III SA/Łd 499/14
WyrokWSA w Łodzi2014-08-14
Skład orzekający: Ewa Alberciak, Teresa Rutkowska, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umieszczenie przyczepy samochodowej o funkcji handlowo-magazynowej w pasie drogowym, stanowiącej tymczasowy obiekt budowlany, wymaga odrębnego zezwolenia od zarządcy drogi, niezależnie od posiadanego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego pod stoisko handlowe?Ratio decidendi
Sąd uznał, że umieszczenie przyczepy samochodowej o funkcji handlowo-magazynowej w pasie drogowym, która stanowi tymczasowy obiekt budowlany, wymaga odrębnego zezwolenia zarządcy drogi. Posiadanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego pod stoisko handlowe nie jest równoznaczne z uzyskaniem zezwolenia na umieszczenie przyczepy, gdyż są to dwa odrębne sposoby wykorzystania pasa drogowego. W związku z tym, zajęcie pasa drogowego przez przyczepę bez wymaganego zezwolenia stanowi samowolne zajęcie, uzasadniające nałożenie kary pieniężnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej za samowolne zajęcie pasa drogowego przez skarżącą A.O. w okresie od lipca do września 2013 r. poprzez umieszczenie w tym pasie przyczepy samochodowej o funkcji handlowo-magazynowej. Skarżąca twierdziła, że posiadała zezwolenie na zajęcie pasa drogowego pod stoisko handlowe, które obejmowało również przyczepę. Organy administracji uznały, że przyczepa stanowi tymczasowy obiekt budowlany wymagający odrębnego zezwolenia, a jego brak uzasadnia nałożenie kary. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant Asystent sędziego Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zgody zarządcy drogi w okresie od 11 lipca 2013 r. do 12 września 2013 r. oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpoznaniu odwołania A.O. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 4.642,56zł za zajęcie bez zezwolenia pasa drogowego w okresie od dnia 11 lipca 2013 r. do dnia 12 września 2013 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1, art. 4 pkt 1, art. 40 ust.1 i ust. 2 pkt 3, ust. 3, ust.6, ust. 8, ust. 10, ust.11, ust. 12, ust. 13 i ust. 15 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U z 2013 r. poz. 260), § 1 pkt. 3, § 2 uchwały Nr L/1028/12 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 17 października 2012r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych na cele nie związane z budową, przebudową remontem, utrzymaniem i ochroną dróg (Dz. Urzędowy. Woj. Łódzkiego nr 2012 poz. 3635.)
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie sprawy:
Z załączonej do akt administracyjnych dokumentacji wynika, że A.O. umieściła tymczasowy obiekt budowlany (przyczepa) w pasie drogowym ul. A. przy cmentarzu św. B. w Ł., co wymagało uzyskania odrębnego zezwolenia niż zezwolenie dla umieszczenia stoiska handlowego. Dokumentacja fotograficzna potwierdza usytuowanie przyczepy. Wymiary przyczepy wynoszą 1,80m2 na 3,10 m2, co daje powierzchnię 5,58m2. Ustawiona przez stronę na chodniku blaszana przyczepa samochodowa na gumowych kołach, wsparta metalowymi podpórkami, o funkcji handlowo-magazynowej spełnia wymogi tymczasowego obiektu budowlanego.
W trakcie kontroli w terenie dokonanej w dniu 12 września 2013 r. pracownicy Zarządu Dróg i Transportu w Ł. potwierdzili fakt korzystania przez skarżącą z ustawionej w pasie drogowym przyczepy. Ponadto z akt sprawy wynika, iż w okresach poprzednich były przeprowadzane liczne kontrole przez przedstawicieli zarządcy drogi i były wydawane decyzje o naliczeniu kar za samowolne zajęcie pasa drogowego.
W dniu [...] r. Prezydent Miasta Ł. wydał decyzję nr [...] r. o nałożeniu kary za samowolne zajęcie pasa drogowego ww. drogi za okres od dnia 11 lipca 2013 r. do 12 września 2013 r. w kwocie 4.642,56 zł. Po rozpoznaniu odwołania A.O. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją [...] z dnia [...] r. uchyliło decyzję organu l instancji i sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia wskazując na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, gdyż każda kolejna decyzja w sprawie stanowi zakończenie nowego, kolejnego postępowania i powinna być należycie udokumentowana. Skarga skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję została oddalona wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2014 r. sygn. III SA/Łd 143/14 (wyrok jest prawomocny od dnia 16 maja 2014 r.).
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, organ I instancji w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej za samowolne zajęcie pasa drogowego o powierzchni 5,58 m² w okresie od 11.07.2013r. do dnia 12.09.2013r. w wysokości 4.642,56 zł.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że kolejne kontrole, w tym kontrola przeprowadzona 10.07.2013 r., a następnie w dniu 12.09. 2013 r. wykazują, że przyczepa użytkowana przez A.O. w dalszym ciągu pozostaje w pasie drogowym, co potwierdza dokumentacja fotograficzna. Wyjaśniono, że 18.10.2012 r. wydana została decyzja nakazująca A.O. przywrócenie do stanu poprzedniego pasa drogowego drogi krajowej ulicy A. w Ł., poprzez usunięcie tymczasowego obiektu budowlanego (przyczepy) /.../ pozostającego w pasie drogowym bez zezwolenia, a SKO w Ł. utrzymało w mocy tę decyzję 20.03.2013 r. Strona nałożonego obowiązku nie wykonała. Organ podkreślił, że załączone protokoły z kontroli z 7.04.2011 r. i 23.05. 2011 r. wskazujące dokładne wymiary przyczepy, mapa z dokładną lokalizacją przyczepy i dokumentacja zdjęciowa potwierdzają, że jest to przez cały czas ta sama przyczepa, posadowiona dokładnie w tym samym miejscu i posiada takie same wymiary.
W odwołaniu z dnia 24 stycznia 2014 r. skarżąca zarzuciła obrazę przepisu art. 40 ust. 4 ustawy o drogach publicznych poprzez niewłaściwe zastosowanie i wymierzenie kary, pomimo posiadanego zezwolenia. Wskazała, że zezwolenie na wyłączenie z powszechnego użytku pasa drogowego w celu umieszczenia stoiska handlowego otrzymała z dniem 23 grudnia 2010 r. Przedmiotowe zezwolenie wskazało granice ułożenia stoiska handlowego. Na zajętym pasie umieszczony został stół oraz przyczepka na kołach o rozmiarach nie przekraczających normy określonej w załączniku do decyzji stanowiącej zezwolenie. Skarżąca wyjaśniła, że stosowne zezwolenie uzyskuje od tego czasu co roku oraz codziennie uiszcza opłatę targową. Decyzją nr [...] zezwolono jej na wyłączenie z powszechnego użytku pasa drogowego dla umieszczenia stoiska handlowego na prawach wyłączności w celu sprzedaży kwiatów i zniczy od dnia 1 stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. Sprzedaż wymaga podsiadania zaplecza, a przyczepa posadowiona przy murze cmentarza umożliwia prowadzenie działalności. Nie zachodzą więc przesłanki mogące spowodować ukaranie jej za samowolne zajęcie pasa drogowego. Podniosła, że decyzją z dnia 16 września 2013 r. została już nałożona na nią kara w wysokości 4.642,56 za samowolne zajęcie pasa drogowego za okres od 11 lipca 2013 r. do 12 września 2013 r.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ powołał się na treść art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych i wskazał, że zajęcie pasa na cele nie związane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga wystąpienia z wnioskiem do zarządcy drogi celem zezwolenia i wydanie zezwolenia następuje w drodze decyzji administracyjnej, w której zarządca nalicza opłatę za zajęcie ustaloną w sposób określony w ustawie odpowiednio dla danego rodzaju zajęcia (art. 40 ust 1 ustawy o drogach publicznych). Zezwolenie na zajęcie pasa drogowego, zgodnie z art. 40 ust.2 pkt 3 cyt. ustawy dotyczy umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam.
Organ odwoławczy uznał, że ustawienie tymczasowego obiektu budowlanego (przyczepy) stanowi zajęcie pasa drogowego i wymaga decyzji o lokalizacji i zezwolenia zarządcy drogi, którym jest Prezydent Miasta Ł. Organ wskazał, że stosownie do treści z art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych - za zajęcie pasa drogowego: bez zezwolenia zarządcy drogi, z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi lub o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi - zarządca wymierza w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty. Zgodnie z art. 40 ust.6 ustawy opłatę za zajęcie pasa drogowego celu umieszczenia w pasie drogowym obiektu budowlanego ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1m2 pasa drogowego. Stawka opłaty, wynikająca z uchwały Nr L/1028/12 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 17 .10. 2012 r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego /.../ (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego nr 2012. 2635 z dnia 16.11.2012 r.)wynosi , tak jak przyjął organ I instancji, 1,30 zł.
W ocenie Kolegium przeprowadzone postępowanie w przedmiotowej sprawie w sposób niewątpliwy wykazało, iż umieszczenie przyczepy przez skarżącą w pasie drogowym ulicy A. przy cmentarzu św. B. bezspornie wymagało uzyskania odrębnego zezwolenia innego niż zezwolenie dla umieszczenia stoiska handlowego i tym samym stanowi samowolne zajęcie pasa drogowego w rozumieniu cyt. wyżej przepisów ustawy o drogach publicznych i skutkuje nałożeniem kary pieniężnej.
Odnosząc się do zarzutu dwukrotnego wymierzenia kary za samowolne zajęcie pasa drogowego za ten sam okres organ odwoławczy wyjaśnił, że pierwotna decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. została przez Kolegium uchylona, a sprawę przekazano organowi I instancji do ponownego rozpoznania i dopiero decyzja z 18 .12. 2013r. nakłada na nią obowiązek uiszczenia kary w kwocie 4642,56 zł. Organ zauważył także, że kwestia umieszczenia przez A.O. tymczasowego obiektu budowlanego (przyczepy) w pasie drogowym ul. A., w takim samym stanie faktycznym i prawnym, była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ( III SA/Łd 1032/11),a następnie Naczelnego Sądu Administracyjnego ( II GSK 1247/12)
W skardze A.O. zarzuciła naruszenie art. 40 ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych poprzez nieuprawnione jego zastosowanie jako podstawa nałożenia kary pieniężnej za "umieszczenie obiektu w pasie drogowym", w sytuacji gdy skarżąca posiada uprawnienia do korzystania z tego pasa wynikające z decyzji z dnia 23 grudnia 2010 r. o wyłączeniu z powszechnego użytku pasa drogowego dla umieszczenia stoiska handlowego. Strona zarzuciła także naruszenie art. 38 ust. 1 ustawy o drogach publicznych przez jego niezastosowanie, a także naruszenie art. 75 k.p.a. polegające na nieudowodnieniu w oparciu o wymaganą prawem dokumentację geodezyjną, że przyczepa jako obiekt wymaga dodatkowego zezwolenia i jest usytuowana w pasie drogowym. . Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji I i II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację wyrażoną w decyzji.
Na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2014 r. pełnomocnik skarżącej poparł skargę oraz złożył do akt wniosek o uzupełnienie postępowania dowodowego wraz postanowieniem Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł. [...] Wydział Karny sygn. [...] z dnia 7 sierpnia 2014 r. dotyczącym umorzenia dochodzenia w sprawie dokonanego w 2008 r. usunięcia dokumentu z posiedzenia odbytego we wrześniu 2008 r. w siedzibie Zarządu Dróg i Transportu w Ł. w sprawie przyznania prawa do umieszczania na zajmowanej części pasa drogowego przyczepy. W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, że powyższe postępowanie wskazuje na brak podstawy faktycznej za zajęcie pasa drogowego i obrazę przepisu art. 40 ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych wobec ustalenia przez Sąd Rejonowy Wydział [...] Karny udzielenia A.O. we wrześniu 2008 r. tak zwanego braku sprzeciwu na korzystanie z przyczepy na części pasa drogowego na stoisku handlowym zapisanego w protokole sporządzonym w siedzibie Zarządu Dróg i Transportu w Ł. we wrześniu 2008 r. , który to dokument usunięto z akt w wyniku przestępstwa, co do którego upłynął okres przedawnienia karalności. Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga A.O. jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j. ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Wskazać należy, tak jak już wyjaśniał skarżącej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w uzasadnieniu wyroku z 15.03.2012 r., że przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych, (Dz. U. z 2013 r. poz. 260), regulując kwestie związane z korzystaniem z dróg publicznych różnych kategorii i zarządzaniem nimi, mają służyć ochronie samych dróg i urządzeń z drogą związanych oraz stworzeniu warunków optymalnie bezpiecznego i wygodnego ruchu drogowego. Ochronę drogi, rozumianą jako opisane w art. 4 pkt 21 tej ustawy, działania mające na celu niedopuszczenie do przedwczesnego zniszczenia drogi, obniżenia klasy drogi, ograniczenia jej funkcji, niewłaściwego jej użytkowania oraz pogorszenia warunków bezpieczeństwa ruchu, sprawuje - zgodnie z art. 20 pkt 10 i 12 ustawy, zarządca drogi, do którego należy wydawanie zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (art. 20 pkt 8 ustawy). Działania stanowiące ochronę drogi realizowane są w obrębie pasa drogowego. Stosownie do treści art. 4 pkt 1 ww. ustawy, pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym zlokalizowane są droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Z kolei chodnik to część drogi przeznaczona do ruchu pieszych (art. 4 pkt 6 ustawy).
Z cytowanych przepisów wynika zasada, w myśl której w obszarze pasa drogowego mogą znajdować się tylko obiekty i urządzenia służące drodze i odbywającemu się na niej ruchowi drogowemu. Do tej zasady są konsekwentnie dostosowane dalsze regulacje ustawowe, w tym m.in. przepis art. 39 ust. 1, wyrażający ogólny zakaz dokonywania w pasie drogowym, a więc również na chodniku, czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. W szczególności m.in. zabrania się lokalizacji obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego (art. 39 ust. 1 pkt 1). Od powyższego zakazu wyjątki dopuszcza art. 39 ust. 3 ww. ustawy, zgodnie z którym, w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 7, wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej.
W świetle art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi. Natomiast w myśl ust. 12 cytowanego artykułu, za zajęcie pasa drogowego m.in. bez zezwolenia zarządcy drogi, organ ten wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty, ustalanej zgodnie z ust. 4-6. Stawki opłat zostały określone w powołanej w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji uchwale Nr L/1028/12 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 17 października 2012 r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z 2012 r. poz. 3635).
Wbrew twierdzeniom skarżącej, ustalony w rozpoznawanej sprawie przez organ stan faktyczny nie budzi wątpliwości. W ocenie Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania dawał uzasadnione podstawy do uznania, że skarżąca dokonała zajęcia pasa drogowego, czyli w tym wypadku chodnika, stanowiącego drogę krajową w dzielnicy Ł.-G., przy ul. A. 158, pod całoroczny obiekt handlowy (przyczepę) o powierzchni 5,58 m² w okresie od dnia 11 lipca 2013 r. do 12 września 2013 r., bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi.
Fakt ustawienia przez skarżącą przyczepy handlowej na chodniku przy cmentarzu św. B. przy ul. A. 158 potwierdzony został m.in. protokołem kontroli w dniu 12 września 2013 r. Do akt załączono również protokoły z pomiaru obiektu z dnia 7 kwietnia 2011 r. i 23 maja 2011 r. wraz z dokumentacją fotograficzną. Z ustaleń wynika, że obiekt znajduje się cały czas w tym samym miejscu, a jego wymiary nie uległy zmianie. Skarżąca nie kwestionowała w toku postępowania administracyjnego faktu ustawienia przyczepy na chodniku przy ul. A. 158 oraz dokonanych pomiarów powierzchni pasa drogowego zajmowanego przez nią pod przyczepę i stoisko handlowe.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji, skardze do sądu oraz pismach procesowych A.O. podnosiła, iż w jej ocenie przyczepa umieszczona została w pasie drogowym na podstawie zezwolenia na wyłączenie z powszechnego użytku pasa drogowego, udzielonego jej decyzją zarządcy drogi z dnia 23 grudnia 2010 r. Stanowisko skarżącej w tym zakresie należy uznać za nieuzasadnione. Decyzja z dnia 23 grudnia 2010 r., jak i kolejne decyzje, na które skarżąca się powołuje, udzielały zezwolenia na wyłączenie z powszechnego użytku pasa drogowego drogi krajowej ulicy A. we wskazanych okresach wyłącznie pod stoisko handlowe w celu prowadzenia sprzedaży kwiatów i zniczy. Posiadanie zezwolenia na zajmowania pasa drogowego dla umieszczenia stoiska handlowego nie jest zaś równoznaczne z uzyskaniem zezwolenia na zajęcie pasa drogowego dla umieszczenia przyczepy, która stanowi tymczasowy obiekt budowlany. Należy także wskazać, co Sądowi wiadome jest także z urzędu, że decyzją z dnia 18 października 2012 r. organ I instancji nakazał skarżącej przywrócenie do stanu poprzedniego pasa drogowego drogi krajowej ul. A. w Ł. przez usunięcie tymczasowego obiektu budowlanego (przyczepy) zlokalizowanego na działce [...] w obrębie G-26 i uporządkowanie miejsca pod usuniętym obiektem, łącznie z naprawą ewentualnych uszkodzeń pasa drogowego. W wyniku rozpoznania odwołania skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy to rozstrzygnięcie. Natomiast w dniu 22 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na powyższą decyzję (sygn. III SA/Łd 605/13). Wyrok jest prawomocny od dnia 17 października 2013 r.
W ocenie sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo przyjęły, iż przyczepa nie może być traktowana jako stoisko handlowe, lecz stanowi tymczasowy obiekt budowlany. Ponieważ ustawa o drogach publicznych nie zawiera definicji obiektu budowlanego, znaczenie tego terminu trzeba ustalić, w oparciu o inne akty prawne, tj. w tym przypadku o ustawę z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1626 ze zm.). Jak wynika z art. 3 pkt 5 tej ustawy, przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.
W świetle przytoczonego wyżej przepisu nie ulega wątpliwości, iż ustawiona przez skarżącą na chodniku przy ul. A. w Ł. blaszana przyczepa samochodowa na gumowych kołach, wsparta metalowymi podpórkami i cegłami, o funkcji handlowo-magazynowej spełnia wymogi tymczasowego obiektu budowlanego. W tym zakresie Sąd w obecnym składzie podziela ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu WSA w Łodzi w sprawie III SA/Łd 1032/11 ze skargi A.O. na decyzję Samorządowego kolegium Odwoławczego w Ł. w przedmiocie kary za samowolne zajęcie pasa drogowego pod całoroczny obiekt handlowy ( przyczepę) w okresie od 17 marca 2011 r. do 26 kwietnia 2011 r. Wskazać jednocześnie należy, iż kwestia zaliczania przyczep samochodowych służących do handlu obwoźnego do obiektów budowlanych jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednoznacznie przesądzona (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 2007 r. II OSK 742/06, wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2009 r. II OSK 1806/07, wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2009 r. II OSK 30/08).
WSA w Łodzi w sprawie III SA/Łd 1032/11 wyjaśniał, że decyzja zezwalająca skarżącej na umieszczenie w pasie drogowym stoiska handlowego wydana została m. in. w oparciu o art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o drogach publicznych, czyli przepis stanowiący podstawę do udzielenia przez zarządcę drogi zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3 tego przepisu. Nie mogła więc stanowić jednocześnie podstawy do ustawienia w tym pasie drogowym tymczasowego obiektu budowlanego – przyczepy. Podstawę do wydania zezwolenia na ustawienie w pasie drogowym tymczasowego obiektu budowlanego stanowi bowiem art. 40 ust. 2 pkt 3 tej ustawy.
Umieszczenie w pasie drogowym stoiska handlowego i ustawienie tymczasowego obiektu budowlanego (przyczepy) stanowią dwa odrębne sposoby wykorzystania pasa drogowego i nie ma podstaw, aby można było uznać, że udzielenie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na prawach wyłączności w celu ustawienia stoiska handlowego (art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy), tożsame było z udzieleniem zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym tymczasowego obiektu budowlanego niezwiązanego z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego (art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy). Istotne jest również, iż zajęcie pasa drogowego pod niedozwolony – co do zasady – obiekt, wymaga uzyskania dwóch związanych ze sobą rozstrzygnięć, tj. decyzji na lokalizację (art. 39 ustawy) i równolegle decyzji na zajęcie pasa drogowego (art. 40 ustawy) – por. wyrok NSA z 13 maja 2009 r., sygn. II GSK 910/08.
Reasumując, stanowisko skarżącej, że zezwolenie na wyłączenie z powszechnego użytku pasa drogowego umożliwiało ustawienie w pasie drogowym przyczepy jest nieprawidłowe.
Ponadto, w świetle poczynionych ustaleń należało uznać, że skarżąca nigdy nie uzyskała decyzji zarządcy drogi na lokalizację przyczepy .
Wskazać należy, iż strona domagała się w skardze zobowiązania organu do załączenia do akt sprawy protokołu narady z udziałem straży, Policji i przedstawiciela PINB, odbytej w 2008 r., która zawierała wnioski akceptujące korzystanie z przyczepy w ramach decyzji zezwalającej A.O. na wyłączenie z pasa drogowego dla celów handlowych. W ocenie Sądu podnoszona przez skarżącą okoliczność nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia z kilku powodów. Po pierwsze rozpoznawana sprawa dotyczy okresu lipiec-wrzesień 2013 r., a nie roku 2008 r., a poza tym brak sprzeciwu organu, nawet gdyby wynikał z treści protokołu, nie jest równoznaczny z wyrażeniem zgody, która powinna mieć formę decyzji. W świetle powyższych rozważań skarżąca powinna wystąpić do zarządcy drogi o udzielenie zezwolenia na umieszczenie przedmiotowego obiektu w pasie drogi i wydania decyzji o jego lokalizacji. Bezsprzeczne ustalenia organów administracji wskazują, że skarżąca z takimi wnioskami nie wystąpiła, ani w roku 2008 r. ani w roku 2013 r., w związku z tym, w tym przedmiocie, nie toczyły się postępowania administracyjne. Szczegółowo w tym zakresie wypowiedział się WSA w Łodzi w sprawie III SA/Łd 1032/11, jak i w zakresie zarzutu strony skarżącej, iż organy nie załączyły do akt sprawy wymaganej prawem dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez uprawnionego geodetę, określającej granice pasa drogowego, przez co nie wykazały, że przyczepa faktycznie została umieszczona przez skarżącą w pasie drogowym, Sąd uznał ten zarzut za bezzasadny. Wskazać należy, iż w trakcie postępowania administracyjnego strona nie kwestionowała faktu ustawienia przyczepy w pasie drogowym, czyli na chodniku ulicy A. i wręcz podkreślała, że przyczepa stoi w pasie drogowym w oparciu o udzielone zezwolenie. W ocenie Sądu, nie sposób uznać, aby w rozpoznawanej sprawie jedynym wiarygodnym dowodem na okoliczność zajęcia pasa drogowego przez skarżącą był urzędowy dokument geodezyjny, skoro bezspornym jest, że to ta sama przyczepa ustawiona przez skarżącą, która stoi na chodniku w tym samym miejscu o wielu lat, co potwierdzają kolejne kontrole i postępowania administracyjne. W takim przypadku, zdaniem Sądu, sporządzanie mapy geodezyjnej do każdego postępowania dotyczącego zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia w poszczególnych okresach nie jest konieczne, skoro fakt ten nie był kwestionowany i nie budził wątpliwości. Nie ulega wątpliwości, iż przyczepa ustawiona została przez skarżącą w pasie drogowym ulicy A. na chodniku. Przyczepa usytuowana jest przy ul. A. - na terenie działki nr ewid. [...] w obrębie G-26 (w rejonie przy cmentarzu św. B.), co wynika jednoznacznie z wcześniejszych orzeczeń wydawanych w takich samych sprawach, tyle że dotyczących innego okresu czasu, w tym decyzji SKO z 25 lipca 2011 r. i wyroku WSA w Łodzi z 15 marca 2012 r. Przypomnieć jedynie należy, że zgodnie z definicją pasa drogowego zawartą w art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnia, w którym zlokalizowane są droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Z kolei chodnik to część drogi przeznaczona do ruchu pieszych (art. 4 pkt 6 ustawy).
Za bezpodstawny należy również uznać zarzut obrazy przez organ przepisu art. 38 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, który zezwala na pozostawienie w dotychczasowym stanie obiektów budowlanych bądź urządzeń niezwiązanych z gospodarką drogową, o ile nie powodują zagrożeń i utrudnień ruchu drogowego, przez jego niezastosowanie. Przepis ten dotyczy bowiem wyłącznie obiektów istniejących w pasie drogowym w dacie wejścia w życie ustawy o drogach publicznych tj. w dniu 1 października 1985 r.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy dawał uzasadnione podstawy do uznania, że A.O. dokonała zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi w związku z umieszczeniem przyczepy na chodniku w pasie drogowym ulicy A. w Ł. Zasadnie zatem organy wymierzyły skarżącej karę pieniężną, wynikającą z art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych. Sposób wyliczenia wysokości naliczonej kary jest prawidłowy, a zastosowana stawka opłaty 1,30 zł (powiększona następnie10 razy) znajduje oparcie w załączniku do wskazywanej wyżej uchwały Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 17 października 2012 r. ( Lp. III pkt 1) Należy podkreślić, że rozpoznawana skarga jest już kolejną ze spraw A.O. toczącą się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi. Sprawy dotyczą kar pieniężnych za samowolne zajęcie pasa drogowego tyle, że w różnych okresach. Ich stan faktyczny i prawny jest podobny. Wyrokiem z dnia 15 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi sygn. III SA/Łd 1032/11 oddalił skargę A.O. w przedmiocie kary pieniężnej za samowolne zajęcie pasa drogowego w okresie od 17 marca 2011 r. do 26 kwietnia 2011 r. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II GSK 1247/12 orzekł o jej oddaleniu, co potwierdza zasadność stanowiska sądu I instancji i organów administracji w tym przedmiocie.
Odnosząc się do wniosku dowodowego pełnomocnika skarżącego o uzupełnienie na podstawie art. 156 k.p.a. postępowania dowodowego dotyczącego postanowienia Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł. [...] Wydział Karny sygn. [...] z dnia 7 sierpnia 2014 r., wskazać należy, że niezależnie od oczywiście wadliwej podstawy prawnej wniosku ( art. 156 k.p.a. określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, a k.p.a. nie stanowi podstawy do orzekania w postępowaniu przed sądem administracyjnym), załączony do wniosku dokument nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Z uzasadnienia powyższego postanowienia nie wynika, jak uważa pełnomocnik skarżącej, że brak sprzeciwu na umieszczenie przez skarżącą przyczepy miał miejsce w 2008 r. i że dokument, który to potwierdza został usunięty. Sąd karny jednoznacznie stwierdził, że zażalenie pełnomocnika zawiadamiającej na postanowienie umarzające dochodzenie z uwagi na to, że czynu nie popełniono ( art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k) nie mogło odnieść założonego skutku, gdyż nastąpiło przedawnienie karalności występku, o które toczyło się postępowanie. Sąd karny oceniał jedynie, czy czyn zarzucany przez skarżącą zakwalifikować należy jako czyn z art. 276 k.k. czy z art. 270 § 1k.k., co wiązało się z ustaleniem długości okresu przedawnienia karalności. Sąd Rejonowy dla Ł. – Ś. w Ł. zmienił postanowienie zatwierdzone przez prokuratora Prokuratury Rejonowej Ł. Ś. tylko w ten sposób, że przyjął za podstawę umorzenia dochodzenia przepis art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, wydanie powyższego postanowienia nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.
Z tych względów Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
bg
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło