III SA/Łd 455/25

Dnia 14 listopada 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat Sędzia WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 20 maja 2025 roku nr SKO.4113.22.2025 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Postanowieniem z 20 maja 2025 r., nr SKO.4113.22.2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi po rozpatrzeniu odwołania P. O. od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 15 kwietnia 2025 r., znak: SOCIV.5300.007791.2025.201823.000001.2025 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego od 1 kwietnia 2025 r., na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a., stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z akt sprawy wynika, że decyzją z 15 kwietnia 2025 r. Prezydent Miasta Łodzi po rozpoznaniu wniosku P. O. z 26 marca 2025 r., odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego od 1 kwietnia 2025 r. Decyzja wraz z prawidłowym pouczeniem o terminie i trybie wniesienia środka zaskarżenia została doręczona stronie 22 kwietnia 2025 r. 7 maja 2025 r. (tj. data nadania przesyłki w polskiej placówce pocztowej) P. O. złożyła odwołanie od powyższej decyzji. Wskazanym na wstępie postanowieniem z 20 maja 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania wskazując, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. W myśl art. 57 § 5 k.p.a., termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: 1) wysłane na adres do doręczeń elektronicznych organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał dowód otrzymania, o którym mowa wart. 41 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych; 2) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne winnym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym; 3) złożone w polskim urzędzie konsularnym; 4) złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej; 5) złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku; 6) złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z 15 kwietnia 2025 r. została doręczona stronie 22 kwietnia 2025 r., co potwierdza znajdujące się aktach sprawy potwierdzenie odbioru przesyłki. Stosownie do treści art. 57 § 1 k.p.a., bieg 14-dniowego terminu do złożenia odwołania rozpoczął się od 23 kwietnia 2025 r., a upłynął 6 maja 2025 r. Odwołanie zostało nadane w polskiej placówce pocztowej 7 maja 2025 r. co oznacza, że zostało wniesione po upływie ustawowego terminu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że uchybienie terminu (nawet nieznaczne) jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 134 k.p.a. Rozpatrzenie bowiem odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca wskazała, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 134 k.p.a. Podniosła, że 10 kwietnia 2025 r. stawiła się w siedzibie organu i przedstawiła wszystkie wymagane dokumenty, niezbędne do rozpatrzenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Pracownik organu nie przyjął wszystkich przedłożonych dokumentów, zobowiązując do ich uzupełnienia, co w ocenie skarżącej spowodowało przesunięcie terminu do rozpatrzenia wniosku. Podała, że nie była stanie dotrzymać wyznaczonego terminu do uzupełnienia wniosku, co powinno zostać uwzględnione przez organ i termin powinien zostać przedłużony. Skarżąca nadmieniła również, że w terminie, w którym miała złożyć dokumenty oraz odwołanie przypadały dni wolne od pracy, tj. 1 i 3 maja, co stanowiło utrudnienie w zachowaniu terminu i termin ten, zdaniem skarżącej powinien zostać wydłużony. Wskazała, że uchybienie terminu do wniesienia nie wynikało z jej zaniedbania lecz z powodu okoliczności od niej niezależnych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, wniosło o oddalenie skargi. W piśmie procesowym z 20 października 2025 r., ustanowiony z urzędu pełnomocnik popierając stanowisko skarżącej przedstawione w skardze, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu oświadczając, że nie zostało wypłacone w całości ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 20 maja 2025 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 15 kwietnia 2025 r. w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, czyli postanowienie kończące postępowanie w sprawie. Zaistniała zatem przesłanka umożliwiająca Sądowi rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 20 maja 2025 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zostało wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do wyeliminowania z obrotu prawnego. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 k.p.a.). Stosownie do treści art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Podkreślić należy, że zarówno treść art. 134 k.p.a., jak i stanowisko prezentowane jednolicie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu (por. wyrok NSA z 6 maja 2024 r., sygn. akt II OSK 590/23, LEX nr 3757018). Rozstrzygnięcie to nie jest więc zależne od uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Zatem każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania przez organ postanowienia stwierdzającego uchybienie do wniesienia odwołania, chyba że strona domaga się przywrócenia terminu stosownie do art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., a wniosek ten zostanie uwzględniony. Należy podkreślić, że wniosku o przywrócenie terminu nie można domniemywać (musi być wyraźnie złożony przez stronę). Także sam fakt dokonania określonej czynności po terminie, nie może być podstawą do domniemania, że osoba zainteresowana składa wniosek o przywrócenie terminu. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 1297/07 z art. 58 k.p.a. przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić wyłącznie na prośbę strony. W tym zakresie wyłączona została możliwość wszczęcia postępowania przez organ administracji z urzędu. Tym bardziej nie daje to podstawy do twierdzenia o konieczności pouczenia strony o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Termin do wniesienia odwołania liczony jest od dnia doręczenia stronie decyzji organu pierwszej instancji, a organ odwoławczy w pierwszej kolejności zobowiązany jest zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Uprawnienie do oceny merytorycznych zarzutów zawartych w odwołaniu powstaje dopiero w przypadku skutecznego, tj. złożonego w terminie odwołania, co w kontrolowanej sprawie nie miało miejsca. Z akt sprawy wynika, że decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z 15 kwietnia 2025 r. została prawidłowo zaadresowana i doręczona skarżącej 22 kwietnia 2025 r. Okoliczność powyższą na potwierdzeniu odbioru przesyłki skarżąca potwierdziła własnoręcznym podpisem. Tym samym czternastodniowy termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg od 23 kwietnia 2025 r., a upływał 6 maja 2025 r. (wtorek). W zakreślonym terminie skarżąca nie złożyła odwołania, uczyniła to 7 maja 2025 r., tj. data nadania przesyłki w polskiej placówce pocztowej. Podkreślić w tym miejscu również należy, że z treści decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 15 kwietnia 2025 r. wynika, że strona została w sposób prawidłowy pouczona o możliwości wniesienia od powyższej decyzji odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, za pośrednictwem Centrum Świadczeń Socjalnych w Łodzi w terminie 14 dni od daty jej doręczenia oraz o możliwości złożenia przed upływem terminu do wniesienia odwołania, oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania. Wówczas z dniem doręczenia organowi administracji publicznej oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania decyzja staje się ostateczna i prawomocna. Tym samym wnosząc odwołanie 7 maja 2025 r. od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 15 kwietnia 2025 r., która została prawidłowo doręczona 22 kwietnia 2025 r. skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Prawidłowo zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi postanowieniem z 20 maja 2025 r. na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdziło, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu do jego złożenia. Należy również zwrócić uwagę, że w rozpoznawanej skarżąca nie zwróciła się do organu z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania. Jak wskazano powyżej, na organie odwoławczym ciąży obowiązek wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, w każdym przypadku, gdy takie uchybienie miało miejsce. Warunkiem wydania takiego postanowienia jest w pierwszej kolejności bezsporne ustalenie daty, w której organ skutecznie doręczył stronie decyzję wydaną w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, albowiem bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczyna się dopiero wtedy, gdy doręczenie było prawidłowe, co w niniejszej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości. Jeżeli organ drugiej instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia stwierdzeniu uchybieniu terminu. Uchybienie terminu nie podlega żadnym ocenom, ani stopniowaniu skali tego naruszenia i nawet nieznaczne przekroczenie terminu obliguje organ odwoławczy do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Reasumując powyższe rozważania należy wskazać, że organ orzekając w oparciu o art. 134 k.p.a. zobowiązany jest ustalić dwie okoliczności: datę doręczenia decyzji organu pierwszej instancji stronie oraz datę wniesienia przez nią odwołania. W niniejszej sprawie obie te przesłanki, jak wynika z akt sprawy zostały przez organ ustalone w sposób prawidłowy. Nie zostały też w żaden sposób podważone przez skarżącą, a zatem zarówno skuteczność doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jak też sama data wniesienia odwołania pozostają w sprawie bezsporne. Z akt sprawy nie wynika również, by skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Tylko bowiem, w takim postępowaniu możliwe byłoby badanie przyczyn uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W niniejszym postępowaniu dotyczącym jedynie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania Sąd badał jedynie, czy decyzja organu pierwszej instancji została prawidłowo doręczona stronie i czy środek odwoławczy wniesiono w ustawowym terminie. Nie badał natomiast dlaczego i z jakich przyczyn doszło do uchybienia terminu, a tym bardziej nie podlegały kontroli zarzuty merytoryczne zgłoszone wobec decyzji organu pierwszej instancji. W związku z powyższym organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował i zastosował art. 134 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W niniejszej sprawie sąd nie dopatrzył się również naruszenia innych przepisów postępowania, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z przedstawionych powyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. EC