III SA/Łd 483/21
WyrokWSA w Łodzi2021-09-02
Skład orzekający: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Asesor WSA Małgorzata Kowalska, Sędzia NSA Teresa Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego uznające za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym, podczas gdy skarżący jest zwolniony z opłat abonamentowych z mocy prawa jako inwalida wojskowy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, umarzając jednocześnie postępowanie egzekucyjne. Sąd uznał, że skarżący, jako inwalida wojskowy od 2001 roku, jest zwolniony z opłat abonamentowych z mocy prawa, co stanowi kluczową okoliczność przesądzającą o bezzasadności prowadzonej egzekucji. Organy administracji naruszyły zasadę związania oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku WSA, błędnie interpretując przepisy dotyczące zwolnienia inwalidów wojskowych z opłat abonamentowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła egzekucji należności z tytułu opłaty abonamentowej na podstawie tytułu wykonawczego z 2018 r. Skarżący wniósł zarzut nieistnienia obowiązku, wskazując m.in. na sprzedaż lokalu, w którym rzekomo zarejestrowano odbiorniki, oraz na fakt bycia inwalidą wojskowym, co powinno zwalniać go z opłat. Organy egzekucyjne i odwoławcze uznały zarzut za nieuzasadniony, opierając się na stanowisku wierzyciela (Poczty Polskiej S.A.). Sprawa była już przedmiotem kontroli sądowej, gdzie WSA w Łodzi uchylił poprzednie postanowienia, wskazując na konieczność wyjaśnienia szeregu kwestii, w tym statusu inwalidy wojskowego skarżącego. Pomimo tego, organy ponownie wydały postanowienie utrzymujące w mocy wcześniejsze rozstrzygnięcia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z dnia 11 grudnia 2020 r.; umorzył postępowanie egzekucyjne; zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącego J. Ś. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 2 września 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , po rozpoznaniu w dniu 2 września 2021 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzutu nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. nr [...] z dnia [...]; 2. umarza postępowanie egzekucyjne; 3. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącego J. Ś. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie z [...] r., którym Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-W. uznał za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym z 2 lipca 2018 r. nr [...].
W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-W. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec J.Ś. na podstawie, wystawionego przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., tytułu wykonawczego z 2 lipca 2018 r. nr [...], obejmującego należności z tytułu opłaty abonamentowej za okres od stycznia 2013 r. do marca 2018 r. w łącznej kwocie 1.326,90 zł.
W toku prowadzonego postępowania, organ egzekucyjny zawiadomieniem z 15 listopada 2018 r. dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanego na [...]. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 23 listopada 2018 r., natomiast zobowiązanemu wraz z odpisem tytułu wykonawczego w dniu 4 grudnia 2018 r.
W dniu 3 grudnia 2018 r. dłużnik zajętej wierzytelności przekazał na konto organu egzekucyjnego kwotę w wysokości 1.771,03 zł, która stanowiła całkowitą realizację zajęcia egzekucyjnego.
Pismem z 10 grudnia 2018 r. pełnomocnik J.Ś. wniósł zarzuty w sprawie "postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Pocztę Polską S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej nr [...] doręczonego w dniu 4 grudnia 2018 r.", wskazując na nieistnienie obowiązku. Podkreślił, że przedmiotowy tytułu wykonawczy obejmuje nieuiszczone należności za korzystanie z odbiornika rtv w lokalu położonym w Ł. przy ul. A. 1/23, w okresie od stycznia 2013 r. do marca 2018 r., natomiast zobowiązany nie jest właścicielem powyższego lokalu od 2005 r. Zatem, w ocenie pełnomocnika strony skarżącej, obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej za używanie odbiornika rtv ustał z chwilą zbycia lokalu. Ponadto, jak wskazał pełnomocnik J.Ś., zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi, zostało skierowane do innej niż zobowiązany osoby (błąd adresu oraz nazwiska). Z uwagi na powyższe, pełnomocnik strony skarżącej wniósł o "uchylenie tytułu wykonawczego" oraz umorzenie postępowania.
Postanowieniem z 21 lutego 2019 r., utrzymanym następnie w mocy postanowieniem z 7 czerwca 2019 r., wierzyciel uznał podniesiony przez pełnomocnika zobowiązanego zarzut za nieuzasadniony.
Po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela, postanowieniem z 9 lipca 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-W. uznał za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku.
22 lipca 2019 r. pełnomocnik J.Ś. wniósł zażalenie na powyżej wskazane postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.- W.
Postanowieniem z 30 sierpnia 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.- W. wydane w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym z 2 lipca 2018 r. nr [...] wystawionym przez Pocztę Polską S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej.
Na powyższe rozstrzygnięcie pełnomocnik zobowiązanego złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Wyrokiem z 31 stycznia 2020 r. sygn. akt III SA/Łd 933/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z 30 sierpnia 2019 r. i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z 9 lipca 2019 r. oraz postanowienia Poczty Polskiej S.A. z 21 lutego 2019 r. znak: [...] oraz z 7 czerwca 2019 r. znak: [...], a także zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. na rzecz Pana J.Ś. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie spór dotyczy nieistnienia obowiązku z uwagi na:
- brak dokonania rejestracji odbiorników rtv pod adresem ul. A. 1/23 w Ł.,
- nieposiadanie odbiornika rtv przy ul. A. 1/23 w Ł.,
- sprzedaż w dniu 8 marca 2005 r. lokalu położonego przy ul. A. 1/23 w Ł. oraz
- brak dowodu potwierdzającego nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego.
W powyższym orzeczeniu Sąd stwierdził, iż do dnia 15 czerwca 2005 r. problematykę opłat abonamentowych oraz obowiązek rejestracji odbiorników regulowały przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji. Ustawodawca połączył w tej ustawie obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Natomiast z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, a wobec braku uregulowań intertemporalnych ustawodawca połączył w tym akcie prawnym obowiązek ponoszenia opłat w stosunku do osób, które dokonały rejestracji odbiorników rtv w okresie od wejścia w życie ustawy, ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym. Stosownie do art. 2 ust. 2 powyższej ustawy, domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.
Jak podkreślił Sąd, w okresie w którym skarżący mieszkał pod adresem przy ul. A. 1/23 w Ł., a dokonana została rejestracja odbiorników rtv w tym lokalu, kwestię rejestracji odbiorników regulowały przepisy rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, gdzie zgodnie z § 2 ust. 1 i 2, rejestracji odbiorników należy dokonać w ciągu 14 dni od dnia ich nabycia, a dowodem zarejestrowania jest imienna książeczka radiofoniczna. Natomiast na mocy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, dokonano zmiany w zakresie legitymowania się przez użytkownika dowodem rejestracji.
Odnosząc się do argumentacji pełnomocnika skarżącego kwestionującej sposób prowadzenia postępowania dowodowego i wskazującej, iż zobowiązany sprzedał lokal przy ul. A. 1/23, Sąd wskazał że, w myśl § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, posiadacz imiennej książeczki radiofonicznej obowiązany był powiadomić urząd pocztowy o zmianie nazwiska, miejsca stałego pobytu (siedziby), zgubieniu lub zniszczeniu książeczki oraz o zaprzestaniu używania odbiornika. Jednakże w cytowanym wyżej § 4 ustawodawca nie zawarł terminu dla dokonania ww. obowiązków.
W dalszej części uzasadnienia wyroku Sąd wskazał, iż numer identyfikacyjny nadany został na nazwisko M., a nie na nazwisko Ś., ponadto wskazany został adres, pod którym skarżący nie mieszkał od 2005 r. oraz brak jest dowodu potwierdzającego, że takie zawiadomienie faktycznie zostało wysłane.
Jak zauważył Sąd w powyższym orzeczeniu, wniosek o rejestrację odbiornika rtv został wypełniony ponad 20 lat temu, a skarżący dowiedział się o nim dopiero w lutym 2019 r. Natomiast co najmniej od roku 2005 wierzyciel w żaden sposób nie reagował na nieuiszczanie opłat abonamentowych od odbiorników rtv zarejestrowanych pod adresem ul. A. 1/23 w Ł., co przy jednoczesnej sprzedaży tego lokalu przez skarżącego, a także niewykazaniu prawidłowego poinformowania o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego - należy uznać za usprawiedliwione przeświadczenie skarżącego o braku obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Dodatkowo koresponduje z tym podniesiona przez pełnomocnika skarżącego okoliczność, że skarżący jako inwalida wojskowy (od dnia 17 maja 2001 r.), jest zwolniony z opłat abonamentowych.
Ponadto, w ocenie Sądu, budzi wątpliwość również kwestia ewentualnego wysłania przez organ wierzycielski zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego abonenta pod nieaktualny adres strony i na błędne dane: J.M. Mimo, iż przepis ustawy abonamentowej nie wymaga, aby obowiązek informacyjny był realizowany przy pomocy przesyłek rejestrowanych (listów poleconych), to jednak w przypadku sporu ciężar dowodu doręczenia pisma spoczywa na stronie spełniającej ten obowiązek.
Jednocześnie Sąd wskazał, aby ponownie rozpatrując sprawę organ skonfrontował i ocenił materiał dowodowy, przedstawił swoje stanowisko w ramach złożonych zarzutów z uwzględnieniem następujących okoliczności:
- wykazania faktu zarejestrowania odbiornika rtv,
- daty prawidłowego zawiadomienia strony o nadaniu jej indywidualnego numeru identyfikacyjnego,
- załączenie dowodów z których wynikałyby ww. daty oraz dane adresowe skarżącego.
Ponadto, wierzyciel winien również uwzględnić okoliczność, podniesioną przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie, iż J.Ś. jako inwalida wojskowy, legitymujący się legitymacją nr [...] wydaną w dniu 17 maja 2001r. przez Wojskowe Biuro Emerytalne, jest z mocy prawa zwolniony z opłat abonamentowych od 2001 r. Następnie po uzyskaniu stanowiska wierzyciela organ egzekucyjny winien ponownie rozpoznać zarzuty skarżącego.
W dniu 17 września 2020 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. wpłynęło wydane przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. postanowienie z 14 września 2020 r., którym uznano za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku.
W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez pełnomocnika J.Ś., zażalenia, ostatecznym postanowieniem z dnia 20 października 2020 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. utrzymał w mocy ww. postanowienie z 14 września 2020 r.
Pismem dnia 11 grudnia 2020 r. Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. poinformowało, iż pełnomocnik zobowiązanego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie wierzyciela z dnia 20 października 2020 r.
W dniu 11 grudnia 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-W. wydał postanowienie, którym w wyniku rozpatrzenia zarzutu zgłoszonego pismem z dnia 10 grudnia 2018 r., dotyczącego nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym o numerze [...], zgłoszony zarzut uznał za nieuzasadniony.
Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. zażaleniem złożonym przez pełnomocnika J.Ś.
Przywołanym na wstępie postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. z dnia 11 grudnia 2020 r.
Organ odwoławczy wskazał, iż w dniu 30 lipca 2020 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i niektórych innych ustaw. Stosownie do przepisu art. 13 ust. 1 ww. ustawy, do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że w niniejszym postępowaniu zastosowanie znajdą przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r.
Następnie organ odwoławczy wskazał, iż art. 34 § 1u.p.e.a., wyrażający związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela uniemożliwia organowi egzekucyjnemu kontrolę prawidłowości tego stanowiska. Organ ten jest pozbawiony instrumentów prawnych do weryfikacji rozstrzygnięcia wierzyciela i nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i zakwestionowania w ten sposób stanowiska wierzyciela. Ustawodawca nałożył na wierzyciela obowiązek badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym w przypadku wniesienia przez zobowiązanego zarzutu, ponieważ to wierzyciel ma w tym zakresie niezbędną wiedzę. Temu też służy instytucja uzyskania stanowiska wierzyciela. Dalej organ drugiej instancji podniósł, iż dla rozpatrzenia w niniejszej sprawie zarzutu nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), koniecznym było, zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., uprzednie uzyskanie stanowiska wierzyciela. Stanowisko to wiązało organ egzekucyjny. Tego rodzaju stanowisko w niniejszej sprawie wierzyciel, tj. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., wyraził w postanowieniu z dnia 14 września 2020 r., które zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia 20 października 2020 r. Postanowieniem tym wierzyciel uznał za nieuzasadniony zgłoszony na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. zarzut nieistnienia obowiązków objętych tytułem wykonawczym nr [...]. Stanowisko to było wiążącym dla organu egzekucyjnego dlatego Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-W. nie mógł postąpić inaczej, jak tylko zarzut ten uznać za nieuzasadniony, co też uczynił postanowieniem z dnia 11 grudnia 2020 r.
Zdaniem wierzyciela dowody zebrane w sprawie w sposób jednoznaczny i w pełni uzasadniony pozwalają dojść do wniosku, że obowiązek co do należności objętych przedmiotowym tytułem wykonawczym istnieje ponieważ 2 lutego 1998 r. J.Ś. dokonał zgłoszenia rejestracji odbiorników rtv na adres ul. A. 1/23, [...] Ł. Ponadto z danych rejestru Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL), wynika, że J.Ś. był zameldowany pod tym adresem w latach 1999-2006 (kserokopia wniosku z dnia 2 lutego 1998 r. o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego z dnia 24 lipca 2008 r.). W ocenie wierzyciela, nie można również podważyć wiarygodności powyższego dokumentu, gdyż rejestracja została dokonana zgodnie z regulacjami ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji, która weszła w życie z dniem 1 marca 1993 r., natomiast od dnia 16 maja 2005 r., tj. od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, powszechnie obowiązującymi przepisami dotyczącymi abonamentu rtv są wyłącznie przepisy tej ustawy. Na potwierdzenie tego stanowiska wierzyciel powołał wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2020 r. sygn. akt I GSK 1518/19 i z dnia 22 marca 2018 r. sygn. akt II GSK 1343/16, gdzie wskazuje się, że niedokonanie skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiornika rtv i nieuregulowanie zaległości z tytułu nieopłaconego abonamentu, uzasadnia podjęcie czynności zmierzających do przymusowego ich ściągnięcia.
Ponadto w kwestii sfałszowanego podpisu na wniosku o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego z 2 lutego 1998 r. wierzyciel wskazał, iż Poczta Polska S.A. nie posiada kompetencji do oceny domniemanego nadużycia. Rejestracja odbiorników rtv mogła być dokonana wyłącznie na podstawie danych zawartych w przedstawionym Poczcie Polskiej S.A. wniosku o rejestrację podanych dobrowolnie przez zgłaszającego. Dodatkowo wierzyciel stwierdził, iż jedynie przedstawienie przez J.Ś. dokumentu potwierdzającego sfałszowanie podpisu na przedmiotowym wniosku o rejestrację odbiorników, może przyczynić się do ponownego podjęcia wyjaśnień i rozpatrzenia sprawy.
W odniesieniu natomiast do argumentacji podważającej skuteczność prawną nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] z dnia 16 maja 2008 r. wierzyciel wskazał, że zawiadomienie z 16 maja 2008 r. zostało skierowane na adres podany przy rejestracji odbiorników rtv, tj. ul. A. 1/23 w Ł., który był adresem zameldowania J.Ś. do dnia 7 kwietnia 2006 r. Zdaniem wierzyciela, błąd w pisowni nazwiska, tj. M. zamiast Ś. na duplikacie zawiadomienia był oczywistą omyłką pisarską, powstałą w trakcie wprowadzania danych osobowych z systemu informatycznego. Ponadto wierzyciel podkreślił, iż nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie było tożsame z anulowaniem zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ale stanowiło element przejścia do innego systemu rozliczenia abonamentu, gdzie zastąpiono imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym.
W nawiązaniu do istoty postawionych przez pełnomocnika skarżącego zarzutów, że zobowiązany od 2005 r. nie był właścicielem lokalu przy ul. A. 1/23 wierzyciel stwierdził, że sama przekazana informacja o dokonaniu tej czynności nie może zastąpić dowodu wyrejestrowania odbiorników rtv. Również powoływanie się przez pełnomocnika strony na brak doręczenia numeru identyfikacyjnego skierowanego na adres - ul. A. 1/23 w Ł. nie potwierdza, że odbiornik nie został wyrejestrowany. Ponadto wierzyciel powołał przepisy, które w sposób jednoznaczny nałożyły na użytkowników odbiorników rtv obowiązek niezwłocznego powiadamiania właściwej placówki Poczty Polskiej S.A. o zmianie nazwiska, miejsca zamieszkania, miejsca używania odbiorników, zagubieniu, zniszczeniu dowodu rejestracji czy zaprzestaniu używania. Wyrejestrowanie odbiorników rtv, jak zaznaczył wierzyciel, jest okolicznością kluczową dla bytu prawnego zaległych opłat abonamentowych i to w interesie zobowiązanego było zabezpieczenie i przedstawienie dowodu na podnoszone w tym zakresie twierdzenia.
Końcowo wierzyciel przedstawił, iż J.Ś. w 2001 r., jako inwalida wojskowy, nie mógł być zwolniony od opłat abonamentowych z mocy praw, gdyż zaistnienie u osoby uprawnionej ustawowych przesłanek do zwolnienia od opłat abonamentowych nie powoduje zmiany stanu prawnego do czasu, kiedy osoba posiadająca dokument uprawniający ją do zwolnienia od opłat abonamentowych nie przedstawi go w placówce pocztowej.
Organ odwoławczy podkreślił, iż wiążąca moc ostatecznego postanowienia Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. odnosi się także do organu nadzoru nad organem egzekucyjnym. Uprawnienie organu sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną nie stwarza podstawy do kontroli stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym i nie może on dokonywać merytorycznej oceny stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., a ostateczne postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela jest dla niego wiążące. Wiążący charakter stanowiska wierzyciela determinuje zatem sposób rozpatrzenia zarzutów przez organ egzekucyjny i organ odwoławczy.
W skardze na powyższą decyzję J.Ś., reprezentowany przez adwokata, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez nie podjęcie przez organ administracji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,
2. art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz wszechstronnego jego rozważenia i właściwej oceny,
3. art. 124 § 2 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu postanowienia okoliczności, którym organ przyznał moc dowodową oraz tych, którym takiej mocy odmówił,
4. § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342 - zwane w skrócie rozporządzeniem Ministra Transportu z 2007 r.") przez nieuprawnione przyjęcie, że doszło do wykazania zarejestrowania abonenta (odbiornika),
5. art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutów, które winy zostać ocenione jako zasadne,
6. art. 153 p.p.s.a. poprzez pominięcie oceny prawnej i wskazań co do dalszego dostępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 stycznia 2020 r. w sprawie III SA/Łd 933/19.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę niniejszą rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej powołana jako: p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
W dalszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz.137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 punkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.); dalej "p.p.s.a." stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kontrolę we wskazanym wyżej zakresie sądy sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w granicach danej sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
Oceniając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia należało uwzględnić okoliczność, że sprawa była już przedmiotem kontroli sądowej. Prawomocnym wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 31 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 933/19 Sąd, po rozpoznaniu skargi J.Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia 30 sierpnia 2019 r. w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzutu nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym, uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z dnia 9 lipca 2019 r. oraz postanowienia Poczty Polskiej S.A. z dnia 7 czerwca 2019 r. i z dnia 21 lutego 2019 r.
Nadto wyrokiem z dnia 23 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1727/20 WSA w Gliwicach uchylił, wydane w związku z kasatoryjnym orzeczeniem WSA w Łodzi z dnia 31 stycznia 2020 r., postanowienie wierzyciela - Poczty Polskiej S.A. z 20 października 2020 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Powyższe powoduje, że zarówno organy, jak i Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, są związane wykładnią, oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w zapadłych w tej sprawie wyrokach. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ponownie rozpatrując sprawę organy oraz orzekający aktualnie sąd są związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w przywołanych wyżej wyrokach. Reguła wyrażona w art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane.
Przez ocenę prawną, o której mowa w przywołanym przepisie, powszechnie rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 153, WK 2016). W orzecznictwie podkreśla się, że rozwiązanie to stanowi gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej obowiązku związania orzeczeniem sądu. Działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych m.in. z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także sądu administracyjnego (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Ol 1350/12 LEX nr 1316805; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 16 października 2013 r. sygn. akt I SA/Bk 332/13 LEX nr 1529370). Dodać ponadto należy, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ratio legis tej regulacji polega na tym, że gwarantuje ona zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy. Moc wiążąca orzeczenia określona w tym przepisie w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (zob. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, op. cit., Komentarz do art. 170).
Mając powyższe na uwadze i dokonując kontroli kwestionowanego rozstrzygnięcia przypomnieć trzeba, że w rozpoznawanej sprawie skarżący zgłosił zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym z 2 lipca 2018 roku. W omawianym zarzucie chodzi o nieistnienie obowiązku z każdej przyczyny, która czyni egzekucję bezzasadną. Przy czym przyczyna bezzasadności egzekucji może istnieć w dniu jej wszczęcia, może tez wystąpić po jej wszczęciu.
Podkreślenia wymaga też, że instytucja zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym służy ochronie zobowiązanego, a ta wyraża się w tym, że właściwy organ bada, czy egzekucja prowadzona jest zasadnie i w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Stosownie do art. 34 u.p.e.a. zarzuty wniesione na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (§ 1). Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (§ 4).
Stosownie do art. 34 § 4 u.p.e.a. wydanie przez organ egzekucyjny postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów następuje po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Pojęcie "ostateczności" nie zostało zdefiniowane w przepisach u.p.e.a., ale poprzez odesłanie zawarte w art. 18 tej ustawy znajduje tu odpowiednie zastosowanie art. 16 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.). W przepisie tym, stanowiącym zasadę procesową, ustawodawca wyróżnił decyzje "ostateczne", tj. takie, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (§ 1), a także decyzje "prawomocne", tj. takie decyzje ostateczne, których nie można zaskarżyć do sądu (§ 2). Decyzji ostatecznej służy tzw. domniemanie legalności, które oznacza, że jest ona ważna i powinna być wykonywana dopóty, dopóki nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego lub nie zostanie wstrzymane jej wykonanie przez właściwy organ z zachowaniem przepisanego trybu postępowania (por. np. wyrok NSA z 14 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1545/15 LEX nr 2289679). Sam fakt wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie powoduje utraty przez decyzję cechy ostateczności. Skoro zatem w art. 34 § 4 u.p.e.a. ustawodawca odwołuje się do pojęcia "ostateczności", a nie "prawomocności" postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, to nie ma podstaw do twierdzenia, że organ egzekucyjny ma obowiązek wstrzymać się z wydaniem postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów do czasu, kiedy postanowienie wierzyciela uzyska walor prawomocności. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, jeżeli organ egzekucyjny uzyska ostateczne stanowisko wierzyciela, to w świetle art. 34 § 4 u.p.e.a. jest uprawniony do wydania postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów egzekucyjnych (art. 33 u.p.e.a.), nawet jeżeli postanowienie wierzyciela zostało zaskarżone do sądu administracyjnego. Oczywiście w takiej sytuacji istnieje ryzyko, że uchylenie przez sąd administracyjny postanowienia wierzyciela będzie wiązało się z koniecznością weryfikacji (w odrębnej procedurze) postanowienia organu egzekucyjnego opartego na postanowieniu wierzyciela (vide: wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2020 r., sygn. akt II FSK 2257/18, LEX nr 3108954).
W rozpoznawanej sprawie z akta sprawy wynika, że organ egzekucyjny wydał postanowienie w przedmiocie zgłoszonego przez skarżącego zarzutu prawidłowo po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela w jego przedmiocie. Dokonana przez wierzyciela ocena, jako wiążąca, stała się podstawą do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia o niezasadności zarzutów, a następnie zaskarżonego postanowienia organu nadzoru, utrzymującego w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w ich przedmiocie. Jednak wobec uznania przez WSA w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z dnia 23 marca 2021 r. w sprawie sygn. akt I SA/Gl 1727/20 stanowiska wierzyciela w powyższej sprawie za wadliwe i wyeliminowania go z obrotu prawnego, stwierdzić należało, iż oparte na nim zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z dnia 11 grudnia 2020 r., naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Za sądem w Gliwicach podkreślić bowiem należy, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy ani wierzyciel, ani organ egzekucyjny nie usunęły mankamentów postępowania, które wytknięto w uzasadnieniu wyroku tutejszego sądu z 31 stycznia 2020 r, którym organy te były na mocy art. 153 p.p.s.a. związane.
W dalszym ciągu w postępowaniu nie wyjaśniono kwestii ewentualnego sfałszowania podpisu skarżącego na dokumencie rejestracji odbiornika RTV przy ul. A. 1/23. Zarówno stanowiska stron postępowania, jak i zgromadzone w sprawie dowody pozostały w tym zakresie niezmienne w stosunku do stanu istniejącego w momencie wyrokowania przez WSA w Łodzi, kiedy to stwierdzono, iż skarżący nie wykazał, że przedmiotowy podpis do niego nie należy, natomiast wierzyciel nie udowodnił stanowiska przeciwnego, od którego zależy ewentualne przyjęcie, że zobowiązany faktycznie dokonał rejestracji odbiornika RTV. Należy więc uznać, iż w dalszym ciągu istnieją w tym względzie dwie równorzędne, a zarazem wykluczające się wersje wydarzeń.
Wierzyciel w dalszym ciągu nie wykazał też, kiedy zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego zostało skarżącemu dokonane i czy zostało ono prawidłowo zaadresowane. WSA w Łodzi uznał bowiem, że duplikat zawiadomienia nie stanowi wystarczającego dowodu faktu wysłania zawiadomienia, a nadto zauważył, że wskazano na nim błędne nazwisko abonenta oraz nieaktualny adres, pod którym skarżący nie mieszkał od 2005 roku, a zobowiązany konsekwentnie podnosi, że zawiadomienia nie otrzymał. Zaprezentowana przez WSA w Łodzi ocena prawna w tym zakresie, wobec braku nowych dowodów wpływających na poczynione wówczas ustalenia faktyczne, pozostaje na mocy art. 153 p.p.s.a. wiążąca zarówno dla organów, jak i Sądu w składzie orzekającym.
Niezależnie jednak od powyższych uchybień, kluczową w sprawie okolicznością przesadzającą o bezzasadności prowadzonej wobec skarżącego egzekucji jest okoliczność, iż jako inwalida wojskowy, dysponujący wydaną przez Wojskowe Biuro Emerytalne w dniu 17 maja 2001 r. legitymacją nr [...], pozostaje on z mocy prawa zwolniony z opłacania abonamentu RTV od maja 2001 r.
W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 23a ustawy z 29 maja 1974 roku o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin ( t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1790) dalej "u.z.i.w". inwalidzie wojennemu przysługuje zwolnienie z opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiowych i telewizyjnych. Z kolei w myśl art. 41 tej ustawy inwalidom wojskowym przysługują uprawnienia określone w art. 13-18 oraz 21-23c u.z.i.w.
Z kolei zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z 21 kwietnia 2005 roku o opłatach abonamentowych (t.j. z 2014 r. poz. 1204 ze zm.) – dalej "ustawa abonamentowa" zwalnia się od opłat abonamentowych:
1) osoby, co do których orzeczono o:
a) zaliczeniu do I grupy inwalidów lub b) całkowitej niezdolności do pracy, na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1440, z późn. zm.), lub c) znacznym stopniu niepełnosprawności, na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 z późn. zm.), lub d) trwałej lub okresowej całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2013 r. poz. 1403, z późn. zm.);
2) osoby, które ukończyły 75 lat;
3) osoby, które otrzymują świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy z właściwego organu realizującego zadania w zakresie świadczeń rodzinnych jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej lub rentę socjalną z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub innego organu emerytalno-rentowego;
4) osoby niesłyszące, u których stwierdzono całkowitą głuchotę lub obustronne upośledzenie słuchu (mierzone na częstotliwości 2000 Hz o natężeniu od 80 dB);
5) osoby niewidome, których ostrość wzroku nie przekracza 15%;
6) osoby, które ukończyły 60 lat oraz mają ustalone prawo do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego;
7)osoby:
a)które mają prawo do korzystania ze świadczeń pieniężnych z tytułu ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182, z późn. zm.),
b) spełniające kryteria dochodowe, określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1456, z późn. zm.),
c) bezrobotne, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r. poz. 674, z późn. zm.),
d) posiadające prawo do zasiłku przedemerytalnego, określonego w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy,
e) posiadające prawo do świadczenia przedemerytalnego, określonego w ustawie z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 170 oraz z 2014 r. poz. 598),
8) osoby, które otrzymują zasiłek dla opiekuna określony w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. poz. 567).
Stosownie do ust. 3 tego art. 4, zwolnienia określone w ust. 1 pkt 1 i 3-8 przysługują od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529) oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania z tych zwolnień i przedstawiono dokumenty potwierdzające uprawnienie do tych zwolnień. Stosownie z ust. 3a, zwolnienie określone w ust. 1 pkt 2 przysługuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osoba ukończyła 75 lat.
W tym miejscu podkreślenia wymaga, iż ustawa o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin nie odwołuje się w żadnym miejscu do przepisów ustawy abonamentowej, które jak wyżej wskazano w art. 4 ust. 1 przewidują własny katalog przesłanek zwolnienia od opłat abonamentowych, przy czym zgodnie z art. 4 ust. 3 co do zasady uzależnionych od złożenia przez abonenta w placówce pocztowej operatora wyznaczonego (obecnie Poczty Polskiej S.A.) oświadczenia o spełnianiu warunków do korzystania ze zwolnień i przedstawienia dokumentów potwierdzających uprawnienia (z wyjątkiem osób, które ukończyły 75 lat). Także przepisy ustawy abonamentowej nie poruszają nigdzie kwestii zwolnienia inwalidów wojennych i wojskowych z uiszczania tej opłaty. Uznać więc należy, że regulacja wynikająca z art. 23a w zw. z art. 41 u.z.i.w. ma charakter odrębny względem art. 4 ustawy abonamentowej i formułuje kolejny rodzaj zwolnienia z opłaty abonamentowej, który wobec braku obowiązku dokonania formalnego zgłoszenia odnosi skutek ex lege od daty przyznania uprawnienia (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 7 czerwca 2017 r. sygn. akt III SA/Wr 247/17 LEX nr 2364792). Takie też stanowisko prawne zostało wprost i jednoznacznie zaprezentowane w uzasadnieniu wyroku tutejszego sądu z 31 stycznia 2020 r.
Jak wynika z akt sprawy, skarżący dysponuje legitymacją z dnia 17 maja 2001 r. o numerze [...], wydaną przez Wojskowe Biuro Emerytalne, która potwierdza jego status inwalidy wojskowego. W dniu 1 kwietnia 2019 r. złożył on oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania ze zwolnień od opłat abonamentowych. Mając na względzie przedstawioną wyżej interpretację komentowanych przepisów, przyjąć należy, że skarżący jest zwolniony z opłaty abonamentowej z mocy samego prawa, począwszy od maja 2001 r. Skoro zaś wierzyciel został o tym fakcie powiadomiony, to powinien on uhonorować przysługujące zobowiązanemu zwolnienie i uwzględnić je przy obecnie dokonywanej ocenie zgłoszonego przez stronę zarzutu.
Stosując odmienną od wyrażonej w wyroku tutejszego sądu z 31 stycznia 2020 r. wykładnię przepisów kształtujących zwolnienie inwalidów wojskowych z obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej, poprzez przyjęcie, że dla jego skuteczności niezbędne jest złożenie przez abonenta oświadczenia w placówce pocztowej, wierzyciel naruszył zasadę związania wyrażoną w wyroku sądu administracyjnego oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania z art. 153 p.p.s.a.
Końcowo wskazać należy, że w myśl art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Wskazane przesłanki należą do obligatoryjnych przyczyn umorzenia postępowania egzekucyjnego, wymienionych enumeratywnie w art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej. Umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje bowiem, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe.
Raz jeszcze trzeba zaznaczyć, że skarżący legitymuje się uprawnieniami inwalidy wojskowego od maja 2001 r., a zatem od tej daty przysługuje mu z mocy prawa zwolnienie z obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych. W ocenie Sądu brak jest zatem podstaw do dochodzenia od skarżącego zaległych opłat za okres od stycznia 2013 r. do marca 2018 r.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z 11 grudnia 2020 r., (pkt 1. sentencji wyroku), a na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie egzekucyjne (pkt 2. sentencji wyroku). O kosztach postępowania orzeczono w punkcie 3 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składają się wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie radcy prawnego (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).
bg
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło