III SA/Łd 496/14

WyrokWSA w Łodzi2014-10-16

Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Ewa Alberciak, Ewa Cisowska-Sakrajda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie egzekucyjne w administracji dotyczące wykonania decyzji Państwowej Inspekcji Pracy nakazującej wypłatę wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń pracowniczych może być prowadzone wobec syndyka masy upadłości, mimo trwającego postępowania upadłościowego?
Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne dotyczące wykonania decyzji Państwowej Inspekcji Pracy nakazującej wypłatę wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń pracowniczych może być prowadzone wobec syndyka masy upadłości. Obowiązki te, nawet jeśli polegają na zapłacie kwoty pieniężnej, mają charakter niepieniężny w rozumieniu przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ wymuszają określone zachowanie zobowiązanego, a nie stanowią zaspokojenia wierzyciela w rozumieniu przepisów o postępowaniu upadłościowym. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wprost wymienia obowiązki pracownicze nakładane przez PIP jako podlegające egzekucji administracyjnej.
Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości Spółdzielni Mleczarskiej nie wypłacił pracownikom wynagrodzenia za pracę i ekwiwalentu za urlop. Inspektor pracy wydał nakaz wypłaty, a następnie upomnienie i przekazał sprawę do egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego. Syndyk złożył zarzuty, twierdząc, że postępowanie egzekucyjne jest niedopuszczalne w kontekście postępowania upadłościowego i że należności mają charakter pieniężny. Organ egzekucyjny utrzymał w mocy swoje postanowienie, uznając obowiązki za niepieniężne i podlegające egzekucji administracyjnej. Syndyk wniósł skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę syndyka masy upadłości Spółdzielni Mleczarskiej w upadłości likwidacyjnej na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Ł.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 16 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, , Protokolant specjalista– Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2014 roku sprawy ze skargi syndyka masy upadłości Spółdzielni Mleczarskiej "A." w upadłości likwidacyjnej na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych do tytułu wykonawczego oddala skargę. Postanowieniem z dnia 24 marca 2014 r., działając na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. 2012 r. poz. 1015 z p. zm.), art. 17 § 1 i art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 19 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 404 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia syndyka masy upadłości Spółdzielni Mleczarskiej w upadłości likwidacyjnej w S z dnia [...] r. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Ł. [....] z dnia[...] r. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny: W wyniku przeprowadzonej w dniach 6,12,13,21,24,27 września oraz 3, 5 października 2012 r. kontroli nr rej. [...] inspektor pracy ustalił, że Syndyk masy upadłości Spółdzielni Mleczarskiej w upadłości likwidacyjnej w S. nie wypłacił 16 pracownikom wynagrodzenia za pracę za kwiecień 2011 r. oraz 15 pracownikom ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w związku z rozwiązaniem z pracownikami umów o pracę. W związku z powyższym na podstawie art. 11 pkt 7 w zw. z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2012 r. poz. 404 z p. zm.) inspektor pracy wydał nakaz nr rej. [...] z dnia 5 października 2012 r. zawierający 2 decyzje, które z mocy powołanego art. 11 pkt 7 podlegają natychmiastowemu wykonaniu. W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniach 14,21,29 maja oraz 6 czerwca 2013 r. nr rej. [...] inspektor pracy ustalił, że Syndyk masy upadłości nie zrealizował decyzji nr 1 i 2 nakazu nr rej. [...] z dnia 5 października 2012 r. W związku z powyższym inspektor pracy wydał upomnienie nr rej. [...], które Syndykowi doręczono 9 lipca 2013 r. W dniach 16, 31 października 9 listopada 2013 r. inspektor pracy ponownie przeprowadził kontrolę w przedmiocie realizacji decyzji i ustalił, że mimo prawidłowo doręczonego upomnienia decyzja nadal nie jest zrealizowana. W związku z powyższym sprawę przekazał do postępowania egzekucyjnego. Na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 14 stycznia 2014 r. wobec Syndyka masy upadłości Spółdzielni Mleczarskiej w upadłości likwidacyjnej wdrożono postępowanie egzekucyjne. W tytule określono niezrealizowane obowiązki. Pismem z dnia 21 stycznia 2014 r. Syndyk masy upadłości złożył zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wnosząc o umorzenie postępowania prowadzonego na podstawie powyższego tytułu, wskazując jako podstawę prawną art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu zarzutów wskazano, że jedynym postępowaniem, które reguluje dochodzenie roszczeń przeciwko upadłemu, a także zasady zaspokajania tzw. wierzytelności w stosunku do masy upadłości, czyli wierzytelności powstałych po ogłoszeniu upadłości jest postępowanie upadłościowe, które w istocie jest egzekucją uniwersalną. Tak pojmowanych wierzytelności dotyczy art. 342 ust. 1 pkt 1 prawa upadłościowego i naprawczego, a zasady ich zaspokajania reguluje art. 342 ust. 1 pkt 1 tego prawa. Dalej wskazano, że z treścią tych przepisów koresponduje treść art. 146 ust. 3 i 4 prawa upadłościowego i naprawczego, w szczególności ust. 4, który przesądza, że świadczenia pieniężne zasądzone od syndyka podlegają zaspokojeniu w drodze przepisów ustawy. Jeżeli w tym trybie zaspokajane są świadczenia zasądzone, to tym bardziej w trybie przepisów ustawy zaspokaja się świadczenia umieszczone na liście wierzytelności. Podniesiono, że opisane w tytule wykonawczym należności mają charakter pieniężny. Zastosowanie tytułu wykonawczego, stosowanego w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym w istocie prowadzi do obejścia przepisów ustawy o postępowaniu upadłościowym i naprawczym i jest niedopuszczalne. Podniesiono również, że inspektor pracy nie jest wierzycielem masy upadłości; nie dotyczą go ani wierzytelności o charakterze pieniężnym ani o charakterze niepieniężnym. Wierzycielami masy są pracownicy wymienieni w tytule wykonawczym. Określone wierzytelności mają charakter pieniężny i mogą być dochodzone wyłącznie w sposób wykazany w piśmie. Ustosunkowując się do powyższych zarzutów, w zaskarżonym postanowieniu powołano brzmienie art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazano ponadto, iż z treści art. 146 ust 1 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze wynika, że postępowanie egzekucyjne dotyczące wierzytelności podlegającej zgłoszeniu do masy upadłości, wszczęte przed ogłoszeniem upadłości ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości. Postępowanie to umarza się z mocy prawa po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości. Z powyższego wynika zakaz prowadzenia egzekucji tzw. wierzytelności upadłościowych tj. powstałych przed ogłoszeniem upadłości. Z treści ust. 4 powołanego przepisu wynika, że niedopuszczalne jest wszczęcie egzekucji świadczeń pieniężnych z masy upadłości. Świadczenia zasądzone od syndyka podlegają zaspokojeniu wg przepisów ustawy prawo upadłościowe i naprawcze. W ocenie organu z powyższego nie wynika zakaz wszczęcia egzekucji wierzytelności niepieniężnych powstałych po ogłoszeniu upadłości. Nie można zgodzić się z zarzutem, że jedynym postępowaniem, które reguluje dochodzenie roszczeń przeciwko upadłemu, a także zasady zaspokajania tzw. wierzytelności w stosunku do masy upadłości czyli wierzytelności powstałych po ogłoszeniu upadłości jest postępowanie upadłościowe, gdyż egzekucja skierowana nie jest do upadłego tylko przeciwko syndykowi i nie jest to egzekucja obowiązków o charakterze pieniężnym. Ponadto, wierzytelności upadłościowe dotyczą wierzytelności powstałych przed ogłoszeniem upadłości, a nie po ogłoszeniu upadłości. Zatem powołanie się na naruszenie art. 342 ust. 1 prawa upadłościowego i naprawczego oraz art. 146 ust. 3 i 4 tej ustawy nie jest zasadne. Podkreślono, że w zarzutach podniesiono niedopuszczalność egzekucji zasądzonych świadczeń pieniężnych, a nie obowiązków o charakterze niepieniężnym. Natomiast wszczęte postępowanie egzekucyjne dotyczy właśnie obowiązków o charakterze niepieniężnym, gdyż zakres przedmiotowy egzekucji organów Państwowej Inspekcji Pracy obejmuje wyłącznie obowiązki o charakterze niepieniężnym. Zaliczenie wynagrodzeń i innych świadczeń przysługujących ze stosunku pracy do świadczeń niepieniężnych wynika wprost z ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie ma żadnych przeszkód prawnych, aby inspektor pracy w drodze decyzji administracyjnej nakazał syndykowi wypłatę należności określonych w decyzji administracyjnej powstałych po ogłoszeniu upadłości oraz egzekwował jej wykonanie. Na podstawie art. 230 ust. 2 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze, przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości należności ze stosunku pracy zalicza się do kosztów postępowania upadłościowego. Na podstawie art. 343 powołanej ustawy wierzytelności te powinny być zaspokojone, co do zasady, poza podziałem funduszów masy upadłości. Z powyższego wynika, że zarzut wystawienia przez inspektora pracy tytułu wykonawczego stosowanego w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym prowadzi do obejścia przepisów ustawy o postępowaniu upadłościowym i naprawczym, bo niweczy istotę tego postępowania, nie jest zasadny. Inspektor nie jest wierzycielem masy upadłościowej, ale w całej rozciągłości jest wierzycielem obowiązków o charakterze niepieniężnym, gdyż wynikają one z decyzji. Zgodnie z art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej, jeżeli zarzuty są uzasadnione organ egzekucyjny wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Na powyższe postanowienie Syndyk złożył zażalenie, wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 14 stycznia 2014 r. nr [...], wskazując podstawę prawną umorzenia art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu podtrzymano przedstawione przez Syndyka stanowisko zawarte w zarzutach. Podniesiono, że stanowisko inspektora pracy zawarte w zaskarżonym postanowieniu narusza ład prawny Rzeczypospolitej Polskiej. W opozycji do stanowiska zawartego przez inspektora pracy przywołano wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 27 stycznia 201 Or. sygn. akt l SA/GL 706/09. Do zacytowanych fragmentów wyroku dodano, że zaspokajanie wierzytelności (należności) przez podział funduszów masy upadłości opiera się na stosowaniu zasady uprzywilejowania z zasadą proporcjonalności. Zasada uprzywilejowania oznacza, że pewnym wierzytelnościom daje się pierwszeństwo przed innymi, zaś zasada proporcjonalności polega na tym, że wierzytelności tej samej kategorii zaspokaja się proporcjonalnie do ich rozmiaru. Na zakończenie sformułowano pytanie, w jaki sposób powinna być wykonana decyzja nakazująca wypłatę wynagrodzeń - w kontekście zasady proporcjonalności? Po rozpatrzeniu zażalenia organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że o fakcie, że syndyk, który zatrudnia pracowników jest pracodawcą i obowiązują go przepisy prawa pracy, w tym art. 94 pkt 5 Kodeksu pracy rozstrzygnął już prawomocnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 19 marca 2013 r. sygn. akt III SA/Łd 19/13. Ponadto w sytuacji, gdy syndyk postanawia kontynuować prowadzenie działalności gospodarczej upadłego i zatrudniać pracowników - co ma miejsce w rozpatrywanym stanie faktycznym - winien zapewniać środki na finansowanie wynagrodzeń. Obecny status zobowiązanego nie zwalnia go bowiem z obowiązku terminowego wypłacania wynagrodzeń, stanowiącego w świetle orzecznictwa sądowego podstawowy obowiązek pracodawcy. Co istotne, decyzja inspektora pracy wydana na podstawie art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy nie ma charakteru konstytutywnego i nie tworzy obowiązku wypłacenia danego świadczenia. Decyzja ta potwierdza zaś obiektywnie istniejący obowiązek wypłaty określonych należności wynikających z obowiązujących przepisów prawa pracy. Wykonanie decyzji inspektora pracy stanowi tym samym wykonanie obowiązku o charakterze niepieniężnym. Potwierdzeniem tego jest art. 2 § 1 pkt 11 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazujący obowiązki podlegające egzekucji administracyjnej, w tym obowiązek wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi nakładane w drodze decyzji organów Państwowej Inspekcji Pracy. Nie bez przyczyny bowiem nie umieszczono tego przepisu wśród innych obowiązków o charakterze pieniężnym, lecz bezpośrednio po wymienionych w pkt 10 obowiązkach o charakterze niepieniężnym pozostających we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego, jako obowiązek o podobnym charakterze, lecz pozostający poza zakresem administracji rządowej. W przypadku nałożenia takiego obowiązku w trybie administracyjnym należy oczywiście stosować do adresata nakazu przepisy ustawy, które dotyczą egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Obowiązki te należy uznać za obowiązki o charakterze niepieniężnym, gdyż nawet wówczas, gdy ich spełnienie polegać ma na zapłacie kwoty pieniężnej, wymuszane w toku egzekucji zachowanie zobowiązanego ma być skierowane do innych podmiotów prawa niż podmioty wykonujące zadania publiczne. Organ egzekucyjny przymusza w takim przypadku do przestrzegania i wykonywania dyspozycji wynikających z przepisów prawa, a nie do wypłaty wynagrodzenia czy innego świadczenia pieniężnego wierzycielowi w rozumieniu przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ocenie organu strona żaląca zdaje się nie dostrzegać, że nakaz płatniczy wydany przez organ PIP nie jest decyzją, która może stanowić podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych. Powołując się na orzecznictwo WSA wskazał, że wykonanie obowiązku nałożonego powyższym nakazem organu PIP można dochodzić natomiast z zastosowaniem przepisów regulujących postępowanie egzekucyjne dotyczące obowiązków o charakterze niepieniężnym. Kwestię egzekucji wierzytelności powstałych po ogłoszeniu upadłości tzw. wierzytelności w stosunku do masy reguluje art. 146 ust. 4 prawa upadłościowego i naprawczego, zgodnie z którym po ogłoszeniu upadłości niedopuszczalne jest wszczęcie egzekucji świadczeń pieniężnych z masy upadłości. Świadczenie pieniężne zasądzone od syndyka podlega zaspokojeniu wg przepisów ustawy. Zatem z art. 146 ust. 4 a contrario wynika, że nie ma żadnych przeszkód, aby wszcząć egzekucję powstałych po ogłoszeniu upadłości świadczeń niepieniężnych. Stąd, nie można zgodzić się z zarzutem, że jedynym postępowaniem, które reguluje możliwość egzekwowania przeciwko upadłemu, czy też działającemu na jego rzecz syndykowi, wykonania decyzji administracyjnych jest postępowanie upadłościowe, gdyż chociażby w przypadku egzekucji świadczeń niepieniężnych ustawodawca przewidział możliwość jej wszczęcia po ogłoszeniu upadłości pomimo toczącego się postępowania upadłościowego. Z kolei, powołany przez składającego zażalenie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach dotyczy należności pieniężnych dochodzonych na podstawie ordynacji podatkowej, a więc nie może stanowić judykatu będącego potwierdzeniem stanowiska zobowiązanego o niedopuszczalności przedmiotowej egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Powołane przez pełnomocnika zobowiązanego zasady uprzywilejowania i proporcjonalności dotyczą również należności pieniężnych. Niezrozumiałym jest jednak stosowanie zasady proporcjonalności do decyzji nakazującej wypłatę wynagrodzeń za kwiecień 2011 r., tym bardziej, że inne należności przysługujące pracownikom za okres późniejszy (tj. po kwietniu 2011 roku) zostały zaspokojone przez syndyka wg zasady uprzywilejowania. Ponadto, składający zażalenie nie przedstawił żadnych argumentów na poparcie faktu niemożliwości wykonania decyzji przy dołożeniu należytej staranności i wykazaniu dobrej woli przez zobowiązanego (przy założeniu przestrzegania wyżej wskazanych zasad postępowania prawa upadłościowego i naprawczego). Odnosząc się do wniosku o umorzenie postępowania organ wskazał, że strona składająca zażalenie nie udowodniła, iż zachodzi jakakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 59 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji skutkująca tym, że postępowanie to nie może być prowadzone albo, że przyczyny niedopuszczalności egzekucji mają charakter trwały. Na powyższą decyzję Syndyk wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 342 ust. 1 pkt 1 i 2 prawa upadłościowego i naprawczego wynikające z wszczęcia egzekucji w celu wymuszenia zachowania syndyka, prowadzącego do naruszenia zasad zaspokajania wierzytelności w stosunku do masy upadłości oraz powstałych przed ogłoszeniem upadłości, opisanych w przepisach p.u.i n. oraz art. 7 i 77 k.p.a. wynikające z zaniechania ustalenia, czy niewypłacone 15 pracownikom ekwiwalenty za urlop wypoczynkowy są należnościami zaliczanymi do pierwszej kategorii zaspokajania wierzytelności w rozumieniu art. 432 ust. 1 pkt 1 p.u.i n. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia poprzedzającego i o umorzenie postępowania oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Podtrzymano argumenty podniesione w zażaleniu. Ponadto zarzucono, że inspektor pracy nie zapoznał się ze złożonymi w sądzie listami wierzytelności, traktując wszystkie jako powstałe po ogłoszeniu upadłości należności za pracę. Nie uzasadnił ponadto dlaczego jego zdaniem należności za urlop wypoczynkowy należą – inaczej niż to wynika z list wierzytelności – do kategorii pierwszej zaspokajania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z dnia 3 września 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na powyższe postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. nr 270 t.j.dalej p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do jego wyeliminowania z obrotu prawnego. W przedmiotowej sprawie Syndyk podnosi, że egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna, gdyż jedynym postępowaniem regulującym dochodzenie roszczeń przeciwko upadłemu jest postępowanie upadłościowe (art. 342 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 146 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r prawo upadłościowe i naprawcze t.j. Dz.U z 2012 r nr 112 dalej p.u.i n.) w jej ocenie opisane w tytule wykonawczym należności mają charakter pieniężny. Ponadto inspektor pracy nie jest wierzycielem masy upadłości. Natomiast w ocenie organu z treści art. 146 ust. 1 pkt 1 p.u.i n. nie wynika zakaz wszczęcia egzekucji wierzytelności niepieniężnych powstałych po ogłoszeniu upadłości. Ponadto egzekucja dotyczy obowiązków o charakterze niepieniężnym, bowiem chodzi o wykonanie decyzji administracyjnej. Inspektor pracy jest wierzycielem obowiązków o charakterze niepieniężnym – wydanej decyzji administracyjnej. Stanowisko organu jest prawidłowe. O fakcie, że syndyk, który zatrudnia pracowników jest pracodawcą i obowiązują go przepisy prawa pracy, w tym art. 94 pkt 5 Kodeksu pracy rozstrzygnął już prawomocnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 19 marca 2013 r. sygn. akt III SA/Łd 19/13. Ponadto w sytuacji, gdy syndyk postanawia kontynuować prowadzenie działalności gospodarczej upadłego i zatrudniać pracowników - co ma miejsce w rozpatrywanym stanie faktycznym - winien zapewniać środki na finansowanie wynagrodzeń. Obecny status zobowiązanego nie zwalnia go bowiem z obowiązku terminowego wypłacania wynagrodzeń, stanowiącego w świetle orzecznictwa sądowego podstawowy obowiązek pracodawcy. Co istotne, decyzja inspektora pracy wydana na podstawie art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy nie ma charakteru konstytutywnego i nie tworzy obowiązku wypłacenia danego świadczenia. Decyzja ta potwierdza zaś obiektywnie istniejący obowiązek wypłaty określonych należności wynikających z obowiązujących przepisów prawa pracy. Wykonanie decyzji inspektora pracy stanowi tym samym wykonanie obowiązku o charakterze niepieniężnym. Potwierdzeniem tego jest art. 2 § 1 pkt 11 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) zgodnie z którym - obowiązki z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi, nakładane w drodze decyzji organów Państwowej Inspekcji Pracy, podlegają egzekucji administracyjnej. Przepis ten wskazuje obowiązki podlegające egzekucji administracyjnej, w tym obowiązek wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi nakładane w drodze decyzji organów Państwowej Inspekcji Pracy. Nie bez przyczyny bowiem nie umieszczono tego przepisu wśród innych obowiązków o charakterze pieniężnym, lecz bezpośrednio po wymienionych w pkt 10 obowiązkach o charakterze niepieniężnym pozostających we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego, jako obowiązek o podobnym charakterze, lecz pozostający poza zakresem administracji rządowej. W przypadku nałożenia takiego obowiązku w trybie administracyjnym należy oczywiście stosować do adresata nakazu przepisy ustawy, które dotyczą egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Obowiązki te należy uznać za obowiązki o charakterze niepieniężnym, gdyż nawet wówczas, gdy ich spełnienie polegać ma na zapłacie kwoty pieniężnej, wymuszane w toku egzekucji zachowanie zobowiązanego ma być skierowane do innych podmiotów prawa niż podmioty wykonujące zadania publiczne. Organ egzekucyjny przymusza w takim przypadku do przestrzegania i wykonywania dyspozycji wynikających z przepisów prawa, a nie do wypłaty wynagrodzenia czy innego świadczenia pieniężnego wierzycielowi w rozumieniu przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Syndyk zdaje się nie dostrzegać, że nakaz płatniczy wydany przez organ PIP nie jest decyzją, która może stanowić podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych. Powyższe wynika także z orzecznictwa sądów administracyjnych . W wyroku z dnia 3 sierpnia 2004 r sygn. akt II SA/Wa 674/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził że: obowiązki dotyczące świadczeń związanych ze stosunkiem pracy, nakładane decyzjami Państwowej Inspekcji Pracy , podlegają egzekucji administracyjnej. Za niewypłacenie pracownikom należnych pieniędzy pracodawca może być nawet kilkakrotnie ukarany grzywną łącznie do 100 tys. zł. W wyroku tym Sąd stwierdził również : egzekucja wdrożona w niniejszej sprawie dotyczyła obowiązków o charakterze niepieniężnym miała bowiem na celu przymuszenie skarżącej do określonego zachowania się – wypłaty pracownikom odpraw pieniężnych. Przedmiotem postępowania egzekucyjnego był nakaz inspektora pracy. Wykonanie tego nakazu należy zaliczyć do obowiązku o charakterze niepieniężnym. ( por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2003 r SA/Śz 2831/02 Pr. 2004/3/39). Przymuszenie zobowiązanego do określonego zachowania , w tym wypadku do wykonania obowiązku określonego w nakazie inspektora pracy, przesądza o niepieniężnym charakterze obowiązku będącego przedmiotem egzekucji, chociaż sama realizacja zobowiązania nastąpi poprzez wypłatę określonych kwot pieniężnych. Sposób realizacji obowiązku przez zobowiązanego nie ma znaczenia dla oceny charakteru obowiązku podlegającego egzekucji . W wyroku z dnia 20 lutego 2014 r sygn. akt III SA/Gd 1063/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził że : wykonanie obowiązku nałożonego nakazem PIP można dochodzić z zastosowaniem przepisów regulujących postępowanie egzekucyjne dotyczące obowiązków o charakterze niepieniężnym . Kwestię egzekucji wierzytelności powstałych po ogłoszeniu upadłości tzw. wierzytelności w stosunku do masy reguluje art. 146 ust. 4 prawa upadłościowego i naprawczego, zgodnie z którym po ogłoszeniu upadłości niedopuszczalne jest wszczęcie egzekucji świadczeń pieniężnych z masy upadłości. Świadczenie pieniężne zasądzone od syndyka podlega zaspokojeniu wg przepisów ustawy. Zatem z art. 146 ust. 4 a contrario wynika, że nie ma żadnych przeszkód, aby wszcząć egzekucję powstałych po ogłoszeniu upadłości świadczeń niepieniężnych. Stąd, nie można zgodzić się z zarzutem, że jedynym postępowaniem, które reguluje możliwość egzekwowania przeciwko upadłemu, czy też działającemu na jego rzecz syndykowi, wykonania decyzji administracyjnych jest postępowanie upadłościowe, gdyż chociażby w przypadku egzekucji świadczeń niepieniężnych ustawodawca przewidział możliwość jej wszczęcia po ogłoszeniu upadłości pomimo toczącego się postępowania upadłościowego. Z niekwestionowanego przez strony postępowania stanu faktycznego wynika, iż syndyk nie wykonał w całości obowiązku wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, nałożonego w drodze decyzji inspektora pracy. Zostało zatem wszczęte postępowanie egzekucyjne i zastosowano środek egzekucyjny jakim jest grzywna w celu przymuszenia. Grzywna w celu przymuszenia, o której mowa w art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest środkiem przewidzianym dla egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Charakter prawny obowiązku przymuszenia zobowiązanego do określonego zachowania, w tym wypadku do wykonania obowiązku określonego w nakazie inspektora pracy, przesądza o niepieniężnym charakterze obowiązku będącego przedmiotem egzekucji, chociaż sama realizacja następuje poprzez wypłatę określonych kwot pieniężnych. Warto również zauważyć, że nakaz wydany syndykowi określa termin wykonania nałożonych obowiązków (art. 11 pkt 7 ustawy o PIP), a ich niewykonanie skutkuje wszczęciem postępowania egzekucyjnego w administracji. Nakładając grzywnę w celu przymuszenia organ egzekucyjny nie może wyznaczać innego terminu wzywającego do wykonania obowiązków. Przedmiotowe obowiązki mają być wykonane niezwłocznie, gdyż termin ich wykonania w chwili wystawienia tytułu wykonawczego minął. Organ egzekucyjny nie jest również uprawniony do badania zasadności tytułu wykonawczego, jak i poprzedzającego go nakazu inspektora pracy. Zatem – jak słusznie wskazuje organ - obowiązki syndyka są bezsporne oraz wymagalne, upłynął bowiem termin ich realizacji. Zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a, w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Syndyk uchyla się od obowiązku wykonania wydanych w sprawie decyzji. A zatem postanowienie organu o oddaleniu zarzutów syndyka nie naruszało prawa nie doszło bowiem do naruszenia art. 33 pkt. 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zarzuty strony skarżącej są niezasadne i nie mają wpływu na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia. Powołany przez stronę skarżącą wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach dotyczy innego stanu faktycznego. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. k.p.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło