III SA/Łd 491/15

WyrokWSA w Łodzi2015-07-17

Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Monika Krzyżaniak, Krzysztof Szczygielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy wyroki uchylające decyzje podatkowe i wstrzymujące ich wykonanie nie są prawomocne, istnieje podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?
Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne może zostać umorzone na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli obowiązek podatkowy nie istnieje, został umorzony lub wygasł. Uchylenie decyzji podatkowych i wstrzymanie ich wykonania nieprawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego oznacza, że decyzje te nadal istnieją w obrocie prawnym, choć nie wywołują skutków prawnych. Dopóki wyroki te nie uprawomocnią się lub nie zostaną uchylone przez sąd wyższej instancji, nie można uznać, że obowiązek podatkowy przestał istnieć, co wyklucza umorzenie postępowania egzekucyjnego. W takiej sytuacji właściwym środkiem jest zawieszenie postępowania egzekucyjnego.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych. Decyzje, na podstawie których wystawiono tytuły wykonawcze, zostały uchylone wyrokami WSA, które jednocześnie wstrzymały ich wykonanie. Wyroki te zostały zaskarżone skargami kasacyjnymi do NSA. Strona wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego, argumentując, że uchylone decyzje nie mogą być dochodzone egzekucyjnie. Organy egzekucyjne odmówiły umorzenia, wskazując na nieprawomocność wyroków WSA i istnienie decyzji w obrocie prawnym.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 lipca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), , Protokolant Referent-stażysta Daniel Sałuda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2015 roku sprawy ze skargi E. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z z art. 144 k.p.a (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 t.j.) oraz w zw. z art. 17 § 1, art. 18 i art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619) oraz art. 123 ust. 1 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (Dz. U. z 2013r., poz. 1289), po rozpatrzeniu zażalenia E. G. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Jak wynika z akt sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wszczął i prowadził postępowanie egzekucyjne wobec E. G. na podstawie 3 własnych tytułów wykonawczych wystawionych w dniu [...] o numerach: [...], [...] oraz [...], obejmujących zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za lata, odpowiednio: 2007 w kwocie 99.097,00 zł, 2010 w kwocie 3.276,00 zł oraz 2011 w kwocie 11.286,00 zł. Podstawę wystawienia powyższych tytułów wykonawczych stanowiły ostateczne decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] o numerach: [...] określającą skarżącej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2007 w kwocie 115.352,00 zł, [...] określającą E. i M. małżonkom G. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2010 w kwocie 18.676,00 zł, [...] określającą E. i M. małżonkom G. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2011 w kwocie 43.412,00 zł. W wyniku uwzględnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi skarg podatników na powyższe decyzje, zostały one uchylone wyrokami z dnia 9 stycznia 2014 r. o sygnaturach akt: I SA/Łd 1178/13, I SA/Łd 1179/13 oraz I SA/Łd 1180/13. W wyrokach tych, oprócz orzeczenia o kosztach postępowania sądowego, Sąd określił, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroków. Wskazane wyżej wyroki zostały zaskarżone przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargami kasacyjnymi z dnia 4 marca 2014r. Organ wyjaśnił, że do dnia wydania niniejszego rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego skargi kasacyjne nie zostały rozpatrzone przez Naczelny Sąd Administracyjny. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny skierował do A BANK S.A. w Ł. i Banku B S.A. we W. zawiadomienia z dnia 3.09.2013r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego. Zawiadomienia te dłużnicy zajętych wierzytelności otrzymali w dniu 06.09.2013r., a zobowiązanej wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostały one doręczone w dniu 16.09.2014r. Następnie, organ egzekucyjny skierował w dniu 4.12.2013r.: zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych do: C. S.A. w W., doręczone w dniu 10.12.2013r., D. S.A. w S., doręczone w dniu 13.12.2013r., E. S.A. w Ł. doręczone w dniu 09.12.2013r., F. S.A. w K., doręczone w dniu 10.12.2013r., G. BANK S.A. w W., doręczone w dniu 10.12.2013r. oraz do ZUS [...] Oddział w Ł., doręczone w dniu 9.12.2013r. Powyższe zawiadomienia doręczono skarżącej w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 23 grudnia 2013r. Pismami z dnia 14 stycznia 2014r. występujący w charakterze wierzyciela Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o wymienione na wstępie tytuły wykonawcze. Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. (działając jako organ egzekucyjny) zawiesił od dnia 14.01.2014r. prowadzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie organ egzekucyjny zawiadomił (odpowiednio) Bank B. S.A. we W., A. BANK S.A. w Ł. i Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w Ł. o wstrzymaniu realizacji dokonanych wcześniej zajęć. W dniu 3 października 2014 r. E. G. i M. G. wnieśli o umorzenie postępowania egzekucyjnego, na podstawie art. 59 § 1 oraz art. 60 § 1 i 2 u.p.e.a. z uwagi na nieistnienie obowiązku podatkowego oraz uchylenie dokonanych w toku tego postępowania czynności egzekucyjnych. W uzasadnieniu wskazano na fakt uchylenia wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9.01.2014r. o sygnaturach: I SA/Łd 1180/13, I SA/Łd 1179/13 i I SA/Łd 1178/13 decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczących określenia zobowiązań w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2007, 2010 i 2011. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] organ I instancji - działając w trybie art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. – odmówił umorzenia E. G. postępowania egzekucyjnego. Organ wskazał na okoliczność złożenia przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. skarg kasacyjnych od wyroków WSA w Łodzi z dnia 9.01.2014r. i wynikającą z tego nieprawomocność tych wyroków, a w konsekwencji na brak zaistnienia przesłanek do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Organ podniósł przy tym, że wprawdzie w okresie nieprawomocności orzeczeń sądu uchylone decyzje nie mogą być wykonane, jednakże nadal pozostają w obrocie prawnym, a w tej sytuacji zasadnym było zawieszenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, co też uczyniono w dniu 15.01.2015r. wstrzymując jednocześnie zastosowane środki egzekucyjne. Jednocześnie postanowieniem [...], o numerze [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. umorzył, jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, wszczęte ww. wnioskiem M. G. z dnia 3.09.2014r. Podjęte rozstrzygnięcie organ egzekucyjny uzasadnił brakiem prowadzenia, zarówno na dzień złożenia tego wniosku, jak też na dzień wydania tegoż rozstrzygnięcia, postępowania egzekucyjnego wobec M. G. W zażaleniu na postanowienie nr [...] skarżący zarzucili naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji spełnienia przesłanek przewidzianych w ww. przepisie oraz wnieśli o jego uchylenie w zaskarżonej części i orzeczenie co do istoty sprawy. Wskazano , że w sprawie pojawił się inny problem - czy w sytuacji, gdy wojewódzki sąd administracyjny nieprawomocnym wyrokiem wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji zasadnym jest umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. oraz uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych na podstawie art. 60 § 1 tej ustawy, czy też zawieszenie tego postępowania na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 wskazanej ustawy? Zdaniem strony postępowanie powinno zostać umorzone. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazał, że analiza zaistniałych w sprawie okoliczności i obowiązujących przepisów prawa, pozwala na stwierdzenie bezzasadności podniesionego w zażaleniu zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Organ odwoławczy wskazał, że w wyrokach z dnia 9.01.2014r. o sygnaturach akt: I SA/Łd 1178/13, I SA/Łd 1179/13 oraz I SA/Łd 1180/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - uchylając decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...], które stanowiły podstawę wystawienia w dniu [...] tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...] oraz [...] - orzekł o niewykonalności tych decyzji do dnia uprawomocnienia się wyroków. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że zaprezentowany w zażaleniu pogląd nie znajduje natomiast potwierdzenia zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych i w literaturze przedmiotu, jak też samym brzmieniu obowiązujących uregulowań prawnych, jak bowiem wynika z art. 170 p.p.s.a., jedynie prawomocne orzeczenie wiąże strony, sąd, który je wydał jak też inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z kolei przepis art. 152 p.p.s.a. stanowi, że w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą zostać wykonane, przy czym rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Z treści tych przepisów organ odwoławczy wyprowadził wniosek, że uchylenie decyzji objętej skargą i określenie w nieprawomocnym wyroku sądu, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu oznacza, że decyzja taka nadal istnieje w obrocie prawnym, jednakże nie wywołuje już skutków prawnych (tak procesowych, jak i materialnych), które wynikają z jej rozstrzygnięcia. Stan taki trwa do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu I instancji. W świetle powyższego, skoro objęte wyrokami WSA w Łodzi o sygnaturach: I SA/Łd 1178/13, I SA/Łd 1179/13 oraz I SA/Łd 1180/13 ww. ostateczne decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]. istnieją w obrocie prawnym - w ocenie organu odwoławczego - brak jest podstaw do uznania, że przestały istnieć zobowiązania podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata: 2007, 2010 i 2011, których decyzje te dotyczą i w konsekwencji, że upadła podstawa prawna prowadzenia egzekucji administracyjnej w oparciu o wystawione na ich podstawie tytuły wykonawcze, a tym samym, że prowadzone postępowanie egzekucyjne winno zostać umorzone. Wobec tego jednak, że wynikający z przedmiotowych decyzji skutek prawny (wykonalność) został zawieszony do czasu uprawomocnienia się wskazanych wyżej wyroków WSA w Łodzi, z mocy zawartego w nich rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 152 p.p.s.a., zasadnym było zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, co też organ I instancji uczynił. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że dopiero uprawomocnienie się ww. wyroków o sygnaturach: I SA/Łd 1178/13,1 SA/Łd 1179/13 oraz I SA/Łd 1180/13 doprowadzi do skutku w postaci wyeliminowania przedmiotowych decyzji z dnia [...] z obrotu prawnego, chyba (czego nie można wykluczyć), że wyroki te zostaną uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyniku uwzględnienia skarg kasacyjnych złożonych przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. pismami z dnia z dnia [...] o numerach, odpowiednio: [...],[...] oraz. [...], a wówczas upadną wszelkie wynikające z nich skutki. Do dnia wydania niniejszego rozstrzygnięcia, ww. skargi kasacyjne nie zostały jeszcze rozpatrzone przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wobec przedstawionych wyżej okoliczności, organ odwoławczy uznał, że zasadnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. odmówił umorzenia prowadzonego wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego, słusznie wskazując na brak ku temu przesłanki wynikającej z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Ponadto organ wyjaśnił, że stroną tego postępowania jest E. G., która posiada status zobowiązanej . W kwestii zażalenia M. G. organ wydał odrębne rozstrzygnięcie. W skardze E. G. zarzuciła naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji spełnienia przesłanek przewidzianych w tym przepisie. Skarżąca wniosła o uchylenie postanowień I i II instancji. Skarżąca wskazała, że wyrokami z dnia 9 stycznia 2014 r. WSA w Łodzi uchylił decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. określające skarżącej zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2007,2010 i 2011, orzekając, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu. W ocenie strony, niezależnie od okoliczności zaskarżenia tych wyroków przez DIS w Ł., nie ulega wątpliwości, że zobowiązania określone uchylonymi decyzjami nie istniały. Nie mogą być zatem dochodzone w drodze egzekucji administracyjnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga E. G. jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) właściwość sądów administracyjnych obejmuje sprawowanie kontroli decyzji i innych rozstrzygnięć administracyjnych w oparciu o kryterium ich zgodności z prawem. Uchylenie zaskarżonego aktu następuje w razie zaistnienia wad w przeprowadzonym postępowaniu lub w wyniku naruszenia przepisów prawa materialnego, mogących mieć wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270 t.j. ze zm.). Zgodnie z natomiast z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżone postanowienia stwierdzić trzeba, że nie naruszają one przepisów prawa procesowego jak i materialnego, co uzasadniało oddalenie skargi złożonej przez stronę. Jak słusznie wywodził organ egzekucyjny w treści zaskarżonego postanowienia umorzenie postępowania egzekucyjnego możliwe jest jedynie w przypadku wystąpienia jednej z przesłanek wymienionych w przepisie art. 59 § 1 u.p.e.a., co wyklucza możliwość umorzenia ww. postępowania z innych niż wskazane przyczyn. W rozpoznawanej sprawie strona w piśmie z dnia 3 października 2014 r. wszczynającym postępowanie powołała się na przepis art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. stanowiący, że postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Przepis ten wymienia cztery odrębne przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, których wspólną cechą jest szeroko pojęte nieistnienie obowiązku stanowiącego przedmiot egzekucji administracyjnej, tj. w rozpoznawanym przypadku zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2007, 2010 i 2011. Wbrew twierdzeniom strony, zarówno w dacie złożenia wniosku jak i podjęcia zaskarżonego orzeczenia okoliczność taka nie miała miejsca. Z niespornych między stronami ustaleń faktycznych wynikało, że postępowanie egzekucyjne wszczęto w związku z niewykonaniem przez skarżącą obowiązku podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007, 2010 i 2011 r. określonych decyzjami Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]. Rozstrzygnięcia te stały się przedmiotem skarg do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który z kolei wyrokami z dnia 9 stycznia 2014 r. sygn. I SA/Łd 1178/13, I SA/Łd 1179/13 i I SA/Łd 1180/13 uchylił decyzje DIS w Ł. z dnia [...], orzekając jednocześnie o wstrzymaniu ich wykonania na podstawie art. 152 p.p.s.a. Wyroki te w dacie podjęcia postanowienia w niniejszej sprawie nie miały waloru prawomocności, zostały bowiem zaskarżone skargami kasacyjnymi wywiedzionymi przez organ. Okoliczność ta ma dla sprawy istotne znaczenie. Zgodnie z przepisem art. 170 p.p.s.a., jedynie prawomocne orzeczenie wiąże strony, sąd, który je wydał jak też inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przepis art. 152 tejże ustawy stanowi zaś, że w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Z treści ww. przepisów należy wyprowadzić wniosek, że uchylenie decyzji objętej skargą i orzeczenie o wstrzymaniu jej wykonania nieprawomocnym wyrokiem sądu I instancji oznacza, że decyzja taka istnieje nadal w obrocie prawnym jednakże nie wywołuje już skutków prawnych, tak procesowych jak i materialnych. Stan taki trwa do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu I instancji. Wynika to wprost z treści przywołanych przepisów, inna wykładnia byłaby nie do pogodzenia z literalnym ich brzmieniem jak też zasadami logiki - po co bowiem orzekać o wstrzymaniu aktu administracyjnego, który został wyeliminowany z obrotu prawnego. Powyższy pogląd, jakkolwiek wynika wprost z treści przywołanych przepisów, znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, przykładowo przywołać można wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2004 r., sygn. akt OSK 591/04 (ONSAiWSA 2004/2/32) oraz z dnia 22 czerwca 2010 r. sygn. akt II OSK 1319/09 (LEX 597194). Podobne tezy wyrażane są w literaturze przedmiotu: "Sam wyrok uwzględniający skargę jest w określonym przedziale czasowym nieprawomocny, nie wywołuje zatem jeszcze skutku w odniesieniu do zaskarżonego aktu lub czynności (vide: R. Hauser, Dodatkowe elementy wyroku, artykuł Rzeczpospolita 2004/3/22/LEX nr 42667/1). Sformułowanie użyte w art. 152 cyt. ustawy, należy traktować jako synonim określenia "czy i w jakim zakresie zawieszona jest moc (skutek prawny) aktu lub czynności" (vide: Z. Kmieciak, glosa do wyroku NSA z dnia 29 lipca 2004 r., OSP 2005/4/207). Nieprawomocny wyrok sądu administracyjnego nie wywiera jeszcze skutku w postaci wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu lub czynności (Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, W. Chróścielewski, J.P. Tarno, Wyd. Lexis Nexis, Wyd. 1, str. 487). Zasadnie zatem przyjęły organy egzekucyjne w treści zaskarżonego postanowienia, że wydanie w dniu 9 stycznia 2014 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyroków uwzględniających skargi poprzez uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] określających skarżącej kwotę zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007, 2010 i 2011 r. oznacza, że decyzje te nadal istnieją w obrocie prawnym. Jednak wynikający z nich skutek prawny (wykonalność), jest zawieszony do czasu uprawomocnienia się wyroków z mocy rozstrzygnięcia z art. 152 cyt. ustawy. Dopiero uprawomocnienie się wyroku sądu I instancji doprowadzi do skutku w postaci wyeliminowania aktu administracji z obrotu prawnego (chyba, że taki wyrok zostanie uchylony przez sąd II instancji w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej, wówczas upadną wszelkie wynikające z niego skutki). Tym samym utrata waloru ważności decyzji może zaś nastąpić jedynie w razie jej prawomocnego wyeliminowania z obrotu prawnego. Skutku takiego z pewnością nie wywołuje orzeczenie o wstrzymaniu wykonania uchylonej decyzji, wydane w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a. Konsekwencją jego wydania jest bowiem zawieszenie w czasie skutku prawnego wynikającego z objętej nimi decyzji. W tym przedziale czasowym nie jest zatem możliwe prowadzenie postępowania egzekucyjnego, które winno zostać zawieszone, a nie umorzone jak tego domaga się skarżąca. Odnosząc powyższe do przesłanek wynikających z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. nie sposób przyjąć, że obowiązek podatkowy stanowiący przedmiot egzekucji nie istnieje. Jak wykazano decyzje wymierzające należności objęte tym postępowaniem nadal istnieją w obrocie prawnym, czasowo jedynie wstrzymane zostały skutki ich wydania, a to powoduje konieczność zawieszenia postępowania egzekucyjnego (art. 56 § 1 u.p.e.a.), co w rozpoznawanej sprawie nastąpiło jeszcze przed złożeniem przez stronę wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego (postanowienie z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 56 par. 1 pkt 4 u.p.e.a. – k. 48 akt admin.). Zasadnie zatem w świetle przeprowadzonych rozważań organy egzekucyjne odmówiły umorzenia postępowania egzekucyjnego, słusznie wskazując na brak przesłanek wynikających z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Niesporny w sprawie stan faktyczny nie daje bowiem podstaw do twierdzenia, że objęty tytułami egzekucyjnymi obowiązek podatkowy nie istniał, wygasł lub został umorzony, jak wskazano decyzje określające zobowiązanie z tytułu podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007, 2010 i 2011 r. w dacie wydania zaskarżonego postanowienia nadal istniały w obrocie prawnym. Analizując natomiast pierwszą z przesłanek wynikających z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. – wymagalność egzekwowanego obowiązku, stwierdzić trzeba, że niewątpliwie może się ona wiązać ze wstrzymaniem wykonania ww. obowiązku. Jednakże w świetle przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zwłaszcza art. 56 u.p.e.a.) istotne jest kiedy fakt ten nastąpił tj. przed wszczęciem czy też już w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Skutek w postaci umorzenia zaistnieje bowiem jedynie wówczas gdy przesłanka braku wymagalności zaistniała przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego (nie ma przy tym znaczenia, kiedy fakt ten został ujawniony). W przeciwnym wypadku, tj. jeżeli okoliczności te wystąpiły już po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, są one podstawą do jego zawieszenia, o czym przekonuje treść 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Jeżeli zatem wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło, mimo iż w obrocie prawnym funkcjonuje postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji nakładającej ów obowiązek, takie postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. bowiem obowiązek nie był wymagalny. Jeżeli natomiast wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło jeszcze przed wstrzymaniem wykonania decyzji nakładającej obowiązek, postępowanie podlega zawieszeniu. W rozpoznawanej sprawie, co jest niesporne i jasno wynika z akt sprawy, postępowanie egzekucyjne wszczęto przed wydaniem postanowienia wstrzymującego wykonanie decyzji nakładających na stronę obowiązek podatkowy w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, co uzasadniało jedynie zawieszenie postępowania egzekucyjnego, a nie jego umorzenie. Zatem, w ocenie Sądu, rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego ocenić trzeba jako prawidłowe, a zarzuty skargi wskazujące na naruszenie art. 59 § 1 pkt u.p.e.a. są niezasadne. Z powyższych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi. D.S.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło