu, zgodne z warunkami, o których mowa w art. 125 ust. 3 lit. a rozporządzenia ogólnego (czyli rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r.), zatwierdzonego przez komitet monitorujący, o którym mowa w art. 47 rozporządzenia ogólnego. Wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie konkursowym lub pozakonkursowym (art. 38 ust. 1 ustawy).
W trybie konkursowym, a w takim trybie następował wybór projektu w rozpoznawanej sprawie, wniosek o dofinansowanie projektu składany jest w ramach konkursu organizowanego i przeprowadzanego przez właściwą instytucję (art. 39 ust. 1 ustawy wdrożeniowej). Zgodnie z art. 39 ust. 2 tej ustawy, konkurs jest postępowaniem służącym wybraniu do dofinansowania projektów, które spełniły kryteria wyboru projektów. Konkurs jest przeprowadzany przez właściwą instytucję na podstawie określonego przez nią regulaminu (art. 41 ust. 1 ustawy), który m.in. określa kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej) oraz zakres, w jakim jest możliwe uzupełnianie lub poprawianie projektu w części dotyczącej spełniania przez projekt kryteriów wyboru projektów w trakcie jego oceny (art. 41 ust 2 pkt 7a).
Tryb konkursowy wyboru projektów do dofinansowania wymaga, aby wnioskodawca ubiegający się o określone dofinansowanie w ramach danego konkursu, rzetelnie i wyczerpująco przygotował swój wniosek. Braki w złożonej dokumentacji, czy jej niespójność, skutkujące zakwestionowaniem spełnienia przez wniosek różnych kryteriów muszą zostać ocenione negatywnie.
Kontrolując zgodność z prawem dokonanej przez właściwą instytucję oceny wniosku o dofinansowanie, sąd administracyjny bierze pod uwagę zasady dokonywania tej oceny wynikające z obowiązujących przepisów prawa oraz z przyjętych na ich podstawie w ramach poszczególnych programów operacyjnych procedur wyłaniania projektów. Rozważając zasadność skargi w tym aspekcie należy mieć też na względzie, że w ustawie wdrożeniowej wskazano, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania (art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej).
W przepisie art. 37 ust.1 ustawy wdrożeniowej określono ogólne zasady dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinasowania. Wymienione w tym przepisie zasady przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczą każdego etapu konkursu - począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego. Zasady te dotyczą także uzasadnienia stanowiska, czy to na etapie oceny formalnej czy merytorycznej projektu jak też na etapie oceny słuszności zarzutów protestu. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów wymieniona w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Przejrzystość realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest natomiast z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru (por. Komentarz do art. 37 zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, Jacek Jaśkiewicz, publ. LEX).
Należy również wskazać, że pojęcie prawa stanowiącego podstawę działania organów administracji publicznej i służącego za kryterium oceny tego działania przez sądy administracyjne nie wyczerpuje źródeł prawa, o których mowa w Konstytucji (zob. wyrok NSA z 16 grudnia 2010 r. sygn. akt II GSK 1377/10).
W prawie administracyjnym pojęciu prawa przypisuje się szczególne i szersze znaczenie. Pod pojęciem źródeł prawa administracyjnego rozumiany jest każdy akt normatywny, czyli akt zawierający chociażby jedną normę prawną o charakterze generalno-abstrakcyjnym, mogącą stanowić podstawę indywidualnego rozstrzygnięcia, ustanowiony w drodze czynności upoważnionych organów państwa, nadający moc obowiązującą tejże normie (por. wyrok NSA z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt II GSK 110/10; podobnie wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GSK 1377/10). W konsekwencji również dokumentom systemu realizacji programu operacyjnego, o których mowa w art. 6 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, można przyznać walor źródła prawa (w szerokim znaczeniu), jako że system ten ma swoje umocowanie w ustawie, zaś jego normy mają generalny charakter i są skierowane do nieokreślonego kręgu adresatów (potencjalnych wnioskodawców dofinansowania).
W szczególności Regulamin konkursu jest dokumentem systemu realizacji programu operacyjnego (art. 6 ust. 2 ustawy wdrożeniowej). Treść takiego regulaminu nie może być sprzeczna z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Dokument, na podstawie którego wyłaniani mają być potencjalni beneficjenci programu, nie jest wprawdzie zbiorem norm prawnych mających wiązać w sposób właściwy źródłom prawa, lecz dotyczy norm, na których obowiązywanie godzi się każdy ubiegający o udzielenie wsparcia.
Z art. 41 ust. 2 ustawy wdrożeniowej wynika, że regulamin konkursu określa w szczególności: 5) wzór wniosku o dofinansowanie projektu (pkt 5); kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (pkt 7); zakres, w jakim jest możliwe uzupełnianie lub poprawianie projektu w części dotyczącej spełniania przez projekt kryteriów wyboru projektów w trakcie jego oceny (pkt 7a); środki odwoławcze przysługujące wnioskodawcy oraz instytucje właściwe do ich rozpatrzenia (pkt 10). Regulamin taki w niniejszej sprawie został przyjęty uchwałą Zarządu Województwa [...] Nr 536/20 z dnia 9 czerwca 2020 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu Konkursu.
Zgodnie z § 13 Regulaminu konkursu statuującym ogóle zasady oceny projektów, złożony w konkursie projekt podlega ocenie przeprowadzonej przez KOP na podstawie kryteriów wyboru projektów, stanowiących załącznik nr 3 do Regulaminu. Ocena projektu przeprowadzana jest na podstawie informacji przedstawionych we wniosku o dofinansowanie, udzielonych przez wnioskodawcę lub pozyskanych przez IP na temat wniosku o dofinansowanie lub wnioskodawcy. Zgodnie z § 15 Regulaminu konkursu ocena merytoryczna projektu ma na celu weryfikację wniosku o dofinansowanie na podstawie kryteriów merytorycznych wskazanych w załączniku nr 3 do niniejszego Regulaminu. Ocena merytoryczna jest dokonywana pod względem spełnienia kryteriów merytorycznych dostępu (z przypisanymi wartościami logicznymi Tak/Nie/Nie dotyczy) i punktowych. Ocena merytoryczna dokonywana jest przez członków KOP będących pracownikami IP i ekspertami lub ekspertami. W ramach kryteriów merytorycznych dostępu nr 1, 3, 4, 5, 6 i 7 istnieje możliwość poprawienia wniosku o dofinansowanie, w zakresie wynikającym z rekomendacji członków KOP, sformułowanych w procesie oceny. W takim przypadku IP informuje wnioskodawcę o konieczności dokonania poprawy wniosku oraz wyznacza termin 7 dni na jej dokonanie, licząc od dnia następującego po dniu wysłania wezwania. Wniosek jest kierowany do poprawy tylko w przypadku spełnienia wszystkich pozostałych kryteriów merytorycznych dostępu. Niespełnienie przez projekt któregokolwiek z kryteriów merytorycznych dostępu powoduje, że projekt nie podlega ocenie na podstawie kryteriów merytorycznych punktowych i uzyskuje ocenę negatywną.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie była informacja COP w Ł. z [...] o nieuwzględnianiu protestu Ax. s.c. P.I., G.P. w S. od etapu oceny merytorycznej projektu o nazwie "Nowe usługi w firmie Ax. s.c." oznaczonego numerem wniosku o dofinansowanie: [...] złożonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020, Osi priorytetowej II: Innowacyjna i konkurencyjna gospodarka, Działania II.3: Zwiększenie konkurencyjności MŚP, Poddziałania II.3.1: Innowacje w MŚP, nr konkursu [...].
Przedmiotem projektu strony skarżącej było wsparcie firmy dotkniętej skutkami epidemii COVID-19 poprzez dywersyfikację jej działalności i wdrożenie w niej nowych usług, tj.:
- frezowania nawierzchni drogowych, do czego niezbędnym sprzętem jest frezarka drogowa,
- układania podbudów i nawierzchni asfaltowej, do czego niezbędnym sprzętem jest rozściełacz.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z § 5 ust. 1 Regulaminu konkursu, przedmiotem konkursu jest wybór do dofinansowania projektów, które w największym stopniu przyczynią się do osiągnięcia celu określonego dla Działania II.3: Zwiększenie konkurencyjności MŚP w ramach Osi priorytetowej II: Innowacyjna i konkurencyjna gospodarka RPO WŁ 2014-2020. Celem działania jest wsparcie przedsiębiorców negatywnie dotkniętych skutkami epidemii COVID-19.
W § 5 ust. 2 Regulaminu konkursu określono typy projektów podlegające dofinansowaniu i typem projektu podlegającym dofinansowaniu jest wsparcie MŚP negatywnie dotkniętych skutkami epidemii COVID-19. Regulamin przewiduje, że pomoc udzielana jest mikroprzedsiębiorcom, małym i średnim przedsiębiorcom na cele inwestycyjne lub obrotowe, nakierowane na łagodzenie skutków wystąpienia pandemii COVID-19 (§ 5 ust. 3 Regulaminu konkursu). Regulamin konkursu na wstępie zawiera Wprowadzenie, które rozpoczyna się następująco: "Niniejszy konkurs kierowany jest do mikro, małych i średnich przedsiębiorstw negatywnie dotkniętych skutkami epidemii COVID-19. Konkurs kierowany jest głównie do przedsiębiorców zainteresowanych szeroko rozumianym przeprofilowaniem prowadzonej działalności lub zupełną zmianą branży, w której działają. Konkurs jest również kierowany do przedsiębiorców, którzy muszą wprowadzić zmiany w prowadzonej działalności wymuszone wystąpieniem epidemii COVID-19. Dodatkowo realizacja projektu powinna przyczyniać się do utrzymania miejsc pracy u Wnioskodawcy (...)".
We wprowadzeniu stwierdzono także, że "kluczowymi aspektami projektów, podlegającymi ocenie jest zakres merytoryczny (w tym zgodność z typem projektu i związku pomiędzy zidentyfikowanymi problemami/potrzebami a działaniami mającymi je rozwiązać/zaspokoić oraz produktami i rezultatami projektu), wykonalność finansowa, przygotowanie do realizacji oraz poziom innowacyjności wdrażanego rozwiązania".
W rozpoznawanej sprawie w wyniku oceny merytorycznej wniosek o dofinansowanie został negatywnie oceniony pod względem zgodności z kryteriami merytorycznymi dostępu nr 1 ( "Wpisywanie się projektu we właściwy typ projektu"), nr 4 ("Kwalifikowalność kosztów w projekcie oraz ich zasadność i adekwatność"), nr 5 "Zgodność poziomu i wnioskowanej kwoty dofinansowania z regulaminem konkursu", nr 6 ("Realność wskaźników") i nr 7 ("Związek pomiędzy zidentyfikowanymi problemami/potrzebami a działaniami mającymi je rozwiązać/ zaspokoić oraz produktami i rezultatami projektu"). Kwestią sporną w niniejszej sprawie, o podstawowym znaczeniu, jest przede wszystkim prawidłowość oceny kryterium merytorycznego dostępu nr 1, jak również pozostającego z nim w ścisłym związku kryterium merytorycznego nr 7. Prawidłowość oceny spełniania lub nie przez projekt kryterium merytorycznego dostępu nr 1 determinowała bowiem w praktyce wyniki oceny spełniania przez projekt pozostałych kryteriów merytorycznych dostępu. Pozostałe kryteria merytoryczne uznane zostały bowiem za niespełnione z powodu niespełnienia przez projekt kryterium nr 1. Opis kryteriów merytorycznych i sposób oceny kryteriów zawarte zostały w załączniku nr 3 do Regulaminu tego konkursu.
Zgodnie z opisem kryterium nr 1, stanowiącym załącznik nr 3 do Regulaminu konkursu, w jego ramach ocenie podlegać będzie, czy dotyczy on wsparcia inwestycji w MŚP negatywnie dotkniętych skutkami epidemii COVID-19.
Przez MŚP negatywnie dotknięte skutkami epidemii COVID-19 należy rozumieć przedsiębiorstwa będące w trudnej sytuacji finansowej w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2. Ocena, czy MŚP są dotknięte negatywnie skutkami epidemii COVID-19 zostanie dokonana na podstawie dokumentów księgowych potwierdzających spadek obrotów, wzrost zapasów, dokumentów księgowych lub umów potwierdzających zerwanie łańcucha dostaw, dokumentów księgowych lub innych dokumentów potwierdzających zerwanie/rozwiązanie współpracy z dotychczasowymi partnerami finansowymi i klientami lub innych dokumentów wskazujących negatywne skutki dla przedsiębiorstwa w skutek epidemii COVID-19 .
W niniejszej sprawie instytucja pośrednicząca nie kwestionuje faktu, że strona skarżąca wykazała, iż została dotknięta negatywnymi skutkami pandemii poprzez spadek obrotów (okoliczność niesporna), stwierdzając jednak, że planowane wydatki nie zmniejszą negatywnych skutków epidemii COVID-19, a zatem nie wpłyną na przezwyciężenie zdiagnozowanych problemów na wypadek gdyby miały powtórnie wystąpić. Organ uznał zatem, że celem projektu winno być znalezienie rozwiązania na trudności, które dotknęły wnioskodawcę w okresie pandemii, a które mogą wystąpić ponownie. Tymczasem w ocenie organu wnioskodawca nie wykazał, iż zaplanowane inwestycje będą miały wpływ na polepszenie jego sytuacji ekonomicznej, oraz że uchronią firmę na okoliczność wprowadzenia ponownego reżimu gospodarczego. Zdaniem organ, planując wydatki inwestycyjne związane z zakupem sprzętu budowlanego, wnioskodawca w dalszym ciągu będzie w takim samym stopniu wrażliwy na działania czynników związanych z szeroko rozumianą pandemią COVID-19 jak do tej pory, a rozszerzenie zakresu świadczonych usług nie uchroni go od negatywnych skutków pandemii. W szczególności nie można potwierdzić, że zdywersyfikowanie działalności firmy poprzez zakup frezarki drogowej do asfaltu oraz rozściełacza do asfaltu zapobiegnie negatywnym skutkom wystąpienia pandemii. Powyższe, w ocenie organu, potwierdzają zapisy dokumentacji aplikacyjnej, w której zawarto deklaracje, że realizacja projektu pozwoli na zniwelowanie negatywnych skutków pandemii, lecz nie potwierdzono ich żadnymi konkretnymi argumentami. Brak jest argumentacji, w jaki sposób nowe usługi wpłyną na działalność wnioskodawcy, a w szczególności jak wpłyną na wielkość sprzedaży, poprawę sytuacji finansowej i czy pozwolą osiągnąć przychody a w efekcie zyski. Nie wykazano także, że zaprezentowane w projekcie inwestycje mogą potencjalnie zapobiec likwidacji lub zmniejszeniu zatrudnienia w przedsiębiorstwie wnioskodawcy. W konsekwencji organ uznał, że inwestycja w dodatkowe wyposażenie jedynie wzmocni konkurencyjność wnioskodawcy na lokalnym rynku, jednak nie będzie to dotarcie do nowych rynków. Przede wszystkim zaś przedmiotem konkursu nie była dywersyfikacja świadczonych usług a wprowadzenie w ramach dotychczasowej działalności takich zmian, które zniwelują negatywne skutki epidemii COVID-19.
W ocenie Sądu przytoczona argumentacja, mająca przemawiać za przyjęciem, że projekt strony skarżącej nie spełnia kryterium nr 1 nie odpowiada wymogom wskazanym w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Nakaz przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oznacza m.in. obowiązek dokonywania ich oceny zgodnie z opisem kryteriów zawartych w załączniku nr 3. Nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której ocena projektu w ramach danego kryterium dopuszczającego odwołuje się do wymogów, których dane kryterium w swoim opisie nie zawiera. W szczególności zaś nie można zaakceptować sytuacji, w której kryteria te są de facto formułowane (doprecyzowywane) dopiero na etapie oceny, a więc z natury rzeczy nie mogły być znane wnioskodawcy podczas przygotowywania projektu i składania wniosku, a taka sytuacja miała miejsce w niniejszym przypadku.
Należy zwrócić uwagę, że ze sposobu oceny kryterium nr 1, zawartego w załączniku nr 3 do Regulaminu konkursu wynika, iż w ramach przedmiotowego kryterium ocenie podlega, czy projekt dotyczy wsparcia inwestycji w MŚP negatywnie dotkniętych skutkami epidemii COVID-19, a ocena ta dokonywana jest m.in. na podstawie dokumentów księgowych potwierdzających spadek obrotów, wzrost zapasów, dokumentów księgowych lub umów potwierdzających zerwanie łańcucha dostaw, itp. Przy dokonaniu oceny należy także wziąć pod uwagę uzasadnienie spadku obrotów i innych negatywnych zdarzeń dla przedsiębiorcy wyłącznie skutkami epidemii COVID-19 oraz wpływu planowanej inwestycji na zmniejszenie negatywnych skutków epidemii COVID-19. Aby spełnić powyższe kryterium wnioskodawca był więc zobowiązany do wykazania, że projekt dotyczy wsparcia inwestycji w firmie (MŚP) negatywnie dotkniętej skutkami epidemii COVID-19 oraz przedstawienia dokumentów potwierdzających trudną sytuację finansową przedsiębiorstwa spowodowaną wyłącznie negatywnymi skutkami epidemii COVID-19 i wyjaśnienia, aby na etapie oceny merytorycznej kryterium dostępu możliwe było zweryfikowanie, jak planowana w ramach projektu inwestycja wpłynie na zmniejszenie wpływu negatywnych skutków epidemii COVID-19.
W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca wykazała, że została negatywnie dotknięta skutkami pandemii, czego zresztą Instytucja Pośrednicząca nie neguje, a także wskazała w jaki sposób planowana inwestycja ma wpłynąć na zmniejszenie negatywnych skutków epidemii COVID-19. We wniosku o dofinansowanie wyjaśniono, że strona planuje dywersyfikację działalności poprzez wprowadzenie nowych, dotychczas nieoferowanych usług, na które istnieje zapotrzebowanie niezależnie od warunków epidemicznych, z czym wiąże się konieczność zakupu dwóch urządzeń, tj. frezarki do asfaltu i rozściełacza do asfaltu. Konsekwencją powyższego ma być poszerzenie grupy odbiorców, zwiększenie sprzedaży, a przez to zwiększenie zysków i rozwój firmy, a także utrzymanie a nadto zwiększenie o dwa stanowiska zatrudnienia w firmie. Strona opisała więc, jak zamierza przeznaczyć planowaną kwotę dofinansowania, w jaki sposób planuje rozwinąć działalność o dodatkowe usługi, a w rezultacie jaki ma plan na zmniejszenie negatywnych skutków pandemii.
Instytucja Pośrednicząca nie oceniła jednak projektu zgodnie ze sposobem oceny kryterium nr 1 określonym w załączniku nr 3 do Regulaminu konkursu, lecz dokonała takiej oceny w oparciu o wymogi niewymienione w tym załączniku. Ocena ekspertów i instytucji pośredniczącej sprowadza się bowiem do tego, że projekt strony skarżącej nie zabezpiecza firmy wnioskodawców przed likwidacją w sytuacji kolejnych obostrzeń związanych z ewentualną przyszła pandemią. Zdaniem ekspertów celem konkursu nie jest rozwój firmy, ale likwidacja skutków pandemii oraz zabezpieczenie firmy w razie wystąpienia kolejnej epidemii COVID-19 w przyszłości. Odnośnie wpływu projektu na zmniejszenie negatywnych skutków epidemii COVID-19 to, jak o tym była już mowa we wcześniejszych rozważaniach, strona skarżąca opisała, w jaki sposób projekt wpłynie na zmniejszenie tych skutków poprzez dywersyfikację świadczonych usług, poszerzenie grona odbiorców, a przez to zwiększenie obrotów firmy i wzrost przychodów, upatrując tych skutków jako następstwa poszerzenia parku maszynowego. Jeżeli natomiast chodzi o to, czy projekt zabezpieczy firmę przed likwidacją w razie kolejnej pandemii, to taki wymóg w ogóle nie wynika ze "sposobu oceny kryterium nr 1" zawartego w załączniku nr 3 do Regulaminu konkursu. W sytuacji gdy wymóg taki nie jest zawarty w Regulaminie konkursu, to nie może być on przyczyną negatywnej oceny spełnienia kryterium nr 1.
W ramach kryterium nr 1, zgodnie z opisem, sposobu jego oceny zawartym w załączniku nr 3, weryfikacji nie podlega kwestia szeroko rozumianego przeprofilowania prowadzonej działalności gospodarczej lub zmiany branży, jak również konieczność wprowadzenia zmiany w prowadzonej działalności wymuszonej wystąpieniem epidemii COVID-19. Sformułowania takie znajdują się we Wprowadzeniu do Regulaminu konkursu, gdzie określono do kogo adresowany jest konkurs (głównie do przedsiębiorców zainteresowanych szeroko rozumianym przeprofilowaniem prowadzonej działalności lub zupełną zmianą branży, a także do przedsiębiorców, którzy muszą wprowadzić zmiany w prowadzonej działalności gospodarczej wymuszone wystąpieniem epidemii COVID-19). Przede wszystkim należy podnieść, że wymienione sformułowania, jako że zawarto je we Wprowadzeniu do Regulaminu konkursu, nie mogły być przedmiotem oceny kryterium merytorycznego nr 1, które takich wymogów w załączniku nr 3 do Regulaminu nie zawierało. Wymogi określone we Wprowadzeniu do Regulaminu konkursu nie są ostre i precyzyjne. Ocena, czy projekt strony skarżącej spełnia te wymogi, a mianowicie czy dotyczy szeroko rozumianego przeprofilowania prowadzonej działalności gospodarczej lub zmiany branży, mogła i powinna być przedmiotem oceny merytorycznej na kolejnym etapie oceny, pod warunkiem, że spełnione zostałyby pozostałe kryteria dostępu. Nie było natomiast podstaw do uznania, że projekt nie wpisuje się we właściwy typ projektu, skoro projekt dotyczy wsparcia inwestycji w MŚP, jakim jest firma strony skarżącej, a oceniający nie mieli wątpliwości, że przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty potwierdzają trudną sytuację finansową przedsiębiorstwa spowodowaną wyłącznie negatywnymi skutkami epidemii COVID-19.
W ocenach ekspertów i w uzasadnieniu zaskarżonej informacji przewija się zarzut do projektu, że w razie wystąpienia ponownej pandemii projekt nie wpłynie na zniwelowanie strat związanych z pandemią, i że wnioskodawca pozostanie w takim samym stopniu wrażliwy na działania związanych z nią czynników. Eksperci i instytucja pośrednicząca podnoszą, że nie można stwierdzić, iż zdywersyfikowanie działalności firmy poprzez zakup wskazanych we wniosku urządzeń zapobiegnie negatywnym skutkom pandemii. Jednakże należy zauważyć, że wymóg, aby przy ocenie spełniania kryterium dostępu nr 1 brać pod uwagę wpływ planowanej inwestycji na zmniejszenie negatywnych skutków epidemii, zawarty w załączniku nr 3 do Regulaminu konkursu, nie został w żaden sposób doprecyzowany. Brak jest w szczególności jakichkolwiek wymogów, aby wnioskodawca przedkładał dodatkowe analizy i prognozy finansowe, które miałyby dowodzić, iż realizacja powziętych zamierzeń wygeneruje określone przychody i zyski. Takiego wymagania nie ma też w instrukcji wypełniania wniosku. Tymczasem oczekiwanie przedstawienia przez wnioskodawcę konkretnych danych zostało sformułowane choćby w opinii z 27 grudnia 2020 r. sporządzonej na skutek wniesionego protestu, choć formalnie brak ku temu stosownych podstaw w dokumentacji konkursowej. Co więcej, zarzuca się przedsiębiorcy, iż ten posługuje się ogólnikowymi deklaracjami odnośnie do tego, iż projekt ma służyć zniwelowaniu negatywnego wpływu pandemii na kondycję firmy, ale jednocześnie sama ocena organu w tym zakresie opiera się na ogólnikach i polemice z wnioskodawcą, która nie bazuje na żadnych danych świadczących o tym, że rodzaj planowanych zamierzeń z całą pewnością nie przyczyni się do realizacji wspomnianego wyżej celu. Oznacza to zatem, że eksperci i instytucja pośrednicząca przy ocenie spełnienia kryterium dostępu nr 1 posłużyli się wymogami niewynikającymi z dokumentacji konkursowej. Świadczy to o tym, że ich ocena w zakresie spełnienia kryterium dostępu nr 1 nie została przeprowadzona w sposób przejrzysty i rzetelny. Nie można bowiem negatywnie ocenić spełnienia kryterium nr 1 w oparciu o wymagania nieujęte w dokumentacji konkursowej.
Strona skarżąca we wniosku o dofinansowanie (pkt E.1 i E.10) opisała, w jaki sposób projekt wpłynie na sytuację gospodarczą firmy, oraz w jaki sposób przyczyni się do polepszenia jej sytuacji. Podniesiono w szczególności, że realizacja projektu spowoduje wzrost konkurencyjności firmy i będzie przeciwdziałać skutkom kryzysu wywołanego pandemią, a co za tym idzie, spadkowi przychodów ze sprzedaży, m.in. poprzez zróżnicowanie i zwiększenie oferty produktowej, zwiększenie kompleksowości oferowanych produktów, poprawę efektywności i produktywności Wskazano również, że na skutek realizacji projektu zatrudnionych zostanie 2 nowych pracowników, a nadto utrzymanych zostanie co najmniej 5 miejsc pracy, zaś wprowadzenie nowych usług i wzmocnienie firmy osłabionej kryzysem pandemii przyczyni się do poprawy efektywności i funkcjonowania firmy przez zwiększoną sprzedaż, a co za tym idzie, poprawi się rentowność firmy. Ogólnie rzecz ujmując, realizacja projektu zwiększy przychody firmy, a tym samym zapewni lepszą jej rentowność, spowoduje uniknięcie redukcji zatrudnienia i doprowadzi do jej rozwoju.
Mając na uwadze wymienioną treść wniosku o dofinasowanie, nie można się zgodzić z oceną kryterium nr 7 zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej informacji. W uzasadnieniu tej informacji podniesiono, że wnioskodawca w dalszym ciągu będzie świadczył te same usługi i dokładnie tak samo będzie podatnym na sytuację gospodarczą. Ponadto nie można uznać, że zaplanowane w projekcie działania ochronią wnioskodawcę przed potencjalnymi zagrożeniami związanymi z występowanie pandemii i możliwością spowolnienia gospodarki związanej z regulacjami administracyjnymi. IP stwierdziła również, że nie można uznać, iż planowana inwestycja umożliwi wnioskodawcy uzyskanie przychodów w czasie zastoju gospodarczego, dlatego nie można stwierdzić, że przedmiotowy projekt zapobiegnie ewentualnej likwidacji firmy oraz potencjalnemu zmniejszeniu zatrudnienia.
Instytucja Pośrednicząca podniosła także, że zaplanowane w projekcie wydatki pozwalają wnioskować, że zwiększy się konkurencyjność przedsiębiorstwa, jednak nie wpłynie to na poprawę sytuacji wnioskodawcy przy ewentualnej kolejnej fali zamrażania gospodarki.
Odnosząc się do przytoczonej argumentacji COP należy zaznaczyć, że instytucja pośrednicząca uznała, iż kryterium nr 7 nie zostało spełnione, gdyż realizacja projektu w razie ewentualnego przyszłego zamrożenia gospodarki nie zabezpieczy firmy przed likwidacją lub potencjalnym zmniejszeniem zatrudnienia. Organ zatem ponownie dokonał oceny spełnienia kryterium nr 7, opierając się na wymogu nieujętym w dokumentacji konkursowej. We wcześniejszych rozważaniach omówione już zostało, że wymóg, aby projekt zabezpieczył firmę przed likwidacją na wypadek przyszłego zamrożenia gospodarki nie wynika z żadnego dokumentu konkursowego. Nie stanowi o tym ani Regulamin konkursu ani Instrukcja wypełniania wniosków o dofinasowanie projektu. Obowiązkiem organu było dokonanie oceny kryterium nr 7 w oparciu o sposób oceny jednoznacznie zawarty w załączniku nr 3 do Regulaminu konkursu, a nie w oparciu o wymóg nieujęty w "sposobie oceny projektu" przewidzianym dla kryterium nr 7. Oznacza to, że ocena tego kryterium nie została przeprowadzona w sposób przejrzysty i rzetelny.
Odnośnie kryterium nr 4 i nr 6 to uzyskały one negatywną ocenę z tego powodu, że negatywnie oceniono kryterium nr 1 i 7. Negatywna ocena tych dwóch ostatnich kryteriów rzutowała zatem na negatywną ocenę kryterium nr 4 i nr 6. Z uwagi na to, że kryteria nr 1 i nr 7 oceniono z naruszeniem zasady przejrzystości i rzetelności, to także kryteria nr 4 i 6 zostały ocenione z naruszeniem wymienionych zasad. Powyższy mechanizm odnosi się również do kryterium nr 5, które oceniono negatywnie, powołując się na negatywną ocenę kryterium nr 4.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że dokumentacja konkursowa w niniejszej sprawie nie została prawidłowo opracowana. Treść ocen ekspertów jak również treść zaskarżonej informacji wskazują, iż zasadniczym celem konkursu było udzielenie dofinasowania projektów przewidujących takie rozwiązania, które zabezpieczałyby firmę przed likwidacją w razie ogłoszenia kolejnego zamrożenia gospodarki. Innymi słowy chodziło o to, aby propozycje określone w projekcie nie były wrażliwe na kolejne kryzysy spowodowane przyszłą pandemią. Tyle tylko, że taki wymóg nie został ujęty w sposobie oceny kryteriów nr 1 i nr 7 stanowiących załącznik nr 3 do Regulaminu konkursu, ani w żadnym innym dokumencie konkursowym. Skoro wymóg taki nie został ujęty z żadnym dokumencie konkursowym, to nie mógł on stanowić podstawy do negatywnej oceny kryterium nr 1 i nr 7. Wadliwości dokumentacji konkursowej w tym zakresie nie mogą konwalidować sformułowania zawarte we Wprowadzeniu do Regulaminu konkursu dotyczące tego, do jakich przedsiębiorców kierowany jest konkurs. Sformułowania te nie zostały ujęte w "sposobie oceny kryterium nr 1 i nr 7", a więc nie mogą one stanowić wymogów dla oceny spełnienia bądź niespełnienia tychże kryteriów. Nadto sformułowania te nie są jasne, jednoznaczne i precyzyjne. Nie definiują bowiem pojęcia "przeprofilowania prowadzonej działalności" i nie wyjaśniają wątpliwości, jakie powstają w związku z interpretacją tego sformułowania. Należy zaznaczyć, że Zarząd Województwa [...] ma prawo organizować konkursy na dofinansowanie różnych projektów ze środków unijnych oraz opracowywać dokumentację konkursową według własnego uznania tyle tylko, że dokumentacja ta musi określać wszystkie wymogi, jakie powinni spełniać potencjalni wykonawcy ubiegający się o dofinansowanie. Muszą być także dokładnie określone kryteria ocen projektów, przy czym kryteria te winny być jasne, jednoznaczne, precyzyjne i na tyle klarowne, aby nie było wątpliwości co do ich interpretacji. W niniejszej sprawie dokumentacja konkursowa nie spełnia tych wymagań.
Podkreślić należy, iż dokumentacja konkursowa jaka miała zastosowanie w niniejszej sprawie była już przedmiotem oceny w kilku sprawach rozpoznawanych w tutejszym sądzie i sądy uznały, że dokumentacja ta nie jest dokładana, precyzyjna, jednoznaczna i sformułowania w nich zawarte budzą wątpliwości interpretacyjne. (por wyroki WSA w Łodzi z 5 marca 2021 r. sygn. akt III SA/Łd 122/21, z 19 marca 2021 r. sygn. akt III SA/Łd 82/21, z 19 marca 2021 r. sygn. akt III SA/Łd 256/21 i z 12 marca 2021 r. sygn. akt III SA/Łd 85/21). Co więcej, stanowisko przedstawione w części powyższych orzeczeń było także przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wniesione przez organ skargi kasacyjne oddalił (por. wyrok NSA z 7 lipca 2021 r. sygn. akt I GSK 403/21, wyrok NSA z 14 lipca 2021 r. sygn. akt I GSK 553/21). Analizując stan niniejszej sprawy oraz powołane wyżej orzecznictwo, Sąd w obecnym składzie podzielił argumentację sądów zawartą w wymienionych orzeczeniach.
Reasumując, Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Ocena projektu strony skarżącej została przeprowadzona z naruszeniem prawa a mianowicie z naruszeniem zasady przejrzystości i rzetelności (art. 37 ust.1 ustawy wdrożeniowej). Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. Mając to na uwadze, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1a.) ustawy wdrożeniowej, Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku.
Na podstawie art. 200 p.p.s.a. sąd zasądził od organu administracji na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na ogólną kwotę kosztów złożyło się: 480 zł – wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej, 200 zł – wpis sądowy i 17 zł – opłata skarbowa.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. W informacji o rozstrzygnięciu protestu organ winien precyzyjnie wyjaśnić podstawy swojego stanowiska, a jeżeli po ponownej ocenie projektu dojdzie do wniosku, że nie zostały spełnione przesłanki do uznania, że kryteria oceny wniosku zostały spełnione ma obowiązek rzetelnie to uzasadnić, odnosząc się do konkretnych elementów opisu przedsięwzięcia, zgodnie z treścią wniosku, dlaczego projekt skarżącego nie spełnia określonego kryterium. Ocena powinna być zgodna z Regulaminem konkursu i sposobem oceny poszczególnych kryteriów, określonym w załączniku nr 3 do Regulaminu oraz powinna zawierać wyczerpujące uzasadnienie.
d.cz.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło