III SA/Łd 465/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie braku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania postanawia odrzucić skargę. Postanowieniem z [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. uznał, że Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłości w sprawie z wniosku B. B. o przyznanie płatności ekologicznej na 2017 r. Organ administracji pouczył skarżącą o tym, że na niniejsze postanowienie zażalenie nie przysługuje. Na powyższe postanowienie B. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność. Ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi, jakie zostały enumeratywnie wymienione w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy, w kognicji sądu administracyjnego, o czym stanowi art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.. Stosownie do tego przepisu sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi z tej przyczyny ma miejsce wówczas, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nie objętych zakresem właściwości sądu administracyjnego albo została wniesiona w sprawie wyłączonej z zakresu właściwości tego sądu. W myśl at. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a. kontrola sądu administracyjnego obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2); postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu (pkt 3). Zaskarżone postanowienie zostało wydane na skutek rozpatrzenia ponaglenia skarżącej na niezałatwienie sprawy w terminie i przewlekłość postępowania. W myśl art. 37 § 6 pkt 1 k.p.a. organ wyższego stopnia rozpatrując ponaglenie wydaje postanowienie, w którym: wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości organ wyższego stopnia rozpatrując ponaglenie wydaje postanowienie, w którym zobowiązuje organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia, jeżeli postępowanie jest niezakończone (art. 37 § 6 pkt 2 lit. a k.p.a.); zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości (art. 37 § 6 pkt 2 lit. b k.p.a.). Postanowienie wydane po rozpatrzeniu ponaglenia wniesionego w trybie art. 37 § 1 k.p.a. nie jest jednak aktem, o którym wspomina art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., bowiem nie jest postanowieniem poddanym weryfikacji na podstawie zażalenia przed organem wyższego stopnia, ani też w żaden sposób nie "zamyka" postępowania administracyjnego, nie kończąc postępowania w sprawie ani nie rozstrzygając sprawy co do istoty. Jest to bowiem postanowienie zaliczane do grupy wydawanych w toku postępowania administracyjnego, dotyczących poszczególnych kwestii wynikających w toku tego postępowania, nie zaś rozstrzygnięcie o istocie sprawy. Postępowanie prowadzone wskutek wniesienia ponaglenia na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. nie ma cech samodzielnego postępowania administracyjnego, zaś postanowienie wydane po jego rozpatrzeniu ma charakter incydentalny (por. np. postanowienia NSA z 22 lutego 2017 r., II OSK 233/17 i z 27 maja 2019 r., II OSK 11/18). Nie jest to też z pewnością postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.. Postanowienie wydane na skutek rozpatrzenia ponaglenia wniesionego w trybie art. 37 k.p.a. nie podlega zatem odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego, o czym organ administracji pouczył skarżącą. Z tych względów niniejsza sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a wniesiona skarga na mocy powołanego wyżej art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. podlega odrzuceniu. Należy przy tym wyjaśnić, że wykluczenie możliwości sądowej kontroli postanowień wydanych przez organ wyższego stopnia w następstwie rozpatrzenia ponaglenia wniesionego w trybie art. 37 § 1 k.p.a. nie pozbawia jednak strony skutecznej ochrony swoich praw. W sytuacji kiedy strona nie zgadza się z wydanym przez organ wyższego stopnia postanowieniem, może złożyć skargę na bezczynność lub przewlekłe postępowanie organu, którego wcześniej dotyczyło ponaglenie (por. postanowienie NSA z 22 lutego 2017 r., II OSK 233/17). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. sąd orzekł, jak w postanowieniu. a.k.